Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0245/01/11
Վիճակագրական տողի համար :
6.1
Պատասխանող
Դավիթ Հակոբյան
Էդգար Տոնոյան
Դավիթ Հակոբյան Արմենի
Էդգար Տոնոյան Ղուկասի
Էդգար Տոնոյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Աիդա Հովհաննիսյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արշակ Վարդանյան
Վճռաբեկ
Դավիթ Ավետիսյան
Սամվել Օհանյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Աիդա Հովհաննիսյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արշակ Վարդանյան
Վճռաբեկ
Դավիթ Ավետիսյան
Սամվել Օհանյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2012-07-25 | 12:00 | 3 | |||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-05-30 | 11:30 | 5 | Կայացել է | ||
| Վճռաբեկ | 2012-05-24 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-05-11 | 12:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-04-16 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-03-29 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-03-16 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-02-29 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-02-17 | 14:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-02-01 | 14:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2012-01-19 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2011-12-27 | 15:00 | 5 | Կայացել է |
Գործ հ. ԵԿԴ/0245/01/11
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
Հ Ա Ն Ո Ւ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ո Ւ Թ Յ Ա Ն
25 հուլիսի 2012թ. ք.Երևան
Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարանը
/այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Հ.ԷՅՐԱՄՋՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ` Հ.ԻՍՐԱՅԵԼՅԱՆԻ
Գ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂ` Ա.ՀՈՎՍԵՓՅԱՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկ վարույթի կանոններով, քննության առնելով Դավիթ Արմենի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 4-րդ կետերով և Էդգար Ղուկասի Տոնոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի մայիսի 30-ի դատավճռի դեմ բերված պաշտպանների վերաքննիչ բողոքները
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2011թ. հուլիսի 30-ին ՀՀ ոստիկանության Էրեբունու բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 12160811 քրեական գործը` Մարտիրոս Ազարյանի գույքը բացահայտ հափշտակելու դեպքի առթիվ։
Թիվ 13165911 քրեական գործն հարուցվել է 2011թ. oգոստոսի 16-ին` ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով` անհայտ անձանց կողմից Անուշավան Հովսեփյանի նկատմամբ ավազակային հարձակում կատարելու դեպքի առթիվ։
Թիվ 13165911 քրեական գործի նախաքննությունը 2011թ. օգոստոսի 17-ից կատարվել է ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում։
2011թ. օգոստոսի 22-ին ավազակային հարձակում կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել են Դավիթ Հակոբյանը և Էդգար Տոնոյանը։
2011թ. օգոստոսի 24-ին Դավիթ Հակոբյանին և Էդգար Տոնոյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և նույն օրը նրանց նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։
2011թ. սեպտեմբերի 7-ին թիվ 12160811 քրեական գործը միացվել է սույն քրեական գործին, նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 13165911 քրեական գործի շրջանակներում։
2011թ. դեկտեմբերի 6-ին սույն քրեական գործից անջատվել է ավազակային հարձակմանը մասնակցած Պողոս Պետրոսյանի վերաբերյալ մասը, որով նախաքննությունը շարունակվել է 13165911/1 համարով։ 131659/2 համարով առանձին վարույթում է առանձնացվել նաև Դավիթ Հակոբյանի հետ նախնական համաձայնությամբ տուժող Մ.Ազարյանից կողոպուտ կատարած, քննությամբ չպարզված անձի վերաբերյալ մասը։
2011թ. դեկտեմբերի 12-ին սույն քրեական գործը Դավիթ Հակոբյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետերով և 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ Էդգար Տոնոյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան և 2011թ. դեկտեմբերի 13-ին ընդունվել վարույթ։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը 2012 թվականի մայիսի 30-ի դատավճռով ամբաստանյալ Դավիթ Արմենի Հակոբյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել է պատիժ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով ազատազրկում 7/յոթ/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետերով ազատազրկում 3 /երեք/ տարի ժամկետով։
Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասը` նշանակված պատիժները մասնակի գումարել է և ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակել ազատազրկում 9 /ինը/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
Դավիթ Հակոբյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվել է 2011թ. օգոստոսի 22-ից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Էդգար Ղուկասի Տոնոյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել է պատիժ` ազատազրկում 7 /յոթ/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածը և 76-րդ հոդվածի 6-րդ մասի 3-րդ կետը` սույն դատավճռով Էդգար Տոնոյանի նկատմամբ նշանակված պատժին մասնակի գումարել է Երևանի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010թ. հուլիսի 13-ի դատավճռով նշանակված պատժի չկրած 10 /տաս/ ամիս 13 /տասներեք/ օր ազատազրկումից 6/վեց/ ամիսը և Էդգար Տոնոյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակել ազատազրկում 7/յոթ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
Էդգար Տոնոյանի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել է 2011թ. օգոստոսի 22-ից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վճռվել է նաև` տուժող Անուշավան Լեոնարդի Հովսեփյանի ներկայացրած քաղաքացիական հայցը բավարարել մասնակի` 180.000 /հարյուր ութսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով, այն, որպես հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս, համապարտության կարգով բռնագանձել Էդգար Տոնոյանից և Դավիթ Հակոբյանից։
Տուժող Մարտիրոս Սպարտակի Ազարյանին պարզաբանել հանցագործությամբ նրան պատճառված 480.000 ՀՀ դրամի վնասի հատուցման և այն Դավիթ Արմենի Հակոբյանից բռնագանձելու պահանջով (քաղաքացիական հայցով) քաղաքացիական դատավարական կարգով դատարան դիմելու իրավունքը։
Էդգար Ղուկասի Տոնոյանի և Դավիթ Արմենի Հակոբյանի շարժական և անշարժ գույքի նկատմամբ արգելանք կիրառելու վերաբերյալ մինչդատական վարույթում կայացված որոշումը թողնվել է անփոփոխ` մինչև տուժող Անուշավան Հովսեփյանին հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասի լրիվ բռնագանձումը։
Դատական ծախսերի հարցը համարվել է լուծված։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի մայիսի 30-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք են բերել պաշտպաններ` Հայկ Իսրայելյանը և Գևորգ Մելքոնյանը, որը Վերաքննիչ դատարանի 13.07.2012 թվականի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ:
Քրեական գործը ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացվել է 2012 թվականի հուլիսի 09-ին:
2.Գործի փաստական հանգամանքները.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով դատարանը հաստատված է համարել հետևյալը.
Դավիթ Հակոբյանը, նախնական համաձայնության գալով քննությամբ չպարզված անձի հետ, 2011թ. հուլիսի 30-ին` ժամը 16։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ պողոտայի 36 շենքի հարևանությամբ նկատել են Մարտիրոս Ազարյանին և մտադրվել հափշտակել նրա կրած ոսկյա շղթան և ձեռքի ոսկյա ապարանջանը։
Հանցավոր այդ մտադրությունն իրականացնելու նպատակով ամբասատանյալ Դավիթ Հակոբյանը տուժող Մարտիրոս Ազարյանին հայտնել է, թե իբր վերջինիս նմանեցնում է իր քրոջը նեղացրած անձնավորությանը, ապա Մ.Ազարյանին քրոջը ճանաչման ներկայացնելու և վերջնական պարզաբանում կատարելու պատրվակով ուղեկցել է համեմատաբար խուլ վայր` Երևան քաղաքի Տ.Մեծ պողոտայի թիվ 36 շենքի բակ։ Արդեն բակում նրանց է մոտեցել 22 տարեկան մի անձնավորություն, ով, Դավիթ Հակոբյանից պարզելով եղելությունը, նրան առաջարկել է գնալ և կանչել քրոջը։ Հակոբյանը մի պահ հեռացել է, իսկ վերջինիս հանցակիցն այդ ժամանակահատվածում իբր ուսումնասիրելու և վերադարձնելու պատճառաբանությամբ Մարտիրոս Ազարյանից վերցրել է վերջինիս զգալի չափի` 480.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ ոսկյա շղթան ու ապարանջանը, որից անմիջապես հետո Դավիթ Հակոբյանը վերադարձել է, սակայն տաքսի ավտոմեքենայով։ Վերջինիս հանցակիցը, ոսկեղենով հանդերձ, մոտեցել է ավտոմեքենային, սակայն հանդիպել տուժող Ազարյանի դիմադրությանը, ով, բռնելով նրա ձեռքը, պահանջել է վերադարձնել իր ոսկյա զարդերը։ Տուժող Ազարյանի ոսկյա զարդերն բացահայտ հափշտակելու ընդհանուր համատեղ դիտավորությունն ավարտին հասցնելու և ավտոմեքենայով փախուստի դիմելու նպատակով անհայտ անձն Ազարյանին մի կողմ է հրել և վերջինիս առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով` նստել է ավտոմեքենան, որով և դիմել են փախուստի` բացահայտ հափշտակելով Ազարյանի ոսկյա զարդերը։
2011թ. օգոստոսի 14-ին` ժամը 16.30-ի սահմաններում, ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանը, նախնական համաձայնության գալով այս անգամ Էդգար Ղուկասի Տոնոյանի և մյուս հանցակցի (համաձայն մեղադրական եզրակացության` Պողոս Պետրոսյանի) հետ, Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայի և Ամիրյան փողոցի խաչմերուկի մոտակայքում նկատել են Անուշավան Հովսեփյանին և նպատակադրվել հափշտակել վերջինիս պարանոցի ոսկյա շղթան և այլ արժեքավոր իրերը։
Հանցավոր այդ մտադրությունն իրականացնելու նպատակով վերջիններս մոտեցել են Անուշավան Հովսեփյանին և նրան շենքի բակ հրավիրելու համար օգտագործել փորձարկած հնարքը. սույն գործով ամբաստանյալների հանցակիցը (ըստ մեղադրական եզրակացության` Պողոս Պետրոսյանը), մտացածին անվամբ Հովսեփյանին ներկայացել և հայտնել է, թե իբր նրան նմանեցնում է իրենց քրոջը նեղացրած անձի հետ, իսկ երբ Հովսեփյանը դա հերքել է, նրան քրոջը ճանաչման ներկայացնելու և կասկածները վերջնականապես փարատելու պատրվակով համոզել և ուղեկցել են մոտակա շենքի բակ։
Անուշավան Հովսեփյանն համաձայնել և Դավիթ Հակոբյանի, Էդգար Տոնոյանի, վերջիններիս հանցակցի ուղեկցությամբ քայլել է Երևան քաղաքի Ամիրյան փողոցի 12-րդ շենքի բակ, որտեղ, արդեն համեմատաբար խուլ վայրում, վերջիններս գույքին տիրանալու դիտավարությամբ հարձակվել և առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելով, բռունցքներով հարվածել են Ա.Հովսեփյանին` նրա առողջությանը պատճառելով առողջության կարճատև քայքայմամբ ուղեկցված թեթև վնաս` քթի ոսկրերի փակ կոտրվածքներ, աջ ստորակնակապճային շրջանի սալջարդ վերք, ապա` հափշտակել են վերջինիս զգալի չափի գույքը` 180.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ պարանոցի ոսկյա շղթան ու խաչը, ինչպես նաև ՙՆոկիա՚ տեսակի բջջային հեռախոսը, դրա մեջ տեղադրված 055-544588 հեռախոսաքարտը` դիմելով փախուստի։
Տուժող Ա.Հովսեփյանը դեպքից անմիջապես հետո դիմել է ՙՄալաթիա՚ բժշկական կենտրոն, ստացել անհրաժեշտ բժշկական օգնություն, ապա` հանցագործության վերաբերյալ հաղորդում տվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում։
2011թ. օգոստոսի 22-ին` երեկոյան, Երևան քաղաքի Թումանյան և Մաշտոց փողոցների խաչմերուկի մոտակայքում կայացել է տուժող Ա.Հովսեփյանի և վերջինիս նկատմամբ ավազակային հարձակում կատարած անձանց պատահական հանդիպումը, որի մասին Ա.Հովսեփյանը բջջային հեռախոսով տեղեկացրել է ոստիկաններին և անմիջապես մատնացույց է արել նրանց, որի արդյունքներով Դավիթ Հակոբյանն ու Էդգար Տոնոյանը նույն օրը` ժամը 20։30-ին, բերման են ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, իսկ մյուս հանցակցին(ըստ մեղադրական եզրակացության` Պողոս Պետրոսյանին), հաջողվել է դիմել փախուստի։
Վերոնշյալ հանցավոր արարքները կատարելու համար Դավիթ Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետով, Էդգար Տոնոյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ վերջիններիս հանցակցի (ըստ մեղադրական եզրակացության Պողոս Պետրոսյանի), ինչպես նաև կողոպուտին մասնակցած, սակայն ինքնությունը չպարզված անձի վերաբերյալ մասն առանձնացվել է առանձին վարույթով (թիվ 13165911/1 համարով)։
3.Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը
ա/ Ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի շահերի պաշտպան` Հայկ Իսրայելյանի վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորւոմները և պահանջը
Պաշտպան Հ.Իսրայելյանը գտնում է, որ 30.05.12թվականի դատավճիռը անհիմն է և ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Դատարանը դատական ակտ կայացնելիս չի իրականացրել գործում եղած ապացույցների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի հետազոտություն։
1. Դատավճռով դատարանը որպես ապացույց է գնահատել տուժող Մարտիրոս Ազարյանի ցուցմունքը, որը չպետք է գնահատեր, քանի որ դատարանը չի ձեռնարկել և չեր սպառել բոլոր միջոցները տուժողին դատարան հրավիրելու բոլոր միջոցները՛ դրանով իսկ խախտելով պաշտպանյալիս իրավունքը իր դեմ ցուցմունք տված անձին դատարանում հարցաքննելու իրավունքից։
Հատկապես, երբ գործի նյութերում առկա էր քրեական հետապնդում չիրականացնելու
մասին որոշում նմանատիպ դրվագով, երբ տուժող Գ.Համբարձումյանը ցուցմունք էր տվել, որ իրեն կողոպտել է պաշտպանյալս, ճանաչման արձանագրությամբ վերջինիս ճանաչել էր, տուժող Ս. Ազարյանի հետ կատարված գրեթե բոլոր քննչական գործողությունները կատարվել էր նաև տուժող Գ. Համբարձումյանի հետ և տվել նույն արդյունքը, սակայն վերջում տուժողը կասկածել էր, որ ճանաչում է և գործը կարճվել էր։
Վստահ եմ, եթե տուժող Մարտիրոս Ազարյանը ներկայանար դատարան այս դրվագով քր. գործի վարույթը նույնպես կկարճվեր։
Բացի այդ նշված դրվագով պաշտպանյալս մեղադրվում է անհայտ անձի հետ նախնական համաձայնությամբ կատարած հանցագործության համար: Քանի որ անձը անհայտ է, եթե նույնիսկ ընդունենք, որ իրոք պաշտպանյալս կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, ապա գուցե անհայտ անձը հանցագործության սուբյեկ չէր, կամ ինչպես հիմնավորվեց նրանց նախնական համաձայնությունը։Հետևաբար առաջադրված մեղադրանքը քր. օր-ի 176-րդ հոդ. 2-րդ մասի 4-րդ կետով անհիմն է իսկզբանե։
Բացի այդ, եթե ընդունենք տուժողի նախաքննական ցուցմունքները և մի պահ ընդունենք, որ առաջադրված մեղադրանքը ճիշտ է որակված նախնական համաձայնության պահով, ապա միևնույնն է կողոպուտը բացակայում է, քանի որ տուժող Մ.Ազարյանի նախաքննական ցուցմունքների համաձայն՝ վերջինիս ոսկյա զարդերին ենթադրյալ հանցագործները տիրացել են խաբեության եղանակով ուստի այս մասով մեղադրանքն նույնպես անհիմն է։
2. Տուժող Անուշավան Հովսեփյանի դրվագով նույնպես թույլ են տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ, որոնք դատարանը հաշվի չի առել և հակառակը փորձել է դրանք հիմնավորել։
Օրինակ` դատաբժշկական փորձաքննության 2011թ. օգոստոսի 29-ի թիվ 2504 եզրակացության ապացուցողական նշանակությունը, երբ փորձագետը հայտնեց, որ այն կազմվել է բժշկական փաստաթղթերի հիման վրա, քանի որ փորձաքննությունը կատարվել է դեպքից ավելի ուշ, նման պայմաններում որքանով այն կարող է հավաստի լինել։
Բացի այդ չի համադրվել տուժողի իրարամերժ ցուցմունքները։
Գործից չգիտես ինչու բացակայում է տեսաերիզը, որի մասին այդքան նշվեց և որը կարող էր ապացուցել պաշտպանյալիս անմեղությունը։
Վկա Մարիամ Հովսեփյանի բազմաթիվ ցուցմունքներից դատարանը ընտրել է ձեռնտու տարբերակը միայն և դրել դատավճռի հիմքում։
3. Պաշտպանը գտնում է նաև, որ իսկզբանե խախտվել է իր պաշտպանյալի պաշտպանական իրավունքը։
4. ճանաչման ներկայացնելու արձանագրությունները անթույլատրելի չի ճանաչել այնինչ դրանք չեն կարող ապացուցողական նշանակություն ունենալ, քանի որ իր պաշտպանյալը ոստիկանության բաժին է բերել 2011թ, օգոստոսի 22-ին տուժող Անուշավան Հովսեփյանի կողմից մատնացույց արվելուց անմիջապես հետո, որի պայմաններում, բացակայել է իր պաշտպանյալի տուժող Ա.Հովսեփյանի ճանաչմանը ներկայացնելու քրեադատավարական հիմքը, իսկ մյուս դրվագով տուժողը արդեն իսկ տեսել էր իր պաշտպանյալին հեռուստացույցով:
Նախաքննական մարմինն այդ եղանակով արհեստականորեն ստեղծել է մեղադրանքը հիմնավորող լրացուցիչ ապացույցներ, իսկ դատարանն էլ փորձել է հիմնավորել։
5. Ըստ պաշտպանի` դատարանը սխալ Է գնահատել նաև ռեցիդիվը և վտանգավոր ռեցիդիվը հաշվի չառնելով մի շարք հանգամանքներ։
Ելնելով վերոգրյալից պաշտպանը խնդրել է վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ, բեկանել 30.05.12թվականի դատավճիռը և որոշում կայացնել իր պաշտպանյալին արդարացնելու և այդ մասով գործի վարույթը կարճելու մասին: Այնուամենայնիվ եթե դատարանը գտնի, որ իր պաշտպանյալի մեղքը հիմնավորված է, խնդրել է դատավճիռը վերանայել նաև պատժի մասով և նշանակել ավելի մեղմ պատիժ։
բ/ Ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանի շահերի պաշտպան` Գևորգ Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորւոմները և պահանջը
Պաշտպանը նշել է, որ սույն վերաքննիչ բողոքը բերվել է գործի ելքի վրա ազդած նյութական և դատավարական նորմերի խախտման հիմքերով ներքոնշյալ հիմնավորումներով.
Դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 358-րդ, 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1, 2, 3, կետերի, 126-րդ, 127-րդ, 25-րդ, 251-րդ հոդվածների պահանջները, կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175 հոդվածը, որը չպետք է կիրառեր։
2.1. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության օբյեկտիվ կողմը ենթադրում է, որ տուժողին պետք է պատճառվի առնվազն թեթև մարմնական վնասվածք։
Ըստ համապատասխան եզրակացության՝ տուժող Ա.Հովսեփյանին պատճառվել է թեթե մարմնական վնասվածք։
Ըստ պաշտպանի` դատաքննության ընթացքում գրավոր միջնորդություն է ներկայացրել դատարան կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու մասին, սակայն այն, իր կարծիքով, անհիմն մերժվել է՝ խախտելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 251-րդ հոդվածի պահանջը։Միջնորդության մեջ մանրամասն վերլուծել է կրկնակի փորձաքննություն նշանակելու հիմքերը, ուստի դրանք կրկնելու անհրաժեշտություն չկա։ Միայն նշել է, թե փորձագետը ինչպես կարող է համապատասխան եզրահանգման գալ, եթե անձամբ չի հետազոտել քթոսկրի ռենտգեն ժապավենը։Այդ իսկ պատճառով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 382-րդ հոդվածի հիման վրա միջնորդել է նշանակել կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն։
2.2. Եթե նույնիսկ ընդունենք, որ դեպքերը կատարվել է այն կերպ, ինչպես նկարագրում է տուժող Ա.Հովսեփյանը, ապա այն հանցագործության օբյեկտիվ կողմի հատկանիշներով պարունակում է կամ խարդախության կամ էլ վատագույն դեպքում՛ կողոպուտի հատկանիշներ, բայց ոչ երբեք՝ ավազակության հանցակազմ։
էդգար Տոնոյանի և մյուսների գործողությունները ավազակային հարձակում չեն։ Ավազակային հարձակումը լուրջ վտանգավորություն ներկայացնող հանցագործություն է, հենց ՙհարձակում՚ բառը ինչ-որ բան արդեն իսկ նշանակում է։
Իր հարցին, թե ի՞նչ կերպ են իրենից վերցրել շղթան, տուժողը դատարանում հայտնեց, թե այդ հարցին չի կարող պատասխանել, նման հարցադրում չի եղել և դրա պատասխանը տուժողը չի տվել նաև նախաքննության ընթացքում։
Համաձայն դատաբժշկական փորձաքննության օբյեկտիվ քննության տվյալների՝ տուժող Ա.Հովսփյանի պարանոցի վրա վնասվածք առկա չի եղել։ Իսկ ի՞նչու տոժողը չի հիշում, ի՞նչպես կարող է չհիշել, թե ինչպես են ոսկյա շղթան հափշտակել՝ պոկել են այն, թե ոչ։
Նշանակում է, որ տուժողը շղթան և հեռախոսը ինքնակամ է տվել, իսկ վնասվածքը նա ստացել է այն բանից հետո, երբ ետ է պահանջել, չեն տվել և միայն դրանից հետո է քաշքշուկ սկսվել և տուժողը վնասվածք է ստացել։
Շղթան և հեռախոսը տուժողը կամովին է տվել, տալուց հետո նա արդեն իսկ գիտակցել է, որ դրանք իրենից խաբեության կամ էլ՛ բացահայտ հափշտակելու եղանակով վերցրել են և դրանք արդեն իսկ իրենը չեն։ Իսկ վնասվածք ստանալը արդեն ինքնուրույն հանցակազմ է։ Իսկ այն, որ տուժող Ա.Հովսեփյանը նշում է, որ ինքը չի հիշում, թե ինչպես են իրենից շղթան վերցրել, չփարատված կասկած է որ կա, իսկ համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի՛ չփարատված կասկածները մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի։Վերը նշվածից հետևություն՝ դատարանը կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածը, որը չպետք է կիրառեր։
2.3. Նախաքննական մարմինը, այնուհետև՝ դատարանը, որպես էդգար Տոնոյանի կողմից տուժող Ա.Հովսեփյանի գույքը հափշտակելու անառարկելի ապացույց, մատնանշում են 22.08.2011թվականին կազմված անձին ճանաչման ներկայացնելու արձանագրությունը համաձայն որի` Ա.Հովսեփյանն ճանաչել է Է.Տոնոյանին, հայտարարելով, որ նա 14.08.2011թ. իր վրա հարձակված անձանցից մեկն է։
Դեռևս նախաքննության ընթացքում, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ, 106-րդ հոդվածների հիման վրա, գրավոր միջնորդություն է ներկայացրել, խնդրելով հաստատել է.Տոնոյանին ճանաչման ներկայացնելու, ինչպես նաև Է.Տոնոյանի և Ա.Հովսեփյանի առերես հարցաքննության արձանագրությունների օգտագործման անթույլատրելիությունը.
Պաշտպանը միաժամանակ միջնորդել էր, որ քանի է.Տոնոյանը իրեն մեղսագրվող արարքին անմիջական մասնակցությունը հիմնավորող այլ փաստական տվյալներ չի ներկայացրել Է.Ղուկասյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել։ Այն մերժվել է։Նույն միջնորդությունը ներկայացվել է դատարան, սակայն կրկին մերժվել է, թեև դատաքննության ընթացքում է.Տոնոյանի մասնակցությունը հիմնավորող տվյալ հանցագործության կատարմանը այլ փաստական տվյալներ ձեռք չեն բերվել։
ա) վկա Թոռնիկ Սահակյանի ցուցմունքը, որևէ ուղղակի ապացույց չի պարունակում,
բ) վկա Գայանե Սամուրջաղյանի ցուցմունքը, որևէ ուղղակի ապացույց չի պարունակում,
գ) ՙՎիվա–Սել՚–ի վերծանումները, որևէ ուղղակի ապացույց չի պարունակում,
դ) վկա Մարիամ Հովսեփյանի ցուցմունքը.ակնհայտ է, որ քննիչը հոգեբանական ճնշում է գործադրել վկայի վրա, որպեսզի նա գրի, որ լսել է Պողոս Պողոսյանի և էդգար Տոնոյանի խոսակցությունն այն մասին, որ նրանք, իբր, երիտասարդներից խաբեության միջոցով ոսկյա զարդեր և այլ առարկաներ են հափշտակում։
Քննիչը չի կարողացել համոզել, որ Մարիամ Հովսեփյանը ցուցմունք տա իր ընկերոջ՝ Դավիթ Հակոբյանի դեմ և այդքանն է կարողացել ՙկորզել՚։ Դատաքննության ընթացքում վկայի պահվածքը ապացույցն է այն բանի, որ նրա նախաքննական ցուցմունքները արժանահավատ չեն։
Նախաքննության ընթացքում տուժող Ա.Հովսեփյանը հայտնել է, որ ինքը փողոցում մատնացույց է արել, թե ովքեր են իր իրերը հափշտակողները, այնինչ դատարանում հայտնեց, որ երբ ինքը տեսել է իրեն հափշտակողներին, զանգահարել է ոստիկաններին, ինքը գնացել է ոստիկանություն, այսինքն՝ ուղղակի մատնացույց չի արել նրանց։ Նշանակում է՝ ոստիկանները բերման են ենթարկել էդգար Տոնոյանին և մյուսին, որոնք թեև տվյալ հանցագործության հետ առնչություն չեն ունեցել, բայց իրենց արատավոր անցյալի համար նման ՙպատվի՚ են արժանացել հանգամանքների բերումով այդ պահին գտնվելով Օպերայի մոտակայքում։
Պաշտպանը նշել է նաև, որ քրեական գործի նյութերով հիմնավորվել է, որ հանցագործության դեպքի օրը Է.Տոնոյանը գտնվել է Արմավիրի մարզի Աղավնատուն գյուղում իր տատիկի մոտ և բնական է, որ չէր կարող ներկա գտնվել Երևանում՝ իրեն մեղսագրվող հանցանքի կատարման ժամանակ։
Ելնելով վերոգրյալից պաշտպանը Վերաքննիչ դատարանից խնդրել է բեկանել բողոքարկվող դատավճիռը և այն փոփոխել էդգար Տոնոյանի նկատմամբ կայացնել արդարացման դատավճիռ կամ արարքը վերավորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176 կամ 178 հոդվածով, նշանակել կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն, որի արդյունքներով էլ լուծել գործի հետագա ընթացքը։
4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, լսելով պաշտպանների կողմից իրենց վերաքննիչ բողոքների հիմնավորումները, ամբաստանյալներին և տուժողին, դատական ակտը չբողոքարկած հակառակ կողմի` մեղադրողի պատասխանը, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ պաշտպանների վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Քրեական պատասխանատվության հիմքը ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսդրության հիմնարար սկզբունք հանդիսացող ՀՀ քր. օր.-ի 3-րդ հոդ.-ի 1-ին մասի համաձայն` քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:
Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 18-րդ հոդ.-ի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
Ապացույցների ազատ գնահատման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 25-րդ հոդ.-ի 1-ին մասի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:
ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 124-րդ հոդ.-ի 1-ին մասի համաձայն` ապացուցումը գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:
ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 126-րդ հոդ.-ի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով:
ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 127-րդ հոդ.-ի համաձայն` յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 107-րդ հոդ.-ի համաձայն` միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1/ դեպքը և հանգամանքները/կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն/.
2/ կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3/ հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4/ անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5/ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6/ այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով:
Ապացուցման ենթակա հանգամանքների և քրեադատավարական ապացուցման տարրեր հանդիսացող ապացույցների ստուգման և գնահատման` ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության վերը նշված հիմնարար իրավադրույթների համատեքստում քննության առնելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությունը, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալների պատճառաբանություններն անհիմն են, նպատակ են հետապնդում ազատվել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից, Դավիթ Արմենի Հակոբյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 4-րդ կետերով և Էդգար Ղուկասի Տոնոյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքներ կատարելը և նրանց մեղքը հաստատված, իսկ պատճառաբանությունները հերքված են քրեական գործով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում ձեռք բերված և ընդհանուր իրավասության դատարանում հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.
