Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0253/01/11
Վիճակագրական տողի համար :
8.12
Պատասխանող
Սպարտակ Ակոջյան
Սպարտակ Ակոջյան Հայկազի
Սպարտակ Ակոջյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Գագիկ Ավետիսյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գագիկ Պողոսյան
Վճռաբեկ
Դավիթ Ավետիսյան
Համլետ Ասատրյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Գագիկ Ավետիսյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գագիկ Պողոսյան
Վճռաբեկ
Դավիթ Ավետիսյան
Համլետ Ասատրյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2012-07-20 | 12:00 | 2 | Կայացվել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-04-25 | 12:00 | 1 | Կայացել է | ||
| Վճռաբեկ | 2012-03-30 | 13:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-03-06 | 12:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-02-14 | 15:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-01-20 | 14:30 | 1 | Կայացել է |
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների ընդհանուր
իրավասության առաջին ատյանի
դատարանի դատավճիռ
գործ թիվ ԵԿԴ/0253/01/11
նախագահող դատավոր` Գ. Պողոսյան
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան/ ԿԱԶՄՈՎ`
նախագահող դատավոր` Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
դատավորներ` Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆԻ
Ս. ՉԻՉՈՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Տ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող Ա.ԱՄԻՐԶԱԴՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Ս.ԱԿՈՋՅԱՆԻ
պաշտպան Է.ՉԻՆԱՐՅԱՆԻ
2012 թվականի հուլիսի 20-ին Երևան քաղաքում
դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի /այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան/ 2012 թվականի ապրիլի 25-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի և պաշտպան Է.Չինարյանի վերաքննիչ բողոքները
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Աղաջանյանի 2011 թվականի ապրիլի 24-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է թիվ 58204111 քրեական գործը: Քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:/քրեական գործ, հատոր 1 էջ 1/
2.Նույն օրը Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանը ձերբակալվել է: /քրեական գործ, հատոր 1 էջ 17/
3. ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա. Աղաջանյանի 2011 թվականի ապրիլի 26-ի որոշմամբ Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով: /քրեական գործ, հատոր 1 էջ 24-25/
4. Առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի ապրիլի 26-ի որոշմամբ Ա.Ակոջյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` կալանավորման սկիզբը հաշվելով 2011 թվականի ապրիլի 24-ից: /քրեական գործ, հատոր 1 էջ 24-25, 37/
5. 2011 թվականի դեկտեմբերի 12-ին թիվ 58204111 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որը դատարանում ստացվել է նույն թվականի դեկտեմբերի 15-ին: /քրեական գործ, հատոր 2 էջ 1/
6. Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Գ.Պողոսյանի 2011թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ թիվ 58204111 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և 2012 թվականի հունվարի 09-ի որոշմամբ նշանակվել` դատաքննության: /քրեական գործ, հատոր 2 էջ 2, 10 /
7. Առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի ապրիլի 25-ի դատավճռով Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել ազատազրկման չորս տարի ժամկետով, որը կրելու է ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում` պատժի սկիզբը հաշվելով 2011 թվականի ապրիլի 24-ից:
Իրեղեն ապացույց` յոթ հատ ֆոտոալբոմը պահվել է քրեական գործի հետ միասին:
Ա. Ակոջյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: /քրեական գործ, հատոր 2 էջ 84-85/
8. Վերաքննիչ դատարանի 2012 թվականի մայիսի 29-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի և պաշտպան Է.Չինարյանի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ, և քրեական գործը նշանակվել` դատական քննության վճռաբեկության կանոններով:
9. Վերաքննիչ բողոքների գրավոր պատասխան չի ներկայացվել:
Գործի փաստական հանգամանքները
10. Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը Թբիլիսի քաղաքում գտնվող Ադրբեջանի դեսպանատան հարակից տարածքում գործով չպարզված անձից ձեռք է բերել ադրբեջանական` հակահայկական քարոզչական ձեռնարկ հանդիսացող` հայ ժողովրդի և Հայաստանի Հանրապետության վերաբերյալ զրպարտիչ տեղեկատվություն պարունակող, <<Արմյանսկի տեռորիզմ>> վերնագրով, 1991 թվականին ռուսերեն լեզվով հրատարակված 10 հատ ֆոտոալբոմ, որոնցում Լեռնային Ղարաբաղի բնակչության ինքնապաշտպանական գործողությունների առանձին դրվագներ ներկայացված են որպես <<խաղաղ ադրբեջանցիների>> նկատմամբ հայկական <<հանցավոր խմբավորումների>> կողմից իրականացված ահաբեկչական գոր-ծողություններ, իսկ 1970-1980 թվականների ընթացքում տարբեր երկրներում թուրք դիվանագետների և ներկայացուցչությունների նկատմամբ իրականացված ահաբեկչական գործողությունները վերագրված են <<հայկական ահաբեկչական ուժերին>>:
2011թ. ապրիլի 21-ին ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը վերը նշված ֆոտոալբոմներից 7 հատը Վրաստանից իր հետ տեղափոխել է Հայաստան և ապրիլի 23-ին փորձել` դրանք վաճառել Երևանի <<Վերնիսաժ>> կոչվող տոնավաճառի տարածքում` գրքավաճառների հատվածում, որի ընթացքում գրքավաճառների և այցելուների ներկայությամբ հայտարարություններ է արել <<հայկական ահաբեկչության>> առկայության և այն հիմնավորող` իր կողմից վաճառվող ֆոտոալբոմում արտացոլված <<փաստերի>> վերաբերյալ` դրանց բովանդակությունը բացատրելով իրեն մոտեցող ու ֆոտոալբոմով հետաքրքրվող անձանց: /քրեական գործ, հատոր 2 էջ 84-85/
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում.
11. Ամբաստանյալ Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանը վերաքննիչ բողոքում նշելով, որ համաձայն չէ իրեն մեղսագրված հոդվածի և պատժաչափի հետ, խնդրել է վերանայել այն և իր նկատմամբ կայացնել արդարացի դատավճիռ:
12. Ամբաստանյալ Ս. Ակոջյանի պաշտպան Է. Չինարյանը վերաքննիչ բողոքում հայտնել է, որ դատաքննական ցուցմունքով Ս.Ակոջյանը հիմնավորել է, որ իր գործողություններում հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելուն ուղղված դիտավորություն առկա չէ, այդ գրքերը վաճառել է կարիքից դրդված, վաճառքի ընթացքում գնի վերաբերյալ սակարկել է գնորդների հետ, այսինքն գրքի վաճառքի գործողությունները կատարվել են զուտ կոմերցիոն նպատակներով: Ինքը և կինը նախաքննության ժամանակ հայտնել են, որ ալբոմները վաճառել է կնոջ խնդրանքով, որպեսզի ձեռք բերեն Մ. Սարյանի նկարների ալբոմը:
Վկա Հովհաննես Սիմոնյանն իր ցուցմունքում հայտնել է, որ Ս.Ակոջյանը թափահարելով ձեռքին եղած գիրքը` բացականչել է <<ԱՍԱԼԱ>> և <<հայկական տեռորիզմ>> բառերը: Պատահական անցորդները կամ <<Վերնիսաժի>> այցելուները մի պահ ուշադրություն դարձնելով առաջարկված գրքին` առանց բառ ասելու հեռացել են:
Իրեն դիմած անձանցից մեկին ամբաստանյալը պատասխանել է, որ այն արժե 10.000 դրամ, ինչը զարմանք է առաջացրել գնորդի մոտ, ով առաջարկել է էժանացնել գրքի արժեքը, սակայն Ակոջյանը հրաժարվել է: Վկա Հ.Սիմոնյանը հայտնել է, որ ինքը սփյուռքահայի մոտենալուն և Ս. Ակոջյանի հասցեին անպատիվ խոսքեր ասելուն ներկա չի եղել, այդ սփյուռքահային չի տեսել, ֆոտոալբոմի բովանդակությանը ծանոթ չի եղել, այն իրեն ցույց է տվել ԱԱԾ-ի քննիչ Ա.Աղաջանյանը, ով բացատրել է, թե ինչին է վերաբերվում այդ ֆոտոալբոմները:
Վկաներ Ա.Սիմոնյանի, Ա.Խաչատրյանի և Ֆ.Թադևոսյանի ցուցմունքները հիմնավորում են վերոնշյալ հանգամանքները: Նրանք հաստատել են, որ <<Վերնիսաժում>> չեն հասկացել, թե Ս.Ակոջյանի վաճառած գրքերը ինչի մասին են: Միայն լսել են ամբաստանյալի կողմից արտահայտած <<ԱՍԱԼԱ>> և <<հայկական տեռորիզմ>> բառերը, իսկ Արևիկ Խաչատրյանը հայտնել է, որ հետագայում է ամուսնուց իմացել, թե <<ԱՍԱԼԱ>> բառն ինչ է նշանակում: Հայտնել են, որ ֆոտոալբոմի բովանդակության հետ ծանոթացել են ԱԱԾ-ում, իսկ Ակոջյանի խոսքերից չեն հասկացել, թե վաճառվող գիրքն ինչի մասին է:
Հաջորդ ապացույցը 2011 թվականի հուլիսի 28-ի թիվ 11-1364 եզրակացությունն է, համաձայն որի <<Արմյանսկի տերորիզմ>> ֆոտոալբոմի վերնագիրը և դրանում ներկայացված նյութերը կարող են ազդեցություն ունենալ ընթերցողների գիտակցության վրա` ստեղծելով հայ ազգի հանդեպ խաթարված պատկերացումներ, ազգային թշնամանք:
Այդ եզրակացությունը ապացույց հանդիսանալ չի կարող, քանի որ կատարված է թերի, դա փորձագետի կարծիքն է, ոչ թե ՀՀ քաղաքացիների: Միայն նրանք կարող են ասել, թե իրենց վրա ինչ ազդեցություն է ունենում գիրքը, առաջացում է հայրենասիրական ձգտում, հպարտության զգացմունք <<ԱՍԱԼԱՅԻ>> և հայկական ազատագրական ուժերի ու նրանց ձգտումների նկատմամբ, ատելություն և թշնամանք է սերմանում թուրքերի և ադրբեջանցիների նկատմամբ, թե հակառակը:
Այդ եզրակացությունը չի կարող դրվել մեղադրանքի հիմքում, քանի որ թեմայի վերաբերյալ փորձագետը հետազոտություն չի կատարել` վերլուծելով միայն ֆոտոալբոմի բառերը և արտահայտությունները, կատարել է զուտ անձնական սուբյեկտիվ եզրակացություն, որը կապ չունի իր, ամբաստանյալի և միլիոնավոր հայերի ընկալումների և զգացողությունների հետ: Փորձաքննության եզրակացության մեջ ոչ մի արտահայտություն չկա այն մասին, որ Ս.Ակոջյանն անձամբ վիրավորական արտահայտություններ է արել հայ ժողովրդի հասցեին և դա արել է ուղղակի դիտավորությամբ, այսինքն, դատահոգեբանական փորձաքննություն և արարքի սուբյեկտիվ կողմի հետազոտություն չի կատարվել:
Հղում կատարելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածին, պաշտպանը նշել է, որ քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները հիմնավորում են, որ Ս.Ակոջյանը միայն ալբոմները վաճառելու և դրամ վաստակելու մտադրություն և վաստակած գումարով այլ գիրք գնելու նպատակ է ունեցել:
Եթե Ս.Ակոջյանը հայ ժողովրդի պատիվն և արժանապատվությունը նվաստացնելու մտադրություն ունենար` նրան չէր հետաքրքրի վաճառվող գրքի արժեքը և սակարկությունների մեջ չէր մտնի գնորդների հետ, այլ կկազմակերպեր գրքի բովանդակության ակտիվ քարոզչություն և այդ ալբոմները կվաճառեր ցանկացած գնով կամ անվճար կնվիրեր անցորդներին: Քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներով հիմնավորվում է, որ Ս.Ակոջյանը ալբոմի բովանդակության գովազդ չի արել, միայն գիրքը վաճառելու նպատակով բարձրաձայն ասել է գրքի վերնագիրը և հայտնել, որ այն <<ԱՍԱԼԱՅԻ>> մասին է, և որ գրքի արժեքը 10.000 ՀՀ դրամ է: Իսկ հանգամանքը, որ գիրքն ունի հակահայկական ուղղվածություն, հիմք չէ հաստատված համարելու, որ Ս.Ակոջյանը կատարել է հայ ժողովրդի պատիվը և արժանապատվությունը նսեմացնող գործողություններ: Քրեական գործում ներկայացված են բազմաթիվ փաստեր, որոնք ապացուցում են, որ Ս.Ակոջյանը հայրենանվեր անձանվորություն է, մասնակցություն է ունեցել հայապահպանության, հայոց լեզվի անաղարտության պահպանման և քարոզելու գործում: Տեղական և արտասահմանյան մամուլում բազմաթիվ հոդվածներ է հրապարակել, որտեղ պաշտպանել է արտասահմանում բնակվող հայ համայնքի իրավունքները և շահերը:
Սուբյեկտիվ կողմից հանցագործությունը կատարվում է միայն ուղղակի դիտավորությամբ, որը պետք է միտված լինի ազգային արժանապատվությունը ստորացնելուն, ինչը Ս.Ակոջյանի գործողություններում բացակայում է:
Ս.Ակոջյանը լինելով հայրենասեր անձնավորություն, օժանդակել է արցախյան ազատագրական շարժմանը և նա չէր կարող իր ժողովրդի պատիվն ու արժանապատվությունը նսեմացնող արարք կատարել, իսկ իր նկատմամբ առաջադրված մեղադրանքը հիմնազուրկ է, քանի որ Ս.Ակոջյանի գործողություններն իրենց մեջ չեն պարունակում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի հատկանիշներ, դրանք ունեցել են զուտ կոմերցիոն բնույթ և նշանակություն:
13. Պաշտպան Է.Չինարյանը խնդրել է քրեական գործի վարույթը կարճել` Ս.Ակոջյանի արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով, նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել և ազատ արձակել դատարանի դահլիճից:
Պահանջը չբավարարելու դեպքում Ս. Ակոջյանի նկատմամբ սահմանել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով սահմանված նվազագույն պատիժ:
14. Ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը և պաշտպան Է.Չինարյանը պնդեցին բողոքները և խնդրեցին դրանք բավարարել:
Մեղադրող Ա.Ամիրզադյանն առարկեց բողոքների դեմ, խնդրեց մերժել` օրինական ուժի մեջ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքները` դրանց հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքներում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանի, պաշտպան Է.Չինարյանի ելույթները, մեղադրող Ա.Ամիրզադյանի պատասխանը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքները պետք է բավարարել` Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պետք է բեկանել և ամբաստանյալ Սպարտակ Ակոջյանին արդարացնել, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
15. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն` Ազգային, ռասայական կամ կրոնական թշնամանք հարուցելուն, ռասայական գերազանցությանը կամ ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելուն ուղղված գործողությունները՝ որոնք կատարվել են՝
1) հրապարակայնորեն կամ լրատվության միջոցներ օգտագործելով,...
պատժվում են ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն.
<< 1. Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք…
…3.Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն.
<<1. Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը:
3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն.
<< 1.Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ:
2. Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն` քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, իսկ գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` արարքի մեջ հանցակազմ չկա:
Ըստ նույն հոդվածի 5-րդ մասի պահանջների` Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն. <<Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն. << Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.<<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն…>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<< Քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի ոչ ճիշտ կիրառումը քրեական օրենքի կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրի այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի կիրառումն է, որը ենթակա չէր կիրառման, կամ այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի չկիրառումն է, որը ենթակա էր կիրառման, կամ քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի սխալ մեկնաբանումն է, որը չի համապատասխանում դրա իսկական իմաստին>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<3. Դատավճիռը բոլոր դեպքերում ենթակա է բեկանման, եթե`
1) գործով վարույթի կարճման կամ քրեական հետապնդման դադարեցման համար հիմքերի առկայության դեպքում առաջին ատյանի դատարանը չի կարճել վարույթը կամ չի դադարեցրել հետապնդումը>>:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն.<< Գտնելով, որ առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել սույն հոդվածի երրորդ մասի 2-11-րդ կետերով նախատեսված խախտում, վերաքննիչ դատարանը բեկանում է դատավճիռը և կայացնում նոր դատավճիռ, իսկ 1-ին կետով նախատեսված դեպքում` բեկանում է դատավճիռը, կարճում է գործի վարույթը և դադարեցնում քրեական հետապնդումը>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի համաձայն.
<<1. Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը` այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2. Դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ>>:
16. Առաջին ատյանի դատարանը 2012 թվականի ապրիլի 25-ի դատավճռի <<Դատարանի իրավական վերլուծությունները>> բաժնում նշել է. <<... Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի կատարած արարքին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական, քրեական գործի` դատարանի կողմից գնահատված ապացույցները ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ և սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը հրապարակայնորեն կատարել է հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելուն ուղղված գործողություններ, այսինքն` կատարել է հանցագործություն` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի:
Ինչ վերաբերվում է սույն դատավճռի <<Ապացույցների հետազոտում և գնահատում>> մասում շարադրված` ամբաստանյալի այն պատճառաբանությանը, որ հանցագործություն չի կատարել, այլ գրքի վաճառքով է զբաղվել, ապա դատարանը գտնում է, որ նշված պատճառաբանությունն անհիմն է, այն հերքվում է դատաքննությամբ հետազոտված ու դատարանի կողմից արժանահավատ համարվող ապացույցներով, և ամբաստանյալը կատարած հանցագործության համար քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից խուսափելու նպատակ է հետապընդում…>>:
/քրեական գործ, հատոր 2 էջ 84-85/
17. Առաջին ատյանի դատարանը քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 18-րդ, 126-րդ, 127-րդ, 397-398-րդ հոդվածների պահանջների պահպանմամբ պատշաճ չի վերլուծել և դրանց քրեաիրավական գնահատական տվել:
18. Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռով հաստատված է համարել, որ Ս.Ակոջյանը Թբիլիսի քաղաքում գործով չպարզված անձից ձեռք է բերել ադրբեջանական` հակահայկական քարոզչական ձեռնարկ հանդիսացող` հայ ժողովրդի և Հայաստանի Հանրապետության վերաբերյալ զրպարտիչ տեղեկատվություն պարունակող, <<Արմյանսկի տեռորիզմ>> վերնագրով 10 հատ ֆոտոալբոմ, որոնցում Լեռնային Ղարաբաղի բնակչության ինքնապաշտպանական գործողությունների առանձին դրվագներ ներկայացված են որպես <<խաղաղ ադրբեջանցիների>> նկատմամբ հայկական <<հանցավոր խմբավորումների>> կողմից իրականացված ահաբեկչական գործողություններ, իսկ 1970-1980 թվականների ընթացքում տարբեր երկրներում թուրք դիվանագետների և ներկայացուցչությունների նկատմամբ իրականացված ահաբեկչական գործողությունները վերագրված են <<հայկական ահաբեկչական ուժերին>>:
2011թ. ապրիլի 21-ին ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը վերը նշված ֆոտոալբոմներից 7-ը Վրաստանից տեղափոխել է Հայաստան և ապրիլի 23-ին փորձել` վաճառել Երևանի <<Վերնիսաժ>> կոչվող տոնավաճառի տարածքում` գրքավաճառների հատվածում, որի ընթացքում գրքավաճառների և այցելուների ներկայությամբ հայտարարություններ է արել <<հայկական ահաբեկչության>> առկայության և այն հիմնավորող` իր կողմից վաճառվող ֆոտոալբոմում արտացոլված <<փաստերի>> վերաբերյալ` դրանց բովանդակությունը բացատրելով իրեն մոտեցող ու ֆոտոալբոմով հետաքրքրվող անձանց:
Քրեական գործի ողջ քննության ընթացքում ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունքներ է տվել, որ Թբիլիսի քաղաքի վերնիսաժում 20 տարի առաջ անծանոթ քաղաքացուց ձեռք է բերել <<Արմյանսկի տեռորիզմ>> ռուսերեն վերտառությամբ 10 հատ գիրք, որոնք հետաքրքրությունից դրդված պահել է Ախալքալաքիի իր տանը: Դրանից 3-ը տվել է մտերիմներին, իսկ մնացած 7-ը վաճառելու նպատակով բերել է Երևան: Երևանի <<Վերնիսաժ>> կոչվող տոնավաճառում փորձել է հատը 10.000 ՀՀ դրամով վաճառել` քաղաքացիներին բացատրելով, որ գիրքը հայկական ահաբեկչության մասին է և այնտեղ առկա են հետաքրքիր փաստեր: Միայն մի քաղաքացի է հետաքրքրվել գրքի բովանդակությամբ, վրդովվել, հեռացել է` հայտնելով, որ դա թուրքական քարոզչություն է:
Ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը պնդել է, որ հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելուն ուղղված գործողություններ չի կատարել, ուղղակի ցանկացել է գիրք վաճառել: <<Արմյանսկի տեռորիզմ>> վերնագրով ֆոտոալբոմը վաճառել է գումար վաստակելու համար: Իր գործողություններում որևէ նվաստացնող բան չի տեսել, իսկ նշված ֆոտոալբոմը հայանպաստ գիրք է:
19. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետը քրեական պատասխանատվություն է սահմանում ազգային, ռասայական կամ կրոնական թշնամանք հարուցելուն, ռասայական գերազանցությանը կամ ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելուն ուղղված գործողությունների համար, որոնք կատարվել են հրապարակայնորեն կամ լրատվության միջոցներ օգտագործելով:
Հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը բնորոշվում է հետևյալով.
