Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

14 փետրվարի 2012թ. ք. Երևան

ԵԿԴ-0286/01/11

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.

նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղար` Է. Մկրտչյան,

մասնակցությամբ`
մեղադրող,
Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/
գլխավոր դատախազության ընդհանուր բնույթի
հանցագործությունների գործերով
վարչության ավագ դատախազ Մ. Մարտիրոսյանի,

պաշտպան Մ. Գինոսյանի,

թարգմանիչ Վ. Շահինյանի


դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց գործն ըստ մեղադրանքի
Նոնա Սերգեյի Բաբայանի`
ծնված 1973թ. հուլիսի 13-ին Ադրբեջանում, հայ, փախստական, ամուսնալուծված, խնամքին ունի երեք զավակ, որոնցից երկուսը անչափահաս են, որոնցից մեկը մինչև տասնչորս տարեկան է, չի աշխատում, նախկինում չդատված, բնութագրվում է դրական, հաշվառված է Երևանի Արցախի 4-րդ նրբանցքի 10/2 շենքի թիվ 305 բնակարանում, բնակվում է Կոտայքի մարզի Քասախ գյուղում, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով։





Գործի դատավարական նախապատմությունը
Թիվ 69108111 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչությունում հարուցվել է 2011թ. նոյեմբերի 29-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, Նոնա Սերգեյի Բաբայանի կողմից գույքային օգուտ ստանալով` պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելու փաստի առթիվ։
Ամբաստանյալ Նոնա Սերգեյի Բաբայանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հետևյալ արարքի համար. «որ նա զբաղվելով Իրանի Իսլամական Հանրապետությունից ժամանած զբոսաշրջիկներին վարձակալությամբ բնակարաններ տրամադրելու միջնորդական ծառայության մատուցմամբ, 2011թ. հուլիսից մինչև հոկտեմբերն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքում, գույքային օգուտ ստանալու նպատակով, մարմնավաճառներ` Նոնա Գարեգինի Սուքիասյանին, Արմինե Աշոտի Բեգլարյանին և Լիլիթ Աշոտի Նալբանդյանին ծանոթացրել է ԻԻՀ-ից ժամանած զբոսաշրջիկների հետ և վերջիններիս հետ ունեցած սեռական հարաբերության դիմաց ստացած գումարներից, որպես միջնորդավճար յուրաքանչյուրից պահանջել և ստացել է 2000-ից 8000 ՀՀ դրամ գումար, և այդպիսով գույքային օգուտ ստանալով` նպաստել է նրանց պոռնկությամբ զբաղվելուն։»։
2011թ. դեկտեմբերի 29-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։ Մեղադրողը մեղադրական եզրակացությունում չի առարկել դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ։

Արագացված դատական քննություն

Ամբաստանյալ Նոնա Սերգեյի Բաբայանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով։ Նա հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, ինքն համաձայն է մեղադրանքի հետ։
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմաններն` որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` գտնում է, որ ամբաստանյալ Նոնա Սերգեյի Բաբայանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախատեսված արարք։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Նոնա Սերգեյի Բաբայանը նախաքննության ընթացքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, խնամքին ունի երեք զավակ, որոնցից երկուսը անչափահաս են, որոնցից մեկը մինչև տասնչորս տարեկան է, հանդիսանում է փախստական, («Փախստականների և ապաստանի մասին» ՀՀ օրենքի 30-րդ հոդվածի համաձայն, 2010թ. հունիսի 16-ին նրան տրվել է կոնվենցիոն ճանփորդական փաստաթուղթ` երկու տարի ժամկետով), բնութագրվում է դրական, նրա ընտանիքը հաշվառված է որպես սոցիալապես անապահով, հանցանքը կատարել է կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդման հետևանքով, այն է` ստիպված լինելով միայնակ հոգալ իր սոցիալապես անապահով ընտանիքի ապրուստը` փորձել է գումար վաստակել նշված հանցագործությունը կատարելու եղանակով։




Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Առաջադրված մեղադրանքն ամբաստանյալ Նոնա Սերգեյի Բաբայանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Նոնա Սերգեյի Բաբայանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, գույքային օգուտ ստանալով` պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելը, որը կատարվել է երկուսից ավելի անձանց օգտագործելով, ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Նոնա Սերգեյի Բաբայանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նա տալով ինքնախոստովանական ցուցմունքներ` անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար, խնամքին ունի երեք զավակ, որոնցից երկուսն անչափահաս են, փախստական է, նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, նրա ընտանիքը սոցիալապես անապահով է։ Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում պատիժ նշանակելու պահին խնամքի տակ մինչև տասնչորս տարեկան մեկ երեխայի առկայությունը, կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդման, այն է` սոցիալապես անապահով ընտանիքում, աշխատանք չունենալու պարագայում, երեք զավակների միակ խնամող լինելու հետևանքով հանցանքը կատարելը, իսկ նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում։
Ամբաստանյալ Նոնա Սերգեյի Բաբայանն իր կատարած` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով։
Քննարկելով այն հարցը, թե արդյոք ամբաստանյալ Նոնա Սերգեյի Բաբայանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն` եթե դատարանը ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով` հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007թ. հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` 2008թ. փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը և այն հանգամանքները, որ Նոնա Բաբայանը տալով ինքնախոստովանական ցուցմունքներ` անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար, խնամքին ունի երեք զավակ, որոնցից երկուսն անչափահաս են, որոնցից մեկը` մինչև տասնչորս տարեկան է, նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, փախստական է, նրա ընտանիքը սոցիալապես անապահով է, հաշվի առնելով նաև կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդման, այն է` սոցիալապես անապահով ընտանիքում, աշխատանք չունենալու պարագայում, երեք զավակների միակ խնամողը լինելու հետևանքով հանցանքը կատարելը, պատիժ նշանակելու պահին ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դատարանը գտնում է, որ Նոնա Բաբայանի կողմից կատարված հանցագործության հանրորեն վտանգավորության աստիճանը նվազել է և հնարավոր է հանգել հետևության, որ Նոնա Բաբայանի ուղղվելը հնարավոր է առանց նրա նկատմամբ նշանակվող ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Նոնա Բաբայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և այն վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-366-րդ, 369-373-րդ, 3751-3754-րդ հոդվածներով, դատարանը`

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ամբաստանյալ Նոնա Սերգեյի Բաբայանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 3 /երեք/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, առանց որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Նոնա Սերգեյի Բաբայանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 3 /երեք/ տարի ժամկետով։ Նոնա Բաբայանին պարտավորեցնել չփոխել մշտական բնակության վայրը` նրա վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնելով ՀՀ արդարադատության նախարարության քրեակատարողական վարչության այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժնի վրա։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։ Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով չի կարող բողոքարկվել։


ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