Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0012/01/12
Վիճակագրական տողի համար :
11.3
Պատասխանող
Ռուբեն Մանուկյան Մուշեղի
Ռուբեն Մանուկյան
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արշակ Վարդանյան
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արշակ Վարդանյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-04-11 | 10:00 | 5 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-04-02 | 10:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-03-19 | 10:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-03-05 | 11:00 | 5 | Կայացել է |
Գործ թիվ ԵԿԴ/0012/01/12
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)`
նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող, Երևանի Կենտրոն
և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
դատախազության ավագ դատախազ` Արման Հակոբյանի,
հանրային պաշտպան` Ռուզաննա Սիրեկանյանի,
2012թ. ապրիլի 11-ին նույն դատարանում դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի
Ռ ու բ ե ն Մ ու շ ե ղ ի Մ ա ն ու կ յ ա ն ի`
(ծնված 1992թ. նոյեմբերի 2-ին, Երևան քաղաքում, ազգութ¬յամբ հայ, ՀՀ քաղա¬քա¬ցի, միջնակարգ կրթու¬թյամբ, ամուրի, ֆիզիկա¬պես վատառողջ, չի աշխատում, նախ¬կինում չդատա¬պարտված, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Մար¬գարյան 1-ին նրբանցքի 10-րդ շենքի 22-րդ բնակարանում)
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 15134911 քրեական գործն հարուցվել է 2011թ. նոյեմբերի 3-ին ՀՀ ոստիկա¬նության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչա¬կան բաժնում։
2011թ. նոյեմբերի 3-ին Ռուբեն Մանուկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհե¬ռանալու մասին ստորագրութ¬յունը։
2011թ. նոյեմբերի 8-ին նախաքննական մարմինը Ռուբեն Մանուկյանին մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2012թ. փետրվարի 14-ին քրեական գործը Ռուբեն Մանուկյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով կազմված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատա¬րան և 2012թ. փետրվարի 15-ին ընդունվել վարույթ։
2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով Դատարանը հաստատված հա¬մա¬րեց այն, որ «Լիլա» տաքսի ծառայության «Վազ 2107» մոդելի «L0176» պետհամարանիշի ավտոմեքենայի ուղևոր Ռուբեն Մանուկյանը գործածման նպատակով ապօրինաբար ձեռք է բերել և մինչև 2011թ. նոյեմբերի 2-ն իր մոտ ապօրինաբար պահել է զգալի չափի` 0,63 գրամ քաշով «չորաց¬ված մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերել և առգրավել են Թումանյան-Մաշտոց փողոցների հատվածում ծառայություն իրականացրած ՀՀ ոստի¬կա¬նության պետա¬կան պահպանության ծառայության աշխատակիցներ Պատվա¬կան Կարապետ¬յանը և Սամվել Իսախանյանը նույն օրը` ժամը 23։45-ին, այդ ավտոմեքենան կանգնեցնելու ժամանակ, երբ Ռուբեն Մանուկյանը ցանկա¬ցել է բոլորի համար աննկատ եղանակով այն ավտոմեքենայից դեն նետել։
Վերոնշյալ հանցավոր արարքի կատարման համար ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանն իրեն լիովին մեղավոր ճանաչեց` ընդունելով, որ ոստիկանների հայտնաբերած թմրամիջոցն իրենն է, այն իր մոտ էր պահում գործածման նպա¬¬տակով, սակայն օգտվելով իր իրավունքներից` հրաժարվեց հայտնել այդ թմրամիջոցի ձեռք¬¬բեր¬ման աղբյուրն ու այլ հանգամանքները։
Ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանին առաջադրված մեղադրանքը, բացի իր խոստո¬վա¬նական ցուցմունքից, հաստատվեց նաև դատաքննության ընթացքում պատշաճ իրա¬վա¬կան ըն¬թա¬ցակարգերի շրջանակնե¬րում հետա¬զոտ¬ված և գնահատված ներ¬քոհիշ¬յալ ապա¬ցույց¬ներով.
Գործով որպես վկա հարցաքննված, ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ աշխատակից Պատվա¬կան Կարապետյանի և Սամվել Իսախանյանի ըստ էության նույնաբովանդակ ցուցմունքներով.
Նրանք հայտնեցին, որ 2011թ. նոյեմբերի 2-ին Երևան քաղաքի Կենտրոնի վարչական տարածքում ծառայողական ավտոմեքենայով ծառայություն կատարելիս` ժամը 23։45-ի սահ¬ման¬ներում, Թումանյան-Մաշտոց փողոցների խաչմերուկում նկատել են «Լիլա» տաքսի ծառա¬յությանը պատկանող ավտոմեքենա, որի ուղևորները բարձրաձայն աղմկել և իրենց ուշադրութ¬յանն են արժանացել։ Կանգնեցրել են այդ ավ¬տո¬մեքենան, որի ուղևորներից մեկը, ինչպես հետագայում պարզել են` Ռուբեն Մանուկյանը, իջնելու ընթացքում ավտոմեքենայի տակ ինչ-որ փաթեթ է նետել։ Փաթեթը բացել են և հայտնաբերել մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցին նմանվող դեղնականաչավուն զանգ¬ված։ Ռուբեն Մանուկյանն ընդունել է, որ դա նրանն է, որի կապակցությամբ բոլորին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, ուր ներկայացրել են նաև հայտնա¬բերած դեղնականաչավուն զանգվածի պարունակությամբ փաթեթը։
«Վազ 2107» մոդելի L0176 պետհամարանիշի ավտո¬մեքենայի ուղևորներ, ամբաստանյալ Ռ.Մանուկյանի ընկերներ, գործով որպես վկա հարցաքննված Գոռ Մանուկյանի, Հարություն Ավետիսյանի, Քրիստինա Բալյանի, ինչպես նաև վարորդ Էդգար Մանվելյանի ըստ էության նույնաբո¬վանդակ դատաքննական ցուցմունքներով` այն մասին, որ 2011թ. նոյեմբերի 2-ին, երբ ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցները Թումանյան-Մաշտոց փողոցների խաչմերուկում կանգնեց¬րել են «Վազ 2107» մոդելի «L0176» համարանիշի ավտո¬մեքե¬նան և ավտոմեքենայից իջել է Ռուբեն Մանուկյանը, ոստիկաններից մեկն իրենց ավտոմեքենայի տակ հայտնաբերել է մի փաթեթ, բացել է այն։ Ոստիկանի հարցին ի պատասխան` Ռուբեն Մանուկյանն ընդունել է, որ փաթեթն ու դրանում առկա դեղնականաչավուն զանգվածը նրանն է, մինչ այդ նա է այն դեն նետել։
Դատաքննության ընթացքում հրապարակված և հետազոտված` վկաներ Ռոստոմ Ղազարյանի և Ալբերտ Թուխոյանի ըստ էության նույնաբովանդակ ցուցմունքներով` այն մասին, որ 2011թ. նոյեմբերի 3-ին Կենտրոնականի բաժնում իրենց ներկայությամբ կշռվել է փաթեթում առկա դեղնականաչավուն զանգվածը, որի քաշը կազմել է մոտ 0.7 գրամ։ Կշռվելուց հետո այն փաթեթավորվել և կնքվել է, որի վերաբերյալ կազմվել և իրենց ստորագրմանն է ներկա¬յացվել համապատասխան արձանագրություն։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական գործին կցված` 0.63 գրամ քաշով «չորացված մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի առկայութ¬յամբ (դատա¬քի¬միա¬կան հետազոտությամբ ծախսվել է 0,1 գրամը)։
Դատաքիմիական փորձաքննության 2011թ. նոյեմբերի 3-ի թիվ 505Ք եզրակա¬ցութ¬յամբ, համաձայն որի՝ փորձաքննությանը ներկայացված` 0.63 գրամ քաշով նյութն հանդիսանում է «չորացված մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։ Այն պատրաստված է տնայնագործական եղանակով, կանեփի բույսից (դատա¬քի¬միա¬կան հետազոտությամբ ծախսվել է 0,1 գրամը)։