Ազգային, ռասայական կամ կրոնական թշնամանք հարուցելուն ուղղված գործողությունները դրսևորվում են կոնկրետ ազգի, ռասսայի կամ կրոնի նկատմամբ հարգանքը և վստահությունը քայքայող, չեզոքացնող, դրանց ներկայացուցիչների նկատմամբ ատելության զգացում առաջացնող տարբեր գաղափարների ու համոզմունքների տարածմամբ: Այդ գաղափարները պետք է վերաբերեն ոչ թե կոնկրետ անձի, այլ կրեն ընդհանուր բնույթ: Գաղափարների տարածումը կարող է իրականացվել ինչպես գրավոր, բանավոր, այնպես էլ` տեսողական ցուցադրման եղանակով:
Ազգային արժանապատվությունը նվաստացնող գործողությունների կոնկրետ նպատակը, այսինքն` ազգի ներկայացուցիչների վնասարարությունը, թերությունը, նրանց սահմանափակ լինելը կոնկրետ ցույց տալն է, ազգը ստորացնելը, նվաստացնելը, վիրավորելը:
Նախաքննական մարմինը և Առաջին ատյանի դատարանը քրեական գործի քննության ընթացքում ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրված հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը հաստատող ապացույցներ ձեռք չեն բերել:
Հարցաքննված վկաների ցուցմունքները չեն հիմնավորում ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանի հանցագործություն կատարելու փաստը: Դրանցով ընդամենը հիմնավորվել է, որ դեպքի վայրում Ս.Ակոջյանի կողմից ներկայացվել են <<ԱՍԱԼԱ, հայկական տեռորիզմ>> բառերը և գրքի արժեքը հայտարարելու փաստերը:
Քրեական գործով ապացույց ձեռք չի բերվել հաստատելու համար, որ ամբաստանյալի կողմից հրապարակայնորեն հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելուն ուղղված գործողություններ են կատարվել: Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրական դատավճռի հիմքում դրել է վկաներ Հ.Սիմոնյանի, Ա.Սիմոնյանի, Ա.Խաչատրյանի և Ֆ.Թադևոսյանի ցուցմունքները, ովքեր միայն հաստատել են, որ ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը առաջարկություններ անելով և ներկայացնելով որպես <<ԱՍԱԼԼԱ>>-յի և Ղարաբաղի ահաբեկչկան գործողությունների մասին գրքույկ` փորձել է դրանք վաճառել` հատը 10.000 ՀՀ դրամով:
Վկաներ Հովհաննես և Աննա Սիմոնյանները հայտնել են նաև, որ քաղաքացիներից մեկը տեղեկացել է ֆոտոալբոմի բովանդակության մասին` սակարկել է գնի շուրջ, սակայն Ս.Ակոջյանը չի զիջել, պնդելով որ այն 10.000 դրամից պակաս չի վաճառի: Հ.Սիմոյանը հայտնել է, որ ամբաստանյալի կինը փորձել է իրենից գնել Միքելանջելոյի մասին գրքույկը:
Վկաներ Ա.Խաչիկյանը և Ֆ.Թադևոսյանը ցուցմունքներ են տվել, որ զբաղված լինելու պատճառով ամբաստանյալի խոսքերը հասկանալ չեն կարողացել, ու քանի որ Ս.Ակոջյանի գործողություններում արտառոց որևէ բան չեն տեսել, ուշադիր չեն եղել: Լսել են, որ ամբաստանյալը բացատրել է, որ գիրքը <<ԱՍԱԼԼԱ>>-յի և Ղարաբաղի ահաբեկչական գործողությունների մասին է: Հայտնել են նաև, որ չեն լսել, թե ամբաստանյալը գովազդելով գիրքը` ասած լինի, որ այն <<հայկական տեռորի>> մասին է:
Վկա Ֆ.Թադևոսյանն իր ցուցմունքում նաև հայտնել է, որ Ս.Ակոջյանը գիրքը վաճառել է 10.000 ՀՀ դրամով, գնորդներից մեկն առաջարկել է այն գնել 7.000 ՀՀ դրամով, վերջնական գին է առաջարկել 8.000 ՀՀ դրամ, սակայն Ս.Ակոջյանը չի համաձայնել: Հայտնել է նաև, որ չի լսել, որ ամբաստանյալը գովազդել է գիրքը, հայտնել, որ այն հայկական տեռորի մասին է, լսել է միայն, որ այն <<ԱՍԱԼԼԱ>>-յի և Ղարաբաղի ահաբեկչկան գործողությունների մասին է:
Վերոնշյալ վկաների ցուցմունքներով չի հաստատվում և վկաներից ոչ մեկն իր ցուցմունքում չի հայտնել, որ Ս.Ակոջյանը նպատակ է ունեցել կատարել` ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելուն, ստորացնելուն, վիրավորելուն ուղղված գործողություններ:
Գործի նյութերով հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալը եթե գովազդել է, ոչ թե հայկական ահաբեկչություն է գովազդել, այլ ֆոտոալբոմն է ներկայացրել` նպատակ ունենալով այդ եղանակով այն վաճառել:
Քրեական գործի քննությամբ բացի ֆոտոալբոմը ներկայացնելու փաստից` ապացույցներ ձեռք չեն բերվել մեղադրանքով ընդունված Ս.Ակոջյանի կողմից հատկապես <<հայկական ահաբեկչության>> առկայության, այդպիսիք հիմնավորելու վերաբերյալ արտահայտություններ անելու մասին: Առաջին ատյանի դատարանն այդ ցուցմունքները գործի փաստական մյուս հանգամանքների համադրմամբ` իրավական գնահատականի չի ենթարկել:
Քրեական գործի քննությամբ ապացույց ձեռք չի բերվել այն մասին, որ ականատեսները ծանոթ են եղել գրքի բովանդակությանը, կամ Ս.Ակոջյանը դրա բովանդակությունը ներկայացրել է` ցանկանալով հրապարակայնորեն նվաստացնել հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությունը, կամ վիրավորական արտահայտություններ է արել հայ ժողովրդի հասցեին: Վկաները ընդամենը լսել են ամբաստանյալի արտահայտությունները գրքույկի վերնագրի մասին:
Վերոնշյալ անձանց ցուցմունքներով ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանի պատճառաբանությունները չեն հերքվել, նրան մեղսագրված արարքը չի հիմնավորվել: Իսկ ամբաստանյալի մոտ հայտնաբերված ֆոտոալբոմում արտահայտված հակահայկական ուղղվածության տեղեկատվության առկայությունը, առանց ամբաստանյալի կոնկրետ հակահայ գործողությունների` չի կարող հիմք հանդիսանալ հետևություն անելու, որ նա կատարել է ազգային արժանապատվությունը նվաստացնող հրապարակային գործողություններ:
Դատավճռով հաստատված է համարվել, որ ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը գրքավաճառների և այցելուների ներկայությամբ հայտարարություններ է արել <<հայկական ահաբեկչության>> առկայության և այն հիմնավորող` իր կողմից վաճառվող ֆոտոալբոմում արտացոլված <<փաստերի>> վերաբերյալ: Այդպիսիք հիմնավորելու վերաբերյալ քրեական գործով ապացույցներ ձեռք չեն բերվել:
Ամբաստանյալին մեղսագրված արարքը հաստատող հիմնական ապացույց է համարվել դատահոգեբանական և դատալինգվիստիկական համալիր փորձաքննության եզրակացությունը, համաձայն որի` <<<<Արմյանսկի տեռորիզմ>> ֆոտոալբոմի վերնագիրը և դրանում ներկայացված նյութերը կարող են ազդեցություն ունենալ ընթերցողների գիտակցության վրա` ստեղծելով հայ ազգի հանդեպ խաթարված պատկերացումներ, ազգային թշնամանք:
<<Արմյանսկի տեռորիզմ>> ֆոտոալբոմի վերնագիրը և դրանում ներկայացված նյութերի բովանդակությունը ուղղված են հայերի ազգային արժանապատվության նվաստացմանը>>:
Նշված փորձագիտական եզրակացությունն իր հետազոտական և հետևությունների մասով դարձյալ վերաբերվում է ամբաստանյալի մոտ հայտնաբերված <<Արմյանսկի տեռորիզմ>> գրքի բովանդակային գնահատականներին: Իսկ դա չի կարող մեղսագրվել ամբաստանյալին որպես ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածով նախատեսված գործողություններ կատարող սուբյեկտի:
20. Սպարտակ Ակոջյանին մեղսագրվող հանցագործությունը սուբյեկտիվ կողմից կարող է դրսևորվել միայն ուղղակի դիտավորությամբ: Այսինքն` հանցագործության սուբյեկտը պետք է գիտակցի, որ ինքը տարածում է կոնկրետ ազգի նկատմամբ ազգի արժանապատվությունը նվաստացնող նյութեր, նախատեսի դրա արդյունքում տվյալ ազգի արժանապատվության նվաստացումը և ցանկանա դա: Այսինքն, համապատասխան գործողություններ կատարող անձը պետք է ուղղակի ցանկանա դրանցով նվաստացնել, ստորացնել, վիրավորել տվյալ ազգի արժանապատվությունը: Ըստ քրեական գործի տվյալների Ս.Ակոջյանի գործողություններում նշված հանգամանքը բացակայում է:
Կոնկրետ հայ ազգի, ժողովրդի նկատմամբ հարգանքը և վստահությունը քայքայող, չեզոքացնող, ազգի ներկայացուցիչների նկատմամբ ատելության զգացում առաջացնող հանգամանքների և գաղափարների տարածմամբ ազգային կամ կրոնական թշնամանք հաստատելուն ուղղված` Ս.Ակոջյանի կողմից ուղղակի դիտավորությամբ կոնկրետ գործողությունների մասին գործի քննությամբ ապացույցներ ձեռք չեն բերվել:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ապացույցներ ձեռք չեն բերվել՝ հիմնավորելու համար, որ ամբաստանյալն ուղղակի դիտավորությամբ կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայով սահմանված գործողությունները: Դատավճռով չի հիմնավորվել Ս.Ակոջյանին մեղսագրված հանցանքի սուբյեկտիվ կողմը: Ամբաստանյալի ուղղակի դիտավորությամբ գործելու` հատկապես հրապարակայնորեն հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելու նպատակ ունենալու հանգամանքը չի հիմնավորվել:
Ընդհակառակը, հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալի դիտավորությունն ուղղված է եղել հակահայկական բովանդակությամբ ալբոմները վաճառելուն և դրամ վաստակելուն:
Համաձայն վկաներ Հ.Սիմոնյանի, Ա.Սիմոնյանի, Ա. Խաչիկյանի, Ֆ. Թադևոսյանի ցումունքների` Ս. Ակոջյանը ֆոտոալբոմը անցորդներին ներկայացրել է որպես <<ԱՍԱԼԱ-ի ու Ղարաբաղի գործողությունների>>, <<հայկական տեռորիզմի>> մասին գիրք: Այդ կապակցությամբ անցորդներից մեկը` սփյուռքահայը, նրան հանդիմանել է` թե արդյոք նա հասկանում է <<հայկական տեռոր>>-ի իմաստը: Ամբաստանյալը չժխտելով ֆոտոալբոմի բովանդակությունը անցորդներին ներկայացնելու հանգամանքը, նշել է, որ իրեն հանդիմանող անցորդին պարզաբանել է, որ հենց այդ կարծիքների մասին տեղեկացնելու համար է վաճառում գիրքը: Այսինքն` Սպարտակ Ակոջյանը հերքել է իր գործողություններով հայ ազգի արժանապատվությունը նվաստացնելու նպատակի առկայությունը:
Բացի այդ, գրքույկի վաճառքի կապակցությամբ սփյուռքահայ քաղաքացու` Ս.Ակոջյանին նախատելու ընթացքում վերջինիս կողմից դրան առարկելու, գրքույկի բովանդակությանը համամիտ լինելու կամ գովազդը շարունակելու մասին տվյալներ ձեռք չեն բերվել:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է նաև, որ Ս.Ակոջյանի կողմից հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելու հանցավոր մտադրության առկայությունը հերքվում է նաև այն փաստով, որ համաձայն վկաների ցուցմունքների` անցորդներից մեկը նույնիսկ սակարկել է գրքի գնի շուրջ, սակայն Ս. Ակոջյանը չի զիջել և չի համաձայնել գիրքը էժան վաճառել: Պահանջել է իր առաջարկած գինը:
Վերոնշյալ փաստն արտացոլելով դատավճռում` Առաջին ատյանի դատարանը դրան իրավական գնահատական չի տվել: Այս հանգամանքն օբյեկտիվորեն վկայում է, որ գրքերում արտահայտված գաղափարները, տեսակետները Ս.Ակոջյանն ամեն կերպ տարածելու նպատակ չի հետապնդել, այլ ցանկացել է դրանք վաճառել որպես հետաքրքրություն ներկայացնող նյութ և դրանց դիմաց ստանալ նյութական օգուտ: Հակառակ դեպքում նա գրքույկը կարող էր վաճառել ցանկացած գնով, անգամ անհատույց տալ:
21. Գրքույկի հակահայկական ուղղվածության հանգամանքը չի կարող հիմք հանդիսանալ հաստատված համարելու, որ Ս.Ակոջյանը կատարել է հայ ժողովրդի պատիվը և արժանապատվությունը նսեմացնող գործողություններ:
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` յուրաքանչյուր ոք ունի իր կարծիքն ազատ արտահայտելու իրավունք:
Արգելվում է մարդուն հարկադրել հրաժարվելու իր կարծիքից կամ փոխելու այն:
Յուրաքանչյուր ոք ունի խոսքի ազատության իրավունք, ներառյալ՝ տեղեկություններ և գաղափարներ փնտրելու, ստանալու, տարածելու ազատությունը, տեղեկատվության ցանկացած միջոցով՝ անկախ պետական սահմաններից:
Լրատվամիջոցների և տեղեկատվական այլ միջոցների ազատությունը երաշխավորվում է։
Պետությունը երաշխավորում է տեղեկատվական, կրթական, մշակութային և ժամանցային բնույթի հաղորդումների բազմազանություն առաջարկող անկախ հանրային ռադիոյի և հեռուստատեսության առկայությունը և գործունեությունը։
Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվենցիայի 10-րդ հոդվածի համաձայն` յուրաքանչյուր ոք ունի սեփական կարծիքն ազատորեն արտահայտելու իրավունք: Այս իրավունքը ներառում է իր կարծիքը պնդելու, տեղեկություններ և գաղափարներ ստանալու և տարածելու ազատությունը առանց պետական մարմինների միջամտության և անկախ պետական սահմաններից:
22. Վերաքննիչ դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներով, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, հանգում է հետևության, որ Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ չի հաստատվել, ձեռք չեն բերվել ապացույցներ այն մասին, որ նա դիտավորություն և նպատակ է ունեցել հրապարայնորեն կատարել հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելուն ուղղված գործողություններ:
23. Հիմք ընդունելով վերոնշյալ դրույթները, ինչպես նաև սույն որոշման մեջ առկա վերլուծությունը` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ հրապարակայնորեն` հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելուն ուղղված գործողություններ, այսինքն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանի մեղավորությունը հաստատված չէ, ուստի Առաջին ատյանի դատարանը, Ս.Ակոջյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով , թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 4-րդ մասով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում, որի արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճիռը ենթակա է բեկանման և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանին պետք է ճանաչել անմեղ ու արդարացնել` նրա գործողություններում հանցակազմի բացակայություն հիմքով` կարճելով քրեական գործի վարույթը և վերջինիս նկատմամբ դադարեցնելով քրեական հետապնդումը:
Ս.Ակոջյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է վերացնել և նրան կալանքից ազատել դատարանի դահլիճում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի, 366-րդ հոդվածով, 393-րդ հոդվածով, 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, 397-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 4-րդ մասով, 402-րդ, 404-րդ հոդվածներով, 412-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 418-րդ հոդվածով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
1. Ամբաստանյալ Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի և պաշտպան Է.Չինարյանի վերաքննիչ բողոքները բավարարել:
2. Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի ապրիլի 25-ի դատավճիռը բեկանել:
Ճանաչել և հռչակել Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ` նրա արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով, քրեական գործի վարույթը կարճել և Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել:
Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը վերացնել, նրան կալանքից ազատել դատարանի դահլիճում:
3. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ե.ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների ընդհանուր
իրավասության առաջին ատյանի
դատարանի դատավճիռ
գործ թիվ ԵԿԴ/0253/01/11
նախագահող դատավոր` Գ. Պողոսյան
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան/ ԿԱԶՄՈՎ`
նախագահող դատավոր` Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
դատավորներ` Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆԻ
Ս. ՉԻՉՈՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Տ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող Ա.ԱՄԻՐԶԱԴՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Ս.ԱԿՈՋՅԱՆԻ
պաշտպան Է.ՉԻՆԱՐՅԱՆԻ
2012 թվականի հուլիսի 20-ին Երևան քաղաքում
դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի /այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան/ 2012 թվականի ապրիլի 25-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի և պաշտպան Է.Չինարյանի վերաքննիչ բողոքները
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Աղաջանյանի 2011 թվականի ապրիլի 24-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է թիվ 58204111 քրեական գործը: Քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:/քրեական գործ, հատոր 1 էջ 1/
2.Նույն օրը Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանը ձերբակալվել է: /քրեական գործ, հատոր 1 էջ 17/
3. ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա. Աղաջանյանի 2011 թվականի ապրիլի 26-ի որոշմամբ Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով: /քրեական գործ, հատոր 1 էջ 24-25/
4. Առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի ապրիլի 26-ի որոշմամբ Ա.Ակոջյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` կալանավորման սկիզբը հաշվելով 2011 թվականի ապրիլի 24-ից: /քրեական գործ, հատոր 1 էջ 24-25, 37/
5. 2011 թվականի դեկտեմբերի 12-ին թիվ 58204111 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որը դատարանում ստացվել է նույն թվականի դեկտեմբերի 15-ին: /քրեական գործ, հատոր 2 էջ 1/
6. Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Գ.Պողոսյանի 2011թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ թիվ 58204111 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և 2012 թվականի հունվարի 09-ի որոշմամբ նշանակվել` դատաքննության: /քրեական գործ, հատոր 2 էջ 2, 10 /
7. Առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի ապրիլի 25-ի դատավճռով Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել ազատազրկման չորս տարի ժամկետով, որը կրելու է ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում` պատժի սկիզբը հաշվելով 2011 թվականի ապրիլի 24-ից:
Իրեղեն ապացույց` յոթ հատ ֆոտոալբոմը պահվել է քրեական գործի հետ միասին:
Ա. Ակոջյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: /քրեական գործ, հատոր 2 էջ 84-85/
8. Վերաքննիչ դատարանի 2012 թվականի մայիսի 29-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի և պաշտպան Է.Չինարյանի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ, և քրեական գործը նշանակվել` դատական քննության վճռաբեկության կանոններով:
9. Վերաքննիչ բողոքների գրավոր պատասխան չի ներկայացվել:
Գործի փաստական հանգամանքները
10. Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը Թբիլիսի քաղաքում գտնվող Ադրբեջանի դեսպանատան հարակից տարածքում գործով չպարզված անձից ձեռք է բերել ադրբեջանական` հակահայկական քարոզչական ձեռնարկ հանդիսացող` հայ ժողովրդի և Հայաստանի Հանրապետության վերաբերյալ զրպարտիչ տեղեկատվություն պարունակող, <<Արմյանսկի տեռորիզմ>> վերնագրով, 1991 թվականին ռուսերեն լեզվով հրատարակված 10 հատ ֆոտոալբոմ, որոնցում Լեռնային Ղարաբաղի բնակչության ինքնապաշտպանական գործողությունների առանձին դրվագներ ներկայացված են որպես <<խաղաղ ադրբեջանցիների>> նկատմամբ հայկական <<հանցավոր խմբավորումների>> կողմից իրականացված ահաբեկչական գոր-ծողություններ, իսկ 1970-1980 թվականների ընթացքում տարբեր երկրներում թուրք դիվանագետների և ներկայացուցչությունների նկատմամբ իրականացված ահաբեկչական գործողությունները վերագրված են <<հայկական ահաբեկչական ուժերին>>:
2011թ. ապրիլի 21-ին ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը վերը նշված ֆոտոալբոմներից 7 հատը Վրաստանից իր հետ տեղափոխել է Հայաստան և ապրիլի 23-ին փորձել` դրանք վաճառել Երևանի <<Վերնիսաժ>> կոչվող տոնավաճառի տարածքում` գրքավաճառների հատվածում, որի ընթացքում գրքավաճառների և այցելուների ներկայությամբ հայտարարություններ է արել <<հայկական ահաբեկչության>> առկայության և այն հիմնավորող` իր կողմից վաճառվող ֆոտոալբոմում արտացոլված <<փաստերի>> վերաբերյալ` դրանց բովանդակությունը բացատրելով իրեն մոտեցող ու ֆոտոալբոմով հետաքրքրվող անձանց: /քրեական գործ, հատոր 2 էջ 84-85/
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում.