Առաջադրված մեղադրանքներում թե' ընդհանուր իրավասության դատարանում և թե' վերաքննիչ դատարանում ամբաստանյալներն իրենց մեղավոր չճանաչեցին և օգտվելով իրենց դատավարական իրավունքից` հրաժարվեցին ցուցմունքներ տալուց։
Պաշտպանական ճառերում Էդգար Տոնոյանը և Դավիթ Հակոբյանը (ինչպես նաև նրանց պաշտպանները) հայտարարեցին, թե իբր նրանց մեղսագրվող հանցագործության դեպքերի ժամանակ գտնվել են համապատասխանաբար` Արմավիրի մարզի Աղավնատուն համայնքում, իսկ Դավիթ Հակոբյանը` Տավուշի մարզի Դիլիջան քաղաքում։
ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Դ.Հակոբյանին և Է.Տոնոյանին առաջադրված մեղադրանքներն հիմնավորվել են դատաքննությամբ հետազոտված թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցների բավարար համակցությամբ, որ ամբաստանյալների կողմից իրենց մեղսագրվող հանցագործության կատարումը հերքող հայտարարություներն իրականությանը չեն համապատասխանում, իսկ այլուրեքության վերաբերյալ նրանց պնդումներն արհեստածին են, հերքված են, հետապնդում են քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ, որ ամբաստանյալներին մեղսագրված հանցանքները և նրանց մեղավորությունը կատարած հանցանքներում, հիմնավորվել է, իսկ նրանց պատճառաբանությունները հերքվել են քրեական գործով ձեռք բերված և դատական քննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Մարտիրոս Ազարյանի հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուցմունքով` այն մասին, որ 2011թ. հուլիսի 30-ի ժամը 16.30-ի սահմաններում` Երևանի Տիգրան Մեծ պողոտայով դեպի ՙՓեթակ՚ տոնավաճառ քայլելիս, նույն պողոտայի թիվ 36 շենքի մոտ մոտեցել է մինչ այդ անծանոթ Դավիթ Հակոբյանը, հայտնել, որ իրեն նմանեցնում է քրոջը նեղացրած անձնավորությանը` առաջարկելով քայլել թիվ 36 շենքի բակ` պարզաբանումներ կատարելու։ Հիշյալ շենքի բակում իրենց է մոտեցել 22 տարեկան մի անձնավորություն, ով, Դավիթից պարզելով եղելությունը, առաջարկել է գնալ և կանչել քրոջը։ Մինչ Դավիթ Հակոբյանի վերադառնալը այդ անձնավորությունը մի պահ բջջային հեռախոսով զրուցել է, ապա` նույն շենքի բակում ՙնայելու՚ պատրվակով խնդրել և ստացել է իր պարանոցի ոսկյա շղթան և ապարանջանը։ Մոտ մեկ րոպե անց իրենց հետևում կանգնել է տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդի կողքի նստատեղին նկատել է Դավիթ Հակոբյանին։ Անծանոթ երիտասարդը մոտեցել է ավտոմեքենային, բացել է հետևի դուռը` փորձելով նստել ավտոմեքենան։ Բռնել է նրա թևից, պահանջել վերադարձնել իր ոսկյա զարդերը, սակայն վերջինս իրեն մի կողմ է հրել, նստել է ավտոմեքենան, որով և Դավիթ Հակոբյանի հետ դիմել են փախուստի` հափշտակելով 480.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ իր ոսկյա զարդերը։ Նույն օրը դիմել է ոստիկանության Էրեբունու բաժին և կատարվածի վերաբերյալ հաղորդում տվել։
2011թ օգոստոսի 24-ին ՙԱրմենիա՚ հեռուստաընկերությամբ հեռարձակվող ՙՀերթապահ մաս՚ հաղորդաշարը դիտելիս տեսել և ճանաչել է իրեն կողոպտած անձանցից մեկին` Դավիթ Հակոբյանին։
Տուժող Մարտիրոս Ազարյանը վերոնշյալ ցուցմունքը պնդել է Դավիթ Հակոբյանի հետ առերես հարցաքննվելիս։
Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին 2011թ. օգոստոսի 26-ի արձանագրությամբ, համաձայն որի` տուժող Մարտիրոս Ազարյանն իրեն ճանաչման ներկայացված անձանց կազմում ճանաչել է ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանին ու հայտարարել, որ վերջինս 2011թ. հուլիսի 30-ին իրեն կողոպտած անձանցից մեկն է։
Տուժող Անուշավան Հովսեփյանի ցուցմունքով, վերջինս ընդհանուր իրավասության դատարանում հայտնել է, որ 2011թ. օգոստոսի 14-ին` ժամը 16.30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայով քայլելու ընթացքում իրեն են մոտեցել երեք անծանոթ տղաներ, նրանց թվում` մինչ այդ անծանոթ Դավիթ Հակոբյանը և Էդգար Տոնոյանը։ Ծուռ ատամներով երրորդ երիտասարդը, ինչպես հետագայում պարզել է` Պողոս Պետրոսյանը, դիմելով իրեն` հայտնել է, թե իբր ինքն անհանգստացրել է նրա քրոջը, ապա` առաջարկել է պարզաբանումներ կատարելու նպատակով մտնել մոտակա շենքի բակ։ Համաձայնել և նրանց հետ քայլել է մոտակա շենքի բակ, որտեղ անծանոթ տղաներից մեկը, բջջային հեռախոսն ականջին դրած, ձևացրել է, թե իբր խոսում է այդ աղջկա հետ, ում առաջարկել է իջնել շենքի բակ` իրեն ճանաչելու համար։ Դավիթ Հակոբյանն իրեն խնդրել է ուսումնասիրելու համար տալ պարանոցի ոսկյա շղթան և խաչը, սակայն նրան մերժել է, որից հետո Էդգար Տոնոյանը բռունցքով հարվածել է իր դեմքին, ապա` երեքով հարվածներ են հասցրել իր մարմնի տարբեր մասերին և հափշտակելով 180.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ իր պարանոցի ոսկյա շղթան, ոսկյա խաչը, 055-544588 համարի կանխավճարային քարտով ՙՆոկիա՚ տեսակի բջջային հեռախոսը` դիմել են փախուստի։ Վնասվածք ստանալու պատճառով նրանց չի հետապնդել, այլ պատահական տաքսի ավտոմեքենայով գնացել է ՙՄալաթիա՚ բժշկական կենտրոն, ստացել անհրաժեշտ բուժօգնություն։ Դժվարացավ վերհիշել, թե պարանոցի ոսկյա շղթան հափշտակելու ժամանակ այն պոկվել է, թե` ոչ, սակայն պնդեց, որ այն հրաժարվել է տղաներին փոխանցել։
Նշեց նաև, որ 2011թ. օգոստոսի 22-ին` ժամը 16.30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցով քայլելու ընթացքում, Թումանյան և Մաշտոց փողոցների խաչմերուկի մոտակայքում տեսել է իր ոսկյա զարդերն ու բջջայինն հափշտակած նույն տղաներին, ովքեր քայլել են Ամիրյան փողոցի ուղղությամբ։ Հետևել է նրանց, իսկ երբ վերջիններս նույն փողոցում գտնվող դեղատան մոտ մի պահ կանգ են առել, քայլելով անցել և ուշադիր զննել է նրանց։ Դա Պողոս Պետրոսյանին կասկածելի է թվացել և վերջինս իրեն մոտենալով` հետաքրքրվել է` արդյո՞ք միմյանց ճանաչում են, ո՞րն է ուշադիր նայելու պատճառը։ Համոզվելով, որ իրեն ծեծի ենթարկած և իրերն հափշտակած նույն տղաներն են` ծանոթության փաստը չի ընդունել, խոսակցություն գրեթե չի ծավալել ու քայլել է ՙՖրեշ՚ սուպերմարկետի ուղղությամբ և զանգահարել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին` տեղեկացնելով իր նկատմամբ ավազակային հարձակում կատարած անձանց հայտնաբերելու և տվյալ պահին իր և նրանց գտնվելու վայրի մասին։ Մինչ ոստիկանների ժամանելն հետևել է այդ տղաներին, սակայն, որոշ տարածություն անցնելով, նրանց տեսադաշտից կորցրել է։ Ժամանած ոստիկանության աշխատակիցների հետ Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում շրջել և փնտրել են նրանց, նկատել ՙՕպերայի՚ տարածքում։ Ավտոմեքենայի սրահից մատնացույց է արել նրանց, որից հետո ոստիկանները գնացել են նրանց ուղղությամբ, իսկ իրեն այլ մեքենայով ուղեկցել են ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։ Նույն օրը ոստիկանները բռնել և բաժին են բերել Էդգար Տոնոյանին և Դավիթ Հակոբյանին, իսկ Պողոս Պետրոսյանին հաջողվել է փախուստի դիմել։ Դատարանում ներկայացրեց 480.000 ՀՀ դրամի քաղաքացիական հայց` պահանջելով այն որպես հանցագործությամբ իրեն պատճառված գույքային, ֆիզիկական և բարոյական վնաս, բռնագանձել ամբաստանյալներից։
Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին 2011թ. օգոստոսի 22-ի արձանագրություններով, համաձայն որոնց` տուժող Անուշավան Հովսեփյանն իրեն ճանաչման ներկայացված անձանցից մի դեպքում ճանաչել է ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանին, մյուս դեպքում` ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանին` հայտարարելով, որ վերջիններս են 2011թ. օգոստոսի 14-ին իր վրա հարձակված անձանցից երկուսը։
Վկա Գայանե Սամուրգաշյանի ցուցմունքով, վերջինս ընդհնաուր իրավասության դատարանում հայտնել է, որ 2011թ. հուլիսի 29-ից մինչև օգոստոսի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում հանգստացել է Դիլիջան քաղաքում, բնակվել է վարձակալած բնակարանում։ Օգոստոսի 4-ից նույն տանն են բնակություն հաստատել նաև տանտիրոջ թոռնուհին` Մարիամ Հովսեփյանը, ինչպես նաև Էդգար Տոնոյանը, Դավիթ Հակոբյանը և ոմն Ժասմինան։ Դավիթ Հակոբյանի հետ փոխանակել են հեռախոսահամարներ և իր 077-14-02-03 համարի բջջային հեռախոսով կապ է պահպանել վերջինիս հետ` նրա 098-83-70-30 հեռախոսահամարին երբեմն զանգահարելով։
Վկա Թոռնիկ Սահակյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ Էդգար Տոնոյանին ճանաչում է որպես իր հարևանուհի Արևհատ Միսակյանի թոռան։ Էդգար Տոնոյանը շահագործել է 077-89-49-92 և 098-69-39-27 հեռախոսահամարները, որոնցով իրեն զանգահարել և պայմանավորվել է նրանց տան շինարարական աշխատանքները կատարելու հարցերի շուրջ։
Վկա Լաուրա Ավագյանի հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի` ՙՂ-Տելեկոմ՚ ՓԲ ընկերությունից 2009 թվականին գնած 077-89-49-92 համարի կանխավճարային քարտը շահագործելու համար նվիրել է իր եղբոր դուստր Ռիմային, վերջինս էլ` որդուն` Էդգար Տոնոյանին, ով շահագործել է այդ հեռախոսաքարտը։
Դատաբժշկական փորձաքննության 2011թ. օգոստոսի 29-ի թիվ 2504 եզրակացությամբ, համաձայն որի` տուժող Անուշավան Հովսեփյանի ստացած մարմնական վնասվածքները` քթի ոսկրերի փակ կոտրվածքները, աջ ստորակնակապճային շրջանի սալջարդ վերքը պատճառվել են բութ, կոշտ առարկաներով, հնարավոր է տուժող Հովսեփյանի (նաև այն արտացոլող դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու վերաբերյալ որոշմամբ) նշած ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք վերջինիս առողջությանը պատճառել են առողջության կարճատև քայքայմամբ ուղեկցված թեթև վնաս։
Պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ հրավիրված և հարցաքննված դատաբժշկական բնագավառի փորձագետ Աշոտ Դալլաքյանի ցուցմունքով.
