գործ թիվ ԵԿԴ0280/01/11






ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ



Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը, հետևյալ կազմով`

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի
քարտուղարությամբ` Հասմիկ Արտաշեսյանի

մասնակցությամբ`

մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության
տնտեսական հանցագործությունների
գործերով վարչության ավագ դատախազ Վարդգես Գևորգյանի

հանրային պաշտպան` Հենրիկ Բաղդասարյանի,

2012թ. մարտի 1-ին դռնբաց դատական նիստում արա¬գաց¬ված դատական քննութ¬յան կարգով քննեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Մ ի ս ա կ Հ ե ն ր ի կ ի Խ ա չ ա տ ր յ ա ն ի
(ծնված 1970թ. հունիսի 10-ին, Արմավիրի մարզի Մրգաստան գյուղում, ազգութ¬¬յամբ հայ, ՀՀ քաղա¬քա¬ցի, միջնակարգ կրթու¬թյամբ, ամուսնացած, խնամքին յոթ անձ, որոնցից երկուսը` մինչև տասնչորս տարեկան, նախ¬կինում չդատ¬ված, ֆիզի¬կապես վատառողջ, չի աշխատել, զբաղվել է հողագործությամբ, հաշվառված և բնակ¬վել է Արմավիրի մարզի Մրգաստան գյուղի 4-րդ փողոցի 25-րդ տանը, ներկայումս ՀՀ ԱՆ «Նուբա¬րաշեն» ՔԿՀ կալանավոր)

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 69106911 քրեական գործը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել և առանձին վարույթով առանձնացվել է 2011թ. փետրվարի 21-ին` ՀՀ ոստիկա¬նության քննչական գլխավոր վարչության ՀԿԳ քննության վարչությունում քննվող 16105611 քրեական գործի նյութերից` Միսակ Խաչատրյանի կողմից խոշոր չափի թմրա¬միջոց ապօրինի պահելու դեպքի առթիվ։
2011թ. հոկտեմբերի 21-ին Միսակ Խաչատրյանը ձերբակալվել է, իսկ 2011թ. հոկտեմբերի 22-ին նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։
2011թ. հոկտեմբերի 22-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշմամբ Միսակ Խաչատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։
2011թ. դեկտեմբերի 21-ին քրեական գործը Միսակ Խաչատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան և 2011թ. դեկտեմբերի 30-ին ընդունվել վարույթ։

Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը.
Միսակ Խաչատրյանը, 2011թ. հուլիսի վերջերին Արմավիրի մարզի Մրգաստան գյուղում գտնվող, իր ընտանիքին պատկանող տնամերձ հողամասում նկատելով վայրի աճած կանեփի բույս, քաղել և տեղափոխել է տուն և բույսի գլխամասը չորացնելով` առանց իրացնելու նպա¬տակի, իր գործածման համար ապօրինաբար պատրաստել է խոշոր չափերի` մոտ 65 գրամ «չորացված մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որն ապօրինաբար պահել է Արմավիրի մարզի Մրգաստան գյուղի 4-րդ փողոցի 25-րդ հասցեում գտնվող իր տանը։
Նույն ժամանակահատվածում չորացրած թմրամիջոցից 0.5-ական գրամը խառնելով ծխախոտի թութունի հետ` երեք անգամ ծխելու միջոցով այն գործածել է, իսկ մնացած` խոշոր չափի 63.5 գրամը 2011թ. հոկտեմբերի 21-ին հայտնաբերվել և առգրավվել է ՀՀ ոստիկանության քրեական հետախուզության գլխավոր վարչության աշխատակիցների կողմից` նրա տան խուզար¬կությամբ։
Վերոնշյալ արարքը կատարելու համար Միսակ Խաչատրյանին մեղադրանք է առա¬ջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։

Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննությունը սկսելն ամբաստանյալ Միսակ Խաչատրյանը միջնորդեց գործը քննել դատական քննության արագացված կարգով` հայտարարելով, որ վերոնշյալ միջնոր¬դությունը ներկա¬յացնում է կամավոր, նախապես խորհրդակցելով պաշտպանի հետ, գիտակ¬ցում է արագացված կարգով դատաքննութ¬յուն անցկացնելու իրավական հետևանքները։ Ամբաստանյալ Խաչատրյանն հայտարարեց նաև, որ առաջադրված մե¬ղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է, համաձայն է դրա հետ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում։ Մեղադրողը, Դատարանում վերահաստատելով մեղադրական եզրակացությամբ հայտնած իր դիրքորոշումը, գործն արագացված դատաքննության կարգով քննելու դեմ չա¬ռարկեց։
Դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալ Միսակ Խաչատրյանի վերոնշյալ միջնոր¬դութ¬յունը, հաշվի առնելով մե¬ղադրող կողմի դիրքորոշումը և փաստելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավա¬րության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախա¬տեսված հիմ¬քերն ու պայմանները, գործը քննեց արագացված դա¬տաքննության կարգով։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Միսակ Խաչատրյանին առա¬ջադրված մեղադրանքը, դրանում նրա մեղավորությունը Դատարանը հաստատված համարեց` ամբաստանյալի խոստովանա¬կան, վկաներ Վրեժ Սուրենի Մարտիրոսյանի և Պավլիկ Վարազդատի Դավթյանի ցուցմունքներով, ամբաստանյալի տանը 2011թ. հոկտեմբերի 21-ին կատարված խուզարկության արձանագրությամբ, հայտնաբերված և իրեղեն ապացույց ճանաչված 63.4 գրամ քաշով «չորացված մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի առկայությամբ, դատաքիմիական փոր¬ձաքննութ¬յան 2011թ. հոկտեմբերի 21-ի թիվ 485Ք եզրակացությամբ, տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2011թ. հոկտեմբերի 28-ի թիվ 0918 եզրակացությամբ։
Նախաքննությամբ ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները գնահատելիս` Դատարա¬նը եկավ այն եզրահանգման, որ Միսակ Խաչատրյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված այդ ապա¬ցույցներն ըստ էության համապա¬տասխանում են ՀՀ քրեական դատա¬վարութ¬յան օրենսգրքով սահմանված թույլատրելիության և վերաբերելիության, իսկ համակ¬ցութ¬¬¬յամբ գործի ճիշտ լուծման տեսանկյու¬նով` բավարարության չափանիշներին։ Դատարանը գտնում է, որ Մ.Խաչատրյանին մեղսագրվող արարքը` առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափի թմրամիջոց ապօրինաբար պատրաստելը և պահելը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով որակված է ճիշտ, վերջինս քրեական պատաս¬խա¬նատ¬վության և պատժի ենթակա է այդ հոդվածով։
Ամբաստանյալ Միսակ Խաչատրյանի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ նշանակելիս, ինչպես նաև պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատա¬րա¬նի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով այլ գործի քննության ժամանակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմը` նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պատիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգամանքներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Սույն գործով որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգա¬մանքներ, ինչպես նաև անձը բնութագրող տվյալներ, Դատարանը հաշվի ա¬ռավ այն, որ ամբաստանյալ Միսակ Խաչատրյանն անկեղ¬ծո¬րեն զղջացել է կատարած հանցավոր արարքի համար և իրեն լիովին մե¬ղավոր է ճանաչել, նախկինում դատապարտված չէ (դատվածությունը մարված է) խնամքին ունի յոթ անձ, որոնցից երկուսն մինչև տասնչորս տարեկան, բազմանդամ ընտանիքի միակ կերակրողն է, ֆիզիկապես վատառողջ է, բնութագրվում է դրականորեն։
Վերոնշյալ հանգա¬մանք¬ներն հաս¬տատվել են քրեա¬կան գործի նյութերում առկա փաս¬տական տվյալ¬ներով, իրական են և ողջամտորեն նվազեցնում են Խաչատրյանի անձի հան¬րային վտանգա¬վո¬րությունը։
Ամբաստանյալ Միսակ Խաչատրյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգա¬մանքներ Դատարանը չարձանագրեց։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով սահմանված հանցակազմը, որպես պատժատեսակ, նախա¬տեսում է միայն ազատազրկում, ուստի ամբաս¬տանյալի նկատմամբ կարող է նշանակվել պատիժ բացառապես ազատազրկման ձևով, որն արդարացի ու անհրաժեշտ է նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծությունները կանխելու համար։ Դատարանը գտնում է նաև, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Միսակ Խաչատրյանը պետք է կրի և նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն հաշվի է առնում վերջինիս նկատմամբ պատժաչափ նշանակելիս։
Ամբաս¬տան¬յալ Խաչատրյանի նկատմամբ նշանակվող ազատազրկման չափը որոշելիս Դատա¬րանը հաշվի առավ նաև արագացված կար¬գով դատական քննության կարգով մեղադրական դա¬տավճիռ կայացնելիս պատիժ նշա¬նա¬կելու` ՀՀ քրեական դատա¬վա¬րության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասով սահմանված սկզբունքը, համաձայն որի` այն չի կարող գերազանցել երկու տարին։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցը` Դատարանը գտնում է, որ Դատա¬րանում պահ¬վող 63,4 գրամ «չորացված մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը (դատա¬քի¬միա¬կան հետազոտությամբ ծախսվել է 0,1 գրամը) անհրաժեշտ է ոչնչացնել` դատավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնե¬լուց հե¬տո։
Գործով ամբաստանյալ Մ.Խաչատրյանի գույքի նկատմամբ արգելանք չի կիրառվել։
Քննարկելով ամբաստանյալ Մ.Խաչատրյանի նկատմամբ որպես խա¬¬¬փանման միջոց ընտրված կալանավորման հարցը` Դատարանը գտնում է, որ այն անհրաժեշտ է թողնել անփո¬փոխ` մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Գնահատելով նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույց¬ները, ուսումնասիրելով ամբաս¬տանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, հաշվի առնելով պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգա¬մանքների բացա¬կայությունը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, 375-րդ, ինչպես նաև 375.1-375.4-րդ հոդված¬ներով, Դատա¬րանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց՝

Միսակ Հենրիկի Խաչատրյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցա¬գործության կատարման մեջ, նրան դատա¬պարտել ազատազրկման 6/վեց/ ամիս ժամկետով, որի կատարումն հանձնարարել ՀՀ ար¬դա¬¬¬րա¬¬դա¬տության նախա¬¬րա¬րության քրեակատարո¬ղա¬կան հիմնարկին։
Մ.Խաչատրյանի պատժի կրման սկիզբն հաշվել 2011թ. հոկտեմբերի 21-ից, որպես խա¬փանման միջոց ընտրված կալանա¬վորումը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելը։
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված, Դատարանում պահվող 63,4 գրամ «չորացված մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը ոչնչացնել` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնե¬լուց հետո։
Դատավճիռը հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում կարող է բողո¬քարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ ՀՀ քրեական դատա¬վարության օրենսգրքի 395-րդ հոդ¬¬վածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքի։

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