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2011թ. նոյեմբերի 14-ի թիվ 11-3157 եզրակա¬ցութ¬յամբ, համաձայն որի՝ Ռուբեն Մանուկյանից վերցված մազի և մեզի փորձանմուշներում հայտ¬նա¬¬բերվել են կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդների հետքեր։
Դատանարկոլոգիական փորձաքննության 2011թ. դեկտեմբերի 21-ի թիվ 0292-11 եզրակա¬ցությամբ, համաձայն որի՝ Ռուբեն Մանուկյանը թմրամոլությամբ չի տառապում և հարկադիր բուժման կարիք չունի։
Դեղնականաչավուն զանգվածը ներկայացնելու մասին 2011թ. նոյեմբերի 3-ին կազմած արձանագրությամբ, համաձայն որի` նույն օրը` ժամը 00.05-ի սահմաններում, ՀՀ ոստիկա¬նութ¬յան Կենտրոնականի բաժնի շենքում ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ աշխատակից Սամվել Իսա¬խան¬¬յանը ներկայացրել է սպիտակ թղթով փաթեթավորված դեղնականաչավուն զանգված, որի քաշը կազմել է մոտ 0.7 գրամ։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված` Ռուբեն Մանուկյանի 2012թ. նոյեմբերի 11-ի բացատրության առկայությամբ, որում վերջինս խոստովանել է, որ թմրա¬միջոցն եղել է իր մոտ, և ավտոմեքենայից իջնելու ընթացքում նա է այն դուրս նետել։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները վերաբերե¬լիութ¬յան և թույլատրելիության, ըստ համակցության` գործի լուծման համար բավարա¬րութ¬յան տե¬սանկյունից` Դատարանը հաստատված համարեց այն, որ` ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկ¬յանն առանց իրացնելու նպատակի, իր օգտագործման համար ապօրինի ձեռք է բերել և իր մոտ պահել զգալի չափի` 0.63 գրամ «չորացված մարիրխուանա» տեսակի թմրամիջոց, այսինքն` կատարել է հանցավոր արարք« որը համա¬պա¬տաս¬խա¬նում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին, հետևա¬բար` վեր¬ջինս քրեական պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬վության և պատժի ենթա¬կա է այդ հոդված¬ով։
Ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ նշանակելիս, ինչպես նաև պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատա¬րա¬նի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով այլ գործի քննության ժամանակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմը` նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Սույն գործով որպես ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող այդպիսի հանգա¬մանքներ, ինչպես նաև անձը բնութագրող տվյալներ, Դատարանը հաշվի ա¬ռավ այն, որ ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանը Դատարանում անկեղ¬ծո¬րեն զղջացել է կատարած հանցավոր արարքի համար, իրեն լիովին մե¬ղավոր է ճանաչել, նախկինում դատա¬պարտված չէ, բնութագրվում է դրականորեն, ֆիզիկապես վատառողջ է, որի կապակ¬ցությամբ ճանաչվել է ոչ պիտանի զինվորական ծառայության համար` ստանալով տարկետ¬ման իրա¬վունք մինչև 2013թ.հոկտեմբերի 1-ը։
Վերոնշյալ հանգա¬մանք¬ներն հաս¬տատվել են քրեա¬կան գործի նյութերում առկա փաս¬տական տվյալ¬ներով, իրական են և ողջամտորեն նվազեցնում են ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանի անձի հան¬րային վտանգա¬վո¬րությունը։
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2011թ. նոյեմբերի 14-ի թիվ 11-3157 եզրակա¬ցության համաձայն` ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանը հանցանքը կա¬տա¬րելու պահին գտնվել է թմրամիջոցի` կանաբինոիդների խմբի թմրամիջոցի ազդեցության տակ, որի թմրալկա¬լոիդների հետքերն հայտնաբերվել են վերջինիս մեզի և մազի փորձանմուշներում։ Թեև վերոնշյալ հանգամանքը նախատեսված է պատասխանատվությունը և պատիժը ծան¬րացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասում սպառիչ թվարկված հանգա¬մանքների ցանկում, սակայն նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ելնելով հանցագործության բնույթից Դատարանը կարող է վերոնշյալ հանգամանքը ծանրացնող չհա¬մարել։ Դատարանի համոզ¬մամբ տվյալ դեպքում թմրամիջոցի գործածումը Ռուբեն Մանուկ¬յանի կող¬մից հանցա¬գոր¬ծության կատարմանը նպաստող պայման չի հանդիսացել, հետևաբար` Դատա¬րանը այն որ¬պես պատասխա¬նատ¬¬վությունը և պատիժը ծան¬րացնող հանգամանք չի գնահա¬տում։
Այսպիսով, ամբաստանյալ Ռ.Մանուկյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չարձա¬նագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ¬ Ռ.Մանուկյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տե¬սակին և այն կրելու անհրաժեշտության հարցին` Դատա¬րանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հանցակազմը նախա¬տեսում է բացառապես հասարակությունից մեկուսացման հետ կապված պատժատեսակներ` կալանք և ազատազրկում` որոշակի ժամկետով, հետևա¬բար` քննարկման ենթակա է ամբաստանյալ Ռ.Մանուկյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակի ընտ¬րության և պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու հարցերը, ինչը տվյալ դեպքում նպա¬տա¬կահարմար է կատարել միաժամանակ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պա¬տիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապ¬ված որևէ հատուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի կատարել, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարվում դատարանի համոզ¬վածությունն առ այն, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց որոշակի պատժա¬տեսակները ռեալ կրելու (նման մեկնաբանություն է արել նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատա¬րանը Հասմիկ Պետրոսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով 2009թ. հունիսի 29-ին կայացրած որոշմամբ)։
Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պա¬տիժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնախատեսված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդ¬պիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկված, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնա¬հատման արդյունքներով։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները` առողջական վիճակը, նախկինում դատա¬պարտված և արատավորված չլինելու հանգամանքը, Դատա¬րա¬նում անկեղծորեն զղջալն ու առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը, նրան վերագրվող հանցագոր¬ծութ¬յան բնույթն ու վտանգա¬վորության աստիճանը, պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացա¬կայությունը, միևնույն ժամա¬նակ` առանց բժշկի նշանակման նախկինում թմրամիջոց գործածելու փաստը, այսինքն` թմրամիջոց գործածելու հակումների առկայությունը` Դա¬տարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով Ռուբեն Մանուկյանի նկատ¬մամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով։ Սակայն դրանով հանդերձ հանգում է այն համոզվա¬ծության, որ առաջին անգամ հանցագործություն կատարած Ռուբեն Մանուկյանի ուղղվելը և նոր հանցա¬գործություններ կանխելը հնա¬րավոր է առանց նրա նկատմամբ նշանակվող այդ պա¬տիժը ռեալ կրելու` պատիժը պայմա¬նականորեն չկիրառելու և ողջամիտ ժամկետով փորձաշրջան սահմանելու պայմանով։ Այդ պատիժն է արդա¬րացի ու միա¬ժա¬¬մանակ անհրաժեշտ ամբաս¬տան¬յալ Ռ.Մանուկյանին ուղղելու և հնարավոր նոր հանցա¬գոր¬ծությունները կան¬խելու հա¬մար։