Վերջինս ընդհանուր իրավասության դատարանում պնդեց կազմած դատաբժշկական փորձաքննության 2011թ. օգոստոսի 29-ի թիվ 2504 եզրակացության օբյեկտիվությունն ու հիմնավորվածությունը` վերահաստատելով, որ Անուշավան Հովսեփյանի մոտ հայտնաբերել են` քթի ոսկրերի փակ կոտրվածքներ, աջ ստորակնակապճային շրջանի սալջարդ վերք` ներկայիս սպիի տեսքով, որոնք վերջինիս առողջությանը պատճառել են թեթև վնաս` զուգորդված առողջության կաճատև քայքայմամբ։ Միաժամանակ պարզաբանեց, որ Ա.Հովսեփյանի վերաբերյալ վերոնշյալ եզրակացությունը կազմել է ՙՄալաթիա՚ բժշկական կենտրոնում լրացված ամբուլատոր քարտի գրառումների, այդ թվում` Ա.Հովսեփյանի քթի ռենտգեն հետազոտության արդյունքների, ինչպես նաև փորձաքննության ընթացքում տուժողի մարմնի օբյեկտիվ զննման արդյունքներով, որոնց հիման վրա էլ կազմել է փորձագիտական եզրակացությունը։ Նշեց նաև, որ Ա.Հովսեփյանի մոտ հայտնաբերված մարմնական վնասվածքներն ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին վերցրած, վերջինիս առողջությանը պատճառել են առողջության կարճատև քայքայմամբ ուղեկցված թեթև վնաս։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված`
1.ամբաստանյալներ Դավիթ Հակոբյանի շահագործած 098-837030 և Էդգար Տոնոյանին պատկանող 098-693927 հեռախոսահամարներից կատարված մուտքային և ելքային զանգերի, դրանց տեղակայումների վերաբերյալ տվյալներով, համաձայն որոնց`
ա) Էդգար Տոնոյանի բջջային հեռախոսահամարը 2011թ. օգոստոսի 14-ին (ամբաստանյալներին մեղսագրվող ավազակային հարձակում կատարելու օրը) շահագործվել է` ժամը 15։17-ին` Կողբացի 3ա շենքի, ժամը 15։20-ից մինչև 16։00-ն ընկած ժամանակահատվածում` Երևանի Մ.Խորենացու 13ա շենքի, 16։08-ից մինչև 16։10-ն ընկած ժամանակահատվածում` Կողբացի 3ա շենքի, ժամը 17։01-ից մինչև 17։04-ն ընկած ժամանակահատվածում` Խանջյան 13ա շենքի վրա տեղադրված կայաններով, իսկ Դավիթ Հակոբյանի շահագործած հեռախոսահամարը նույն օրը` ժամը 15։21-ից մինչև 16։55-ը սպասարկվել է Երևանի Խորենացու 13ա և 24 շենքերի, ժամը 16։57-ին` Արամի 1 շենքի, ժամը 16։59-ից մինչև 17։05-ն ընկած ժամանակահատվածում` Խանջյան 13ա շենքի վրա տեղադրված կայաններով։
Այսպիսով, Դավիթ Հակոբյանը նույն օրը` ժամը 16։01-ին, իսկ Էդգար Տոնոյանը 16։00-ին, այսինքն` գրեթե միաժամանակ, գտնվել են Երևանի Խորենացի 13 հասցեի մոտ։ Նույն օրը` ժամը 16։03-ի սահմաններում, Դ.Հակոբյանը, իսկ 16։08-ին` Էդգար Տոնոյանը գտնվել են արդեն Երևան քաղաքի Կողբացու 3ա հասցեի մոտ։ Ժամը 16։55-ին Դավիթ Հակոբյանը, իսկ 17։00-ին` Էդգար Տոնոյանը գտնվել են Երևան քաղաքի Խորենացի 13 հասցեի մոտ, այսինքն` Մաշտոցի և Ամիրյան փողոցների հատման մասի շրջակայքն սպասարկող ՙՂ-Տելեկոմ՚ ՓԲ ընկերության կապն ապահովվող կայանների ծածկույթի սահմաններում։ Վերը նշվածն հաստատում է տուժող Անուշավան Հովսեփյանի ցուցմունքների արժանահավատությունը` դեպքի օրը և վայրում` 2011թ. օգոստոսի 14-ին` ժամը 16։30-ին Ամիրյան 12 շենքի բակում ամբաստանյալներ Դավիթ Հակոբյանի, Էդգար Տոնոյանի և նրանց հանցակցի (ըստ մեղադրական եզրակացության Պողոս Պետրոսյանի) հարձակմանը ենթարկվելու վերաբերյալ, ինչպես նաև հերքում այլուրեքության վերաբերյալ ամբաստանյալներ Դ.Հակոբյանի և Է.Տոնոյանի, վերջիններիս պաշտպանների պատճառաբանությունները։
բ) Դավիթ Հակոբյանի շահագործած 098-83-70-30 հեռախոսահամարներից կատարված մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումներով, դրանց զննության արձանագրությամբ, համաձայն որոնց` 2011թ. հուլիսի 30-ին` ժամը 15.59-ից մինչև 16.34-ն ընկած ժամանակահատվածում կատարված մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերը սպասարկվել են Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ պողոտայի 36 հասցեն սպասարկող` ՙՂ-Տելեկոմ՚ ՓԲ ընկերության կապի ծածկույթն ապահովող կայանների կողմից։
2.Ամբաստանյալներ Է.Տոնոյանին և Դ.Հակոբյանին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին բերման ենթարկելու վերաբերյալ արձանագրություններով, համաձայն որոնց` նրանք ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին բերման են ենթարկվել 2011թ. օգոստոսի 22-ին` ժամը 20։30-ին, Երևանի Մաշտոցի և Թումանյան փողոցների խաչմերուկից` ավազակային հարձակում կատարելու կասկածանքով։
Ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու վերաբերյալ արձանագրությամբ, համաձայն որի` 2011թ. օգոստոսի 22-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում նրա մոտ կատարված անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել և առգրավվել է նաև ՙՍամսունգ՚ մակնիշի բջջային հեռախոս, ինչպես նաև 077-894992, 098-693927 և 096-989883 հեռախոսաքարտերը, որոնք, ըստ խուզարկվող Է.Տոնոյանի հայտարարության, պատկանում են նրան։
Ամբուլատոր դատահոգեբուժական փորձաքննության 2011թ. նոյեմբերի 3-ի թիվ 424/11 եզրակացությամբ, համաձայն որի` ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանը որևէ հոգեկան հիվանդությամբ չի տառապել և չի տառապում։ Նրա մոտ հայտնաբերվել են բնավորության փսիխոպաթիկ գծեր։ Իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Էդգար Տոնոյանը ճանաչվել է մեղսունակ։
Ամբուլատոր դատահոգեբուժական փորձաքննության 2011թ. նոյեմբերի 3-ի թիվ 425/11 եզրակացությամբ, համաձայն որի` Դավիթ Հակոբյանը որևէ հոգեկան հիվանդությամբ չի տառապել և չի տառապում, հանդիսանում է պրիմիտիվ անձ` աֆեկտիվ անկայունությամբ։ Իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Դավիթ Հակոբյանը ճանաչվել է մեղսունակ։
Վկա Մարիամ Հովսեփյանի ցուցմունքներով, վերջինս 2012թ. փետրվարի 1-ին ընդհանուր իրավասության դատարանում հարցաքննվելիս, վերահաստատելով մինչդատական վարույթում տված ցուցմունքները, հայտնել է, որ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի հետ ծանոթացել է 2011թ. հունիսին` Սևանա լճի ՙԾովինար՚ լողափում հանգստանալու ընթացքում։ Իր և Դավիթի միջև ձևավորվել են ջերմ, ընկերական փոխհարաբերություններ և 077-39-65-07, ինչպես նաև 093-552158 հեռախոսահամարներով կապ է պահպանել Դավիթի հետ` վերջինիս 098-837030 հեռախոսահամարի վրա զանգահարելով։ Մի քանի անգամ Դավիթ Հակոբյանի հետ այցելել են Էդգար Տոնոյանի` Երևանի Կոմիտաս թաղամասում վարձակալած բնակարան, որտեղ վերջինս բնակվել է ընկերուհու` Ժասմինայի հետ։ Նշված այցելություններից մեկի ժամանակ ծանոթացել է Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի ընդհանուր ընկեր Պողոսի հետ։ Ներկա գտնվելով Պողոսի և Էդգար Տոնոյանի խոսակցություններից մեկին` տեղեկացել է, որ վերջիններս քրոջը նեղացնելու պատրվակով քաղաքացիների են կանչում պատահական շենքերի բակ և հափշտակում նրանց ոսկյա զարդերը։ Վերջին անգամ Դավիթին, Էդգարին և Պողոսին հանդիպել է 2011թ. օգոստոսի 22-ի առավոտյան, իսկ երեկոյան Պողոսից տեղեկացել է, որ ոստիկանները Դավիթին և Էդգարին ձերբակալել են, իսկ Պողոսին հաջողվել է փախչել։ Նշեց նաև, որ 2011թ. սեպտեմբերին քրեակատարողական հիմնարկից իրեն են զանգահարել Էդգար Տոնոյանը և պահանջել, որ ոստիկանություն հրավիրվելու դեպքում ոչ մի դեպքում չպատմել ոսկյա զարդերի հափշտակության վերաբերյալ նրա և Պողոսի զրույցի մասին։
2012թ. մարտի 16-ին դիմելով Դատարան` վկա Մ.Հովսեփյանը նշել է, որ որպես վկա հարցաքննվելիս Դատարանում տվել է սխալ ցուցմունքներ, խնդրել է այն ՙչեղյալ հայտարարել՚ և թույլատրել ցուցմունք տալ նույն օրը նշանակված դատական նիստի ընթացքում` 2012թ. մարտի 29-ին, որին և ներկայացել էր դիմումի կապակցությամբ լրացուցիչ հարցաքննվելիս, առանց հիմնավոր պատճառաբանության, հրաժարվեց նախաքննական և սկզբնական դատաքննական բոլոր ցուցմունքներից` նշելով, որ քննիչն է արձանագրել իր ցուցմունքները, իսկ ինքն այն ստորագրությամբ հաստատել է` առանց դրանց բովանդակությանը ծանոթանալու։ Նշեց նաև, որ ցուցմունքները գրել է քննիչից վախենալով և չկարողանալով հստակ պատճառաբանել, թե այդ դեպքում ինչու է ամիսներ անց Դատարանում նույնաբովանդակ ցուցմունքներ տվել։ Նշեց նաև, թե իբր Դավիթ Հակոբյանի հետ Դիլիջանից վերադարձել են 2011թ. օգոստոսի 15-ին` փորձելով հաստատել այլուրեքության վերաբերյալ վերջինիս պնդումը։
Վերլուծելով մի կողմից վկա Մարիամ Հովսեփյանի նախաքննական և Դատարանում տված սկզբնական, մյուս կողմից 2012թ. մարտի 29-ին տված հակասական ու իրարամերժ ցուցմունքները, դրանք համադրելով միմյանց և դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցների հետ, ինչպես ընդհանուր իրավասության Դատարանն, այնպես էլ Վերաքննիչ դատարանն արժանահավատ են համարում մինչ 2012թ. մարտի 29-ը տրված ցուցմունքներն հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազն ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ։ Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի։ Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան՝ մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 քրեական գործով այն իրավական դիրքորոշումն է արտահայտել, որ համապատասխան որոշումներում ապացույցների գնահատումը պետք է արտահայտվի պատճառաբանական եզրահանգումների ձևով՝ հիմնավորելով, թե ինչու որոշ ապացույցներ դրվել են որոշման հիմքում, իսկ մյուսները՝ մերժվել և ճանաչվել են ոչ հավաստի։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ հակասական ապացույցների առկայության պարագայում, երբ հնարավոր չէ հիմնավորված հետևության հանգել անձի մեղավորության կամ անմեղության և այլ հարցերի վերաբերյալ, վարույթն իրականացնող մարմինը կարող է ապացույցների մի մասին մյուսների նկատմամբ առավելություն կամ նվազ կարևորություն տալ միայն ապացույցների հետազոտությունից և գնահատումից հետո։
Այսպես,
-2011թ. հոկտեմբերի 13-ին կայացած վկա Մարիամ Հովսեփյանի երկու հարցաքննությունները կատարվել են դատավարական կարգի պահանջների պահպանմամբ, թեև ցուցմունքներն արձանագրել է քննիչը, սակայն հարցաքննվողն այն կարդալու և ստորագրելու միջոցով հաստատել է դրանց արժանահավատությունը։ Հետևաբար` այս տեսանկյունով վերոնշյալ ապացույցների թույլատրելիության վիճարկումն անհիմն է և չպատճառաբանված։
-2011թ. հոկտեմբերի 13-ին քննիչի մոտ հարցաքննվելիս վկա Մ.Հովսեփյանը նշել էր, որ վախենում է գործով ամբաստանյալներից և այդ պատճառաբանությամբ է հրաժարվել նրանց հետ առերես հարցաքննվելուց։
-Դեռևս 2011թ. դեկտեմբերի 28-ին դիմելով Դատարան` վկա Մ.Հովսեփյանը նշել էր, որ ամբաստանյալների հարազատները ճնշում են գործադրում իր նկատմամբ` պահանջելով հրաժարվել նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքներից և խնդրել իր նկատմամբ կիրառել պաշտպանության միջոցներ, ինչից Դատարանը եզրակացնում է, որ մինչդատական վարույթի ավարտից հետո ճնշումներ են գործադրվել վկայի վրա։
-Քննիչի նկատմամբ տածած վախի ազդեցությամբ նախաքննության ընթացքում սուտ ցուցմունքներ տալու վերաբերյալ վկա Մ.Հովսեփյանի պատճառաբանությունը մտացածին է, սկզբնական արժանահավատ ցուցմունքներից հրաժարվելու պատրվակ է, քանի որ վերջինս այդ ցուցմունքներն ըստ էության վերահաստատեց հրապարակային դատաքննության պայմաններում 5 ամիս անց հարցաքննվելիս, ընդ որում` Դատարանում ընդունելով, որ քննիչի հետ վերջին անգամ հաղորդակցվել է նրա մոտ հարցաքննվելու օրը` 2011թ. հոկտեմբերի 13-ին։
-Քննիչի մոտ հարցաքննության օրը վկա Մ.Հովսեփյանի մասնակցությամբ կատարվել է նաև լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու քննչական գործողություն, որի արձանագրության գրառումների համաձայն` վկա Մ.Հովսեփյանն այլ անձանց լուսանկարների թվում նախ` ճանաչել է Պողոս Պետրոսյանին` նշելով, որ վերջինս Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի ընկեր Պողոսն է, ապա` վերստին նշել է, որ Պողոսն ու Էդգար Տոնոյանն են զրուցել և իր ներկայությամբ պատմել քաղաքացիներից ոսկյա զարդեր հափշտակելու մասին։
- 2011թ. հոկտեմբերի 13-ին կատարված հարցաքննությունների ընթացքում վկա Մ.Հովսեփյանն հայտնել է փաստական տվյալներ, որոնք մինչ այդ նախաքննական մարմնին հայտնի չէին, մասնավորապես` հիշատակել է Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի ընդհանուր ընկեր Պողոսի անունը, ում, ի տարբերություն վերջիններիս, հաջողվել էր 2011թ. օգոստոսի 22-ին փախուստի դիմել ոստիկաններից, ինչպես նաև ոսկյա զարդեր հափշտակելու վերաբերյալ Պողոսի (Պողոս Պետրոսյանի) և Էդգար Տոնոյանի միջև կայացած խոսակցությանը ներկա գտնվելու և այդ խոսակցության բովանդակության մասին տվյալները, որոնք քրեական գործի նյութերում մինչ այդ պահն առկա որևէ այլ ապացույցով պարզված չէին, հետևաբար` ցանկության դեպքում անգամ քննիչն այն վկա Մ.Հովսեփյանին հուշել կամ թելադրել չէր կարող։
Պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ հրավիրված և հարցաքննված, վկա Արևհատ Միսակյանը հայտնեց, որ իր թոռը` Էդգար Տոնոյանը, 2011թ. օգոտոսի 12-ին եկել է Արմավիրի մարզի Աղավնատուն գյուղ, որտեղից Երևան է վերադարձել միայն օգոստոսի 15-ին` օրվա երկրորդ կեսին։ Նշեց նաև, որ 2011թ. օգոստոսի 14-ին Էդգարը, թեկուզ կարճաժամկետ, չի բացակայել իր տնից և միշտ եղել է իր աչքի առաջ։
ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը, ձեռք բերված ապացույցների համակցության մեջ գնահատելով, բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման ենթարկելով սույն գործով ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանի այլուրեքության հաստատմանն նպատակաուղղված վկա Արևհատ Միսակյանի ցուցմունքը, այն համադրելով և վերլուծելով դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցների` տուժող Անուշավան Հովսեփյանի ցուցմունքի, այդ թվում` առերես ցուցմունքի, Էդգար Տոնոյանին ճանաչման ներկայացնելու արձանագրության, որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված` Էդգար Տոնոյանին պատկանող 098-693927 հեռախոսահամարներից կատարված մուտքային և ելքային զանգերի, դրանց տեղակայումների վերաբերյալ տվյալների հետ այն արժանահավատ չի համարում, գտնելով, որ այլուրեքության մասով այն մտացածին է և հետապնդում է վկա Արևհատ Միսակյանի թոռանը` սույն գործով ամբաստանյալ Է.Տոնոյանին քրեական պատասխանատվությունից և պատժից զերծ պահելու նպատակ։