11. Ամբաստանյալ Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանը վերաքննիչ բողոքում նշելով, որ համաձայն չէ իրեն մեղսագրված հոդվածի և պատժաչափի հետ, խնդրել է վերանայել այն և իր նկատմամբ կայացնել արդարացի դատավճիռ:
12. Ամբաստանյալ Ս. Ակոջյանի պաշտպան Է. Չինարյանը վերաքննիչ բողոքում հայտնել է, որ դատաքննական ցուցմունքով Ս.Ակոջյանը հիմնավորել է, որ իր գործողություններում հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելուն ուղղված դիտավորություն առկա չէ, այդ գրքերը վաճառել է կարիքից դրդված, վաճառքի ընթացքում գնի վերաբերյալ սակարկել է գնորդների հետ, այսինքն գրքի վաճառքի գործողությունները կատարվել են զուտ կոմերցիոն նպատակներով: Ինքը և կինը նախաքննության ժամանակ հայտնել են, որ ալբոմները վաճառել է կնոջ խնդրանքով, որպեսզի ձեռք բերեն Մ. Սարյանի նկարների ալբոմը:
Վկա Հովհաննես Սիմոնյանն իր ցուցմունքում հայտնել է, որ Ս.Ակոջյանը թափահարելով ձեռքին եղած գիրքը` բացականչել է <<ԱՍԱԼԱ>> և <<հայկական տեռորիզմ>> բառերը: Պատահական անցորդները կամ <<Վերնիսաժի>> այցելուները մի պահ ուշադրություն դարձնելով առաջարկված գրքին` առանց բառ ասելու հեռացել են:
Իրեն դիմած անձանցից մեկին ամբաստանյալը պատասխանել է, որ այն արժե 10.000 դրամ, ինչը զարմանք է առաջացրել գնորդի մոտ, ով առաջարկել է էժանացնել գրքի արժեքը, սակայն Ակոջյանը հրաժարվել է: Վկա Հ.Սիմոնյանը հայտնել է, որ ինքը սփյուռքահայի մոտենալուն և Ս. Ակոջյանի հասցեին անպատիվ խոսքեր ասելուն ներկա չի եղել, այդ սփյուռքահային չի տեսել, ֆոտոալբոմի բովանդակությանը ծանոթ չի եղել, այն իրեն ցույց է տվել ԱԱԾ-ի քննիչ Ա.Աղաջանյանը, ով բացատրել է, թե ինչին է վերաբերվում այդ ֆոտոալբոմները:
Վկաներ Ա.Սիմոնյանի, Ա.Խաչատրյանի և Ֆ.Թադևոսյանի ցուցմունքները հիմնավորում են վերոնշյալ հանգամանքները: Նրանք հաստատել են, որ <<Վերնիսաժում>> չեն հասկացել, թե Ս.Ակոջյանի վաճառած գրքերը ինչի մասին են: Միայն լսել են ամբաստանյալի կողմից արտահայտած <<ԱՍԱԼԱ>> և <<հայկական տեռորիզմ>> բառերը, իսկ Արևիկ Խաչատրյանը հայտնել է, որ հետագայում է ամուսնուց իմացել, թե <<ԱՍԱԼԱ>> բառն ինչ է նշանակում: Հայտնել են, որ ֆոտոալբոմի բովանդակության հետ ծանոթացել են ԱԱԾ-ում, իսկ Ակոջյանի խոսքերից չեն հասկացել, թե վաճառվող գիրքն ինչի մասին է:
Հաջորդ ապացույցը 2011 թվականի հուլիսի 28-ի թիվ 11-1364 եզրակացությունն է, համաձայն որի <<Արմյանսկի տերորիզմ>> ֆոտոալբոմի վերնագիրը և դրանում ներկայացված նյութերը կարող են ազդեցություն ունենալ ընթերցողների գիտակցության վրա` ստեղծելով հայ ազգի հանդեպ խաթարված պատկերացումներ, ազգային թշնամանք:
Այդ եզրակացությունը ապացույց հանդիսանալ չի կարող, քանի որ կատարված է թերի, դա փորձագետի կարծիքն է, ոչ թե ՀՀ քաղաքացիների: Միայն նրանք կարող են ասել, թե իրենց վրա ինչ ազդեցություն է ունենում գիրքը, առաջացում է հայրենասիրական ձգտում, հպարտության զգացմունք <<ԱՍԱԼԱՅԻ>> և հայկական ազատագրական ուժերի ու նրանց ձգտումների նկատմամբ, ատելություն և թշնամանք է սերմանում թուրքերի և ադրբեջանցիների նկատմամբ, թե հակառակը:
Այդ եզրակացությունը չի կարող դրվել մեղադրանքի հիմքում, քանի որ թեմայի վերաբերյալ փորձագետը հետազոտություն չի կատարել` վերլուծելով միայն ֆոտոալբոմի բառերը և արտահայտությունները, կատարել է զուտ անձնական սուբյեկտիվ եզրակացություն, որը կապ չունի իր, ամբաստանյալի և միլիոնավոր հայերի ընկալումների և զգացողությունների հետ: Փորձաքննության եզրակացության մեջ ոչ մի արտահայտություն չկա այն մասին, որ Ս.Ակոջյանն անձամբ վիրավորական արտահայտություններ է արել հայ ժողովրդի հասցեին և դա արել է ուղղակի դիտավորությամբ, այսինքն, դատահոգեբանական փորձաքննություն և արարքի սուբյեկտիվ կողմի հետազոտություն չի կատարվել:
Հղում կատարելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածին, պաշտպանը նշել է, որ քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները հիմնավորում են, որ Ս.Ակոջյանը միայն ալբոմները վաճառելու և դրամ վաստակելու մտադրություն և վաստակած գումարով այլ գիրք գնելու նպատակ է ունեցել:
Եթե Ս.Ակոջյանը հայ ժողովրդի պատիվն և արժանապատվությունը նվաստացնելու մտադրություն ունենար` նրան չէր հետաքրքրի վաճառվող գրքի արժեքը և սակարկությունների մեջ չէր մտնի գնորդների հետ, այլ կկազմակերպեր գրքի բովանդակության ակտիվ քարոզչություն և այդ ալբոմները կվաճառեր ցանկացած գնով կամ անվճար կնվիրեր անցորդներին: Քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներով հիմնավորվում է, որ Ս.Ակոջյանը ալբոմի բովանդակության գովազդ չի արել, միայն գիրքը վաճառելու նպատակով բարձրաձայն ասել է գրքի վերնագիրը և հայտնել, որ այն <<ԱՍԱԼԱՅԻ>> մասին է, և որ գրքի արժեքը 10.000 ՀՀ դրամ է: Իսկ հանգամանքը, որ գիրքն ունի հակահայկական ուղղվածություն, հիմք չէ հաստատված համարելու, որ Ս.Ակոջյանը կատարել է հայ ժողովրդի պատիվը և արժանապատվությունը նսեմացնող գործողություններ: Քրեական գործում ներկայացված են բազմաթիվ փաստեր, որոնք ապացուցում են, որ Ս.Ակոջյանը հայրենանվեր անձանվորություն է, մասնակցություն է ունեցել հայապահպանության, հայոց լեզվի անաղարտության պահպանման և քարոզելու գործում: Տեղական և արտասահմանյան մամուլում բազմաթիվ հոդվածներ է հրապարակել, որտեղ պաշտպանել է արտասահմանում բնակվող հայ համայնքի իրավունքները և շահերը:
Սուբյեկտիվ կողմից հանցագործությունը կատարվում է միայն ուղղակի դիտավորությամբ, որը պետք է միտված լինի ազգային արժանապատվությունը ստորացնելուն, ինչը Ս.Ակոջյանի գործողություններում բացակայում է:
Ս.Ակոջյանը լինելով հայրենասեր անձնավորություն, օժանդակել է արցախյան ազատագրական շարժմանը և նա չէր կարող իր ժողովրդի պատիվն ու արժանապատվությունը նսեմացնող արարք կատարել, իսկ իր նկատմամբ առաջադրված մեղադրանքը հիմնազուրկ է, քանի որ Ս.Ակոջյանի գործողություններն իրենց մեջ չեն պարունակում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի հատկանիշներ, դրանք ունեցել են զուտ կոմերցիոն բնույթ և նշանակություն:
13. Պաշտպան Է.Չինարյանը խնդրել է քրեական գործի վարույթը կարճել` Ս.Ակոջյանի արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով, նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել և ազատ արձակել դատարանի դահլիճից:
Պահանջը չբավարարելու դեպքում Ս. Ակոջյանի նկատմամբ սահմանել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով սահմանված նվազագույն պատիժ:
14. Ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը և պաշտպան Է.Չինարյանը պնդեցին բողոքները և խնդրեցին դրանք բավարարել:
Մեղադրող Ա.Ամիրզադյանն առարկեց բողոքների դեմ, խնդրեց մերժել` օրինական ուժի մեջ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքները` դրանց հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքներում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանի, պաշտպան Է.Չինարյանի ելույթները, մեղադրող Ա.Ամիրզադյանի պատասխանը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքները պետք է բավարարել` Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պետք է բեկանել և ամբաստանյալ Սպարտակ Ակոջյանին արդարացնել, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
15. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն` Ազգային, ռասայական կամ կրոնական թշնամանք հարուցելուն, ռասայական գերազանցությանը կամ ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելուն ուղղված գործողությունները՝ որոնք կատարվել են՝
1) հրապարակայնորեն կամ լրատվության միջոցներ օգտագործելով,...
պատժվում են ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն.
<< 1. Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք…
…3.Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն.
<<1. Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը:
3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն.
<< 1.Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ:
2. Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն` քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, իսկ գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` արարքի մեջ հանցակազմ չկա:
Ըստ նույն հոդվածի 5-րդ մասի պահանջների` Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն. <<Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն. << Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.<<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն…>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<< Քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի ոչ ճիշտ կիրառումը քրեական օրենքի կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրի այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի կիրառումն է, որը ենթակա չէր կիրառման, կամ այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի չկիրառումն է, որը ենթակա էր կիրառման, կամ քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի սխալ մեկնաբանումն է, որը չի համապատասխանում դրա իսկական իմաստին>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<3. Դատավճիռը բոլոր դեպքերում ենթակա է բեկանման, եթե`
1) գործով վարույթի կարճման կամ քրեական հետապնդման դադարեցման համար հիմքերի առկայության դեպքում առաջին ատյանի դատարանը չի կարճել վարույթը կամ չի դադարեցրել հետապնդումը>>:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն.<< Գտնելով, որ առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել սույն հոդվածի երրորդ մասի 2-11-րդ կետերով նախատեսված խախտում, վերաքննիչ դատարանը բեկանում է դատավճիռը և կայացնում նոր դատավճիռ, իսկ 1-ին կետով նախատեսված դեպքում` բեկանում է դատավճիռը, կարճում է գործի վարույթը և դադարեցնում քրեական հետապնդումը>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի համաձայն.
<<1. Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը` այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2. Դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ>>:
16. Առաջին ատյանի դատարանը 2012 թվականի ապրիլի 25-ի դատավճռի <<Դատարանի իրավական վերլուծությունները>> բաժնում նշել է. <<... Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի կատարած արարքին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական, քրեական գործի` դատարանի կողմից գնահատված ապացույցները ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ և սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը հրապարակայնորեն կատարել է հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելուն ուղղված գործողություններ, այսինքն` կատարել է հանցագործություն` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի:
Ինչ վերաբերվում է սույն դատավճռի <<Ապացույցների հետազոտում և գնահատում>> մասում շարադրված` ամբաստանյալի այն պատճառաբանությանը, որ հանցագործություն չի կատարել, այլ գրքի վաճառքով է զբաղվել, ապա դատարանը գտնում է, որ նշված պատճառաբանությունն անհիմն է, այն հերքվում է դատաքննությամբ հետազոտված ու դատարանի կողմից արժանահավատ համարվող ապացույցներով, և ամբաստանյալը կատարած հանցագործության համար քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից խուսափելու նպատակ է հետապընդում…>>:
/քրեական գործ, հատոր 2 էջ 84-85/
17. Առաջին ատյանի դատարանը քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 18-րդ, 126-րդ, 127-րդ, 397-398-րդ հոդվածների պահանջների պահպանմամբ պատշաճ չի վերլուծել և դրանց քրեաիրավական գնահատական տվել:
18. Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռով հաստատված է համարել, որ Ս.Ակոջյանը Թբիլիսի քաղաքում գործով չպարզված անձից ձեռք է բերել ադրբեջանական` հակահայկական քարոզչական ձեռնարկ հանդիսացող` հայ ժողովրդի և Հայաստանի Հանրապետության վերաբերյալ զրպարտիչ տեղեկատվություն պարունակող, <<Արմյանսկի տեռորիզմ>> վերնագրով 10 հատ ֆոտոալբոմ, որոնցում Լեռնային Ղարաբաղի բնակչության ինքնապաշտպանական գործողությունների առանձին դրվագներ ներկայացված են որպես <<խաղաղ ադրբեջանցիների>> նկատմամբ հայկական <<հանցավոր խմբավորումների>> կողմից իրականացված ահաբեկչական գործողություններ, իսկ 1970-1980 թվականների ընթացքում տարբեր երկրներում թուրք դիվանագետների և ներկայացուցչությունների նկատմամբ իրականացված ահաբեկչական գործողությունները վերագրված են <<հայկական ահաբեկչական ուժերին>>:
2011թ. ապրիլի 21-ին ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը վերը նշված ֆոտոալբոմներից 7-ը Վրաստանից տեղափոխել է Հայաստան և ապրիլի 23-ին փորձել` վաճառել Երևանի <<Վերնիսաժ>> կոչվող տոնավաճառի տարածքում` գրքավաճառների հատվածում, որի ընթացքում գրքավաճառների և այցելուների ներկայությամբ հայտարարություններ է արել <<հայկական ահաբեկչության>> առկայության և այն հիմնավորող` իր կողմից վաճառվող ֆոտոալբոմում արտացոլված <<փաստերի>> վերաբերյալ` դրանց բովանդակությունը բացատրելով իրեն մոտեցող ու ֆոտոալբոմով հետաքրքրվող անձանց:
Քրեական գործի ողջ քննության ընթացքում ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունքներ է տվել, որ Թբիլիսի քաղաքի վերնիսաժում 20 տարի առաջ անծանոթ քաղաքացուց ձեռք է բերել <<Արմյանսկի տեռորիզմ>> ռուսերեն վերտառությամբ 10 հատ գիրք, որոնք հետաքրքրությունից դրդված պահել է Ախալքալաքիի իր տանը: Դրանից 3-ը տվել է մտերիմներին, իսկ մնացած 7-ը վաճառելու նպատակով բերել է Երևան: Երևանի <<Վերնիսաժ>> կոչվող տոնավաճառում փորձել է հատը 10.000 ՀՀ դրամով վաճառել` քաղաքացիներին բացատրելով, որ գիրքը հայկական ահաբեկչության մասին է և այնտեղ առկա են հետաքրքիր փաստեր: Միայն մի քաղաքացի է հետաքրքրվել գրքի բովանդակությամբ, վրդովվել, հեռացել է` հայտնելով, որ դա թուրքական քարոզչություն է:
Ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը պնդել է, որ հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելուն ուղղված գործողություններ չի կատարել, ուղղակի ցանկացել է գիրք վաճառել: <<Արմյանսկի տեռորիզմ>> վերնագրով ֆոտոալբոմը վաճառել է գումար վաստակելու համար: Իր գործողություններում որևէ նվաստացնող բան չի տեսել, իսկ նշված ֆոտոալբոմը հայանպաստ գիրք է:
19. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետը քրեական պատասխանատվություն է սահմանում ազգային, ռասայական կամ կրոնական թշնամանք հարուցելուն, ռասայական գերազանցությանը կամ ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելուն ուղղված գործողությունների համար, որոնք կատարվել են հրապարակայնորեն կամ լրատվության միջոցներ օգտագործելով:
Հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը բնորոշվում է հետևյալով.