Համաձայն դատանարկոլոգիական փորձաքննության 2011թ. դեկտեմբերի 21-ի թիվ 0292-11 եզրակա¬ցության` Ռուբեն Մանուկյանը թմրամոլությամբ չի տառապում և հարկադիր բուժման կարիք չունի, հետևաբար` Դատարանը ամբաստանյալ Ռ.Մանուկյանի նկատմամբ թմրամոլությունից հարկադիր բուժում չի նշա¬նա¬կում։
Ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանի նկատմամբ որպես խա¬¬¬փանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրության հարցը որոշելիս` Դատարանը գտնում է, որ այն անհրաժեշտ է վերացնել` սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցը` Դատարանը գտնում է, որ Դատա¬րանում պահ¬վող 0,62 գրամ քաշով «չորացված մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցն (դատա¬քի¬միա¬կան հետազոտությամբ ծախսվել է 0,1 գրամը) անհրաժեշտ է ոչնչացնել` դատավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնե¬լուց հե¬տո։
Անդրադառնալով դատական ծախսերի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է դատաքիմիական 2011թ. նոյեմբերի 7-ի թիվ 11-3172 փորձաքննության կատարման ծախսը` 19.236 /տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց/ ՀՀ դրամը բռնագանձել ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանից հօգուտ պետական բյուջեի։
Գործով քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանի գույքի նկատմամբ արգելանք չի կիրառվել։
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ուսումնասիրելով ամբաս¬¬տանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, հաշվի առնելով պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգա¬մանքների բացա¬կայությունը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364 -365-րդ, 375-րդ, 367-373-րդ հոդված¬ներով, Դատա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց՝
Ռուբեն Մուշեղի Մանուկյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա¬գործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` ազա¬տազրկում 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։
Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը` Ռուբեն Մանուկյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշա¬նակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փոր¬ձաշրջան 2/երկու/ տարի ժամկետով։
Ռուբեն Մանուկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացնել` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված, Դատարանում պահվող 0,62 գրամ «չորացված մարիխուանա» տեսակի թմրամի¬ջոցը ոչնչացնել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնե¬լուց հետո։
Որպես դատական ծախս` Ռուբեն Մանուկյանից հօգուտ պե¬տա¬կան բյուջեի բռնագանձել 19.236 /տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց/ ՀՀ դրամ գումար։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեա¬կան դատարան հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)`
նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող, Երևանի Կենտրոն
և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
դատախազության ավագ դատախազ` Արման Հակոբյանի,
հանրային պաշտպան` Ռուզաննա Սիրեկանյանի,
2012թ. ապրիլի 11-ին նույն դատարանում դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի
Ռ ու բ ե ն Մ ու շ ե ղ ի Մ ա ն ու կ յ ա ն ի`
(ծնված 1992թ. նոյեմբերի 2-ին, Երևան քաղաքում, ազգութ¬յամբ հայ, ՀՀ քաղա¬քա¬ցի, միջնակարգ կրթու¬թյամբ, ամուրի, ֆիզիկա¬պես վատառողջ, չի աշխատում, նախ¬կինում չդատա¬պարտված, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Մար¬գարյան 1-ին նրբանցքի 10-րդ շենքի 22-րդ բնակարանում)
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 15134911 քրեական գործն հարուցվել է 2011թ. նոյեմբերի 3-ին ՀՀ ոստիկա¬նության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչա¬կան բաժնում։
2011թ. նոյեմբերի 3-ին Ռուբեն Մանուկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհե¬ռանալու մասին ստորագրութ¬յունը։
2011թ. նոյեմբերի 8-ին նախաքննական մարմինը Ռուբեն Մանուկյանին մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2012թ. փետրվարի 14-ին քրեական գործը Ռուբեն Մանուկյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով կազմված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատա¬րան և 2012թ. փետրվարի 15-ին ընդունվել վարույթ։
2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով Դատարանը հաստատված հա¬մա¬րեց այն, որ «Լիլա» տաքսի ծառայության «Վազ 2107» մոդելի «L0176» պետհամարանիշի ավտոմեքենայի ուղևոր Ռուբեն Մանուկյանը գործածման նպատակով ապօրինաբար ձեռք է բերել և մինչև 2011թ. նոյեմբերի 2-ն իր մոտ ապօրինաբար պահել է զգալի չափի` 0,63 գրամ քաշով «չորաց¬ված մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերել և առգրավել են Թումանյան-Մաշտոց փողոցների հատվածում ծառայություն իրականացրած ՀՀ ոստի¬կա¬նության պետա¬կան պահպանության ծառայության աշխատակիցներ Պատվա¬կան Կարապետ¬յանը և Սամվել Իսախանյանը նույն օրը` ժամը 23։45-ին, այդ ավտոմեքենան կանգնեցնելու ժամանակ, երբ Ռուբեն Մանուկյանը ցանկա¬ցել է բոլորի համար աննկատ եղանակով այն ավտոմեքենայից դեն նետել։
Վերոնշյալ հանցավոր արարքի կատարման համար ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանն իրեն լիովին մեղավոր ճանաչեց` ընդունելով, որ ոստիկանների հայտնաբերած թմրամիջոցն իրենն է, այն իր մոտ էր պահում գործածման նպա¬¬տակով, սակայն օգտվելով իր իրավունքներից` հրաժարվեց հայտնել այդ թմրամիջոցի ձեռք¬¬բեր¬ման աղբյուրն ու այլ հանգամանքները։
Ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանին առաջադրված մեղադրանքը, բացի իր խոստո¬վա¬նական ցուցմունքից, հաստատվեց նաև դատաքննության ընթացքում պատշաճ իրա¬վա¬կան ըն¬թա¬ցակարգերի շրջանակնե¬րում հետա¬զոտ¬ված և գնահատված ներ¬քոհիշ¬յալ ապա¬ցույց¬ներով.