Քննության առնելով ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության պահանջների պահպանմամբ ձեռք բերված ապացույցները իրենց համակցության մեջ, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ քրեական գործով հաստատված ճանաչված փաստական հանգամանքերի նկատմամբ նախաքննական մարմինը և ընդհանուր իրավասության դատարանը ճիշտ են կիրառել քրեական օրենքը, այդ փաստական հանգամանքները համապատասխանում են ամբաստանյալներ` Դավիթ Արմենի Հակոբյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 4-րդ կետերով և Էդգար Ղուկասի Տոնոյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, նախատեսված հանցանքների հատկանիշներին, որոնք հիմնավորվել են քրեական գործով ձեռք բերված վերոհիշյալ ապացույցներով:
Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի շահերի պաշտպան` Հ.Իսրայելյանի վերաքննիչ բողոքի այն պահանջին, որ պետք է բեկանել 30.05.12թվականի դատավճիռը և որոշում կայացնել իր պաշտպանյալին արդարացնելու և այդ մասով գործի վարույթը կարճելու մասին, անհիմն է, չի բխում գործով ձեռք բերված ապացույցներով և ենթակա է մերժման:
Այս առումով անհիմն է նաև ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանի շահերի պաշտպան` Գ.Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունները և պահանջը առ այն, որ պետք է փոփոխել դատավճիռը` էդգար Տոնոյանի նկատմամբ, կայացնել արդարացման դատավճիռ կամ արարքը վերավորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ կամ 178-րդ հոդվածով, չի բխում քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներից, իսկ ինչ վերաբերում է պաշտպանի մյուս պահանջին` նշանակել կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն, որի արդյունքներով էլ լուծել գործի հետագա ընթացքը, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրա անհրաժեշտությունը չկա, քանի որ քրեական գործում առկա է համապատասխան փորձաքննության եզրակացություն, համաձայն որի փորձաքննության կատարման դատավարական կարգը չի խախտվել, որը թույլ է տալիս քրեական գործում եղած այլ ապացույցների հետ համակցության գնահատման արդյունքում գալ համապատասխան եզրահանգման:
Քննության առնելով ամբաստանյալներ` Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցը, Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության դատարանն ամբաստանյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակը և չափը որոշելիս պահպանել է ՀՀ քր. օր.-ի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, հաշվի է առել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրանց անձը բնութագրող տվյալները` այն, որ ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանը և Էդգար Տոնոյանը երիտասարդ են, Դավիթ Հակոբյանի դեպքում նաև` դրականորեն բնութագրվելն ու վատառողջ լինելը, իսկ որպես Էդգար Տոնոյանի անձը բնութագրող հանգամանք է դիտարկել` վերջինիս վատառողջ լինելը, նկատի ունենալով այն, որ նա հաշվառված է ՀՀ ԱՆ ՙՀոգեբուժական բժշկական կնետրոն՚ ՓԲ ընկերության ավանի կլինիկայում ՙանձնային գծերի շեշտվածություն հիստերիկ տիպի կրկնվող իրավիճակային ռեակցիաներ՚ ախտորոշմամբ, իսկ որպես ամբաստանյալներ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է գնահատել համապատասխանաբար` հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը և վտանգավոր ռեցիդիվը և նշանակել է համաչափ պատիժ, որի միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին, այն է` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձանց ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Այն բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով սահմանված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից :
Քննության առնելով վերը նշված բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի մայիսի 30-ի դատավճիռը` Դավիթ Արմենի Հակոբյանի և Էդգար Ղուկասի Տոնոյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով, օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված է, իսկ պաշտպանների վերաքննիչ բողոքի փաստարկները` անհիմն են և չեն կարող բավարար հիմք հանդիսանալ դատավճիռը բեկանելու կամ փոփոխելու համար:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 402-րդ, 418-րդ հոդվածներով, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Պաշտպանների վերաքննիչ բողոքները մերժել:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի մայիսի 30-ի դատավճիռը` Դավիթ Արմենի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 4-րդ կետերով և Էդգար Ղուկասի Տոնոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
Հ Ա Ն Ո Ւ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ո Ւ Թ Յ Ա Ն
25 հուլիսի 2012թ. ք.Երևան
Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարանը
/այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Հ.ԷՅՐԱՄՋՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ` Հ.ԻՍՐԱՅԵԼՅԱՆԻ
Գ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂ` Ա.ՀՈՎՍԵՓՅԱՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկ վարույթի կանոններով, քննության առնելով Դավիթ Արմենի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 4-րդ կետերով և Էդգար Ղուկասի Տոնոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի մայիսի 30-ի դատավճռի դեմ բերված պաշտպանների վերաքննիչ բողոքները
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2011թ. հուլիսի 30-ին ՀՀ ոստիկանության Էրեբունու բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 12160811 քրեական գործը` Մարտիրոս Ազարյանի գույքը բացահայտ հափշտակելու դեպքի առթիվ։
Թիվ 13165911 քրեական գործն հարուցվել է 2011թ. oգոստոսի 16-ին` ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով` անհայտ անձանց կողմից Անուշավան Հովսեփյանի նկատմամբ ավազակային հարձակում կատարելու դեպքի առթիվ։
Թիվ 13165911 քրեական գործի նախաքննությունը 2011թ. օգոստոսի 17-ից կատարվել է ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում։
2011թ. օգոստոսի 22-ին ավազակային հարձակում կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել են Դավիթ Հակոբյանը և Էդգար Տոնոյանը։
2011թ. օգոստոսի 24-ին Դավիթ Հակոբյանին և Էդգար Տոնոյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և նույն օրը նրանց նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։
2011թ. սեպտեմբերի 7-ին թիվ 12160811 քրեական գործը միացվել է սույն քրեական գործին, նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 13165911 քրեական գործի շրջանակներում։
2011թ. դեկտեմբերի 6-ին սույն քրեական գործից անջատվել է ավազակային հարձակմանը մասնակցած Պողոս Պետրոսյանի վերաբերյալ մասը, որով նախաքննությունը շարունակվել է 13165911/1 համարով։ 131659/2 համարով առանձին վարույթում է առանձնացվել նաև Դավիթ Հակոբյանի հետ նախնական համաձայնությամբ տուժող Մ.Ազարյանից կողոպուտ կատարած, քննությամբ չպարզված անձի վերաբերյալ մասը։
2011թ. դեկտեմբերի 12-ին սույն քրեական գործը Դավիթ Հակոբյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետերով և 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ Էդգար Տոնոյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան և 2011թ. դեկտեմբերի 13-ին ընդունվել վարույթ։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը 2012 թվականի մայիսի 30-ի դատավճռով ամբաստանյալ Դավիթ Արմենի Հակոբյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել է պատիժ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով ազատազրկում 7/յոթ/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետերով ազատազրկում 3 /երեք/ տարի ժամկետով։
Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասը` նշանակված պատիժները մասնակի գումարել է և ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակել ազատազրկում 9 /ինը/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
Դավիթ Հակոբյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվել է 2011թ. օգոստոսի 22-ից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Էդգար Ղուկասի Տոնոյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել է պատիժ` ազատազրկում 7 /յոթ/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածը և 76-րդ հոդվածի 6-րդ մասի 3-րդ կետը` սույն դատավճռով Էդգար Տոնոյանի նկատմամբ նշանակված պատժին մասնակի գումարել է Երևանի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010թ. հուլիսի 13-ի դատավճռով նշանակված պատժի չկրած 10 /տաս/ ամիս 13 /տասներեք/ օր ազատազրկումից 6/վեց/ ամիսը և Էդգար Տոնոյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակել ազատազրկում 7/յոթ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
Էդգար Տոնոյանի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել է 2011թ. օգոստոսի 22-ից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վճռվել է նաև` տուժող Անուշավան Լեոնարդի Հովսեփյանի ներկայացրած քաղաքացիական հայցը բավարարել մասնակի` 180.000 /հարյուր ութսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով, այն, որպես հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս, համապարտության կարգով բռնագանձել Էդգար Տոնոյանից և Դավիթ Հակոբյանից։
Տուժող Մարտիրոս Սպարտակի Ազարյանին պարզաբանել հանցագործությամբ նրան պատճառված 480.000 ՀՀ դրամի վնասի հատուցման և այն Դավիթ Արմենի Հակոբյանից բռնագանձելու պահանջով (քաղաքացիական հայցով) քաղաքացիական դատավարական կարգով դատարան դիմելու իրավունքը։
Էդգար Ղուկասի Տոնոյանի և Դավիթ Արմենի Հակոբյանի շարժական և անշարժ գույքի նկատմամբ արգելանք կիրառելու վերաբերյալ մինչդատական վարույթում կայացված որոշումը թողնվել է անփոփոխ` մինչև տուժող Անուշավան Հովսեփյանին հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասի լրիվ բռնագանձումը։
Դատական ծախսերի հարցը համարվել է լուծված։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի մայիսի 30-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք են բերել պաշտպաններ` Հայկ Իսրայելյանը և Գևորգ Մելքոնյանը, որը Վերաքննիչ դատարանի 13.07.2012 թվականի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ:
Քրեական գործը ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացվել է 2012 թվականի հուլիսի 09-ին:
2.Գործի փաստական հանգամանքները.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով դատարանը հաստատված է համարել հետևյալը.
Դավիթ Հակոբյանը, նախնական համաձայնության գալով քննությամբ չպարզված անձի հետ, 2011թ. հուլիսի 30-ին` ժամը 16։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ պողոտայի 36 շենքի հարևանությամբ նկատել են Մարտիրոս Ազարյանին և մտադրվել հափշտակել նրա կրած ոսկյա շղթան և ձեռքի ոսկյա ապարանջանը։
Հանցավոր այդ մտադրությունն իրականացնելու նպատակով ամբասատանյալ Դավիթ Հակոբյանը տուժող Մարտիրոս Ազարյանին հայտնել է, թե իբր վերջինիս նմանեցնում է իր քրոջը նեղացրած անձնավորությանը, ապա Մ.Ազարյանին քրոջը ճանաչման ներկայացնելու և վերջնական պարզաբանում կատարելու պատրվակով ուղեկցել է համեմատաբար խուլ վայր` Երևան քաղաքի Տ.Մեծ պողոտայի թիվ 36 շենքի բակ։ Արդեն բակում նրանց է մոտեցել 22 տարեկան մի անձնավորություն, ով, Դավիթ Հակոբյանից պարզելով եղելությունը, նրան առաջարկել է գնալ և կանչել քրոջը։ Հակոբյանը մի պահ հեռացել է, իսկ վերջինիս հանցակիցն այդ ժամանակահատվածում իբր ուսումնասիրելու և վերադարձնելու պատճառաբանությամբ Մարտիրոս Ազարյանից վերցրել է վերջինիս զգալի չափի` 480.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ ոսկյա շղթան ու ապարանջանը, որից անմիջապես հետո Դավիթ Հակոբյանը վերադարձել է, սակայն տաքսի ավտոմեքենայով։ Վերջինիս հանցակիցը, ոսկեղենով հանդերձ, մոտեցել է ավտոմեքենային, սակայն հանդիպել տուժող Ազարյանի դիմադրությանը, ով, բռնելով նրա ձեռքը, պահանջել է վերադարձնել իր ոսկյա զարդերը։ Տուժող Ազարյանի ոսկյա զարդերն բացահայտ հափշտակելու ընդհանուր համատեղ դիտավորությունն ավարտին հասցնելու և ավտոմեքենայով փախուստի դիմելու նպատակով անհայտ անձն Ազարյանին մի կողմ է հրել և վերջինիս առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով` նստել է ավտոմեքենան, որով և դիմել են փախուստի` բացահայտ հափշտակելով Ազարյանի ոսկյա զարդերը։
2011թ. օգոստոսի 14-ին` ժամը 16.30-ի սահմաններում, ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանը, նախնական համաձայնության գալով այս անգամ Էդգար Ղուկասի Տոնոյանի և մյուս հանցակցի (համաձայն մեղադրական եզրակացության` Պողոս Պետրոսյանի) հետ, Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայի և Ամիրյան փողոցի խաչմերուկի մոտակայքում նկատել են Անուշավան Հովսեփյանին և նպատակադրվել հափշտակել վերջինիս պարանոցի ոսկյա շղթան և այլ արժեքավոր իրերը։
Հանցավոր այդ մտադրությունն իրականացնելու նպատակով վերջիններս մոտեցել են Անուշավան Հովսեփյանին և նրան շենքի բակ հրավիրելու համար օգտագործել փորձարկած հնարքը. սույն գործով ամբաստանյալների հանցակիցը (ըստ մեղադրական եզրակացության` Պողոս Պետրոսյանը), մտացածին անվամբ Հովսեփյանին ներկայացել և հայտնել է, թե իբր նրան նմանեցնում է իրենց քրոջը նեղացրած անձի հետ, իսկ երբ Հովսեփյանը դա հերքել է, նրան քրոջը ճանաչման ներկայացնելու և կասկածները վերջնականապես փարատելու պատրվակով համոզել և ուղեկցել են մոտակա շենքի բակ։
Անուշավան Հովսեփյանն համաձայնել և Դավիթ Հակոբյանի, Էդգար Տոնոյանի, վերջիններիս հանցակցի ուղեկցությամբ քայլել է Երևան քաղաքի Ամիրյան փողոցի 12-րդ շենքի բակ, որտեղ, արդեն համեմատաբար խուլ վայրում, վերջիններս գույքին տիրանալու դիտավարությամբ հարձակվել և առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելով, բռունցքներով հարվածել են Ա.Հովսեփյանին` նրա առողջությանը պատճառելով առողջության կարճատև քայքայմամբ ուղեկցված թեթև վնաս` քթի ոսկրերի փակ կոտրվածքներ, աջ ստորակնակապճային շրջանի սալջարդ վերք, ապա` հափշտակել են վերջինիս զգալի չափի գույքը` 180.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ պարանոցի ոսկյա շղթան ու խաչը, ինչպես նաև ՙՆոկիա՚ տեսակի բջջային հեռախոսը, դրա մեջ տեղադրված 055-544588 հեռախոսաքարտը` դիմելով փախուստի։
Տուժող Ա.Հովսեփյանը դեպքից անմիջապես հետո դիմել է ՙՄալաթիա՚ բժշկական կենտրոն, ստացել անհրաժեշտ բժշկական օգնություն, ապա` հանցագործության վերաբերյալ հաղորդում տվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում։