Ազգային, ռասայական կամ կրոնական թշնամանք հարուցելուն ուղղված գործողությունները դրսևորվում են կոնկրետ ազգի, ռասսայի կամ կրոնի նկատմամբ հարգանքը և վստահությունը քայքայող, չեզոքացնող, դրանց ներկայացուցիչների նկատմամբ ատելության զգացում առաջացնող տարբեր գաղափարների ու համոզմունքների տարածմամբ: Այդ գաղափարները պետք է վերաբերեն ոչ թե կոնկրետ անձի, այլ կրեն ընդհանուր բնույթ: Գաղափարների տարածումը կարող է իրականացվել ինչպես գրավոր, բանավոր, այնպես էլ` տեսողական ցուցադրման եղանակով:
Ազգային արժանապատվությունը նվաստացնող գործողությունների կոնկրետ նպատակը, այսինքն` ազգի ներկայացուցիչների վնասարարությունը, թերությունը, նրանց սահմանափակ լինելը կոնկրետ ցույց տալն է, ազգը ստորացնելը, նվաստացնելը, վիրավորելը:
Նախաքննական մարմինը և Առաջին ատյանի դատարանը քրեական գործի քննության ընթացքում ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրված հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը հաստատող ապացույցներ ձեռք չեն բերել:
Հարցաքննված վկաների ցուցմունքները չեն հիմնավորում ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանի հանցագործություն կատարելու փաստը: Դրանցով ընդամենը հիմնավորվել է, որ դեպքի վայրում Ս.Ակոջյանի կողմից ներկայացվել են <<ԱՍԱԼԱ, հայկական տեռորիզմ>> բառերը և գրքի արժեքը հայտարարելու փաստերը:
Քրեական գործով ապացույց ձեռք չի բերվել հաստատելու համար, որ ամբաստանյալի կողմից հրապարակայնորեն հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելուն ուղղված գործողություններ են կատարվել: Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրական դատավճռի հիմքում դրել է վկաներ Հ.Սիմոնյանի, Ա.Սիմոնյանի, Ա.Խաչատրյանի և Ֆ.Թադևոսյանի ցուցմունքները, ովքեր միայն հաստատել են, որ ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը առաջարկություններ անելով և ներկայացնելով որպես <<ԱՍԱԼԼԱ>>-յի և Ղարաբաղի ահաբեկչկան գործողությունների մասին գրքույկ` փորձել է դրանք վաճառել` հատը 10.000 ՀՀ դրամով:
Վկաներ Հովհաննես և Աննա Սիմոնյանները հայտնել են նաև, որ քաղաքացիներից մեկը տեղեկացել է ֆոտոալբոմի բովանդակության մասին` սակարկել է գնի շուրջ, սակայն Ս.Ակոջյանը չի զիջել, պնդելով որ այն 10.000 դրամից պակաս չի վաճառի: Հ.Սիմոյանը հայտնել է, որ ամբաստանյալի կինը փորձել է իրենից գնել Միքելանջելոյի մասին գրքույկը:
Վկաներ Ա.Խաչիկյանը և Ֆ.Թադևոսյանը ցուցմունքներ են տվել, որ զբաղված լինելու պատճառով ամբաստանյալի խոսքերը հասկանալ չեն կարողացել, ու քանի որ Ս.Ակոջյանի գործողություններում արտառոց որևէ բան չեն տեսել, ուշադիր չեն եղել: Լսել են, որ ամբաստանյալը բացատրել է, որ գիրքը <<ԱՍԱԼԼԱ>>-յի և Ղարաբաղի ահաբեկչական գործողությունների մասին է: Հայտնել են նաև, որ չեն լսել, թե ամբաստանյալը գովազդելով գիրքը` ասած լինի, որ այն <<հայկական տեռորի>> մասին է:
Վկա Ֆ.Թադևոսյանն իր ցուցմունքում նաև հայտնել է, որ Ս.Ակոջյանը գիրքը վաճառել է 10.000 ՀՀ դրամով, գնորդներից մեկն առաջարկել է այն գնել 7.000 ՀՀ դրամով, վերջնական գին է առաջարկել 8.000 ՀՀ դրամ, սակայն Ս.Ակոջյանը չի համաձայնել: Հայտնել է նաև, որ չի լսել, որ ամբաստանյալը գովազդել է գիրքը, հայտնել, որ այն հայկական տեռորի մասին է, լսել է միայն, որ այն <<ԱՍԱԼԼԱ>>-յի և Ղարաբաղի ահաբեկչկան գործողությունների մասին է:
Վերոնշյալ վկաների ցուցմունքներով չի հաստատվում և վկաներից ոչ մեկն իր ցուցմունքում չի հայտնել, որ Ս.Ակոջյանը նպատակ է ունեցել կատարել` ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելուն, ստորացնելուն, վիրավորելուն ուղղված գործողություններ:
Գործի նյութերով հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալը եթե գովազդել է, ոչ թե հայկական ահաբեկչություն է գովազդել, այլ ֆոտոալբոմն է ներկայացրել` նպատակ ունենալով այդ եղանակով այն վաճառել:
Քրեական գործի քննությամբ բացի ֆոտոալբոմը ներկայացնելու փաստից` ապացույցներ ձեռք չեն բերվել մեղադրանքով ընդունված Ս.Ակոջյանի կողմից հատկապես <<հայկական ահաբեկչության>> առկայության, այդպիսիք հիմնավորելու վերաբերյալ արտահայտություններ անելու մասին: Առաջին ատյանի դատարանն այդ ցուցմունքները գործի փաստական մյուս հանգամանքների համադրմամբ` իրավական գնահատականի չի ենթարկել:
Քրեական գործի քննությամբ ապացույց ձեռք չի բերվել այն մասին, որ ականատեսները ծանոթ են եղել գրքի բովանդակությանը, կամ Ս.Ակոջյանը դրա բովանդակությունը ներկայացրել է` ցանկանալով հրապարակայնորեն նվաստացնել հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությունը, կամ վիրավորական արտահայտություններ է արել հայ ժողովրդի հասցեին: Վկաները ընդամենը լսել են ամբաստանյալի արտահայտությունները գրքույկի վերնագրի մասին:
Վերոնշյալ անձանց ցուցմունքներով ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանի պատճառաբանությունները չեն հերքվել, նրան մեղսագրված արարքը չի հիմնավորվել: Իսկ ամբաստանյալի մոտ հայտնաբերված ֆոտոալբոմում արտահայտված հակահայկական ուղղվածության տեղեկատվության առկայությունը, առանց ամբաստանյալի կոնկրետ հակահայ գործողությունների` չի կարող հիմք հանդիսանալ հետևություն անելու, որ նա կատարել է ազգային արժանապատվությունը նվաստացնող հրապարակային գործողություններ:
Դատավճռով հաստատված է համարվել, որ ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը գրքավաճառների և այցելուների ներկայությամբ հայտարարություններ է արել <<հայկական ահաբեկչության>> առկայության և այն հիմնավորող` իր կողմից վաճառվող ֆոտոալբոմում արտացոլված <<փաստերի>> վերաբերյալ: Այդպիսիք հիմնավորելու վերաբերյալ քրեական գործով ապացույցներ ձեռք չեն բերվել:
Ամբաստանյալին մեղսագրված արարքը հաստատող հիմնական ապացույց է համարվել դատահոգեբանական և դատալինգվիստիկական համալիր փորձաքննության եզրակացությունը, համաձայն որի` <<<<Արմյանսկի տեռորիզմ>> ֆոտոալբոմի վերնագիրը և դրանում ներկայացված նյութերը կարող են ազդեցություն ունենալ ընթերցողների գիտակցության վրա` ստեղծելով հայ ազգի հանդեպ խաթարված պատկերացումներ, ազգային թշնամանք:
<<Արմյանսկի տեռորիզմ>> ֆոտոալբոմի վերնագիրը և դրանում ներկայացված նյութերի բովանդակությունը ուղղված են հայերի ազգային արժանապատվության նվաստացմանը>>:
Նշված փորձագիտական եզրակացությունն իր հետազոտական և հետևությունների մասով դարձյալ վերաբերվում է ամբաստանյալի մոտ հայտնաբերված <<Արմյանսկի տեռորիզմ>> գրքի բովանդակային գնահատականներին: Իսկ դա չի կարող մեղսագրվել ամբաստանյալին որպես ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածով նախատեսված գործողություններ կատարող սուբյեկտի:
20. Սպարտակ Ակոջյանին մեղսագրվող հանցագործությունը սուբյեկտիվ կողմից կարող է դրսևորվել միայն ուղղակի դիտավորությամբ: Այսինքն` հանցագործության սուբյեկտը պետք է գիտակցի, որ ինքը տարածում է կոնկրետ ազգի նկատմամբ ազգի արժանապատվությունը նվաստացնող նյութեր, նախատեսի դրա արդյունքում տվյալ ազգի արժանապատվության նվաստացումը և ցանկանա դա: Այսինքն, համապատասխան գործողություններ կատարող անձը պետք է ուղղակի ցանկանա դրանցով նվաստացնել, ստորացնել, վիրավորել տվյալ ազգի արժանապատվությունը: Ըստ քրեական գործի տվյալների Ս.Ակոջյանի գործողություններում նշված հանգամանքը բացակայում է:
Կոնկրետ հայ ազգի, ժողովրդի նկատմամբ հարգանքը և վստահությունը քայքայող, չեզոքացնող, ազգի ներկայացուցիչների նկատմամբ ատելության զգացում առաջացնող հանգամանքների և գաղափարների տարածմամբ ազգային կամ կրոնական թշնամանք հաստատելուն ուղղված` Ս.Ակոջյանի կողմից ուղղակի դիտավորությամբ կոնկրետ գործողությունների մասին գործի քննությամբ ապացույցներ ձեռք չեն բերվել:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ապացույցներ ձեռք չեն բերվել՝ հիմնավորելու համար, որ ամբաստանյալն ուղղակի դիտավորությամբ կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայով սահմանված գործողությունները: Դատավճռով չի հիմնավորվել Ս.Ակոջյանին մեղսագրված հանցանքի սուբյեկտիվ կողմը: Ամբաստանյալի ուղղակի դիտավորությամբ գործելու` հատկապես հրապարակայնորեն հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելու նպատակ ունենալու հանգամանքը չի հիմնավորվել:
Ընդհակառակը, հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալի դիտավորությունն ուղղված է եղել հակահայկական բովանդակությամբ ալբոմները վաճառելուն և դրամ վաստակելուն:
Համաձայն վկաներ Հ.Սիմոնյանի, Ա.Սիմոնյանի, Ա. Խաչիկյանի, Ֆ. Թադևոսյանի ցումունքների` Ս. Ակոջյանը ֆոտոալբոմը անցորդներին ներկայացրել է որպես <<ԱՍԱԼԱ-ի ու Ղարաբաղի գործողությունների>>, <<հայկական տեռորիզմի>> մասին գիրք: Այդ կապակցությամբ անցորդներից մեկը` սփյուռքահայը, նրան հանդիմանել է` թե արդյոք նա հասկանում է <<հայկական տեռոր>>-ի իմաստը: Ամբաստանյալը չժխտելով ֆոտոալբոմի բովանդակությունը անցորդներին ներկայացնելու հանգամանքը, նշել է, որ իրեն հանդիմանող անցորդին պարզաբանել է, որ հենց այդ կարծիքների մասին տեղեկացնելու համար է վաճառում գիրքը: Այսինքն` Սպարտակ Ակոջյանը հերքել է իր գործողություններով հայ ազգի արժանապատվությունը նվաստացնելու նպատակի առկայությունը:
Բացի այդ, գրքույկի վաճառքի կապակցությամբ սփյուռքահայ քաղաքացու` Ս.Ակոջյանին նախատելու ընթացքում վերջինիս կողմից դրան առարկելու, գրքույկի բովանդակությանը համամիտ լինելու կամ գովազդը շարունակելու մասին տվյալներ ձեռք չեն բերվել:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է նաև, որ Ս.Ակոջյանի կողմից հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելու հանցավոր մտադրության առկայությունը հերքվում է նաև այն փաստով, որ համաձայն վկաների ցուցմունքների` անցորդներից մեկը նույնիսկ սակարկել է գրքի գնի շուրջ, սակայն Ս. Ակոջյանը չի զիջել և չի համաձայնել գիրքը էժան վաճառել: Պահանջել է իր առաջարկած գինը:
Վերոնշյալ փաստն արտացոլելով դատավճռում` Առաջին ատյանի դատարանը դրան իրավական գնահատական չի տվել: Այս հանգամանքն օբյեկտիվորեն վկայում է, որ գրքերում արտահայտված գաղափարները, տեսակետները Ս.Ակոջյանն ամեն կերպ տարածելու նպատակ չի հետապնդել, այլ ցանկացել է դրանք վաճառել որպես հետաքրքրություն ներկայացնող նյութ և դրանց դիմաց ստանալ նյութական օգուտ: Հակառակ դեպքում նա գրքույկը կարող էր վաճառել ցանկացած գնով, անգամ անհատույց տալ:
21. Գրքույկի հակահայկական ուղղվածության հանգամանքը չի կարող հիմք հանդիսանալ հաստատված համարելու, որ Ս.Ակոջյանը կատարել է հայ ժողովրդի պատիվը և արժանապատվությունը նսեմացնող գործողություններ:
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` յուրաքանչյուր ոք ունի իր կարծիքն ազատ արտահայտելու իրավունք:
Արգելվում է մարդուն հարկադրել հրաժարվելու իր կարծիքից կամ փոխելու այն:
Յուրաքանչյուր ոք ունի խոսքի ազատության իրավունք, ներառյալ՝ տեղեկություններ և գաղափարներ փնտրելու, ստանալու, տարածելու ազատությունը, տեղեկատվության ցանկացած միջոցով՝ անկախ պետական սահմաններից:
Լրատվամիջոցների և տեղեկատվական այլ միջոցների ազատությունը երաշխավորվում է։
Պետությունը երաշխավորում է տեղեկատվական, կրթական, մշակութային և ժամանցային բնույթի հաղորդումների բազմազանություն առաջարկող անկախ հանրային ռադիոյի և հեռուստատեսության առկայությունը և գործունեությունը։
Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվենցիայի 10-րդ հոդվածի համաձայն` յուրաքանչյուր ոք ունի սեփական կարծիքն ազատորեն արտահայտելու իրավունք: Այս իրավունքը ներառում է իր կարծիքը պնդելու, տեղեկություններ և գաղափարներ ստանալու և տարածելու ազատությունը առանց պետական մարմինների միջամտության և անկախ պետական սահմաններից:
22. Վերաքննիչ դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներով, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, հանգում է հետևության, որ Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ չի հաստատվել, ձեռք չեն բերվել ապացույցներ այն մասին, որ նա դիտավորություն և նպատակ է ունեցել հրապարայնորեն կատարել հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելուն ուղղված գործողություններ:
23. Հիմք ընդունելով վերոնշյալ դրույթները, ինչպես նաև սույն որոշման մեջ առկա վերլուծությունը` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ հրապարակայնորեն` հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելուն ուղղված գործողություններ, այսինքն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանի մեղավորությունը հաստատված չէ, ուստի Առաջին ատյանի դատարանը, Ս.Ակոջյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով , թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 4-րդ մասով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում, որի արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճիռը ենթակա է բեկանման և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանին պետք է ճանաչել անմեղ ու արդարացնել` նրա գործողություններում հանցակազմի բացակայություն հիմքով` կարճելով քրեական գործի վարույթը և վերջինիս նկատմամբ դադարեցնելով քրեական հետապնդումը:
Ս.Ակոջյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է վերացնել և նրան կալանքից ազատել դատարանի դահլիճում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի, 366-րդ հոդվածով, 393-րդ հոդվածով, 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, 397-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 4-րդ մասով, 402-րդ, 404-րդ հոդվածներով, 412-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 418-րդ հոդվածով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
1. Ամբաստանյալ Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի և պաշտպան Է.Չինարյանի վերաքննիչ բողոքները բավարարել:
2. Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի ապրիլի 25-ի դատավճիռը բեկանել:
Ճանաչել և հռչակել Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ` նրա արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով, քրեական գործի վարույթը կարճել և Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել:
Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը վերացնել, նրան կալանքից ազատել դատարանի դահլիճում:
3. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ե.ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ
ԵԿԴ/0253/01/11
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
25 ապրիլի 2012թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը`
նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ`
մեղադրող Ա.ԱՄԻՐԶԱԴՅԱՆԻ ամբաստանյալ Ս.ԱԿՈՋՅԱՆԻ
պաշտպան Է.ՉԻՆԱՐՅԱՆԻ
դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի` ծնված 27.10.1959թ-ին Վրաստանի Հանրապետության Ախալքալակ քա-ղաքում, ազգությամբ հայ, ՎՀ քաղաքացի, իր հայտարարությամբ` փաստացի ամուսնացած և բարձրագույն կրթությամբ, խնամքին երեք անձ, ֆիզիկապես առողջ, չի աշխատել, չդատված, բնակվել է` ՎՀ, ք.Ախալքալակ, Մյասնիկյան փողոց, տուն հ. 79, արգելանքի տակ է 2011թ. ապ-րիլի 24-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով:
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ ՔՎ ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Աղաջանյանը 24.04.2011թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով հարուցել է թիվ 58204111 քրեական գործը և այն ընդունել իր վարույթ:
24.04.2011թ. ձերբակալվել է Ս.Ակոջյանը:
Քննիչի 26.04.2011թ. որոշմամբ Ս.Ակոջյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մե-ղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասու-թյան դատարանի 26.04.2011թ. որոշմամբ Ս.Ակոջյանի նկատմամբ` որպես խափանման միջոց, կիրառվել է կալանքը:
2011թ. դեկտեմբերիի 12-ին թիվ 58204111 քրեական գործը մեղադրական եզրակացութ-յամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների առաջին ատյանի դա-տարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 2011թ. դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով քրեա-կան գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2011թ. հունվարի 9-ի որոշմամբ նշանակվել է դատաքննու-թյան:
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները.