Գործով որպես վկա հարցաքննված, ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ աշխատակից Պատվա¬կան Կարապետյանի և Սամվել Իսախանյանի ըստ էության նույնաբովանդակ ցուցմունքներով.
Նրանք հայտնեցին, որ 2011թ. նոյեմբերի 2-ին Երևան քաղաքի Կենտրոնի վարչական տարածքում ծառայողական ավտոմեքենայով ծառայություն կատարելիս` ժամը 23։45-ի սահ¬ման¬ներում, Թումանյան-Մաշտոց փողոցների խաչմերուկում նկատել են «Լիլա» տաքսի ծառա¬յությանը պատկանող ավտոմեքենա, որի ուղևորները բարձրաձայն աղմկել և իրենց ուշադրութ¬յանն են արժանացել։ Կանգնեցրել են այդ ավ¬տո¬մեքենան, որի ուղևորներից մեկը, ինչպես հետագայում պարզել են` Ռուբեն Մանուկյանը, իջնելու ընթացքում ավտոմեքենայի տակ ինչ-որ փաթեթ է նետել։ Փաթեթը բացել են և հայտնաբերել մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցին նմանվող դեղնականաչավուն զանգ¬ված։ Ռուբեն Մանուկյանն ընդունել է, որ դա նրանն է, որի կապակցությամբ բոլորին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, ուր ներկայացրել են նաև հայտնա¬բերած դեղնականաչավուն զանգվածի պարունակությամբ փաթեթը։
«Վազ 2107» մոդելի L0176 պետհամարանիշի ավտո¬մեքենայի ուղևորներ, ամբաստանյալ Ռ.Մանուկյանի ընկերներ, գործով որպես վկա հարցաքննված Գոռ Մանուկյանի, Հարություն Ավետիսյանի, Քրիստինա Բալյանի, ինչպես նաև վարորդ Էդգար Մանվելյանի ըստ էության նույնաբո¬վանդակ դատաքննական ցուցմունքներով` այն մասին, որ 2011թ. նոյեմբերի 2-ին, երբ ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցները Թումանյան-Մաշտոց փողոցների խաչմերուկում կանգնեց¬րել են «Վազ 2107» մոդելի «L0176» համարանիշի ավտո¬մեքե¬նան և ավտոմեքենայից իջել է Ռուբեն Մանուկյանը, ոստիկաններից մեկն իրենց ավտոմեքենայի տակ հայտնաբերել է մի փաթեթ, բացել է այն։ Ոստիկանի հարցին ի պատասխան` Ռուբեն Մանուկյանն ընդունել է, որ փաթեթն ու դրանում առկա դեղնականաչավուն զանգվածը նրանն է, մինչ այդ նա է այն դեն նետել։
Դատաքննության ընթացքում հրապարակված և հետազոտված` վկաներ Ռոստոմ Ղազարյանի և Ալբերտ Թուխոյանի ըստ էության նույնաբովանդակ ցուցմունքներով` այն մասին, որ 2011թ. նոյեմբերի 3-ին Կենտրոնականի բաժնում իրենց ներկայությամբ կշռվել է փաթեթում առկա դեղնականաչավուն զանգվածը, որի քաշը կազմել է մոտ 0.7 գրամ։ Կշռվելուց հետո այն փաթեթավորվել և կնքվել է, որի վերաբերյալ կազմվել և իրենց ստորագրմանն է ներկա¬յացվել համապատասխան արձանագրություն։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական գործին կցված` 0.63 գրամ քաշով «չորացված մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի առկայութ¬յամբ (դատա¬քի¬միա¬կան հետազոտությամբ ծախսվել է 0,1 գրամը)։
Դատաքիմիական փորձաքննության 2011թ. նոյեմբերի 3-ի թիվ 505Ք եզրակա¬ցութ¬յամբ, համաձայն որի՝ փորձաքննությանը ներկայացված` 0.63 գրամ քաշով նյութն հանդիսանում է «չորացված մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։ Այն պատրաստված է տնայնագործական եղանակով, կանեփի բույսից (դատա¬քի¬միա¬կան հետազոտությամբ ծախսվել է 0,1 գրամը)։
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2011թ. նոյեմբերի 14-ի թիվ 11-3157 եզրակա¬ցութ¬յամբ, համաձայն որի՝ Ռուբեն Մանուկյանից վերցված մազի և մեզի փորձանմուշներում հայտ¬նա¬¬բերվել են կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդների հետքեր։
Դատանարկոլոգիական փորձաքննության 2011թ. դեկտեմբերի 21-ի թիվ 0292-11 եզրակա¬ցությամբ, համաձայն որի՝ Ռուբեն Մանուկյանը թմրամոլությամբ չի տառապում և հարկադիր բուժման կարիք չունի։
Դեղնականաչավուն զանգվածը ներկայացնելու մասին 2011թ. նոյեմբերի 3-ին կազմած արձանագրությամբ, համաձայն որի` նույն օրը` ժամը 00.05-ի սահմաններում, ՀՀ ոստիկա¬նութ¬յան Կենտրոնականի բաժնի շենքում ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ աշխատակից Սամվել Իսա¬խան¬¬յանը ներկայացրել է սպիտակ թղթով փաթեթավորված դեղնականաչավուն զանգված, որի քաշը կազմել է մոտ 0.7 գրամ։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված` Ռուբեն Մանուկյանի 2012թ. նոյեմբերի 11-ի բացատրության առկայությամբ, որում վերջինս խոստովանել է, որ թմրա¬միջոցն եղել է իր մոտ, և ավտոմեքենայից իջնելու ընթացքում նա է այն դուրս նետել։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները վերաբերե¬լիութ¬յան և թույլատրելիության, ըստ համակցության` գործի լուծման համար բավարա¬րութ¬յան տե¬սանկյունից` Դատարանը հաստատված համարեց այն, որ` ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկ¬յանն առանց իրացնելու նպատակի, իր օգտագործման համար ապօրինի ձեռք է բերել և իր մոտ պահել զգալի չափի` 0.63 գրամ «չորացված մարիրխուանա» տեսակի թմրամիջոց, այսինքն` կատարել է հանցավոր արարք« որը համա¬պա¬տաս¬խա¬նում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին, հետևա¬բար` վեր¬ջինս քրեական պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬վության և պատժի ենթա¬կա է այդ հոդված¬ով։
Ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ նշանակելիս, ինչպես նաև պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատա¬րա¬նի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով այլ գործի քննության ժամանակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմը` նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Սույն գործով որպես ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող այդպիսի հանգա¬մանքներ, ինչպես նաև անձը բնութագրող տվյալներ, Դատարանը հաշվի ա¬ռավ այն, որ ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանը Դատարանում անկեղ¬ծո¬րեն զղջացել է կատարած հանցավոր արարքի համար, իրեն լիովին մե¬ղավոր է ճանաչել, նախկինում դատա¬պարտված չէ, բնութագրվում է դրականորեն, ֆիզիկապես վատառողջ է, որի կապակ¬ցությամբ ճանաչվել է ոչ պիտանի զինվորական ծառայության համար` ստանալով տարկետ¬ման իրա¬վունք մինչև 2013թ.հոկտեմբերի 1-ը։
Վերոնշյալ հանգա¬մանք¬ներն հաս¬տատվել են քրեա¬կան գործի նյութերում առկա փաս¬տական տվյալ¬ներով, իրական են և ողջամտորեն նվազեցնում են ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանի անձի հան¬րային վտանգա¬վո¬րությունը։