2011թ. օգոստոսի 22-ին` երեկոյան, Երևան քաղաքի Թումանյան և Մաշտոց փողոցների խաչմերուկի մոտակայքում կայացել է տուժող Ա.Հովսեփյանի և վերջինիս նկատմամբ ավազակային հարձակում կատարած անձանց պատահական հանդիպումը, որի մասին Ա.Հովսեփյանը բջջային հեռախոսով տեղեկացրել է ոստիկաններին և անմիջապես մատնացույց է արել նրանց, որի արդյունքներով Դավիթ Հակոբյանն ու Էդգար Տոնոյանը նույն օրը` ժամը 20։30-ին, բերման են ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, իսկ մյուս հանցակցին(ըստ մեղադրական եզրակացության` Պողոս Պետրոսյանին), հաջողվել է դիմել փախուստի։
Վերոնշյալ հանցավոր արարքները կատարելու համար Դավիթ Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետով, Էդգար Տոնոյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ վերջիններիս հանցակցի (ըստ մեղադրական եզրակացության Պողոս Պետրոսյանի), ինչպես նաև կողոպուտին մասնակցած, սակայն ինքնությունը չպարզված անձի վերաբերյալ մասն առանձնացվել է առանձին վարույթով (թիվ 13165911/1 համարով)։
3.Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը
ա/ Ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի շահերի պաշտպան` Հայկ Իսրայելյանի վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորւոմները և պահանջը
Պաշտպան Հ.Իսրայելյանը գտնում է, որ 30.05.12թվականի դատավճիռը անհիմն է և ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Դատարանը դատական ակտ կայացնելիս չի իրականացրել գործում եղած ապացույցների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի հետազոտություն։
1. Դատավճռով դատարանը որպես ապացույց է գնահատել տուժող Մարտիրոս Ազարյանի ցուցմունքը, որը չպետք է գնահատեր, քանի որ դատարանը չի ձեռնարկել և չեր սպառել բոլոր միջոցները տուժողին դատարան հրավիրելու բոլոր միջոցները՛ դրանով իսկ խախտելով պաշտպանյալիս իրավունքը իր դեմ ցուցմունք տված անձին դատարանում հարցաքննելու իրավունքից։
Հատկապես, երբ գործի նյութերում առկա էր քրեական հետապնդում չիրականացնելու
մասին որոշում նմանատիպ դրվագով, երբ տուժող Գ.Համբարձումյանը ցուցմունք էր տվել, որ իրեն կողոպտել է պաշտպանյալս, ճանաչման արձանագրությամբ վերջինիս ճանաչել էր, տուժող Ս. Ազարյանի հետ կատարված գրեթե բոլոր քննչական գործողությունները կատարվել էր նաև տուժող Գ. Համբարձումյանի հետ և տվել նույն արդյունքը, սակայն վերջում տուժողը կասկածել էր, որ ճանաչում է և գործը կարճվել էր։
Վստահ եմ, եթե տուժող Մարտիրոս Ազարյանը ներկայանար դատարան այս դրվագով քր. գործի վարույթը նույնպես կկարճվեր։
Բացի այդ նշված դրվագով պաշտպանյալս մեղադրվում է անհայտ անձի հետ նախնական համաձայնությամբ կատարած հանցագործության համար: Քանի որ անձը անհայտ է, եթե նույնիսկ ընդունենք, որ իրոք պաշտպանյալս կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, ապա գուցե անհայտ անձը հանցագործության սուբյեկ չէր, կամ ինչպես հիմնավորվեց նրանց նախնական համաձայնությունը։Հետևաբար առաջադրված մեղադրանքը քր. օր-ի 176-րդ հոդ. 2-րդ մասի 4-րդ կետով անհիմն է իսկզբանե։
Բացի այդ, եթե ընդունենք տուժողի նախաքննական ցուցմունքները և մի պահ ընդունենք, որ առաջադրված մեղադրանքը ճիշտ է որակված նախնական համաձայնության պահով, ապա միևնույնն է կողոպուտը բացակայում է, քանի որ տուժող Մ.Ազարյանի նախաքննական ցուցմունքների համաձայն՝ վերջինիս ոսկյա զարդերին ենթադրյալ հանցագործները տիրացել են խաբեության եղանակով ուստի այս մասով մեղադրանքն նույնպես անհիմն է։
2. Տուժող Անուշավան Հովսեփյանի դրվագով նույնպես թույլ են տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ, որոնք դատարանը հաշվի չի առել և հակառակը փորձել է դրանք հիմնավորել։
Օրինակ` դատաբժշկական փորձաքննության 2011թ. օգոստոսի 29-ի թիվ 2504 եզրակացության ապացուցողական նշանակությունը, երբ փորձագետը հայտնեց, որ այն կազմվել է բժշկական փաստաթղթերի հիման վրա, քանի որ փորձաքննությունը կատարվել է դեպքից ավելի ուշ, նման պայմաններում որքանով այն կարող է հավաստի լինել։
Բացի այդ չի համադրվել տուժողի իրարամերժ ցուցմունքները։
Գործից չգիտես ինչու բացակայում է տեսաերիզը, որի մասին այդքան նշվեց և որը կարող էր ապացուցել պաշտպանյալիս անմեղությունը։
Վկա Մարիամ Հովսեփյանի բազմաթիվ ցուցմունքներից դատարանը ընտրել է ձեռնտու տարբերակը միայն և դրել դատավճռի հիմքում։
3. Պաշտպանը գտնում է նաև, որ իսկզբանե խախտվել է իր պաշտպանյալի պաշտպանական իրավունքը։
4. ճանաչման ներկայացնելու արձանագրությունները անթույլատրելի չի ճանաչել այնինչ դրանք չեն կարող ապացուցողական նշանակություն ունենալ, քանի որ իր պաշտպանյալը ոստիկանության բաժին է բերել 2011թ, օգոստոսի 22-ին տուժող Անուշավան Հովսեփյանի կողմից մատնացույց արվելուց անմիջապես հետո, որի պայմաններում, բացակայել է իր պաշտպանյալի տուժող Ա.Հովսեփյանի ճանաչմանը ներկայացնելու քրեադատավարական հիմքը, իսկ մյուս դրվագով տուժողը արդեն իսկ տեսել էր իր պաշտպանյալին հեռուստացույցով:
Նախաքննական մարմինն այդ եղանակով արհեստականորեն ստեղծել է մեղադրանքը հիմնավորող լրացուցիչ ապացույցներ, իսկ դատարանն էլ փորձել է հիմնավորել։
5. Ըստ պաշտպանի` դատարանը սխալ Է գնահատել նաև ռեցիդիվը և վտանգավոր ռեցիդիվը հաշվի չառնելով մի շարք հանգամանքներ։
Ելնելով վերոգրյալից պաշտպանը խնդրել է վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ, բեկանել 30.05.12թվականի դատավճիռը և որոշում կայացնել իր պաշտպանյալին արդարացնելու և այդ մասով գործի վարույթը կարճելու մասին: Այնուամենայնիվ եթե դատարանը գտնի, որ իր պաշտպանյալի մեղքը հիմնավորված է, խնդրել է դատավճիռը վերանայել նաև պատժի մասով և նշանակել ավելի մեղմ պատիժ։
բ/ Ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանի շահերի պաշտպան` Գևորգ Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորւոմները և պահանջը
Պաշտպանը նշել է, որ սույն վերաքննիչ բողոքը բերվել է գործի ելքի վրա ազդած նյութական և դատավարական նորմերի խախտման հիմքերով ներքոնշյալ հիմնավորումներով.
Դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 358-րդ, 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1, 2, 3, կետերի, 126-րդ, 127-րդ, 25-րդ, 251-րդ հոդվածների պահանջները, կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175 հոդվածը, որը չպետք է կիրառեր։
2.1. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության օբյեկտիվ կողմը ենթադրում է, որ տուժողին պետք է պատճառվի առնվազն թեթև մարմնական վնասվածք։
Ըստ համապատասխան եզրակացության՝ տուժող Ա.Հովսեփյանին պատճառվել է թեթե մարմնական վնասվածք։
Ըստ պաշտպանի` դատաքննության ընթացքում գրավոր միջնորդություն է ներկայացրել դատարան կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու մասին, սակայն այն, իր կարծիքով, անհիմն մերժվել է՝ խախտելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 251-րդ հոդվածի պահանջը։Միջնորդության մեջ մանրամասն վերլուծել է կրկնակի փորձաքննություն նշանակելու հիմքերը, ուստի դրանք կրկնելու անհրաժեշտություն չկա։ Միայն նշել է, թե փորձագետը ինչպես կարող է համապատասխան եզրահանգման գալ, եթե անձամբ չի հետազոտել քթոսկրի ռենտգեն ժապավենը։Այդ իսկ պատճառով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 382-րդ հոդվածի հիման վրա միջնորդել է նշանակել կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն։
2.2. Եթե նույնիսկ ընդունենք, որ դեպքերը կատարվել է այն կերպ, ինչպես նկարագրում է տուժող Ա.Հովսեփյանը, ապա այն հանցագործության օբյեկտիվ կողմի հատկանիշներով պարունակում է կամ խարդախության կամ էլ վատագույն դեպքում՛ կողոպուտի հատկանիշներ, բայց ոչ երբեք՝ ավազակության հանցակազմ։
էդգար Տոնոյանի և մյուսների գործողությունները ավազակային հարձակում չեն։ Ավազակային հարձակումը լուրջ վտանգավորություն ներկայացնող հանցագործություն է, հենց ՙհարձակում՚ բառը ինչ-որ բան արդեն իսկ նշանակում է։
Իր հարցին, թե ի՞նչ կերպ են իրենից վերցրել շղթան, տուժողը դատարանում հայտնեց, թե այդ հարցին չի կարող պատասխանել, նման հարցադրում չի եղել և դրա պատասխանը տուժողը չի տվել նաև նախաքննության ընթացքում։
Համաձայն դատաբժշկական փորձաքննության օբյեկտիվ քննության տվյալների՝ տուժող Ա.Հովսփյանի պարանոցի վրա վնասվածք առկա չի եղել։ Իսկ ի՞նչու տոժողը չի հիշում, ի՞նչպես կարող է չհիշել, թե ինչպես են ոսկյա շղթան հափշտակել՝ պոկել են այն, թե ոչ։
Նշանակում է, որ տուժողը շղթան և հեռախոսը ինքնակամ է տվել, իսկ վնասվածքը նա ստացել է այն բանից հետո, երբ ետ է պահանջել, չեն տվել և միայն դրանից հետո է քաշքշուկ սկսվել և տուժողը վնասվածք է ստացել։
Շղթան և հեռախոսը տուժողը կամովին է տվել, տալուց հետո նա արդեն իսկ գիտակցել է, որ դրանք իրենից խաբեության կամ էլ՛ բացահայտ հափշտակելու եղանակով վերցրել են և դրանք արդեն իսկ իրենը չեն։ Իսկ վնասվածք ստանալը արդեն ինքնուրույն հանցակազմ է։ Իսկ այն, որ տուժող Ա.Հովսեփյանը նշում է, որ ինքը չի հիշում, թե ինչպես են իրենից շղթան վերցրել, չփարատված կասկած է որ կա, իսկ համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի՛ չփարատված կասկածները մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի։Վերը նշվածից հետևություն՝ դատարանը կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածը, որը չպետք է կիրառեր։
2.3. Նախաքննական մարմինը, այնուհետև՝ դատարանը, որպես էդգար Տոնոյանի կողմից տուժող Ա.Հովսեփյանի գույքը հափշտակելու անառարկելի ապացույց, մատնանշում են 22.08.2011թվականին կազմված անձին ճանաչման ներկայացնելու արձանագրությունը համաձայն որի` Ա.Հովսեփյանն ճանաչել է Է.Տոնոյանին, հայտարարելով, որ նա 14.08.2011թ. իր վրա հարձակված անձանցից մեկն է։
Դեռևս նախաքննության ընթացքում, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ, 106-րդ հոդվածների հիման վրա, գրավոր միջնորդություն է ներկայացրել, խնդրելով հաստատել է.Տոնոյանին ճանաչման ներկայացնելու, ինչպես նաև Է.Տոնոյանի և Ա.Հովսեփյանի առերես հարցաքննության արձանագրությունների օգտագործման անթույլատրելիությունը.
Պաշտպանը միաժամանակ միջնորդել էր, որ քանի է.Տոնոյանը իրեն մեղսագրվող արարքին անմիջական մասնակցությունը հիմնավորող այլ փաստական տվյալներ չի ներկայացրել Է.Ղուկասյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել։ Այն մերժվել է։Նույն միջնորդությունը ներկայացվել է դատարան, սակայն կրկին մերժվել է, թեև դատաքննության ընթացքում է.Տոնոյանի մասնակցությունը հիմնավորող տվյալ հանցագործության կատարմանը այլ փաստական տվյալներ ձեռք չեն բերվել։
ա) վկա Թոռնիկ Սահակյանի ցուցմունքը, որևէ ուղղակի ապացույց չի պարունակում,
բ) վկա Գայանե Սամուրջաղյանի ցուցմունքը, որևէ ուղղակի ապացույց չի պարունակում,
գ) ՙՎիվա–Սել՚–ի վերծանումները, որևէ ուղղակի ապացույց չի պարունակում,
դ) վկա Մարիամ Հովսեփյանի ցուցմունքը.ակնհայտ է, որ քննիչը հոգեբանական ճնշում է գործադրել վկայի վրա, որպեսզի նա գրի, որ լսել է Պողոս Պողոսյանի և էդգար Տոնոյանի խոսակցությունն այն մասին, որ նրանք, իբր, երիտասարդներից խաբեության միջոցով ոսկյա զարդեր և այլ առարկաներ են հափշտակում։
Քննիչը չի կարողացել համոզել, որ Մարիամ Հովսեփյանը ցուցմունք տա իր ընկերոջ՝ Դավիթ Հակոբյանի դեմ և այդքանն է կարողացել ՙկորզել՚։ Դատաքննության ընթացքում վկայի պահվածքը ապացույցն է այն բանի, որ նրա նախաքննական ցուցմունքները արժանահավատ չեն։
Նախաքննության ընթացքում տուժող Ա.Հովսեփյանը հայտնել է, որ ինքը փողոցում մատնացույց է արել, թե ովքեր են իր իրերը հափշտակողները, այնինչ դատարանում հայտնեց, որ երբ ինքը տեսել է իրեն հափշտակողներին, զանգահարել է ոստիկաններին, ինքը գնացել է ոստիկանություն, այսինքն՝ ուղղակի մատնացույց չի արել նրանց։ Նշանակում է՝ ոստիկանները բերման են ենթարկել էդգար Տոնոյանին և մյուսին, որոնք թեև տվյալ հանցագործության հետ առնչություն չեն ունեցել, բայց իրենց արատավոր անցյալի համար նման ՙպատվի՚ են արժանացել հանգամանքների բերումով այդ պահին գտնվելով Օպերայի մոտակայքում։
Պաշտպանը նշել է նաև, որ քրեական գործի նյութերով հիմնավորվել է, որ հանցագործության դեպքի օրը Է.Տոնոյանը գտնվել է Արմավիրի մարզի Աղավնատուն գյուղում իր տատիկի մոտ և բնական է, որ չէր կարող ներկա գտնվել Երևանում՝ իրեն մեղսագրվող հանցանքի կատարման ժամանակ։
Ելնելով վերոգրյալից պաշտպանը Վերաքննիչ դատարանից խնդրել է բեկանել բողոքարկվող դատավճիռը և այն փոփոխել էդգար Տոնոյանի նկատմամբ կայացնել արդարացման դատավճիռ կամ արարքը վերավորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176 կամ 178 հոդվածով, նշանակել կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն, որի արդյունքներով էլ լուծել գործի հետագա ընթացքը։
4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, լսելով պաշտպանների կողմից իրենց վերաքննիչ բողոքների հիմնավորումները, ամբաստանյալներին և տուժողին, դատական ակտը չբողոքարկած հակառակ կողմի` մեղադրողի պատասխանը, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ պաշտպանների վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Քրեական պատասխանատվության հիմքը ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսդրության հիմնարար սկզբունք հանդիսացող ՀՀ քր. օր.-ի 3-րդ հոդ.-ի 1-ին մասի համաձայն` քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:
Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 18-րդ հոդ.-ի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
Ապացույցների ազատ գնահատման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 25-րդ հոդ.-ի 1-ին մասի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:
ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 124-րդ հոդ.-ի 1-ին մասի համաձայն` ապացուցումը գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:
ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 126-րդ հոդ.-ի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով:
ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 127-րդ հոդ.-ի համաձայն` յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 107-րդ հոդ.-ի համաձայն` միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1/ դեպքը և հանգամանքները/կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն/.