Դատաքննությամբ պարզվեց, որ ամբաստանյալ Սպարտակ Ակոջյանը Թբիլիսի քաղա-քում գտնվող Ադրբեջանի դեսպանատան հարակից տարածքում գործով չպարզված անձից ձեռք է բերել ադրբեջանական` հակահայկական քարոզչական ձեռնարկ հանդիսացող` հայ ժողովրդի և Հայաստանի Հանրապետության վերաբերյալ զրպարտիչ տեղեկատվություն պարունակող, ՙԱրմյանսկի տեռորիզմ՚ վերնագրով, 1991 թվականին ռուսերեն լեզվով հրատարակված 10 հատ ֆոտոալբոմ, որոնցում Լեռնային Ղարաբաղի բնակչության ինքնապաշտպանական գործողու-թյունների առանձին դրվագներ ներկայացված են որպես ՙխաղաղ ադրբեջանցիների՚ նկատ-մամբ հայկական ՙհանցավոր խմբավորումների՚ կողմից իրականացված ահաբեկչական գոր-ծողություններ, իսկ 1970-1980 թվականների ընթացքում տարբեր երկրներում թուրք դիվանագետ-ների և ներկայացուցչությունների նկատմամբ իրականացված ահաբեկչական գործողություննե-րը վերագրված են ՙհայկական ահաբեկչական ուժերին՚:
2011թ. ապրիլի 21-ին ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը վերը նշված ֆոտոալբոմներից 7 հատը Վրաստանից իր հետ տեղափոխել է Հայաստան և ապրիլի 23-ին փորձել է դրանք վաճառել ք.Երևանի ՙՎերնիսաժ՚ կոչվող տոնավաճառի տարածքում` գրքավաճառների հատվածում, որի ընթացքում գրքավաճառների և այցելուների ներկայությամբ հայտարարություններ է արել ՙհայ-կական ահաբեկչության՚ առկայության և այն հիմնավորողª իր կողմից վաճառվող ֆոտոալբո-մում արտացոլված ՙփաստերի՚ վերաբերյալ` դրանց բովանդակությունը բացատրելով իրեն մո-տեցող ու ֆոտոալբոմով հետաքրքրվող անձանց£
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մե-ղավոր չճանաչեց` պատճառաբանելով, որ հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությունը նը-վաստացնելուն ուղղված գործողություններ չի կատարել, այլ ուղղակի ցանկացել է գիրք վաճա-ռել:
Ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանի ցուցմունքի համաձայն` ՙԱրմյանսկի տեռորիզմ՚ վերնագը-րով ֆոտոալբոմը նա գնել է մոտ 20 տարի առաջ` Թբիլիսի քաղաքի ՙՎերնիսաժ՚-ում և այն վա-ճառել է գումար վաստակելու համար: Իր գործողություններում որևէ նվաստացնող բան չի տես-նում, իսկ նշված ֆոտոալբոմը հայանպաստ գիրք է:
Վկա Հովհաննես Սիմոնյանի ցուցմունքի համաձայնª նա 1998թ-ից Երևանի ՙՎերնիսաժ՚-ում կնոջª Աննա Սիմոնյանի հետ զբաղվում են գրքերի վաճառքով: 2011թ. ապրիլի 23-ին` ժամը 14-ի սահմաններում, ամբաստանյալը, կանգնելով նրա ու հարևանությամբ նույնպես գրքեր վա-ճառող ամուսիններ Խաչիկի և Արևիկի միջև ու թափահարելով ձեռքին եղած գիրքը, բարձրա-ձայն բացականչել է ՙԱՍԱԼԱ, հայկական տեռորիզմ՚ բառերը և գիրքն առաջարկել անցորդնե-րին£ Ամբաստանյալը մոտ մեկ ժամ բոլորին առաջարկել է ձեռքում ունեցած, ՙԱրմյանսկի տե-ռորիզմ՚ գրառումով ռուսերեն հրատարակությամբ գիրքը, սակայն պատահական անցորդները կամ ՙՎերնիսաժ՚-ի այցելուները, հիմնականում մի պահ ուշադրություն դարձնելով առաջարկ-ված գրքին, առանց որևէ բան ասելու հեռացել են£ Իրեն դիմած անձանցից մեկին ամբաստան-յալը պատասխանել է, որ բրոշյուրն արժե 10.000 դրամ, ինչը զարմանք է առաջացրել նշված ան-ձի մոտ:
Մոտ 30 րոպե անց ամբաստանյալին է մոտեցել մի երիտասարդ, ով մի փոքր ծանոթա-նալով գրքի բովանդակությանն ու իմանալով դրա գինը` սկսել է սակարկել, սակայն ամբաս-տանյալը չի զիջել£ Դրանից հետո, մոտ 35-40 տարեկան սփյուռքահայի բարբառով խոսող մի երիտասարդ, լսելով ամբաստանյալի վերոհիշյալ բացականչությունները, մոտեցել է նրան և հե-տաքրքրվել գրքի բովանդակությամբ: Ամբաստանյալը նրան պատասխանել է, որ գիրքն ՙհայ-կական տեռոր՚-ի մասին է: Նշված պատասխանը խիստ զայրացրել և վրդովվեցրել է սփյու-ռքահային, ով սկսել է զայրացած նախատել վաճառողին և, հարցնելով, թե, արդյոք, ի±նչ է նա հասկանում ՙհայկական տեռորիզմ՚ ասելով, որտեղի±ց է հորինել այդ հասկացությունը, ինչպե±ս կարող է նման անհեթեթ բաներ հայտարարել և ադրբեջանա-թուրքական քարոզչություն իրա-կանացնել, այն էլ Հայոց Եղեռնի նախօրեին, հեռացել է£
Մոտ 10-15 րոպե անց մոտեցել են ոստիկաններն ու ամբաստանյալին տարել են իրենց հետ£
Վկա Աննա Սիմոնյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքի համաձայնª ամբաստանյալը, 2011թ. ապրիլի 23-ին` ժամը 14-ի սահմաններում, Երևանի ՙՎերնիսաժ՚-ի տարածքում կանգ-նած բարձրաձայն բացականչելով ՙԱՍԱԼԱ, հայկական տեռորիզմ՚ բառերը, մոտ մեկ ժամ ան-ցորդներին և այցելուներին առաջարկել է ՙԱրմյանսկի տեռորիզմ՚ գրառումով ռուսերեն հրա-տարակությամբ գիրքը:
Վկաներ` Երևան քաղաքի ՙՎերնիսաժ՚-ում գրքերի վաճառքով զբաղվող ամուսիններ Արևիկ Խաչիկյանի և Ֆրունզիկ Թադևոսյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքների համաձայնª ամ-բաստանյալը, 2011թ. ապրիլի 23-ին` ժամը 14-ի սահմաններում, Երևանի ՙՎերնիսաժ՚-ի տա-րածքում բարձրաձայն գովազդելով ձեռքին ունեցած` ՙԱրմյանսկի տեռորիզմ՚ վերնագրով ռու-սերեն հրատարակությամբ բրոշյուրը, այն առաջարկել է անցորդներին և հետաքրքրվողներին բացատրել է, որ այն ՙԱՍԱԼԱ՚-ի ու Ղարաբաղի ուժերի ահաբեկչական գործողությունների մա-սին է:
ՙԻրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին՚ 03.08.2011թ. որոշման համաձայն ամբաստան-յալի մոտ և նրա բնակարանից հայտնաբերված` ՙԱրմյանսկի տեռորիզմ՚ վերնագրով, 1991թ. ռուսերեն լեզվով հրատարակված 7 ֆոտոալբոմը ճանաչվել են իրեղեն ապացույց£
Դատահոգեբանական և դատալինգվիստիկական համալիր փորձաքննության 28.07.2011թ. թիվ 11-1364 եզրակացության համաձայնª ՙԱրմյանսկի տեռորիզմ՚ ֆոտոալբոմի վերնագիրը և դրանում ներկայացված նյութերը կարող են ազդեցություն ունենալ ընթերցողների գիտակցության վրաª ստեղծելով հայ ազգի հանդեպ խաթարված պատկերացումներ, ազգային թշնամանք:
ՙԱրմյանսկի տեռորիզմ՚ ֆոտոալբոմի վերնագիրը և դրանում ներկայացված նյութերի բո-վանդակությունն ուղղված են հայերի ազգային արժանապատվության նվաստացմանը£
ՙԱնձին բերման ենթարկելու մասին՚ ու ՙԱնձնագիր և առարկաներ ներկայացնելու մա-սին՚ 23.04.2011թ. արձանագրությունների համաձայն Ս.Ակոջյանը նույն օրը բերման է ենթարկ-վել ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ Երևանի քաղաքային վարչության վարչական շենք, որտեղ ներկայացրել է իր մոտ գտնվողª ՙԱրմյանսկի տեռորիզմ՚ վերնագրով ֆոտոալբոմի 3 օրինակն ու իր` Վրաստանի Հանրապետության քաղաքացու անձնագիրը£
ՙԶննություն կատարելու մասին՚ 23.04.2011թ. արձանագրության համաձայն` Ս.Ակոջյա-նի բնակարանի զննության ընթացքում նրա և նրա կնոջ կողմից ներկայացվել են ՙԱրմյանսկի տեռորիզմ՚ ֆոտոալբոմի ևս 4 օրինակ£
Դատարանի վերլուծություն.
Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակցութ-յան մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանք-ների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի կատարած արարքին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահա-տական, քրեական գործի` դատարանի կողմից գանահատված ապացույցները ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ և սույն քրեական գործին վերա-բերվող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը հրապարակայնորեն կատարել է հայ ժողովրդի ազգային ար-ժանապատվությունը նվաստացնելուն ուղղված գործողություններ, այսինքն` կատարել է հան-ցագործություն` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կե-տով, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի:
Ինչ վերաբերվում է սույն դատավճռի ՙԱպացույցների հետազոտում և գնահատում՚ մա-սում շարադրված` ամբաստանյալի այն պատճառաբանությանը, որ հանցագործություն չի կա-տարել, այլ գրքի վաճառքով է զբաղվել, ապա դատարանը գտնում է, որ նշված պատճառաբա-նությունն անհիմն է, այն հերքվում է դատաքննությամբ հետազոտված ու դատարանի կողմից արժանահավատ համարվող ապացույցներով, և ամբաստանյալը կատարած հանցագործության համար քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից խուսափելու նպատակ է հետապըն-դում:
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրութ-յան համար վտանգավորության բարձր աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող տվյալ-ներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները:
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք-ներ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա առաջին անգամ է դատապարտվում և խնամքին ունի 3 անձ, որոնցից մեկը մինչև 14 տարեկան երեխան է:
Որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, թեև մեղսունակ է, սակայն նրա մոտ հայտնաբերվել է ՙԱնձի օրգա-նական խանգարում, ցնցումային նոպաներ ըստ անամնեզի՚ ախտորոշմամբ հիվանդություն:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատական քննությամբ չարձանագրվեցին:
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալի կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության բարձր աստիճանը և վերը նշված հանգամանքները, գտնում է, որ նա պետք է դատապարտվի ազատազրկման, որը պետք է կրի:
Դատարանը, քննության առնելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման և խափանման մի-ջոցի հարցերը, գտնում է, որ 7 հատ ֆոտոալբոմը պետք է պահվեն քրեական գործի հետ միասին, իսկ ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, պետք է թողնվի անփոփոխ:
Վերոգրյալների հիման վրա ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119, 357-360, 365 և 369-372 հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
1. Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտել ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով, որպիսի պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2011թ. ապրիլի 24-ից:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված 7 հատ ֆոտոալբոմը պահել քրեական գործի հետ միասին:
Ս.Ակոջյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ` մինչև դա-տավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակ-վելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
25 ապրիլի 2012թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը`
նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ`
մեղադրող Ա.ԱՄԻՐԶԱԴՅԱՆԻ ամբաստանյալ Ս.ԱԿՈՋՅԱՆԻ
պաշտպան Է.ՉԻՆԱՐՅԱՆԻ
դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի` ծնված 27.10.1959թ-ին Վրաստանի Հանրապետության Ախալքալակ քա-ղաքում, ազգությամբ հայ, ՎՀ քաղաքացի, իր հայտարարությամբ` փաստացի ամուսնացած և բարձրագույն կրթությամբ, խնամքին երեք անձ, ֆիզիկապես առողջ, չի աշխատել, չդատված, բնակվել է` ՎՀ, ք.Ախալքալակ, Մյասնիկյան փողոց, տուն հ. 79, արգելանքի տակ է 2011թ. ապ-րիլի 24-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով:
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ ՔՎ ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Աղաջանյանը 24.04.2011թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով հարուցել է թիվ 58204111 քրեական գործը և այն ընդունել իր վարույթ:
24.04.2011թ. ձերբակալվել է Ս.Ակոջյանը:
Քննիչի 26.04.2011թ. որոշմամբ Ս.Ակոջյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մե-ղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասու-թյան դատարանի 26.04.2011թ. որոշմամբ Ս.Ակոջյանի նկատմամբ` որպես խափանման միջոց, կիրառվել է կալանքը:
2011թ. դեկտեմբերիի 12-ին թիվ 58204111 քրեական գործը մեղադրական եզրակացութ-յամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների առաջին ատյանի դա-տարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 2011թ. դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով քրեա-կան գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2011թ. հունվարի 9-ի որոշմամբ նշանակվել է դատաքննու-թյան:
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները.
Դատաքննությամբ պարզվեց, որ ամբաստանյալ Սպարտակ Ակոջյանը Թբիլիսի քաղա-քում գտնվող Ադրբեջանի դեսպանատան հարակից տարածքում գործով չպարզված անձից ձեռք է բերել ադրբեջանական` հակահայկական քարոզչական ձեռնարկ հանդիսացող` հայ ժողովրդի և Հայաստանի Հանրապետության վերաբերյալ զրպարտիչ տեղեկատվություն պարունակող, ՙԱրմյանսկի տեռորիզմ՚ վերնագրով, 1991 թվականին ռուսերեն լեզվով հրատարակված 10 հատ ֆոտոալբոմ, որոնցում Լեռնային Ղարաբաղի բնակչության ինքնապաշտպանական գործողու-թյունների առանձին դրվագներ ներկայացված են որպես ՙխաղաղ ադրբեջանցիների՚ նկատ-մամբ հայկական ՙհանցավոր խմբավորումների՚ կողմից իրականացված ահաբեկչական գոր-ծողություններ, իսկ 1970-1980 թվականների ընթացքում տարբեր երկրներում թուրք դիվանագետ-ների և ներկայացուցչությունների նկատմամբ իրականացված ահաբեկչական գործողություննե-րը վերագրված են ՙհայկական ահաբեկչական ուժերին՚:
2011թ. ապրիլի 21-ին ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը վերը նշված ֆոտոալբոմներից 7 հատը Վրաստանից իր հետ տեղափոխել է Հայաստան և ապրիլի 23-ին փորձել է դրանք վաճառել ք.Երևանի ՙՎերնիսաժ՚ կոչվող տոնավաճառի տարածքում` գրքավաճառների հատվածում, որի ընթացքում գրքավաճառների և այցելուների ներկայությամբ հայտարարություններ է արել ՙհայ-կական ահաբեկչության՚ առկայության և այն հիմնավորողª իր կողմից վաճառվող ֆոտոալբո-մում արտացոլված ՙփաստերի՚ վերաբերյալ` դրանց բովանդակությունը բացատրելով իրեն մո-տեցող ու ֆոտոալբոմով հետաքրքրվող անձանց£
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մե-ղավոր չճանաչեց` պատճառաբանելով, որ հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությունը նը-վաստացնելուն ուղղված գործողություններ չի կատարել, այլ ուղղակի ցանկացել է գիրք վաճա-ռել:
Ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանի ցուցմունքի համաձայն` ՙԱրմյանսկի տեռորիզմ՚ վերնագը-րով ֆոտոալբոմը նա գնել է մոտ 20 տարի առաջ` Թբիլիսի քաղաքի ՙՎերնիսաժ՚-ում և այն վա-ճառել է գումար վաստակելու համար: Իր գործողություններում որևէ նվաստացնող բան չի տես-նում, իսկ նշված ֆոտոալբոմը հայանպաստ գիրք է:
Վկա Հովհաննես Սիմոնյանի ցուցմունքի համաձայնª նա 1998թ-ից Երևանի ՙՎերնիսաժ՚-ում կնոջª Աննա Սիմոնյանի հետ զբաղվում են գրքերի վաճառքով: 2011թ. ապրիլի 23-ին` ժամը 14-ի սահմաններում, ամբաստանյալը, կանգնելով նրա ու հարևանությամբ նույնպես գրքեր վա-ճառող ամուսիններ Խաչիկի և Արևիկի միջև ու թափահարելով ձեռքին եղած գիրքը, բարձրա-ձայն բացականչել է ՙԱՍԱԼԱ, հայկական տեռորիզմ՚ բառերը և գիրքն առաջարկել անցորդնե-րին£ Ամբաստանյալը մոտ մեկ ժամ բոլորին առաջարկել է ձեռքում ունեցած, ՙԱրմյանսկի տե-ռորիզմ՚ գրառումով ռուսերեն հրատարակությամբ գիրքը, սակայն պատահական անցորդները կամ ՙՎերնիսաժ՚-ի այցելուները, հիմնականում մի պահ ուշադրություն դարձնելով առաջարկ-ված գրքին, առանց որևէ բան ասելու հեռացել են£ Իրեն դիմած անձանցից մեկին ամբաստան-յալը պատասխանել է, որ բրոշյուրն արժե 10.000 դրամ, ինչը զարմանք է առաջացրել նշված ան-ձի մոտ:
Մոտ 30 րոպե անց ամբաստանյալին է մոտեցել մի երիտասարդ, ով մի փոքր ծանոթա-նալով գրքի բովանդակությանն ու իմանալով դրա գինը` սկսել է սակարկել, սակայն ամբաս-տանյալը չի զիջել£ Դրանից հետո, մոտ 35-40 տարեկան սփյուռքահայի բարբառով խոսող մի երիտասարդ, լսելով ամբաստանյալի վերոհիշյալ բացականչությունները, մոտեցել է նրան և հե-տաքրքրվել գրքի բովանդակությամբ: Ամբաստանյալը նրան պատասխանել է, որ գիրքն ՙհայ-կական տեռոր՚-ի մասին է: Նշված պատասխանը խիստ զայրացրել և վրդովվեցրել է սփյու-ռքահային, ով սկսել է զայրացած նախատել վաճառողին և, հարցնելով, թե, արդյոք, ի±նչ է նա հասկանում ՙհայկական տեռորիզմ՚ ասելով, որտեղի±ց է հորինել այդ հասկացությունը, ինչպե±ս կարող է նման անհեթեթ բաներ հայտարարել և ադրբեջանա-թուրքական քարոզչություն իրա-կանացնել, այն էլ Հայոց Եղեռնի նախօրեին, հեռացել է£
Մոտ 10-15 րոպե անց մոտեցել են ոստիկաններն ու ամբաստանյալին տարել են իրենց հետ£
Վկա Աննա Սիմոնյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքի համաձայնª ամբաստանյալը, 2011թ. ապրիլի 23-ին` ժամը 14-ի սահմաններում, Երևանի ՙՎերնիսաժ՚-ի տարածքում կանգ-նած բարձրաձայն բացականչելով ՙԱՍԱԼԱ, հայկական տեռորիզմ՚ բառերը, մոտ մեկ ժամ ան-ցորդներին և այցելուներին առաջարկել է ՙԱրմյանսկի տեռորիզմ՚ գրառումով ռուսերեն հրա-տարակությամբ գիրքը:
Վկաներ` Երևան քաղաքի ՙՎերնիսաժ՚-ում գրքերի վաճառքով զբաղվող ամուսիններ Արևիկ Խաչիկյանի և Ֆրունզիկ Թադևոսյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքների համաձայնª ամ-բաստանյալը, 2011թ. ապրիլի 23-ին` ժամը 14-ի սահմաններում, Երևանի ՙՎերնիսաժ՚-ի տա-րածքում բարձրաձայն գովազդելով ձեռքին ունեցած` ՙԱրմյանսկի տեռորիզմ՚ վերնագրով ռու-սերեն հրատարակությամբ բրոշյուրը, այն առաջարկել է անցորդներին և հետաքրքրվողներին բացատրել է, որ այն ՙԱՍԱԼԱ՚-ի ու Ղարաբաղի ուժերի ահաբեկչական գործողությունների մա-սին է:
ՙԻրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին՚ 03.08.2011թ. որոշման համաձայն ամբաստան-յալի մոտ և նրա բնակարանից հայտնաբերված` ՙԱրմյանսկի տեռորիզմ՚ վերնագրով, 1991թ. ռուսերեն լեզվով հրատարակված 7 ֆոտոալբոմը ճանաչվել են իրեղեն ապացույց£
Դատահոգեբանական և դատալինգվիստիկական համալիր փորձաքննության 28.07.2011թ. թիվ 11-1364 եզրակացության համաձայնª ՙԱրմյանսկի տեռորիզմ՚ ֆոտոալբոմի վերնագիրը և դրանում ներկայացված նյութերը կարող են ազդեցություն ունենալ ընթերցողների գիտակցության վրաª ստեղծելով հայ ազգի հանդեպ խաթարված պատկերացումներ, ազգային թշնամանք:
ՙԱրմյանսկի տեռորիզմ՚ ֆոտոալբոմի վերնագիրը և դրանում ներկայացված նյութերի բո-վանդակությունն ուղղված են հայերի ազգային արժանապատվության նվաստացմանը£
ՙԱնձին բերման ենթարկելու մասին՚ ու ՙԱնձնագիր և առարկաներ ներկայացնելու մա-սին՚ 23.04.2011թ. արձանագրությունների համաձայն Ս.Ակոջյանը նույն օրը բերման է ենթարկ-վել ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ Երևանի քաղաքային վարչության վարչական շենք, որտեղ ներկայացրել է իր մոտ գտնվողª ՙԱրմյանսկի տեռորիզմ՚ վերնագրով ֆոտոալբոմի 3 օրինակն ու իր` Վրաստանի Հանրապետության քաղաքացու անձնագիրը£
ՙԶննություն կատարելու մասին՚ 23.04.2011թ. արձանագրության համաձայն` Ս.Ակոջյա-նի բնակարանի զննության ընթացքում նրա և նրա կնոջ կողմից ներկայացվել են ՙԱրմյանսկի տեռորիզմ՚ ֆոտոալբոմի ևս 4 օրինակ£
Դատարանի վերլուծություն.
Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակցութ-յան մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանք-ների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի կատարած արարքին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահա-տական, քրեական գործի` դատարանի կողմից գանահատված ապացույցները ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ և սույն քրեական գործին վերա-բերվող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը հրապարակայնորեն կատարել է հայ ժողովրդի ազգային ար-ժանապատվությունը նվաստացնելուն ուղղված գործողություններ, այսինքն` կատարել է հան-ցագործություն` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կե-տով, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի:
Ինչ վերաբերվում է սույն դատավճռի ՙԱպացույցների հետազոտում և գնահատում՚ մա-սում շարադրված` ամբաստանյալի այն պատճառաբանությանը, որ հանցագործություն չի կա-տարել, այլ գրքի վաճառքով է զբաղվել, ապա դատարանը գտնում է, որ նշված պատճառաբա-նությունն անհիմն է, այն հերքվում է դատաքննությամբ հետազոտված ու դատարանի կողմից արժանահավատ համարվող ապացույցներով, և ամբաստանյալը կատարած հանցագործության համար քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից խուսափելու նպատակ է հետապըն-դում:
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրութ-յան համար վտանգավորության բարձր աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող տվյալ-ներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները:
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք-ներ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա առաջին անգամ է դատապարտվում և խնամքին ունի 3 անձ, որոնցից մեկը մինչև 14 տարեկան երեխան է:
Որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, թեև մեղսունակ է, սակայն նրա մոտ հայտնաբերվել է ՙԱնձի օրգա-նական խանգարում, ցնցումային նոպաներ ըստ անամնեզի՚ ախտորոշմամբ հիվանդություն:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատական քննությամբ չարձանագրվեցին:
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալի կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության բարձր աստիճանը և վերը նշված հանգամանքները, գտնում է, որ նա պետք է դատապարտվի ազատազրկման, որը պետք է կրի:
Դատարանը, քննության առնելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման և խափանման մի-ջոցի հարցերը, գտնում է, որ 7 հատ ֆոտոալբոմը պետք է պահվեն քրեական գործի հետ միասին, իսկ ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, պետք է թողնվի անփոփոխ:
Վերոգրյալների հիման վրա ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119, 357-360, 365 և 369-372 հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
1. Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտել ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով, որպիսի պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2011թ. ապրիլի 24-ից:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված 7 հատ ֆոտոալբոմը պահել քրեական գործի հետ միասին:
Ս.Ակոջյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ` մինչև դա-տավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակ-վելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0253/01/11
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 15-12-2011 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0253/01/11 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | ՀՀ Գլխավոր դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 58204111 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Սպարտակ Ակոջյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, Թբիլիսիում գտնվող Ադրբեջանի դեսպանատան հարակից տարածքում ձեռք է բերել հակահայկական ադրբեջանական քարոզչության «ստեղծագործության» արդյունք հանդիսացող՝ հայ ժողովրդի և Հայաստանի Հանրապետության վերաբերյալ զրպարտիչ տեղեկատվությամբ զետեղված՝ «Արմյանսկի տեռորիզմ» վերնագրով ռուսերեն լեզվով հրատարակված թվով 10 գրքեր, որոնցում Լեռնային Ղարաբաղի բնակչության ինքնապաշտպանական գործողությունների առանձին դրվագներ ներկայացված են, որպես «խաղաղ ադրբեջանցիների» նկատմամբ հայկական «հանցավոր խմբավորումների» կողմից իրականացված ահաբեկչական գործողություններ, իսկ 1970-1980 թվականների ընթացքում տարբեր երկրներում թուրք դիվանագետների և ներկայացուցչությունների նկատմամբ իրականացված ահաբեկչական գործողությունները վերագրված են «հայկական ահաբեկչական ուժերին», և հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելուն ուղղված գործողություններ կատարելու դիտավորությամբ՝ 2011 թվականի ապրիլի 21-ին դրանցից 7-ը Վրաստանից իր հետ տեղափոխել է Հայաստան ու ապրիլի 23-ին փորձել իրացնել Երևանի «Վերնիսաժ» կոչվող բացօթյա տոնավաճառում, այդ րնթացքում տոնավաճառի վաճառողների և այցելուների ներկայությամբ հայտարարություններ անելով՝ այսպես կոչված «հայկական ահաբեկչության» առկայության և այն հիմնավորող՝ իր կողմից վաճառվող գրքում արտացոլված «փաստերի» վերաբերյալ, այսինքն՝ հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությունր նվաստացնելուն ուղղված հրապարակայնորեն գործողություններ կատարելու համար: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Սպարտակ |
| Ազգանուն | Ակոջյան |
| Հայրանուն | Հայկազի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 226 Մաս 2 Կետ 1 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 8.12 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 15-12-2011 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 19-12-2011 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 20-12-2011 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 20-12-2011 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 20-01-2012 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սպարտակ |
| Ազգանուն | Ակոջյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Էդվարդ |
| Ազգանուն | Չինարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-02-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-03-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 30-03-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 13:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-04-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 25-04-2012 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Սպարտակ |
| Ազգանուն | Ակոջյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 25-04-2012 |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԿԴ/0253/01/11 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 25 ապրիլի 2012թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը` նախագահությամբ` դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ` Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ` մեղադրող Ա.ԱՄԻՐԶԱԴՅԱՆԻ ամբաստանյալ Ս.ԱԿՈՋՅԱՆԻ պաշտպան Է.ՉԻՆԱՐՅԱՆԻ դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի` ծնված 27.10.1959թ-ին Վրաստանի Հանրապետության Ախալքալակ քա-ղաքում, ազգությամբ հայ, ՎՀ քաղաքացի, իր հայտարարությամբ` փաստացի ամուսնացած և բարձրագույն կրթությամբ, խնամքին երեք անձ, ֆիզիկապես առողջ, չի աշխատել, չդատված, բնակվել է` ՎՀ, ք.Ախալքալակ, Մյասնիկյան փողոց, տուն հ. 79, արգելանքի տակ է 2011թ. ապ-րիլի 24-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով: Գործի դատավարական նախապատմությունը. ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ ՔՎ ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Աղաջանյանը 24.04.2011թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով հարուցել է թիվ 58204111 քրեական գործը և այն ընդունել իր վարույթ: 24.04.2011թ. ձերբակալվել է Ս.Ակոջյանը: Քննիչի 26.04.2011թ. որոշմամբ Ս.Ակոջյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մե-ղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասու-թյան դատարանի 26.04.2011թ. որոշմամբ Ս.Ակոջյանի նկատմամբ` որպես խափանման միջոց, կիրառվել է կալանքը: 2011թ. դեկտեմբերիի 12-ին թիվ 58204111 քրեական գործը մեղադրական եզրակացութ-յամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների առաջին ատյանի դա-տարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 2011թ. դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով քրեա-կան գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2011թ. հունվարի 9-ի որոշմամբ նշանակվել է դատաքննու-թյան: Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները. Դատաքննությամբ պարզվեց, որ ամբաստանյալ Սպարտակ Ակոջյանը Թբիլիսի քաղա-քում գտնվող Ադրբեջանի դեսպանատան հարակից տարածքում գործով չպարզված անձից ձեռք է բերել ադրբեջանական` հակահայկական քարոզչական ձեռնարկ հանդիսացող` հայ ժողովրդի և Հայաստանի Հանրապետության վերաբերյալ զրպարտիչ տեղեկատվություն պարունակող, ՙԱրմյանսկի տեռորիզմ՚ վերնագրով, 1991 թվականին ռուսերեն լեզվով հրատարակված 10 հատ ֆոտոալբոմ, որոնցում Լեռնային Ղարաբաղի բնակչության ինքնապաշտպանական գործողու-թյունների առանձին դրվագներ ներկայացված են որպես ՙխաղաղ ադրբեջանցիների՚ նկատ-մամբ հայկական ՙհանցավոր խմբավորումների՚ կողմից իրականացված ահաբեկչական գոր-ծողություններ, իսկ 1970-1980 թվականների ընթացքում տարբեր երկրներում թուրք դիվանագետ-ների և ներկայացուցչությունների նկատմամբ իրականացված ահաբեկչական գործողություննե-րը վերագրված են ՙհայկական ահաբեկչական ուժերին՚: 2011թ. ապրիլի 21-ին ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը վերը նշված ֆոտոալբոմներից 7 հատը Վրաստանից իր հետ տեղափոխել է Հայաստան և ապրիլի 23-ին փորձել է դրանք վաճառել ք.Երևանի ՙՎերնիսաժ՚ կոչվող տոնավաճառի տարածքում` գրքավաճառների հատվածում, որի ընթացքում գրքավաճառների և այցելուների ներկայությամբ հայտարարություններ է արել ՙհայ-կական ահաբեկչության՚ առկայության և այն հիմնավորողª իր կողմից վաճառվող ֆոտոալբո-մում արտացոլված ՙփաստերի՚ վերաբերյալ` դրանց բովանդակությունը բացատրելով իրեն մո-տեցող ու ֆոտոալբոմով հետաքրքրվող անձանց£ Ապացույցների հետազոտում և գնահատում. Դատաքննությամբ ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մե-ղավոր չճանաչեց` պատճառաբանելով, որ հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությունը նը-վաստացնելուն ուղղված գործողություններ չի կատարել, այլ ուղղակի ցանկացել է գիրք վաճա-ռել: Ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանի ցուցմունքի համաձայն` ՙԱրմյանսկի տեռորիզմ՚ վերնագը-րով ֆոտոալբոմը նա գնել է մոտ 20 տարի առաջ` Թբիլիսի քաղաքի ՙՎերնիսաժ՚-ում և այն վա-ճառել է գումար վաստակելու համար: Իր գործողություններում որևէ նվաստացնող բան չի տես-նում, իսկ նշված ֆոտոալբոմը հայանպաստ գիրք է: Վկա Հովհաննես Սիմոնյանի ցուցմունքի համաձայնª նա 1998թ-ից Երևանի ՙՎերնիսաժ՚-ում կնոջª Աննա Սիմոնյանի հետ զբաղվում են գրքերի վաճառքով: 2011թ. ապրիլի 23-ին` ժամը 14-ի սահմաններում, ամբաստանյալը, կանգնելով նրա ու հարևանությամբ նույնպես գրքեր վա-ճառող ամուսիններ Խաչիկի և Արևիկի միջև ու թափահարելով ձեռքին եղած գիրքը, բարձրա-ձայն բացականչել է ՙԱՍԱԼԱ, հայկական տեռորիզմ՚ բառերը և գիրքն առաջարկել անցորդնե-րին£ Ամբաստանյալը մոտ մեկ ժամ բոլորին առաջարկել է ձեռքում ունեցած, ՙԱրմյանսկի տե-ռորիզմ՚ գրառումով ռուսերեն հրատարակությամբ գիրքը, սակայն պատահական անցորդները կամ ՙՎերնիսաժ՚-ի այցելուները, հիմնականում մի պահ ուշադրություն դարձնելով առաջարկ-ված գրքին, առանց որևէ բան ասելու հեռացել են£ Իրեն դիմած անձանցից մեկին ամբաստան-յալը պատասխանել է, որ բրոշյուրն արժե 10.000 դրամ, ինչը զարմանք է առաջացրել նշված ան-ձի մոտ: Մոտ 30 րոպե անց ամբաստանյալին է մոտեցել մի երիտասարդ, ով մի փոքր ծանոթա-նալով գրքի բովանդակությանն ու իմանալով դրա գինը` սկսել է սակարկել, սակայն ամբաս-տանյալը չի զիջել£ Դրանից հետո, մոտ 35-40 տարեկան սփյուռքահայի բարբառով խոսող մի երիտասարդ, լսելով ամբաստանյալի վերոհիշյալ բացականչությունները, մոտեցել է նրան և հե-տաքրքրվել գրքի բովանդակությամբ: Ամբաստանյալը նրան պատասխանել է, որ գիրքն ՙհայ-կական տեռոր՚-ի մասին է: Նշված պատասխանը խիստ զայրացրել և վրդովվեցրել է սփյու-ռքահային, ով սկսել է զայրացած նախատել վաճառողին և, հարցնելով, թե, արդյոք, ի±նչ է նա հասկանում ՙհայկական տեռորիզմ՚ ասելով, որտեղի±ց է հորինել այդ հասկացությունը, ինչպե±ս կարող է նման անհեթեթ բաներ հայտարարել և ադրբեջանա-թուրքական քարոզչություն իրա-կանացնել, այն էլ Հայոց Եղեռնի նախօրեին, հեռացել է£ Մոտ 10-15 րոպե անց մոտեցել են ոստիկաններն ու ամբաստանյալին տարել են իրենց հետ£ Վկա Աննա Սիմոնյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքի համաձայնª ամբաստանյալը, 2011թ. ապրիլի 23-ին` ժամը 14-ի սահմաններում, Երևանի ՙՎերնիսաժ՚-ի տարածքում կանգ-նած բարձրաձայն բացականչելով ՙԱՍԱԼԱ, հայկական տեռորիզմ՚ բառերը, մոտ մեկ ժամ ան-ցորդներին և այցելուներին առաջարկել է ՙԱրմյանսկի տեռորիզմ՚ գրառումով ռուսերեն հրա-տարակությամբ գիրքը: Վկաներ` Երևան քաղաքի ՙՎերնիսաժ՚-ում գրքերի վաճառքով զբաղվող ամուսիններ Արևիկ Խաչիկյանի և Ֆրունզիկ Թադևոսյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքների համաձայնª ամ-բաստանյալը, 2011թ. ապրիլի 23-ին` ժամը 14-ի սահմաններում, Երևանի ՙՎերնիսաժ՚-ի տա-րածքում բարձրաձայն գովազդելով ձեռքին ունեցած` ՙԱրմյանսկի տեռորիզմ՚ վերնագրով ռու-սերեն հրատարակությամբ բրոշյուրը, այն առաջարկել է անցորդներին և հետաքրքրվողներին բացատրել է, որ այն ՙԱՍԱԼԱ՚-ի ու Ղարաբաղի ուժերի ահաբեկչական գործողությունների մա-սին է: ՙԻրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին՚ 03.08.2011թ. որոշման համաձայն ամբաստան-յալի մոտ և նրա բնակարանից հայտնաբերված` ՙԱրմյանսկի տեռորիզմ՚ վերնագրով, 1991թ. ռուսերեն լեզվով հրատարակված 7 ֆոտոալբոմը ճանաչվել են իրեղեն ապացույց£ Դատահոգեբանական և դատալինգվիստիկական համալիր փորձաքննության 28.07.2011թ. թիվ 11-1364 եզրակացության համաձայնª ՙԱրմյանսկի տեռորիզմ՚ ֆոտոալբոմի վերնագիրը և դրանում ներկայացված նյութերը կարող են ազդեցություն ունենալ ընթերցողների գիտակցության վրաª ստեղծելով հայ ազգի հանդեպ խաթարված պատկերացումներ, ազգային թշնամանք: ՙԱրմյանսկի տեռորիզմ՚ ֆոտոալբոմի վերնագիրը և դրանում ներկայացված նյութերի բո-վանդակությունն ուղղված են հայերի ազգային արժանապատվության նվաստացմանը£ ՙԱնձին բերման ենթարկելու մասին՚ ու ՙԱնձնագիր և առարկաներ ներկայացնելու մա-սին՚ 23.04.2011թ. արձանագրությունների համաձայն Ս.Ակոջյանը նույն օրը բերման է ենթարկ-վել ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ Երևանի քաղաքային վարչության վարչական շենք, որտեղ ներկայացրել է իր մոտ գտնվողª ՙԱրմյանսկի տեռորիզմ՚ վերնագրով ֆոտոալբոմի 3 օրինակն ու իր` Վրաստանի Հանրապետության քաղաքացու անձնագիրը£ ՙԶննություն կատարելու մասին՚ 23.04.2011թ. արձանագրության համաձայն` Ս.Ակոջյա-նի բնակարանի զննության ընթացքում նրա և նրա կնոջ կողմից ներկայացվել են ՙԱրմյանսկի տեռորիզմ՚ ֆոտոալբոմի ևս 4 օրինակ£ Դատարանի վերլուծություն. Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակցութ-յան մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանք-ների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի կատարած արարքին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահա-տական, քրեական գործի` դատարանի կողմից գանահատված ապացույցները ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ և սույն քրեական գործին վերա-բերվող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը հրապարակայնորեն կատարել է հայ ժողովրդի ազգային ար-ժանապատվությունը նվաստացնելուն ուղղված գործողություններ, այսինքն` կատարել է հան-ցագործություն` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կե-տով, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի: Ինչ վերաբերվում է սույն դատավճռի ՙԱպացույցների հետազոտում և գնահատում՚ մա-սում շարադրված` ամբաստանյալի այն պատճառաբանությանը, որ հանցագործություն չի կա-տարել, այլ գրքի վաճառքով է զբաղվել, ապա դատարանը գտնում է, որ նշված պատճառաբա-նությունն անհիմն է, այն հերքվում է դատաքննությամբ հետազոտված ու դատարանի կողմից արժանահավատ համարվող ապացույցներով, և ամբաստանյալը կատարած հանցագործության համար քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից խուսափելու նպատակ է հետապըն-դում: Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրութ-յան համար վտանգավորության բարձր աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող տվյալ-ներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները: Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք-ներ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա առաջին անգամ է դատապարտվում և խնամքին ունի 3 անձ, որոնցից մեկը մինչև 14 տարեկան երեխան է: Որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, թեև մեղսունակ է, սակայն նրա մոտ հայտնաբերվել է ՙԱնձի օրգա-նական խանգարում, ցնցումային նոպաներ ըստ անամնեզի՚ ախտորոշմամբ հիվանդություն: Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատական քննությամբ չարձանագրվեցին: Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալի կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության բարձր աստիճանը և վերը նշված հանգամանքները, գտնում է, որ նա պետք է դատապարտվի ազատազրկման, որը պետք է կրի: Դատարանը, քննության առնելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման և խափանման մի-ջոցի հարցերը, գտնում է, որ 7 հատ ֆոտոալբոմը պետք է պահվեն քրեական գործի հետ միասին, իսկ ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, պետք է թողնվի անփոփոխ: Վերոգրյալների հիման վրա ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119, 357-360, 365 և 369-372 հոդվածներով` դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց 1. Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտել ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով, որպիսի պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում: Պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2011թ. ապրիլի 24-ից: Իրեղեն ապացույց ճանաչված 7 հատ ֆոտոալբոմը պահել քրեական գործի հետ միասին: Ս.Ակոջյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ` մինչև դա-տավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակ-վելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 25-04-2012 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 29-05-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-204, 2--94 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 29-05-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 204, 94 |
| Գործին կից նյութերը | 7 նույնանման ֆոտոալբոմներից 1-ը |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | 14036 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 30-05-2012 |
|---|
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 24-09-2012 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 26-09-2012 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 28-09-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-204, 2-195 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 28-09-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-204, 2-195 |
| Գործին կից նյութերը | քր. գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված 7 ֆոտոալբոմները |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0253/01/11
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 21-05-2012 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 21-05-2012 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Էդվարդ |