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2011թ. նոյեմբերի 14-ի թիվ 11-3157 եզրակա¬ցության համաձայն` ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանը հանցանքը կա¬տա¬րելու պահին գտնվել է թմրամիջոցի` կանաբինոիդների խմբի թմրամիջոցի ազդեցության տակ, որի թմրալկա¬լոիդների հետքերն հայտնաբերվել են վերջինիս մեզի և մազի փորձանմուշներում։ Թեև վերոնշյալ հանգամանքը նախատեսված է պատասխանատվությունը և պատիժը ծան¬րացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասում սպառիչ թվարկված հանգա¬մանքների ցանկում, սակայն նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ելնելով հանցագործության բնույթից Դատարանը կարող է վերոնշյալ հանգամանքը ծանրացնող չհա¬մարել։ Դատարանի համոզ¬մամբ տվյալ դեպքում թմրամիջոցի գործածումը Ռուբեն Մանուկ¬յանի կող¬մից հանցա¬գոր¬ծության կատարմանը նպաստող պայման չի հանդիսացել, հետևաբար` Դատա¬րանը այն որ¬պես պատասխա¬նատ¬¬վությունը և պատիժը ծան¬րացնող հանգամանք չի գնահա¬տում։
Այսպիսով, ամբաստանյալ Ռ.Մանուկյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չարձա¬նագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ¬ Ռ.Մանուկյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տե¬սակին և այն կրելու անհրաժեշտության հարցին` Դատա¬րանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հանցակազմը նախա¬տեսում է բացառապես հասարակությունից մեկուսացման հետ կապված պատժատեսակներ` կալանք և ազատազրկում` որոշակի ժամկետով, հետևա¬բար` քննարկման ենթակա է ամբաստանյալ Ռ.Մանուկյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակի ընտ¬րության և պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու հարցերը, ինչը տվյալ դեպքում նպա¬տա¬կահարմար է կատարել միաժամանակ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պա¬տիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապ¬ված որևէ հատուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի կատարել, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարվում դատարանի համոզ¬վածությունն առ այն, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց որոշակի պատժա¬տեսակները ռեալ կրելու (նման մեկնաբանություն է արել նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատա¬րանը Հասմիկ Պետրոսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով 2009թ. հունիսի 29-ին կայացրած որոշմամբ)։
Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պա¬տիժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնախատեսված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդ¬պիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկված, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնա¬հատման արդյունքներով։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները` առողջական վիճակը, նախկինում դատա¬պարտված և արատավորված չլինելու հանգամանքը, Դատա¬րա¬նում անկեղծորեն զղջալն ու առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը, նրան վերագրվող հանցագոր¬ծութ¬յան բնույթն ու վտանգա¬վորության աստիճանը, պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացա¬կայությունը, միևնույն ժամա¬նակ` առանց բժշկի նշանակման նախկինում թմրամիջոց գործածելու փաստը, այսինքն` թմրամիջոց գործածելու հակումների առկայությունը` Դա¬տարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով Ռուբեն Մանուկյանի նկատ¬մամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով։ Սակայն դրանով հանդերձ հանգում է այն համոզվա¬ծության, որ առաջին անգամ հանցագործություն կատարած Ռուբեն Մանուկյանի ուղղվելը և նոր հանցա¬գործություններ կանխելը հնա¬րավոր է առանց նրա նկատմամբ նշանակվող այդ պա¬տիժը ռեալ կրելու` պատիժը պայմա¬նականորեն չկիրառելու և ողջամիտ ժամկետով փորձաշրջան սահմանելու պայմանով։ Այդ պատիժն է արդա¬րացի ու միա¬ժա¬¬մանակ անհրաժեշտ ամբաս¬տան¬յալ Ռ.Մանուկյանին ուղղելու և հնարավոր նոր հանցա¬գոր¬ծությունները կան¬խելու հա¬մար։
Համաձայն դատանարկոլոգիական փորձաքննության 2011թ. դեկտեմբերի 21-ի թիվ 0292-11 եզրակա¬ցության` Ռուբեն Մանուկյանը թմրամոլությամբ չի տառապում և հարկադիր բուժման կարիք չունի, հետևաբար` Դատարանը ամբաստանյալ Ռ.Մանուկյանի նկատմամբ թմրամոլությունից հարկադիր բուժում չի նշա¬նա¬կում։
Ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանի նկատմամբ որպես խա¬¬¬փանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրության հարցը որոշելիս` Դատարանը գտնում է, որ այն անհրաժեշտ է վերացնել` սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցը` Դատարանը գտնում է, որ Դատա¬րանում պահ¬վող 0,62 գրամ քաշով «չորացված մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցն (դատա¬քի¬միա¬կան հետազոտությամբ ծախսվել է 0,1 գրամը) անհրաժեշտ է ոչնչացնել` դատավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնե¬լուց հե¬տո։
Անդրադառնալով դատական ծախսերի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է դատաքիմիական 2011թ. նոյեմբերի 7-ի թիվ 11-3172 փորձաքննության կատարման ծախսը` 19.236 /տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց/ ՀՀ դրամը բռնագանձել ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանից հօգուտ պետական բյուջեի։
Գործով քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանի գույքի նկատմամբ արգելանք չի կիրառվել։
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ուսումնասիրելով ամբաս¬¬տանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, հաշվի առնելով պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգա¬մանքների բացա¬կայությունը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364 -365-րդ, 375-րդ, 367-373-րդ հոդված¬ներով, Դատա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց՝
Ռուբեն Մուշեղի Մանուկյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա¬գործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` ազա¬տազրկում 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։
Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը` Ռուբեն Մանուկյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշա¬նակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փոր¬ձաշրջան 2/երկու/ տարի ժամկետով։