2/ կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3/ հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4/ անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5/ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6/ այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով:
Ապացուցման ենթակա հանգամանքների և քրեադատավարական ապացուցման տարրեր հանդիսացող ապացույցների ստուգման և գնահատման` ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության վերը նշված հիմնարար իրավադրույթների համատեքստում քննության առնելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությունը, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալների պատճառաբանություններն անհիմն են, նպատակ են հետապնդում ազատվել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից, Դավիթ Արմենի Հակոբյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 4-րդ կետերով և Էդգար Ղուկասի Տոնոյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքներ կատարելը և նրանց մեղքը հաստատված, իսկ պատճառաբանությունները հերքված են քրեական գործով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում ձեռք բերված և ընդհանուր իրավասության դատարանում հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.
Առաջադրված մեղադրանքներում թե' ընդհանուր իրավասության դատարանում և թե' վերաքննիչ դատարանում ամբաստանյալներն իրենց մեղավոր չճանաչեցին և օգտվելով իրենց դատավարական իրավունքից` հրաժարվեցին ցուցմունքներ տալուց։
Պաշտպանական ճառերում Էդգար Տոնոյանը և Դավիթ Հակոբյանը (ինչպես նաև նրանց պաշտպանները) հայտարարեցին, թե իբր նրանց մեղսագրվող հանցագործության դեպքերի ժամանակ գտնվել են համապատասխանաբար` Արմավիրի մարզի Աղավնատուն համայնքում, իսկ Դավիթ Հակոբյանը` Տավուշի մարզի Դիլիջան քաղաքում։
ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Դ.Հակոբյանին և Է.Տոնոյանին առաջադրված մեղադրանքներն հիմնավորվել են դատաքննությամբ հետազոտված թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցների բավարար համակցությամբ, որ ամբաստանյալների կողմից իրենց մեղսագրվող հանցագործության կատարումը հերքող հայտարարություներն իրականությանը չեն համապատասխանում, իսկ այլուրեքության վերաբերյալ նրանց պնդումներն արհեստածին են, հերքված են, հետապնդում են քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ, որ ամբաստանյալներին մեղսագրված հանցանքները և նրանց մեղավորությունը կատարած հանցանքներում, հիմնավորվել է, իսկ նրանց պատճառաբանությունները հերքվել են քրեական գործով ձեռք բերված և դատական քննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Մարտիրոս Ազարյանի հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուցմունքով` այն մասին, որ 2011թ. հուլիսի 30-ի ժամը 16.30-ի սահմաններում` Երևանի Տիգրան Մեծ պողոտայով դեպի ՙՓեթակ՚ տոնավաճառ քայլելիս, նույն պողոտայի թիվ 36 շենքի մոտ մոտեցել է մինչ այդ անծանոթ Դավիթ Հակոբյանը, հայտնել, որ իրեն նմանեցնում է քրոջը նեղացրած անձնավորությանը` առաջարկելով քայլել թիվ 36 շենքի բակ` պարզաբանումներ կատարելու։ Հիշյալ շենքի բակում իրենց է մոտեցել 22 տարեկան մի անձնավորություն, ով, Դավիթից պարզելով եղելությունը, առաջարկել է գնալ և կանչել քրոջը։ Մինչ Դավիթ Հակոբյանի վերադառնալը այդ անձնավորությունը մի պահ բջջային հեռախոսով զրուցել է, ապա` նույն շենքի բակում ՙնայելու՚ պատրվակով խնդրել և ստացել է իր պարանոցի ոսկյա շղթան և ապարանջանը։ Մոտ մեկ րոպե անց իրենց հետևում կանգնել է տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդի կողքի նստատեղին նկատել է Դավիթ Հակոբյանին։ Անծանոթ երիտասարդը մոտեցել է ավտոմեքենային, բացել է հետևի դուռը` փորձելով նստել ավտոմեքենան։ Բռնել է նրա թևից, պահանջել վերադարձնել իր ոսկյա զարդերը, սակայն վերջինս իրեն մի կողմ է հրել, նստել է ավտոմեքենան, որով և Դավիթ Հակոբյանի հետ դիմել են փախուստի` հափշտակելով 480.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ իր ոսկյա զարդերը։ Նույն օրը դիմել է ոստիկանության Էրեբունու բաժին և կատարվածի վերաբերյալ հաղորդում տվել։
2011թ օգոստոսի 24-ին ՙԱրմենիա՚ հեռուստաընկերությամբ հեռարձակվող ՙՀերթապահ մաս՚ հաղորդաշարը դիտելիս տեսել և ճանաչել է իրեն կողոպտած անձանցից մեկին` Դավիթ Հակոբյանին։
Տուժող Մարտիրոս Ազարյանը վերոնշյալ ցուցմունքը պնդել է Դավիթ Հակոբյանի հետ առերես հարցաքննվելիս։
Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին 2011թ. օգոստոսի 26-ի արձանագրությամբ, համաձայն որի` տուժող Մարտիրոս Ազարյանն իրեն ճանաչման ներկայացված անձանց կազմում ճանաչել է ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանին ու հայտարարել, որ վերջինս 2011թ. հուլիսի 30-ին իրեն կողոպտած անձանցից մեկն է։
Տուժող Անուշավան Հովսեփյանի ցուցմունքով, վերջինս ընդհանուր իրավասության դատարանում հայտնել է, որ 2011թ. օգոստոսի 14-ին` ժամը 16.30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայով քայլելու ընթացքում իրեն են մոտեցել երեք անծանոթ տղաներ, նրանց թվում` մինչ այդ անծանոթ Դավիթ Հակոբյանը և Էդգար Տոնոյանը։ Ծուռ ատամներով երրորդ երիտասարդը, ինչպես հետագայում պարզել է` Պողոս Պետրոսյանը, դիմելով իրեն` հայտնել է, թե իբր ինքն անհանգստացրել է նրա քրոջը, ապա` առաջարկել է պարզաբանումներ կատարելու նպատակով մտնել մոտակա շենքի բակ։ Համաձայնել և նրանց հետ քայլել է մոտակա շենքի բակ, որտեղ անծանոթ տղաներից մեկը, բջջային հեռախոսն ականջին դրած, ձևացրել է, թե իբր խոսում է այդ աղջկա հետ, ում առաջարկել է իջնել շենքի բակ` իրեն ճանաչելու համար։ Դավիթ Հակոբյանն իրեն խնդրել է ուսումնասիրելու համար տալ պարանոցի ոսկյա շղթան և խաչը, սակայն նրան մերժել է, որից հետո Էդգար Տոնոյանը բռունցքով հարվածել է իր դեմքին, ապա` երեքով հարվածներ են հասցրել իր մարմնի տարբեր մասերին և հափշտակելով 180.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ իր պարանոցի ոսկյա շղթան, ոսկյա խաչը, 055-544588 համարի կանխավճարային քարտով ՙՆոկիա՚ տեսակի բջջային հեռախոսը` դիմել են փախուստի։ Վնասվածք ստանալու պատճառով նրանց չի հետապնդել, այլ պատահական տաքսի ավտոմեքենայով գնացել է ՙՄալաթիա՚ բժշկական կենտրոն, ստացել անհրաժեշտ բուժօգնություն։ Դժվարացավ վերհիշել, թե պարանոցի ոսկյա շղթան հափշտակելու ժամանակ այն պոկվել է, թե` ոչ, սակայն պնդեց, որ այն հրաժարվել է տղաներին փոխանցել։
Նշեց նաև, որ 2011թ. օգոստոսի 22-ին` ժամը 16.30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցով քայլելու ընթացքում, Թումանյան և Մաշտոց փողոցների խաչմերուկի մոտակայքում տեսել է իր ոսկյա զարդերն ու բջջայինն հափշտակած նույն տղաներին, ովքեր քայլել են Ամիրյան փողոցի ուղղությամբ։ Հետևել է նրանց, իսկ երբ վերջիններս նույն փողոցում գտնվող դեղատան մոտ մի պահ կանգ են առել, քայլելով անցել և ուշադիր զննել է նրանց։ Դա Պողոս Պետրոսյանին կասկածելի է թվացել և վերջինս իրեն մոտենալով` հետաքրքրվել է` արդյո՞ք միմյանց ճանաչում են, ո՞րն է ուշադիր նայելու պատճառը։ Համոզվելով, որ իրեն ծեծի ենթարկած և իրերն հափշտակած նույն տղաներն են` ծանոթության փաստը չի ընդունել, խոսակցություն գրեթե չի ծավալել ու քայլել է ՙՖրեշ՚ սուպերմարկետի ուղղությամբ և զանգահարել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին` տեղեկացնելով իր նկատմամբ ավազակային հարձակում կատարած անձանց հայտնաբերելու և տվյալ պահին իր և նրանց գտնվելու վայրի մասին։ Մինչ ոստիկանների ժամանելն հետևել է այդ տղաներին, սակայն, որոշ տարածություն անցնելով, նրանց տեսադաշտից կորցրել է։ Ժամանած ոստիկանության աշխատակիցների հետ Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում շրջել և փնտրել են նրանց, նկատել ՙՕպերայի՚ տարածքում։ Ավտոմեքենայի սրահից մատնացույց է արել նրանց, որից հետո ոստիկանները գնացել են նրանց ուղղությամբ, իսկ իրեն այլ մեքենայով ուղեկցել են ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։ Նույն օրը ոստիկանները բռնել և բաժին են բերել Էդգար Տոնոյանին և Դավիթ Հակոբյանին, իսկ Պողոս Պետրոսյանին հաջողվել է փախուստի դիմել։ Դատարանում ներկայացրեց 480.000 ՀՀ դրամի քաղաքացիական հայց` պահանջելով այն որպես հանցագործությամբ իրեն պատճառված գույքային, ֆիզիկական և բարոյական վնաս, բռնագանձել ամբաստանյալներից։
Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին 2011թ. օգոստոսի 22-ի արձանագրություններով, համաձայն որոնց` տուժող Անուշավան Հովսեփյանն իրեն ճանաչման ներկայացված անձանցից մի դեպքում ճանաչել է ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանին, մյուս դեպքում` ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանին` հայտարարելով, որ վերջիններս են 2011թ. օգոստոսի 14-ին իր վրա հարձակված անձանցից երկուսը։
Վկա Գայանե Սամուրգաշյանի ցուցմունքով, վերջինս ընդհնաուր իրավասության դատարանում հայտնել է, որ 2011թ. հուլիսի 29-ից մինչև օգոստոսի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում հանգստացել է Դիլիջան քաղաքում, բնակվել է վարձակալած բնակարանում։ Օգոստոսի 4-ից նույն տանն են բնակություն հաստատել նաև տանտիրոջ թոռնուհին` Մարիամ Հովսեփյանը, ինչպես նաև Էդգար Տոնոյանը, Դավիթ Հակոբյանը և ոմն Ժասմինան։ Դավիթ Հակոբյանի հետ փոխանակել են հեռախոսահամարներ և իր 077-14-02-03 համարի բջջային հեռախոսով կապ է պահպանել վերջինիս հետ` նրա 098-83-70-30 հեռախոսահամարին երբեմն զանգահարելով։
Վկա Թոռնիկ Սահակյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ Էդգար Տոնոյանին ճանաչում է որպես իր հարևանուհի Արևհատ Միսակյանի թոռան։ Էդգար Տոնոյանը շահագործել է 077-89-49-92 և 098-69-39-27 հեռախոսահամարները, որոնցով իրեն զանգահարել և պայմանավորվել է նրանց տան շինարարական աշխատանքները կատարելու հարցերի շուրջ։
Վկա Լաուրա Ավագյանի հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի` ՙՂ-Տելեկոմ՚ ՓԲ ընկերությունից 2009 թվականին գնած 077-89-49-92 համարի կանխավճարային քարտը շահագործելու համար նվիրել է իր եղբոր դուստր Ռիմային, վերջինս էլ` որդուն` Էդգար Տոնոյանին, ով շահագործել է այդ հեռախոսաքարտը։
Դատաբժշկական փորձաքննության 2011թ. օգոստոսի 29-ի թիվ 2504 եզրակացությամբ, համաձայն որի` տուժող Անուշավան Հովսեփյանի ստացած մարմնական վնասվածքները` քթի ոսկրերի փակ կոտրվածքները, աջ ստորակնակապճային շրջանի սալջարդ վերքը պատճառվել են բութ, կոշտ առարկաներով, հնարավոր է տուժող Հովսեփյանի (նաև այն արտացոլող դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու վերաբերյալ որոշմամբ) նշած ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք վերջինիս առողջությանը պատճառել են առողջության կարճատև քայքայմամբ ուղեկցված թեթև վնաս։
Պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ հրավիրված և հարցաքննված դատաբժշկական բնագավառի փորձագետ Աշոտ Դալլաքյանի ցուցմունքով.