| Ազգանուն | Չինարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Սպարտակ Ակոջյան Բեկանել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի /ՀՀ քր. օր-ի 226 հոդ. 2-րդ մասի 1-ին կետով - ազատազրկում 4 տարի ժամկետով / վերաբերյալ 25.04.2012թ. դատավճիռը : Քրեական գործի վարույթը կարճել , Ս.Ակոջյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել , նրան ազատ արձակել դատարանի դահլիճից : Առաջին պահանջը չբավարարելու դեպքում սահմանել մինիմում պատիժ : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 25-05-2012 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 29-05-2012 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | չկա |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 29-05-2012 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 12-06-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 25-06-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 09-07-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 20-07-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է ամբողջությամբ
| Ամսաթիվ | 20-07-2012 |
|---|---|
| Ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է | Բեկանվել է մեղադրական դատավճիռը և կայացվել է արդարացնող դատական ակտ |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Սպարտակ |
| Ազգանուն | Ակոջյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռ գործ թիվ ԵԿԴ/0253/01/11 նախագահող դատավոր` Գ. Պողոսյան ՈՐՈՇՈՒՄ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան/ ԿԱԶՄՈՎ` նախագահող դատավոր` Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ դատավորներ` Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆԻ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆԻ քարտուղարությամբ` Տ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ մասնակցությամբ` մեղադրող Ա.ԱՄԻՐԶԱԴՅԱՆԻ ամբաստանյալ Ս.ԱԿՈՋՅԱՆԻ պաշտպան Է.ՉԻՆԱՐՅԱՆԻ 2012 թվականի հուլիսի 20-ին Երևան քաղաքում դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի /այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան/ 2012 թվականի ապրիլի 25-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի և պաշտպան Է.Չինարյանի վերաքննիչ բողոքները Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Աղաջանյանի 2011 թվականի ապրիլի 24-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է թիվ 58204111 քրեական գործը: Քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:/քրեական գործ, հատոր 1 էջ 1/ 2.Նույն օրը Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանը ձերբակալվել է: /քրեական գործ, հատոր 1 էջ 17/ 3. ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա. Աղաջանյանի 2011 թվականի ապրիլի 26-ի որոշմամբ Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով: /քրեական գործ, հատոր 1 էջ 24-25/ 4. Առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի ապրիլի 26-ի որոշմամբ Ա.Ակոջյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` կալանավորման սկիզբը հաշվելով 2011 թվականի ապրիլի 24-ից: /քրեական գործ, հատոր 1 էջ 24-25, 37/ 5. 2011 թվականի դեկտեմբերի 12-ին թիվ 58204111 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որը դատարանում ստացվել է նույն թվականի դեկտեմբերի 15-ին: /քրեական գործ, հատոր 2 էջ 1/ 6. Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Գ.Պողոսյանի 2011թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ թիվ 58204111 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և 2012 թվականի հունվարի 09-ի որոշմամբ նշանակվել` դատաքննության: /քրեական գործ, հատոր 2 էջ 2, 10 / 7. Առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի ապրիլի 25-ի դատավճռով Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել ազատազրկման չորս տարի ժամկետով, որը կրելու է ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում` պատժի սկիզբը հաշվելով 2011 թվականի ապրիլի 24-ից: Իրեղեն ապացույց` յոթ հատ ֆոտոալբոմը պահվել է քրեական գործի հետ միասին: Ա. Ակոջյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: /քրեական գործ, հատոր 2 էջ 84-85/ 8. Վերաքննիչ դատարանի 2012 թվականի մայիսի 29-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի և պաշտպան Է.Չինարյանի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ, և քրեական գործը նշանակվել` դատական քննության վճռաբեկության կանոններով: 9. Վերաքննիչ բողոքների գրավոր պատասխան չի ներկայացվել: Գործի փաստական հանգամանքները 10. Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը Թբիլիսի քաղաքում գտնվող Ադրբեջանի դեսպանատան հարակից տարածքում գործով չպարզված անձից ձեռք է բերել ադրբեջանական` հակահայկական քարոզչական ձեռնարկ հանդիսացող` հայ ժողովրդի և Հայաստանի Հանրապետության վերաբերյալ զրպարտիչ տեղեկատվություն պարունակող, <<Արմյանսկի տեռորիզմ>> վերնագրով, 1991 թվականին ռուսերեն լեզվով հրատարակված 10 հատ ֆոտոալբոմ, որոնցում Լեռնային Ղարաբաղի բնակչության ինքնապաշտպանական գործողությունների առանձին դրվագներ ներկայացված են որպես <<խաղաղ ադրբեջանցիների>> նկատմամբ հայկական <<հանցավոր խմբավորումների>> կողմից իրականացված ահաբեկչական գոր-ծողություններ, իսկ 1970-1980 թվականների ընթացքում տարբեր երկրներում թուրք դիվանագետների և ներկայացուցչությունների նկատմամբ իրականացված ահաբեկչական գործողությունները վերագրված են <<հայկական ահաբեկչական ուժերին>>: 2011թ. ապրիլի 21-ին ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը վերը նշված ֆոտոալբոմներից 7 հատը Վրաստանից իր հետ տեղափոխել է Հայաստան և ապրիլի 23-ին փորձել` դրանք վաճառել Երևանի <<Վերնիսաժ>> կոչվող տոնավաճառի տարածքում` գրքավաճառների հատվածում, որի ընթացքում գրքավաճառների և այցելուների ներկայությամբ հայտարարություններ է արել <<հայկական ահաբեկչության>> առկայության և այն հիմնավորող` իր կողմից վաճառվող ֆոտոալբոմում արտացոլված <<փաստերի>> վերաբերյալ` դրանց բովանդակությունը բացատրելով իրեն մոտեցող ու ֆոտոալբոմով հետաքրքրվող անձանց: /քրեական գործ, հատոր 2 էջ 84-85/ Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում. 11. Ամբաստանյալ Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանը վերաքննիչ բողոքում նշելով, որ համաձայն չէ իրեն մեղսագրված հոդվածի և պատժաչափի հետ, խնդրել է վերանայել այն և իր նկատմամբ կայացնել արդարացի դատավճիռ: 12. Ամբաստանյալ Ս. Ակոջյանի պաշտպան Է. Չինարյանը վերաքննիչ բողոքում հայտնել է, որ դատաքննական ցուցմունքով Ս.Ակոջյանը հիմնավորել է, որ իր գործողություններում հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելուն ուղղված դիտավորություն առկա չէ, այդ գրքերը վաճառել է կարիքից դրդված, վաճառքի ընթացքում գնի վերաբերյալ սակարկել է գնորդների հետ, այսինքն գրքի վաճառքի գործողությունները կատարվել են զուտ կոմերցիոն նպատակներով: Ինքը և կինը նախաքննության ժամանակ հայտնել են, որ ալբոմները վաճառել է կնոջ խնդրանքով, որպեսզի ձեռք բերեն Մ. Սարյանի նկարների ալբոմը: Վկա Հովհաննես Սիմոնյանն իր ցուցմունքում հայտնել է, որ Ս.Ակոջյանը թափահարելով ձեռքին եղած գիրքը` բացականչել է <<ԱՍԱԼԱ>> և <<հայկական տեռորիզմ>> բառերը: Պատահական անցորդները կամ <<Վերնիսաժի>> այցելուները մի պահ ուշադրություն դարձնելով առաջարկված գրքին` առանց բառ ասելու հեռացել են: Իրեն դիմած անձանցից մեկին ամբաստանյալը պատասխանել է, որ այն արժե 10.000 դրամ, ինչը զարմանք է առաջացրել գնորդի մոտ, ով առաջարկել է էժանացնել գրքի արժեքը, սակայն Ակոջյանը հրաժարվել է: Վկա Հ.Սիմոնյանը հայտնել է, որ ինքը սփյուռքահայի մոտենալուն և Ս. Ակոջյանի հասցեին անպատիվ խոսքեր ասելուն ներկա չի եղել, այդ սփյուռքահային չի տեսել, ֆոտոալբոմի բովանդակությանը ծանոթ չի եղել, այն իրեն ցույց է տվել ԱԱԾ-ի քննիչ Ա.Աղաջանյանը, ով բացատրել է, թե ինչին է վերաբերվում այդ ֆոտոալբոմները: Վկաներ Ա.Սիմոնյանի, Ա.Խաչատրյանի և Ֆ.Թադևոսյանի ցուցմունքները հիմնավորում են վերոնշյալ հանգամանքները: Նրանք հաստատել են, որ <<Վերնիսաժում>> չեն հասկացել, թե Ս.Ակոջյանի վաճառած գրքերը ինչի մասին են: Միայն լսել են ամբաստանյալի կողմից արտահայտած <<ԱՍԱԼԱ>> և <<հայկական տեռորիզմ>> բառերը, իսկ Արևիկ Խաչատրյանը հայտնել է, որ հետագայում է ամուսնուց իմացել, թե <<ԱՍԱԼԱ>> բառն ինչ է նշանակում: Հայտնել են, որ ֆոտոալբոմի բովանդակության հետ ծանոթացել են ԱԱԾ-ում, իսկ Ակոջյանի խոսքերից չեն հասկացել, թե վաճառվող գիրքն ինչի մասին է: Հաջորդ ապացույցը 2011 թվականի հուլիսի 28-ի թիվ 11-1364 եզրակացությունն է, համաձայն որի <<Արմյանսկի տերորիզմ>> ֆոտոալբոմի վերնագիրը և դրանում ներկայացված նյութերը կարող են ազդեցություն ունենալ ընթերցողների գիտակցության վրա` ստեղծելով հայ ազգի հանդեպ խաթարված պատկերացումներ, ազգային թշնամանք: Այդ եզրակացությունը ապացույց հանդիսանալ չի կարող, քանի որ կատարված է թերի, դա փորձագետի կարծիքն է, ոչ թե ՀՀ քաղաքացիների: Միայն նրանք կարող են ասել, թե իրենց վրա ինչ ազդեցություն է ունենում գիրքը, առաջացում է հայրենասիրական ձգտում, հպարտության զգացմունք <<ԱՍԱԼԱՅԻ>> և հայկական ազատագրական ուժերի ու նրանց ձգտումների նկատմամբ, ատելություն և թշնամանք է սերմանում թուրքերի և ադրբեջանցիների նկատմամբ, թե հակառակը: Այդ եզրակացությունը չի կարող դրվել մեղադրանքի հիմքում, քանի որ թեմայի վերաբերյալ փորձագետը հետազոտություն չի կատարել` վերլուծելով միայն ֆոտոալբոմի բառերը և արտահայտությունները, կատարել է զուտ անձնական սուբյեկտիվ եզրակացություն, որը կապ չունի իր, ամբաստանյալի և միլիոնավոր հայերի ընկալումների և զգացողությունների հետ: Փորձաքննության եզրակացության մեջ ոչ մի արտահայտություն չկա այն մասին, որ Ս.Ակոջյանն անձամբ վիրավորական արտահայտություններ է արել հայ ժողովրդի հասցեին և դա արել է ուղղակի դիտավորությամբ, այսինքն, դատահոգեբանական փորձաքննություն և արարքի սուբյեկտիվ կողմի հետազոտություն չի կատարվել: Հղում կատարելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածին, պաշտպանը նշել է, որ քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները հիմնավորում են, որ Ս.Ակոջյանը միայն ալբոմները վաճառելու և դրամ վաստակելու մտադրություն և վաստակած գումարով այլ գիրք գնելու նպատակ է ունեցել: Եթե Ս.Ակոջյանը հայ ժողովրդի պատիվն և արժանապատվությունը նվաստացնելու մտադրություն ունենար` նրան չէր հետաքրքրի վաճառվող գրքի արժեքը և սակարկությունների մեջ չէր մտնի գնորդների հետ, այլ կկազմակերպեր գրքի բովանդակության ակտիվ քարոզչություն և այդ ալբոմները կվաճառեր ցանկացած գնով կամ անվճար կնվիրեր անցորդներին: Քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներով հիմնավորվում է, որ Ս.Ակոջյանը ալբոմի բովանդակության գովազդ չի արել, միայն գիրքը վաճառելու նպատակով բարձրաձայն ասել է գրքի վերնագիրը և հայտնել, որ այն <<ԱՍԱԼԱՅԻ>> մասին է, և որ գրքի արժեքը 10.000 ՀՀ դրամ է: Իսկ հանգամանքը, որ գիրքն ունի հակահայկական ուղղվածություն, հիմք չէ հաստատված համարելու, որ Ս.Ակոջյանը կատարել է հայ ժողովրդի պատիվը և արժանապատվությունը նսեմացնող գործողություններ: Քրեական գործում ներկայացված են բազմաթիվ փաստեր, որոնք ապացուցում են, որ Ս.Ակոջյանը հայրենանվեր անձանվորություն է, մասնակցություն է ունեցել հայապահպանության, հայոց լեզվի անաղարտության պահպանման և քարոզելու գործում: Տեղական և արտասահմանյան մամուլում բազմաթիվ հոդվածներ է հրապարակել, որտեղ պաշտպանել է արտասահմանում բնակվող հայ համայնքի իրավունքները և շահերը: Սուբյեկտիվ կողմից հանցագործությունը կատարվում է միայն ուղղակի դիտավորությամբ, որը պետք է միտված լինի ազգային արժանապատվությունը ստորացնելուն, ինչը Ս.Ակոջյանի գործողություններում բացակայում է: Ս.Ակոջյանը լինելով հայրենասեր անձնավորություն, օժանդակել է արցախյան ազատագրական շարժմանը և նա չէր կարող իր ժողովրդի պատիվն ու արժանապատվությունը նսեմացնող արարք կատարել, իսկ իր նկատմամբ առաջադրված մեղադրանքը հիմնազուրկ է, քանի որ Ս.Ակոջյանի գործողություններն իրենց մեջ չեն պարունակում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի հատկանիշներ, դրանք ունեցել են զուտ կոմերցիոն բնույթ և նշանակություն: 13. Պաշտպան Է.Չինարյանը խնդրել է քրեական գործի վարույթը կարճել` Ս.Ակոջյանի արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով, նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել և ազատ արձակել դատարանի դահլիճից: Պահանջը չբավարարելու դեպքում Ս. Ակոջյանի նկատմամբ սահմանել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով սահմանված նվազագույն պատիժ: 14. Ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը և պաշտպան Է.Չինարյանը պնդեցին բողոքները և խնդրեցին դրանք բավարարել: Մեղադրող Ա.Ամիրզադյանն առարկեց բողոքների դեմ, խնդրեց մերժել` օրինական ուժի մեջ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքները` դրանց հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքներում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանի, պաշտպան Է.Չինարյանի ելույթները, մեղադրող Ա.Ամիրզադյանի պատասխանը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքները պետք է բավարարել` Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պետք է բեկանել և ամբաստանյալ Սպարտակ Ակոջյանին արդարացնել, հետևյալ պատճառաբանությամբ. 15. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն` Ազգային, ռասայական կամ կրոնական թշնամանք հարուցելուն, ռասայական գերազանցությանը կամ ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելուն ուղղված գործողությունները՝ որոնք կատարվել են՝ 1) հրապարակայնորեն կամ լրատվության միջոցներ օգտագործելով,... պատժվում են ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն. << 1. Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք… …3.Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: 4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն. <<1. Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով: 2. Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը: 3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: 4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն. << 1.Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ: 2. Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն` քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, իսկ գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` արարքի մեջ հանցակազմ չկա: Ըստ նույն հոդվածի 5-րդ մասի պահանջների` Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն. <<Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն. << Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից: Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.<<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը` 1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը. 2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին. 3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը. 4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն…>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. << Քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի ոչ ճիշտ կիրառումը քրեական օրենքի կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրի այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի կիրառումն է, որը ենթակա չէր կիրառման, կամ այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի չկիրառումն է, որը ենթակա էր կիրառման, կամ քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի սխալ մեկնաբանումն է, որը չի համապատասխանում դրա իսկական իմաստին>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<3. Դատավճիռը բոլոր դեպքերում ենթակա է բեկանման, եթե` 1) գործով վարույթի կարճման կամ քրեական հետապնդման դադարեցման համար հիմքերի առկայության դեպքում առաջին ատյանի դատարանը չի կարճել վարույթը կամ չի դադարեցրել հետապնդումը>>: Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն.<< Գտնելով, որ առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել սույն հոդվածի երրորդ մասի 2-11-րդ կետերով նախատեսված խախտում, վերաքննիչ դատարանը բեկանում է դատավճիռը և կայացնում նոր դատավճիռ, իսկ 1-ին կետով նախատեսված դեպքում` բեկանում է դատավճիռը, կարճում է գործի վարույթը և դադարեցնում քրեական հետապնդումը>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի համաձայն. <<1. Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը` այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ: 2. Դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ>>: 16. Առաջին ատյանի դատարանը 2012 թվականի ապրիլի 25-ի դատավճռի <<Դատարանի իրավական վերլուծությունները>> բաժնում նշել է. <<... Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի կատարած արարքին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական, քրեական գործի` դատարանի կողմից գնահատված ապացույցները ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ և սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը հրապարակայնորեն կատարել է հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելուն ուղղված գործողություններ, այսինքն` կատարել է հանցագործություն` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի: Ինչ վերաբերվում է սույն դատավճռի <<Ապացույցների հետազոտում և գնահատում>> մասում շարադրված` ամբաստանյալի այն պատճառաբանությանը, որ հանցագործություն չի կատարել, այլ գրքի վաճառքով է զբաղվել, ապա դատարանը գտնում է, որ նշված պատճառաբանությունն անհիմն է, այն հերքվում է դատաքննությամբ հետազոտված ու դատարանի կողմից արժանահավատ համարվող ապացույցներով, և ամբաստանյալը կատարած հանցագործության համար քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից խուսափելու նպատակ է հետապընդում…>>: /քրեական գործ, հատոր 2 էջ 84-85/ 17. Առաջին ատյանի դատարանը քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 18-րդ, 126-րդ, 127-րդ, 397-398-րդ հոդվածների պահանջների պահպանմամբ պատշաճ չի վերլուծել և դրանց քրեաիրավական գնահատական տվել: 18. Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռով հաստատված է համարել, որ Ս.Ակոջյանը Թբիլիսի քաղաքում գործով չպարզված անձից ձեռք է բերել ադրբեջանական` հակահայկական քարոզչական ձեռնարկ հանդիսացող` հայ ժողովրդի և Հայաստանի Հանրապետության վերաբերյալ զրպարտիչ տեղեկատվություն պարունակող, <<Արմյանսկի տեռորիզմ>> վերնագրով 10 հատ ֆոտոալբոմ, որոնցում Լեռնային Ղարաբաղի բնակչության ինքնապաշտպանական գործողությունների առանձին դրվագներ ներկայացված են որպես <<խաղաղ ադրբեջանցիների>> նկատմամբ հայկական <<հանցավոր խմբավորումների>> կողմից իրականացված ահաբեկչական գործողություններ, իսկ 1970-1980 թվականների ընթացքում տարբեր երկրներում թուրք դիվանագետների և ներկայացուցչությունների նկատմամբ իրականացված ահաբեկչական գործողությունները վերագրված են <<հայկական ահաբեկչական ուժերին>>: 2011թ. ապրիլի 21-ին ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը վերը նշված ֆոտոալբոմներից 7-ը Վրաստանից տեղափոխել է Հայաստան և ապրիլի 23-ին փորձել` վաճառել Երևանի <<Վերնիսաժ>> կոչվող տոնավաճառի տարածքում` գրքավաճառների հատվածում, որի ընթացքում գրքավաճառների և այցելուների ներկայությամբ հայտարարություններ է արել <<հայկական ահաբեկչության>> առկայության և այն հիմնավորող` իր կողմից վաճառվող ֆոտոալբոմում արտացոլված <<փաստերի>> վերաբերյալ` դրանց բովանդակությունը բացատրելով իրեն մոտեցող ու ֆոտոալբոմով հետաքրքրվող անձանց: Քրեական գործի ողջ քննության ընթացքում ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունքներ է տվել, որ Թբիլիսի քաղաքի վերնիսաժում 20 տարի առաջ անծանոթ քաղաքացուց ձեռք է բերել <<Արմյանսկի տեռորիզմ>> ռուսերեն վերտառությամբ 10 հատ գիրք, որոնք հետաքրքրությունից դրդված պահել է Ախալքալաքիի իր տանը: Դրանից 3-ը տվել է մտերիմներին, իսկ մնացած 7-ը վաճառելու նպատակով բերել է Երևան: Երևանի <<Վերնիսաժ>> կոչվող տոնավաճառում փորձել է հատը 10.000 ՀՀ դրամով վաճառել` քաղաքացիներին բացատրելով, որ գիրքը հայկական ահաբեկչության մասին է և այնտեղ առկա են հետաքրքիր փաստեր: Միայն մի քաղաքացի է հետաքրքրվել գրքի բովանդակությամբ, վրդովվել, հեռացել է` հայտնելով, որ դա թուրքական քարոզչություն է: Ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը պնդել է, որ հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելուն ուղղված գործողություններ չի կատարել, ուղղակի ցանկացել է գիրք վաճառել: <<Արմյանսկի տեռորիզմ>> վերնագրով ֆոտոալբոմը վաճառել է գումար վաստակելու համար: Իր գործողություններում որևէ նվաստացնող բան չի տեսել, իսկ նշված ֆոտոալբոմը հայանպաստ գիրք է: 19. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետը քրեական պատասխանատվություն է սահմանում ազգային, ռասայական կամ կրոնական թշնամանք հարուցելուն, ռասայական գերազանցությանը կամ ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելուն ուղղված գործողությունների համար, որոնք կատարվել են հրապարակայնորեն կամ լրատվության միջոցներ օգտագործելով: Հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը բնորոշվում է հետևյալով. Ազգային, ռասայական կամ կրոնական թշնամանք հարուցելուն ուղղված գործողությունները դրսևորվում են կոնկրետ ազգի, ռասսայի կամ կրոնի նկատմամբ հարգանքը և վստահությունը քայքայող, չեզոքացնող, դրանց ներկայացուցիչների նկատմամբ ատելության զգացում առաջացնող տարբեր գաղափարների ու համոզմունքների տարածմամբ: Այդ գաղափարները պետք է վերաբերեն ոչ թե կոնկրետ անձի, այլ կրեն ընդհանուր բնույթ: Գաղափարների տարածումը կարող է իրականացվել ինչպես գրավոր, բանավոր, այնպես էլ` տեսողական ցուցադրման եղանակով: Ազգային արժանապատվությունը նվաստացնող գործողությունների կոնկրետ նպատակը, այսինքն` ազգի ներկայացուցիչների վնասարարությունը, թերությունը, նրանց սահմանափակ լինելը կոնկրետ ցույց տալն է, ազգը ստորացնելը, նվաստացնելը, վիրավորելը: Նախաքննական մարմինը և Առաջին ատյանի դատարանը քրեական գործի քննության ընթացքում ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրված հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը հաստատող ապացույցներ ձեռք չեն բերել: Հարցաքննված վկաների ցուցմունքները չեն հիմնավորում ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանի հանցագործություն կատարելու փաստը: Դրանցով ընդամենը հիմնավորվել է, որ դեպքի վայրում Ս.Ակոջյանի կողմից ներկայացվել են <<ԱՍԱԼԱ, հայկական տեռորիզմ>> բառերը և գրքի արժեքը հայտարարելու փաստերը: Քրեական գործով ապացույց ձեռք չի բերվել հաստատելու համար, որ ամբաստանյալի կողմից հրապարակայնորեն հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելուն ուղղված գործողություններ են կատարվել: Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրական դատավճռի հիմքում դրել է վկաներ Հ.Սիմոնյանի, Ա.Սիմոնյանի, Ա.Խաչատրյանի և Ֆ.Թադևոսյանի ցուցմունքները, ովքեր միայն հաստատել են, որ ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը առաջարկություններ անելով և ներկայացնելով որպես <<ԱՍԱԼԼԱ>>-յի և Ղարաբաղի ահաբեկչկան գործողությունների մասին գրքույկ` փորձել է դրանք վաճառել` հատը 10.000 ՀՀ դրամով: Վկաներ Հովհաննես և Աննա Սիմոնյանները հայտնել են նաև, որ քաղաքացիներից մեկը տեղեկացել է ֆոտոալբոմի բովանդակության մասին` սակարկել է գնի շուրջ, սակայն Ս.Ակոջյանը չի զիջել, պնդելով որ այն 10.000 դրամից պակաս չի վաճառի: Հ.Սիմոյանը հայտնել է, որ ամբաստանյալի կինը փորձել է իրենից գնել Միքելանջելոյի մասին գրքույկը: Վկաներ Ա.Խաչիկյանը և Ֆ.Թադևոսյանը ցուցմունքներ են տվել, որ զբաղված լինելու պատճառով ամբաստանյալի խոսքերը հասկանալ չեն կարողացել, ու քանի որ Ս.Ակոջյանի գործողություններում արտառոց որևէ բան չեն տեսել, ուշադիր չեն եղել: Լսել են, որ ամբաստանյալը բացատրել է, որ գիրքը <<ԱՍԱԼԼԱ>>-յի և Ղարաբաղի ահաբեկչական գործողությունների մասին է: Հայտնել են նաև, որ չեն լսել, թե ամբաստանյալը գովազդելով գիրքը` ասած լինի, որ այն <<հայկական տեռորի>> մասին է: Վկա Ֆ.Թադևոսյանն իր ցուցմունքում նաև հայտնել է, որ Ս.Ակոջյանը գիրքը վաճառել է 10.000 ՀՀ դրամով, գնորդներից մեկն առաջարկել է այն գնել 7.000 ՀՀ դրամով, վերջնական գին է առաջարկել 8.000 ՀՀ դրամ, սակայն Ս.Ակոջյանը չի համաձայնել: Հայտնել է նաև, որ չի լսել, որ ամբաստանյալը գովազդել է գիրքը, հայտնել, որ այն հայկական տեռորի մասին է, լսել է միայն, որ այն <<ԱՍԱԼԼԱ>>-յի և Ղարաբաղի ահաբեկչկան գործողությունների մասին է: Վերոնշյալ վկաների ցուցմունքներով չի հաստատվում և վկաներից ոչ մեկն իր ցուցմունքում չի հայտնել, որ Ս.Ակոջյանը նպատակ է ունեցել կատարել` ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելուն, ստորացնելուն, վիրավորելուն ուղղված գործողություններ: Գործի նյութերով հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալը եթե գովազդել է, ոչ թե հայկական ահաբեկչություն է գովազդել, այլ ֆոտոալբոմն է ներկայացրել` նպատակ ունենալով այդ եղանակով այն վաճառել: Քրեական գործի քննությամբ բացի ֆոտոալբոմը ներկայացնելու փաստից` ապացույցներ ձեռք չեն բերվել մեղադրանքով ընդունված Ս.Ակոջյանի կողմից հատկապես <<հայկական ահաբեկչության>> առկայության, այդպիսիք հիմնավորելու վերաբերյալ արտահայտություններ անելու մասին: Առաջին ատյանի դատարանն այդ ցուցմունքները գործի փաստական մյուս հանգամանքների համադրմամբ` իրավական գնահատականի չի ենթարկել: Քրեական գործի քննությամբ ապացույց ձեռք չի բերվել այն մասին, որ ականատեսները ծանոթ են եղել գրքի բովանդակությանը, կամ Ս.Ակոջյանը դրա բովանդակությունը ներկայացրել է` ցանկանալով հրապարակայնորեն նվաստացնել հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությունը, կամ վիրավորական արտահայտություններ է արել հայ ժողովրդի հասցեին: Վկաները ընդամենը լսել են ամբաստանյալի արտահայտությունները գրքույկի վերնագրի մասին: Վերոնշյալ անձանց ցուցմունքներով ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանի պատճառաբանությունները չեն հերքվել, նրան մեղսագրված արարքը չի հիմնավորվել: Իսկ ամբաստանյալի մոտ հայտնաբերված ֆոտոալբոմում արտահայտված հակահայկական ուղղվածության տեղեկատվության առկայությունը, առանց ամբաստանյալի կոնկրետ հակահայ գործողությունների` չի կարող հիմք հանդիսանալ հետևություն անելու, որ նա կատարել է ազգային արժանապատվությունը նվաստացնող հրապարակային գործողություններ: Դատավճռով հաստատված է համարվել, որ ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանը գրքավաճառների և այցելուների ներկայությամբ հայտարարություններ է արել <<հայկական ահաբեկչության>> առկայության և այն հիմնավորող` իր կողմից վաճառվող ֆոտոալբոմում արտացոլված <<փաստերի>> վերաբերյալ: Այդպիսիք հիմնավորելու վերաբերյալ քրեական գործով ապացույցներ ձեռք չեն բերվել: Ամբաստանյալին մեղսագրված արարքը հաստատող հիմնական ապացույց է համարվել դատահոգեբանական և դատալինգվիստիկական համալիր փորձաքննության եզրակացությունը, համաձայն որի` <<<<Արմյանսկի տեռորիզմ>> ֆոտոալբոմի վերնագիրը և դրանում ներկայացված նյութերը կարող են ազդեցություն ունենալ ընթերցողների գիտակցության վրա` ստեղծելով հայ ազգի հանդեպ խաթարված պատկերացումներ, ազգային թշնամանք: <<Արմյանսկի տեռորիզմ>> ֆոտոալբոմի վերնագիրը և դրանում ներկայացված նյութերի բովանդակությունը ուղղված են հայերի ազգային արժանապատվության նվաստացմանը>>: Նշված փորձագիտական եզրակացությունն իր հետազոտական և հետևությունների մասով դարձյալ վերաբերվում է ամբաստանյալի մոտ հայտնաբերված <<Արմյանսկի տեռորիզմ>> գրքի բովանդակային գնահատականներին: Իսկ դա չի կարող մեղսագրվել ամբաստանյալին որպես ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածով նախատեսված գործողություններ կատարող սուբյեկտի: 20. Սպարտակ Ակոջյանին մեղսագրվող հանցագործությունը սուբյեկտիվ կողմից կարող է դրսևորվել միայն ուղղակի դիտավորությամբ: Այսինքն` հանցագործության սուբյեկտը պետք է գիտակցի, որ ինքը տարածում է կոնկրետ ազգի նկատմամբ ազգի արժանապատվությունը նվաստացնող նյութեր, նախատեսի դրա արդյունքում տվյալ ազգի արժանապատվության նվաստացումը և ցանկանա դա: Այսինքն, համապատասխան գործողություններ կատարող անձը պետք է ուղղակի ցանկանա դրանցով նվաստացնել, ստորացնել, վիրավորել տվյալ ազգի արժանապատվությունը: Ըստ քրեական գործի տվյալների Ս.Ակոջյանի գործողություններում նշված հանգամանքը բացակայում է: Կոնկրետ հայ ազգի, ժողովրդի նկատմամբ հարգանքը և վստահությունը քայքայող, չեզոքացնող, ազգի ներկայացուցիչների նկատմամբ ատելության զգացում առաջացնող հանգամանքների և գաղափարների տարածմամբ ազգային կամ կրոնական թշնամանք հաստատելուն ուղղված` Ս.Ակոջյանի կողմից ուղղակի դիտավորությամբ կոնկրետ գործողությունների մասին գործի քննությամբ ապացույցներ ձեռք չեն բերվել: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ապացույցներ ձեռք չեն բերվել՝ հիմնավորելու համար, որ ամբաստանյալն ուղղակի դիտավորությամբ կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայով սահմանված գործողությունները: Դատավճռով չի հիմնավորվել Ս.Ակոջյանին մեղսագրված հանցանքի սուբյեկտիվ կողմը: Ամբաստանյալի ուղղակի դիտավորությամբ գործելու` հատկապես հրապարակայնորեն հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելու նպատակ ունենալու հանգամանքը չի հիմնավորվել: Ընդհակառակը, հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալի դիտավորությունն ուղղված է եղել հակահայկական բովանդակությամբ ալբոմները վաճառելուն և դրամ վաստակելուն: Համաձայն վկաներ Հ.Սիմոնյանի, Ա.Սիմոնյանի, Ա. Խաչիկյանի, Ֆ. Թադևոսյանի ցումունքների` Ս. Ակոջյանը ֆոտոալբոմը անցորդներին ներկայացրել է որպես <<ԱՍԱԼԱ-ի ու Ղարաբաղի գործողությունների>>, <<հայկական տեռորիզմի>> մասին գիրք: Այդ կապակցությամբ անցորդներից մեկը` սփյուռքահայը, նրան հանդիմանել է` թե արդյոք նա հասկանում է <<հայկական տեռոր>>-ի իմաստը: Ամբաստանյալը չժխտելով ֆոտոալբոմի բովանդակությունը անցորդներին ներկայացնելու հանգամանքը, նշել է, որ իրեն հանդիմանող անցորդին պարզաբանել է, որ հենց այդ կարծիքների մասին տեղեկացնելու համար է վաճառում գիրքը: Այսինքն` Սպարտակ Ակոջյանը հերքել է իր գործողություններով հայ ազգի արժանապատվությունը նվաստացնելու նպատակի առկայությունը: Բացի այդ, գրքույկի վաճառքի կապակցությամբ սփյուռքահայ քաղաքացու` Ս.Ակոջյանին նախատելու ընթացքում վերջինիս կողմից դրան առարկելու, գրքույկի բովանդակությանը համամիտ լինելու կամ գովազդը շարունակելու մասին տվյալներ ձեռք չեն բերվել: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է նաև, որ Ս.Ակոջյանի կողմից հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելու հանցավոր մտադրության առկայությունը հերքվում է նաև այն փաստով, որ համաձայն վկաների ցուցմունքների` անցորդներից մեկը նույնիսկ սակարկել է գրքի գնի շուրջ, սակայն Ս. Ակոջյանը չի զիջել և չի համաձայնել գիրքը էժան վաճառել: Պահանջել է իր առաջարկած գինը: Վերոնշյալ փաստն արտացոլելով դատավճռում` Առաջին ատյանի դատարանը դրան իրավական գնահատական չի տվել: Այս հանգամանքն օբյեկտիվորեն վկայում է, որ գրքերում արտահայտված գաղափարները, տեսակետները Ս.Ակոջյանն ամեն կերպ տարածելու նպատակ չի հետապնդել, այլ ցանկացել է դրանք վաճառել որպես հետաքրքրություն ներկայացնող նյութ և դրանց դիմաց ստանալ նյութական օգուտ: Հակառակ դեպքում նա գրքույկը կարող էր վաճառել ցանկացած գնով, անգամ անհատույց տալ: 21. Գրքույկի հակահայկական ուղղվածության հանգամանքը չի կարող հիմք հանդիսանալ հաստատված համարելու, որ Ս.Ակոջյանը կատարել է հայ ժողովրդի պատիվը և արժանապատվությունը նսեմացնող գործողություններ: ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` յուրաքանչյուր ոք ունի իր կարծիքն ազատ արտահայտելու իրավունք: Արգելվում է մարդուն հարկադրել հրաժարվելու իր կարծիքից կամ փոխելու այն: Յուրաքանչյուր ոք ունի խոսքի ազատության իրավունք, ներառյալ՝ տեղեկություններ և գաղափարներ փնտրելու, ստանալու, տարածելու ազատությունը, տեղեկատվության ցանկացած միջոցով՝ անկախ պետական սահմաններից: Լրատվամիջոցների և տեղեկատվական այլ միջոցների ազատությունը երաշխավորվում է։ Պետությունը երաշխավորում է տեղեկատվական, կրթական, մշակութային և ժամանցային բնույթի հաղորդումների բազմազանություն առաջարկող անկախ հանրային ռադիոյի և հեռուստատեսության առկայությունը և գործունեությունը։ Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվենցիայի 10-րդ հոդվածի համաձայն` յուրաքանչյուր ոք ունի սեփական կարծիքն ազատորեն արտահայտելու իրավունք: Այս իրավունքը ներառում է իր կարծիքը պնդելու, տեղեկություններ և գաղափարներ ստանալու և տարածելու ազատությունը առանց պետական մարմինների միջամտության և անկախ պետական սահմաններից: 22. Վերաքննիչ դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներով, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, հանգում է հետևության, որ Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ չի հաստատվել, ձեռք չեն բերվել ապացույցներ այն մասին, որ նա դիտավորություն և նպատակ է ունեցել հրապարայնորեն կատարել հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելուն ուղղված գործողություններ: 23. Հիմք ընդունելով վերոնշյալ դրույթները, ինչպես նաև սույն որոշման մեջ առկա վերլուծությունը` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ հրապարակայնորեն` հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությունը նվաստացնելուն ուղղված գործողություններ, այսինքն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանի մեղավորությունը հաստատված չէ, ուստի Առաջին ատյանի դատարանը, Ս.Ակոջյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով , թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 4-րդ մասով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում, որի արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճիռը ենթակա է բեկանման և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանին պետք է ճանաչել անմեղ ու արդարացնել` նրա գործողություններում հանցակազմի բացակայություն հիմքով` կարճելով քրեական գործի վարույթը և վերջինիս նկատմամբ դադարեցնելով քրեական հետապնդումը: Ս.Ակոջյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է վերացնել և նրան կալանքից ազատել դատարանի դահլիճում: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի, 366-րդ հոդվածով, 393-րդ հոդվածով, 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, 397-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 4-րդ մասով, 402-րդ, 404-րդ հոդվածներով, 412-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 418-րդ հոդվածով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը ՈՐՈՇԵՑ 1. Ամբաստանյալ Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի և պաշտպան Է.Չինարյանի վերաքննիչ բողոքները բավարարել: 2. Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի ապրիլի 25-ի դատավճիռը բեկանել: Ճանաչել և հռչակել Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ` նրա արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով, քրեական գործի վարույթը կարճել և Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել: Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը վերացնել, նրան կալանքից ազատել դատարանի դահլիճում: 3. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ե.ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 20-07-2012 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 20-08-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 204, 170 |
| Գործին կից նյութեր | իրեղեն ապացույց ճանաչված 7 հատ նույնանման ֆոտոալբոմներից մեկը: |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 20-08-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 204, 170 |
| Գործին կից նյութերը | իրեղեն ապացույց ճանաչված 7 հատ նույնանման ֆոտոալբոմներից մեկը: |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | Ե-11412/12 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 23-08-2012 |
|---|
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0253/01/11
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 16-08-2012 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Դատախազ |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Ա |
| Ազգանուն | Ամիրզադյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | ամբաստանյալ` Սպարտակ Հայկազի Ակոջյան |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է վճռաբեկ դատարան
| Գործի առաքման ամսաթիվը | 20-09-2012 |
|---|---|
| Գրության համարը | Ե-11412 |
| Գործի ստացման ամսաթիվը | 21-09-2012 |
| Քրեական գործի հատորներ /փաստաթղթեր/ | 2 հատոր, կից` իրեղեն ապացույց ճանաչված 7 ֆոտոալբոմենրից մեկը |
| Գործի համարը | ԵԿԴ/0253/01/11 |
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Պատասխանատվության ենթարկվածների թիվը | 1 |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 21-08-2012 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Համլետ |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
Բողոքը վերադարձվել է որոշումով
| Ամսաթիվ | 07-09-2012 |
|---|---|
| Որոշման բովանդակությունը | ԵԿԴ/0253/01/11 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԵՐԱԴԱՐՁՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 7 սեպտեմբերի 2012 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի հուլիսի 20-ի որոշման դեմ մեղադրող Ա.Ամիրզադյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի ապրիլի 25-ի դատավճռով Սպարտակ Ակոջյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 4 (չորս) տարի ժամկետով: Ամբաստանյալ Ս.Ակոջյանի և պաշտպան Է.Չինարյանի վերաքննիչ բողոքների քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի հուլիսի 20-ի որոշմամբ բողոքները բավարարվել են: Ս.Ակոջյանի վերաբերյալ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի ապրիլի 25-ի դատավճիռը բեկանվել է, ճանաչվել և հռչակվել է Ս.Ակոջյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ` նրա արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով, քրեական գործի վարույթը կարճվել է, Ս.Ակոջյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը՝ դադարեցվել: Վերոգրյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել մեղադրող Ա.Ամիրզադյանը` խնդրելով բեկանել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի հուլիսի 20-ի որոշումը և գործն ուղարկել նույն դատարան` նոր քննության: Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին, 3-րդ կետերով սահմանված հիմքերը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, և վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ է տրված առերևույթ դատական սխալ, որը կարող է առաջացնել կամ առաջացրել է ծանր հետևանքներ: Բողոքի հեղինակը, մասնավորապես, նշել է, որ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը գործի արդարացի քննություն չի կատարել, նոր ապացույցներ ձեռք չի բերել, իսկ գործում եղած ապացույցները յուրովի վերլուծելու, գնահատելու և մեկնաբանելու արդյունքում կայացրել է անհիմն դատական ակտ՝ թույլ տալով նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 124-րդ, 125-127-րդ հոդվածների խախտումներ: Վերլուծելով բողոքի փաստարկները` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ դրանք բավարար չեն եզրահանգելու, որ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար: Հետևաբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքը հիմնավորված չէ: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է նաև, որ բողոքաբերի փաստարկները բավարար չեն եզրահանգելու, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 406-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված` գործի ելքի վրա ազդած դատական սխալ` նյութական կամ դատավարական իրավունքի խախտում, որը կարող է առաջացնել կամ առաջացրել է ծանր հետևանք: Հետևաբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով նախատեսված հիմքը նույնպես հիմնավորված չէ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վերադարձվում է, եթե այն չի համապատասխանում նույն օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի և 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջներին, ուստի ներկայացված բողոքը ենթակա է վերադարձման: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Սպարտակ Հայկազի Ակոջյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի հուլիսի 20-ի որոշման դեմ մեղադրող Ա.Ամիրզադյանի վճռաբեկ բողոքը վերադարձնել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման: Նախագահող` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին
| Ամսաթիվ | 14-09-2012 |
|---|
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 20-09-2012 |
|---|---|
| Դատարան | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Այլ նշումներ | 2 հատոր` 204, 191 թերթ, կից` իրեղեն ապացույց ճանաչված 7 ֆոտոալբոմներից մեկը: |