Ռուբեն Մանուկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացնել` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված, Դատարանում պահվող 0,62 գրամ «չորացված մարիխուանա» տեսակի թմրամի¬ջոցը ոչնչացնել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնե¬լուց հետո։
Որպես դատական ծախս` Ռուբեն Մանուկյանից հօգուտ պե¬տա¬կան բյուջեի բռնագանձել 19.236 /տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց/ ՀՀ դրամ գումար։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեա¬կան դատարան հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0012/01/12
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 14-02-2012 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0012/01/12 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 15134911 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Ռուբեն Մանուկյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա առանց իրացնելու նպատակի, անձնական օգտագործման համար, ապօրինի ձեռք է բերել ու իր մոտ պահել զգալի չափերի հասնող 0.63 գրամ հաստատուն քաշով չորացված մարիխուաննա տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ աշխատակիցների կողմից: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Ռուբեն |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հայրանուն | Մուշեղի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 11.3 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 14-02-2012 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 15-02-2012 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 17-02-2012 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 17-02-2012 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 05-03-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-03-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 02-04-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-04-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 11-04-2012 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Ռուբեն |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 11-04-2012 |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ թիվ ԵԿԴ/0012/01/12 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)` նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի, քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի, մասնակցությամբ` մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ` Արման Հակոբյանի, հանրային պաշտպան` Ռուզաննա Սիրեկանյանի, 2012թ. ապրիլի 11-ին նույն դատարանում դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի Ռ ու բ ե ն Մ ու շ ե ղ ի Մ ա ն ու կ յ ա ն ի` (ծնված 1992թ. նոյեմբերի 2-ին, Երևան քաղաքում, ազգութ¬յամբ հայ, ՀՀ քաղա¬քա¬ցի, միջնակարգ կրթու¬թյամբ, ամուրի, ֆիզիկա¬պես վատառողջ, չի աշխատում, նախ¬կինում չդատա¬պարտված, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Մար¬գարյան 1-ին նրբանցքի 10-րդ շենքի 22-րդ բնակարանում) 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը. Թիվ 15134911 քրեական գործն հարուցվել է 2011թ. նոյեմբերի 3-ին ՀՀ ոստիկա¬նության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչա¬կան բաժնում։ 2011թ. նոյեմբերի 3-ին Ռուբեն Մանուկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհե¬ռանալու մասին ստորագրութ¬յունը։ 2011թ. նոյեմբերի 8-ին նախաքննական մարմինը Ռուբեն Մանուկյանին մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2012թ. փետրվարի 14-ին քրեական գործը Ռուբեն Մանուկյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով կազմված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատա¬րան և 2012թ. փետրվարի 15-ին ընդունվել վարույթ։ 2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում. Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով Դատարանը հաստատված հա¬մա¬րեց այն, որ «Լիլա» տաքսի ծառայության «Վազ 2107» մոդելի «L0176» պետհամարանիշի ավտոմեքենայի ուղևոր Ռուբեն Մանուկյանը գործածման նպատակով ապօրինաբար ձեռք է բերել և մինչև 2011թ. նոյեմբերի 2-ն իր մոտ ապօրինաբար պահել է զգալի չափի` 0,63 գրամ քաշով «չորաց¬ված մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերել և առգրավել են Թումանյան-Մաշտոց փողոցների հատվածում ծառայություն իրականացրած ՀՀ ոստի¬կա¬նության պետա¬կան պահպանության ծառայության աշխատակիցներ Պատվա¬կան Կարապետ¬յանը և Սամվել Իսախանյանը նույն օրը` ժամը 23։45-ին, այդ ավտոմեքենան կանգնեցնելու ժամանակ, երբ Ռուբեն Մանուկյանը ցանկա¬ցել է բոլորի համար աննկատ եղանակով այն ավտոմեքենայից դեն նետել։ Վերոնշյալ հանցավոր արարքի կատարման համար ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանն իրեն լիովին մեղավոր ճանաչեց` ընդունելով, որ ոստիկանների հայտնաբերած թմրամիջոցն իրենն է, այն իր մոտ էր պահում գործածման նպա¬¬տակով, սակայն օգտվելով իր իրավունքներից` հրաժարվեց հայտնել այդ թմրամիջոցի ձեռք¬¬բեր¬ման աղբյուրն ու այլ հանգամանքները։ Ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանին առաջադրված մեղադրանքը, բացի իր խոստո¬վա¬նական ցուցմունքից, հաստատվեց նաև դատաքննության ընթացքում պատշաճ իրա¬վա¬կան ըն¬թա¬ցակարգերի շրջանակնե¬րում հետա¬զոտ¬ված և գնահատված ներ¬քոհիշ¬յալ ապա¬ցույց¬ներով. Գործով որպես վկա հարցաքննված, ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ աշխատակից Պատվա¬կան Կարապետյանի և Սամվել Իսախանյանի ըստ էության նույնաբովանդակ ցուցմունքներով. Նրանք հայտնեցին, որ 2011թ. նոյեմբերի 2-ին Երևան քաղաքի Կենտրոնի վարչական տարածքում ծառայողական ավտոմեքենայով ծառայություն կատարելիս` ժամը 23։45-ի սահ¬ման¬ներում, Թումանյան-Մաշտոց փողոցների խաչմերուկում նկատել են «Լիլա» տաքսի ծառա¬յությանը պատկանող ավտոմեքենա, որի ուղևորները բարձրաձայն աղմկել և իրենց ուշադրութ¬յանն են արժանացել։ Կանգնեցրել են այդ ավ¬տո¬մեքենան, որի ուղևորներից մեկը, ինչպես հետագայում պարզել են` Ռուբեն Մանուկյանը, իջնելու ընթացքում ավտոմեքենայի տակ ինչ-որ փաթեթ է նետել։ Փաթեթը բացել են և հայտնաբերել մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցին նմանվող դեղնականաչավուն զանգ¬ված։ Ռուբեն Մանուկյանն ընդունել է, որ դա նրանն է, որի կապակցությամբ բոլորին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, ուր ներկայացրել են նաև հայտնա¬բերած դեղնականաչավուն զանգվածի պարունակությամբ փաթեթը։ «Վազ 2107» մոդելի L0176 պետհամարանիշի ավտո¬մեքենայի ուղևորներ, ամբաստանյալ Ռ.Մանուկյանի ընկերներ, գործով որպես վկա հարցաքննված Գոռ Մանուկյանի, Հարություն Ավետիսյանի, Քրիստինա Բալյանի, ինչպես նաև վարորդ Էդգար Մանվելյանի ըստ էության նույնաբո¬վանդակ դատաքննական ցուցմունքներով` այն մասին, որ 2011թ. նոյեմբերի 2-ին, երբ ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցները Թումանյան-Մաշտոց փողոցների խաչմերուկում կանգնեց¬րել են «Վազ 2107» մոդելի «L0176» համարանիշի ավտո¬մեքե¬նան և ավտոմեքենայից իջել է Ռուբեն Մանուկյանը, ոստիկաններից մեկն իրենց ավտոմեքենայի տակ հայտնաբերել է մի փաթեթ, բացել է այն։ Ոստիկանի հարցին ի պատասխան` Ռուբեն Մանուկյանն ընդունել է, որ փաթեթն ու դրանում առկա դեղնականաչավուն զանգվածը նրանն է, մինչ այդ նա է այն դեն նետել։ Դատաքննության ընթացքում հրապարակված և հետազոտված` վկաներ Ռոստոմ Ղազարյանի և Ալբերտ Թուխոյանի ըստ էության նույնաբովանդակ ցուցմունքներով` այն մասին, որ 2011թ. նոյեմբերի 3-ին Կենտրոնականի բաժնում իրենց ներկայությամբ կշռվել է փաթեթում առկա դեղնականաչավուն զանգվածը, որի քաշը կազմել է մոտ 0.7 գրամ։ Կշռվելուց հետո այն փաթեթավորվել և կնքվել է, որի վերաբերյալ կազմվել և իրենց ստորագրմանն է ներկա¬յացվել համապատասխան արձանագրություն։ Իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական գործին կցված` 0.63 գրամ քաշով «չորացված մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի առկայութ¬յամբ (դատա¬քի¬միա¬կան հետազոտությամբ ծախսվել է 0,1 գրամը)։ Դատաքիմիական փորձաքննության 2011թ. նոյեմբերի 3-ի թիվ 505Ք եզրակա¬ցութ¬յամբ, համաձայն որի՝ փորձաքննությանը ներկայացված` 0.63 գրամ քաշով նյութն հանդիսանում է «չորացված մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։ Այն պատրաստված է տնայնագործական եղանակով, կանեփի բույսից (դատա¬քի¬միա¬կան հետազոտությամբ ծախսվել է 0,1 գրամը)։ Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2011թ. նոյեմբերի 14-ի թիվ 11-3157 եզրակա¬ցութ¬յամբ, համաձայն որի՝ Ռուբեն Մանուկյանից վերցված մազի և մեզի փորձանմուշներում հայտ¬նա¬¬բերվել են կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդների հետքեր։ Դատանարկոլոգիական փորձաքննության 2011թ. դեկտեմբերի 21-ի թիվ 0292-11 եզրակա¬ցությամբ, համաձայն որի՝ Ռուբեն Մանուկյանը թմրամոլությամբ չի տառապում և հարկադիր բուժման կարիք չունի։ Դեղնականաչավուն զանգվածը ներկայացնելու մասին 2011թ. նոյեմբերի 3-ին կազմած արձանագրությամբ, համաձայն որի` նույն օրը` ժամը 00.05-ի սահմաններում, ՀՀ ոստիկա¬նութ¬յան Կենտրոնականի բաժնի շենքում ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ աշխատակից Սամվել Իսա¬խան¬¬յանը ներկայացրել է սպիտակ թղթով փաթեթավորված դեղնականաչավուն զանգված, որի քաշը կազմել է մոտ 0.7 գրամ։ Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված` Ռուբեն Մանուկյանի 2012թ. նոյեմբերի 11-ի բացատրության առկայությամբ, որում վերջինս խոստովանել է, որ թմրա¬միջոցն եղել է իր մոտ, և ավտոմեքենայից իջնելու ընթացքում նա է այն դուրս նետել։ 3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները. Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները վերաբերե¬լիութ¬յան և թույլատրելիության, ըստ համակցության` գործի լուծման համար բավարա¬րութ¬յան տե¬սանկյունից` Դատարանը հաստատված համարեց այն, որ` ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկ¬յանն առանց իրացնելու նպատակի, իր օգտագործման համար ապօրինի ձեռք է բերել և իր մոտ պահել զգալի չափի` 0.63 գրամ «չորացված մարիրխուանա» տեսակի թմրամիջոց, այսինքն` կատարել է հանցավոր արարք« որը համա¬պա¬տաս¬խա¬նում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին, հետևա¬բար` վեր¬ջինս քրեական պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬վության և պատժի ենթա¬կա է այդ հոդված¬ով։ Ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ նշանակելիս, ինչպես նաև պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կանխելու համար։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատա¬րա¬նի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով այլ գործի քննության ժամանակ։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմը` նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։ Սույն գործով որպես ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող այդպիսի հանգա¬մանքներ, ինչպես նաև անձը բնութագրող տվյալներ, Դատարանը հաշվի ա¬ռավ այն, որ ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանը Դատարանում անկեղ¬ծո¬րեն զղջացել է կատարած հանցավոր արարքի համար, իրեն լիովին մե¬ղավոր է ճանաչել, նախկինում դատա¬պարտված չէ, բնութագրվում է դրականորեն, ֆիզիկապես վատառողջ է, որի կապակ¬ցությամբ ճանաչվել է ոչ պիտանի զինվորական ծառայության համար` ստանալով տարկետ¬ման իրա¬վունք մինչև 2013թ.հոկտեմբերի 1-ը։ Վերոնշյալ հանգա¬մանք¬ներն հաս¬տատվել են քրեա¬կան գործի նյութերում առկա փաս¬տական տվյալ¬ներով, իրական են և ողջամտորեն նվազեցնում են ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանի անձի հան¬րային վտանգա¬վո¬րությունը։ Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2011թ. նոյեմբերի 14-ի թիվ 11-3157 եզրակա¬ցության համաձայն` ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանը հանցանքը կա¬տա¬րելու պահին գտնվել է թմրամիջոցի` կանաբինոիդների խմբի թմրամիջոցի ազդեցության տակ, որի թմրալկա¬լոիդների հետքերն հայտնաբերվել են վերջինիս մեզի և մազի փորձանմուշներում։ Թեև վերոնշյալ հանգամանքը նախատեսված է պատասխանատվությունը և պատիժը ծան¬րացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասում սպառիչ թվարկված հանգա¬մանքների ցանկում, սակայն նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ելնելով հանցագործության բնույթից Դատարանը կարող է վերոնշյալ հանգամանքը ծանրացնող չհա¬մարել։ Դատարանի համոզ¬մամբ տվյալ դեպքում թմրամիջոցի գործածումը Ռուբեն Մանուկ¬յանի կող¬մից հանցա¬գոր¬ծության կատարմանը նպաստող պայման չի հանդիսացել, հետևաբար` Դատա¬րանը այն որ¬պես պատասխա¬նատ¬¬վությունը և պատիժը ծան¬րացնող հանգամանք չի գնահա¬տում։ Այսպիսով, ամբաստանյալ Ռ.Մանուկյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չարձա¬նագրեց։ Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ¬ Ռ.Մանուկյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տե¬սակին և այն կրելու անհրաժեշտության հարցին` Դատա¬րանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հանցակազմը նախա¬տեսում է բացառապես հասարակությունից մեկուսացման հետ կապված պատժատեսակներ` կալանք և ազատազրկում` որոշակի ժամկետով, հետևա¬բար` քննարկման ենթակա է ամբաստանյալ Ռ.Մանուկյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակի ընտ¬րության և պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու հարցերը, ինչը տվյալ դեպքում նպա¬տա¬կահարմար է կատարել միաժամանակ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պա¬տիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապ¬ված որևէ հատուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի կատարել, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարվում դատարանի համոզ¬վածությունն առ այն, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց որոշակի պատժա¬տեսակները ռեալ կրելու (նման մեկնաբանություն է արել նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատա¬րանը Հասմիկ Պետրոսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով 2009թ. հունիսի 29-ին կայացրած որոշմամբ)։ Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պա¬տիժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնախատեսված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդ¬պիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկված, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնա¬հատման արդյունքներով։ Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները` առողջական վիճակը, նախկինում դատա¬պարտված և արատավորված չլինելու հանգամանքը, Դատա¬րա¬նում անկեղծորեն զղջալն ու առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը, նրան վերագրվող հանցագոր¬ծութ¬յան բնույթն ու վտանգա¬վորության աստիճանը, պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացա¬կայությունը, միևնույն ժամա¬նակ` առանց բժշկի նշանակման նախկինում թմրամիջոց գործածելու փաստը, այսինքն` թմրամիջոց գործածելու հակումների առկայությունը` Դա¬տարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով Ռուբեն Մանուկյանի նկատ¬մամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով։ Սակայն դրանով հանդերձ հանգում է այն համոզվա¬ծության, որ առաջին անգամ հանցագործություն կատարած Ռուբեն Մանուկյանի ուղղվելը և նոր հանցա¬գործություններ կանխելը հնա¬րավոր է առանց նրա նկատմամբ նշանակվող այդ պա¬տիժը ռեալ կրելու` պատիժը պայմա¬նականորեն չկիրառելու և ողջամիտ ժամկետով փորձաշրջան սահմանելու պայմանով։ Այդ պատիժն է արդա¬րացի ու միա¬ժա¬¬մանակ անհրաժեշտ ամբաս¬տան¬յալ Ռ.Մանուկյանին ուղղելու և հնարավոր նոր հանցա¬գոր¬ծությունները կան¬խելու հա¬մար։ Համաձայն դատանարկոլոգիական փորձաքննության 2011թ. դեկտեմբերի 21-ի թիվ 0292-11 եզրակա¬ցության` Ռուբեն Մանուկյանը թմրամոլությամբ չի տառապում և հարկադիր բուժման կարիք չունի, հետևաբար` Դատարանը ամբաստանյալ Ռ.Մանուկյանի նկատմամբ թմրամոլությունից հարկադիր բուժում չի նշա¬նա¬կում։ Ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանի նկատմամբ որպես խա¬¬¬փանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրության հարցը որոշելիս` Դատարանը գտնում է, որ այն անհրաժեշտ է վերացնել` սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Քննարկելով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցը` Դատարանը գտնում է, որ Դատա¬րանում պահ¬վող 0,62 գրամ քաշով «չորացված մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցն (դատա¬քի¬միա¬կան հետազոտությամբ ծախսվել է 0,1 գրամը) անհրաժեշտ է ոչնչացնել` դատավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնե¬լուց հե¬տո։ Անդրադառնալով դատական ծախսերի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է դատաքիմիական 2011թ. նոյեմբերի 7-ի թիվ 11-3172 փորձաքննության կատարման ծախսը` 19.236 /տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց/ ՀՀ դրամը բռնագանձել ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանից հօգուտ պետական բյուջեի։ Գործով քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, ամբաստանյալ Ռուբեն Մանուկյանի գույքի նկատմամբ արգելանք չի կիրառվել։ Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ուսումնասիրելով ամբաս¬¬տանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, հաշվի առնելով պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգա¬մանքների բացա¬կայությունը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364 -365-րդ, 375-րդ, 367-373-րդ հոդված¬ներով, Դատա¬րանը Վ Ճ Ռ Ե Ց՝ Ռուբեն Մուշեղի Մանուկյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա¬գործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` ազա¬տազրկում 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։ Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը` Ռուբեն Մանուկյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշա¬նակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փոր¬ձաշրջան 2/երկու/ տարի ժամկետով։ Ռուբեն Մանուկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացնել` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված, Դատարանում պահվող 0,62 գրամ «չորացված մարիխուանա» տեսակի թմրամի¬ջոցը ոչնչացնել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնե¬լուց հետո։ Որպես դատական ծախս` Ռուբեն Մանուկյանից հօգուտ պե¬տա¬կան բյուջեի բռնագանձել 19.236 /տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց/ ՀՀ դրամ գումար։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեա¬կան դատարան հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 11-04-2012 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 16-05-2012 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 21-05-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 308,106 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 21-05-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 308, 106 |