Վերջինս ընդհանուր իրավասության դատարանում պնդեց կազմած դատաբժշկական փորձաքննության 2011թ. օգոստոսի 29-ի թիվ 2504 եզրակացության օբյեկտիվությունն ու հիմնավորվածությունը` վերահաստատելով, որ Անուշավան Հովսեփյանի մոտ հայտնաբերել են` քթի ոսկրերի փակ կոտրվածքներ, աջ ստորակնակապճային շրջանի սալջարդ վերք` ներկայիս սպիի տեսքով, որոնք վերջինիս առողջությանը պատճառել են թեթև վնաս` զուգորդված առողջության կաճատև քայքայմամբ։ Միաժամանակ պարզաբանեց, որ Ա.Հովսեփյանի վերաբերյալ վերոնշյալ եզրակացությունը կազմել է ՙՄալաթիա՚ բժշկական կենտրոնում լրացված ամբուլատոր քարտի գրառումների, այդ թվում` Ա.Հովսեփյանի քթի ռենտգեն հետազոտության արդյունքների, ինչպես նաև փորձաքննության ընթացքում տուժողի մարմնի օբյեկտիվ զննման արդյունքներով, որոնց հիման վրա էլ կազմել է փորձագիտական եզրակացությունը։ Նշեց նաև, որ Ա.Հովսեփյանի մոտ հայտնաբերված մարմնական վնասվածքներն ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին վերցրած, վերջինիս առողջությանը պատճառել են առողջության կարճատև քայքայմամբ ուղեկցված թեթև վնաս։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված`
1.ամբաստանյալներ Դավիթ Հակոբյանի շահագործած 098-837030 և Էդգար Տոնոյանին պատկանող 098-693927 հեռախոսահամարներից կատարված մուտքային և ելքային զանգերի, դրանց տեղակայումների վերաբերյալ տվյալներով, համաձայն որոնց`
ա) Էդգար Տոնոյանի բջջային հեռախոսահամարը 2011թ. օգոստոսի 14-ին (ամբաստանյալներին մեղսագրվող ավազակային հարձակում կատարելու օրը) շահագործվել է` ժամը 15։17-ին` Կողբացի 3ա շենքի, ժամը 15։20-ից մինչև 16։00-ն ընկած ժամանակահատվածում` Երևանի Մ.Խորենացու 13ա շենքի, 16։08-ից մինչև 16։10-ն ընկած ժամանակահատվածում` Կողբացի 3ա շենքի, ժամը 17։01-ից մինչև 17։04-ն ընկած ժամանակահատվածում` Խանջյան 13ա շենքի վրա տեղադրված կայաններով, իսկ Դավիթ Հակոբյանի շահագործած հեռախոսահամարը նույն օրը` ժամը 15։21-ից մինչև 16։55-ը սպասարկվել է Երևանի Խորենացու 13ա և 24 շենքերի, ժամը 16։57-ին` Արամի 1 շենքի, ժամը 16։59-ից մինչև 17։05-ն ընկած ժամանակահատվածում` Խանջյան 13ա շենքի վրա տեղադրված կայաններով։
Այսպիսով, Դավիթ Հակոբյանը նույն օրը` ժամը 16։01-ին, իսկ Էդգար Տոնոյանը 16։00-ին, այսինքն` գրեթե միաժամանակ, գտնվել են Երևանի Խորենացի 13 հասցեի մոտ։ Նույն օրը` ժամը 16։03-ի սահմաններում, Դ.Հակոբյանը, իսկ 16։08-ին` Էդգար Տոնոյանը գտնվել են արդեն Երևան քաղաքի Կողբացու 3ա հասցեի մոտ։ Ժամը 16։55-ին Դավիթ Հակոբյանը, իսկ 17։00-ին` Էդգար Տոնոյանը գտնվել են Երևան քաղաքի Խորենացի 13 հասցեի մոտ, այսինքն` Մաշտոցի և Ամիրյան փողոցների հատման մասի շրջակայքն սպասարկող ՙՂ-Տելեկոմ՚ ՓԲ ընկերության կապն ապահովվող կայանների ծածկույթի սահմաններում։ Վերը նշվածն հաստատում է տուժող Անուշավան Հովսեփյանի ցուցմունքների արժանահավատությունը` դեպքի օրը և վայրում` 2011թ. օգոստոսի 14-ին` ժամը 16։30-ին Ամիրյան 12 շենքի բակում ամբաստանյալներ Դավիթ Հակոբյանի, Էդգար Տոնոյանի և նրանց հանցակցի (ըստ մեղադրական եզրակացության Պողոս Պետրոսյանի) հարձակմանը ենթարկվելու վերաբերյալ, ինչպես նաև հերքում այլուրեքության վերաբերյալ ամբաստանյալներ Դ.Հակոբյանի և Է.Տոնոյանի, վերջիններիս պաշտպանների պատճառաբանությունները։
բ) Դավիթ Հակոբյանի շահագործած 098-83-70-30 հեռախոսահամարներից կատարված մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումներով, դրանց զննության արձանագրությամբ, համաձայն որոնց` 2011թ. հուլիսի 30-ին` ժամը 15.59-ից մինչև 16.34-ն ընկած ժամանակահատվածում կատարված մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերը սպասարկվել են Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ պողոտայի 36 հասցեն սպասարկող` ՙՂ-Տելեկոմ՚ ՓԲ ընկերության կապի ծածկույթն ապահովող կայանների կողմից։
2.Ամբաստանյալներ Է.Տոնոյանին և Դ.Հակոբյանին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին բերման ենթարկելու վերաբերյալ արձանագրություններով, համաձայն որոնց` նրանք ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին բերման են ենթարկվել 2011թ. օգոստոսի 22-ին` ժամը 20։30-ին, Երևանի Մաշտոցի և Թումանյան փողոցների խաչմերուկից` ավազակային հարձակում կատարելու կասկածանքով։
Ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու վերաբերյալ արձանագրությամբ, համաձայն որի` 2011թ. օգոստոսի 22-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում նրա մոտ կատարված անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել և առգրավվել է նաև ՙՍամսունգ՚ մակնիշի բջջային հեռախոս, ինչպես նաև 077-894992, 098-693927 և 096-989883 հեռախոսաքարտերը, որոնք, ըստ խուզարկվող Է.Տոնոյանի հայտարարության, պատկանում են նրան։
Ամբուլատոր դատահոգեբուժական փորձաքննության 2011թ. նոյեմբերի 3-ի թիվ 424/11 եզրակացությամբ, համաձայն որի` ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանը որևէ հոգեկան հիվանդությամբ չի տառապել և չի տառապում։ Նրա մոտ հայտնաբերվել են բնավորության փսիխոպաթիկ գծեր։ Իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Էդգար Տոնոյանը ճանաչվել է մեղսունակ։
Ամբուլատոր դատահոգեբուժական փորձաքննության 2011թ. նոյեմբերի 3-ի թիվ 425/11 եզրակացությամբ, համաձայն որի` Դավիթ Հակոբյանը որևէ հոգեկան հիվանդությամբ չի տառապել և չի տառապում, հանդիսանում է պրիմիտիվ անձ` աֆեկտիվ անկայունությամբ։ Իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Դավիթ Հակոբյանը ճանաչվել է մեղսունակ։
Վկա Մարիամ Հովսեփյանի ցուցմունքներով, վերջինս 2012թ. փետրվարի 1-ին ընդհանուր իրավասության դատարանում հարցաքննվելիս, վերահաստատելով մինչդատական վարույթում տված ցուցմունքները, հայտնել է, որ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի հետ ծանոթացել է 2011թ. հունիսին` Սևանա լճի ՙԾովինար՚ լողափում հանգստանալու ընթացքում։ Իր և Դավիթի միջև ձևավորվել են ջերմ, ընկերական փոխհարաբերություններ և 077-39-65-07, ինչպես նաև 093-552158 հեռախոսահամարներով կապ է պահպանել Դավիթի հետ` վերջինիս 098-837030 հեռախոսահամարի վրա զանգահարելով։ Մի քանի անգամ Դավիթ Հակոբյանի հետ այցելել են Էդգար Տոնոյանի` Երևանի Կոմիտաս թաղամասում վարձակալած բնակարան, որտեղ վերջինս բնակվել է ընկերուհու` Ժասմինայի հետ։ Նշված այցելություններից մեկի ժամանակ ծանոթացել է Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի ընդհանուր ընկեր Պողոսի հետ։ Ներկա գտնվելով Պողոսի և Էդգար Տոնոյանի խոսակցություններից մեկին` տեղեկացել է, որ վերջիններս քրոջը նեղացնելու պատրվակով քաղաքացիների են կանչում պատահական շենքերի բակ և հափշտակում նրանց ոսկյա զարդերը։ Վերջին անգամ Դավիթին, Էդգարին և Պողոսին հանդիպել է 2011թ. օգոստոսի 22-ի առավոտյան, իսկ երեկոյան Պողոսից տեղեկացել է, որ ոստիկանները Դավիթին և Էդգարին ձերբակալել են, իսկ Պողոսին հաջողվել է փախչել։ Նշեց նաև, որ 2011թ. սեպտեմբերին քրեակատարողական հիմնարկից իրեն են զանգահարել Էդգար Տոնոյանը և պահանջել, որ ոստիկանություն հրավիրվելու դեպքում ոչ մի դեպքում չպատմել ոսկյա զարդերի հափշտակության վերաբերյալ նրա և Պողոսի զրույցի մասին։
2012թ. մարտի 16-ին դիմելով Դատարան` վկա Մ.Հովսեփյանը նշել է, որ որպես վկա հարցաքննվելիս Դատարանում տվել է սխալ ցուցմունքներ, խնդրել է այն ՙչեղյալ հայտարարել՚ և թույլատրել ցուցմունք տալ նույն օրը նշանակված դատական նիստի ընթացքում` 2012թ. մարտի 29-ին, որին և ներկայացել էր դիմումի կապակցությամբ լրացուցիչ հարցաքննվելիս, առանց հիմնավոր պատճառաբանության, հրաժարվեց նախաքննական և սկզբնական դատաքննական բոլոր ցուցմունքներից` նշելով, որ քննիչն է արձանագրել իր ցուցմունքները, իսկ ինքն այն ստորագրությամբ հաստատել է` առանց դրանց բովանդակությանը ծանոթանալու։ Նշեց նաև, որ ցուցմունքները գրել է քննիչից վախենալով և չկարողանալով հստակ պատճառաբանել, թե այդ դեպքում ինչու է ամիսներ անց Դատարանում նույնաբովանդակ ցուցմունքներ տվել։ Նշեց նաև, թե իբր Դավիթ Հակոբյանի հետ Դիլիջանից վերադարձել են 2011թ. օգոստոսի 15-ին` փորձելով հաստատել այլուրեքության վերաբերյալ վերջինիս պնդումը։
Վերլուծելով մի կողմից վկա Մարիամ Հովսեփյանի նախաքննական և Դատարանում տված սկզբնական, մյուս կողմից 2012թ. մարտի 29-ին տված հակասական ու իրարամերժ ցուցմունքները, դրանք համադրելով միմյանց և դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցների հետ, ինչպես ընդհանուր իրավասության Դատարանն, այնպես էլ Վերաքննիչ դատարանն արժանահավատ են համարում մինչ 2012թ. մարտի 29-ը տրված ցուցմունքներն հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազն ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ։ Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի։ Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան՝ մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 քրեական գործով այն իրավական դիրքորոշումն է արտահայտել, որ համապատասխան որոշումներում ապացույցների գնահատումը պետք է արտահայտվի պատճառաբանական եզրահանգումների ձևով՝ հիմնավորելով, թե ինչու որոշ ապացույցներ դրվել են որոշման հիմքում, իսկ մյուսները՝ մերժվել և ճանաչվել են ոչ հավաստի։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ հակասական ապացույցների առկայության պարագայում, երբ հնարավոր չէ հիմնավորված հետևության հանգել անձի մեղավորության կամ անմեղության և այլ հարցերի վերաբերյալ, վարույթն իրականացնող մարմինը կարող է ապացույցների մի մասին մյուսների նկատմամբ առավելություն կամ նվազ կարևորություն տալ միայն ապացույցների հետազոտությունից և գնահատումից հետո։
Այսպես,
-2011թ. հոկտեմբերի 13-ին կայացած վկա Մարիամ Հովսեփյանի երկու հարցաքննությունները կատարվել են դատավարական կարգի պահանջների պահպանմամբ, թեև ցուցմունքներն արձանագրել է քննիչը, սակայն հարցաքննվողն այն կարդալու և ստորագրելու միջոցով հաստատել է դրանց արժանահավատությունը։ Հետևաբար` այս տեսանկյունով վերոնշյալ ապացույցների թույլատրելիության վիճարկումն անհիմն է և չպատճառաբանված։
-2011թ. հոկտեմբերի 13-ին քննիչի մոտ հարցաքննվելիս վկա Մ.Հովսեփյանը նշել էր, որ վախենում է գործով ամբաստանյալներից և այդ պատճառաբանությամբ է հրաժարվել նրանց հետ առերես հարցաքննվելուց։
-Դեռևս 2011թ. դեկտեմբերի 28-ին դիմելով Դատարան` վկա Մ.Հովսեփյանը նշել էր, որ ամբաստանյալների հարազատները ճնշում են գործադրում իր նկատմամբ` պահանջելով հրաժարվել նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքներից և խնդրել իր նկատմամբ կիրառել պաշտպանության միջոցներ, ինչից Դատարանը եզրակացնում է, որ մինչդատական վարույթի ավարտից հետո ճնշումներ են գործադրվել վկայի վրա։
-Քննիչի նկատմամբ տածած վախի ազդեցությամբ նախաքննության ընթացքում սուտ ցուցմունքներ տալու վերաբերյալ վկա Մ.Հովսեփյանի պատճառաբանությունը մտացածին է, սկզբնական արժանահավատ ցուցմունքներից հրաժարվելու պատրվակ է, քանի որ վերջինս այդ ցուցմունքներն ըստ էության վերահաստատեց հրապարակային դատաքննության պայմաններում 5 ամիս անց հարցաքննվելիս, ընդ որում` Դատարանում ընդունելով, որ քննիչի հետ վերջին անգամ հաղորդակցվել է նրա մոտ հարցաքննվելու օրը` 2011թ. հոկտեմբերի 13-ին։
-Քննիչի մոտ հարցաքննության օրը վկա Մ.Հովսեփյանի մասնակցությամբ կատարվել է նաև լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու քննչական գործողություն, որի արձանագրության գրառումների համաձայն` վկա Մ.Հովսեփյանն այլ անձանց լուսանկարների թվում նախ` ճանաչել է Պողոս Պետրոսյանին` նշելով, որ վերջինս Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի ընկեր Պողոսն է, ապա` վերստին նշել է, որ Պողոսն ու Էդգար Տոնոյանն են զրուցել և իր ներկայությամբ պատմել քաղաքացիներից ոսկյա զարդեր հափշտակելու մասին։
- 2011թ. հոկտեմբերի 13-ին կատարված հարցաքննությունների ընթացքում վկա Մ.Հովսեփյանն հայտնել է փաստական տվյալներ, որոնք մինչ այդ նախաքննական մարմնին հայտնի չէին, մասնավորապես` հիշատակել է Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի ընդհանուր ընկեր Պողոսի անունը, ում, ի տարբերություն վերջիններիս, հաջողվել էր 2011թ. օգոստոսի 22-ին փախուստի դիմել ոստիկաններից, ինչպես նաև ոսկյա զարդեր հափշտակելու վերաբերյալ Պողոսի (Պողոս Պետրոսյանի) և Էդգար Տոնոյանի միջև կայացած խոսակցությանը ներկա գտնվելու և այդ խոսակցության բովանդակության մասին տվյալները, որոնք քրեական գործի նյութերում մինչ այդ պահն առկա որևէ այլ ապացույցով պարզված չէին, հետևաբար` ցանկության դեպքում անգամ քննիչն այն վկա Մ.Հովսեփյանին հուշել կամ թելադրել չէր կարող։
Պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ հրավիրված և հարցաքննված, վկա Արևհատ Միսակյանը հայտնեց, որ իր թոռը` Էդգար Տոնոյանը, 2011թ. օգոտոսի 12-ին եկել է Արմավիրի մարզի Աղավնատուն գյուղ, որտեղից Երևան է վերադարձել միայն օգոստոսի 15-ին` օրվա երկրորդ կեսին։ Նշեց նաև, որ 2011թ. օգոստոսի 14-ին Էդգարը, թեկուզ կարճաժամկետ, չի բացակայել իր տնից և միշտ եղել է իր աչքի առաջ։
ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը, ձեռք բերված ապացույցների համակցության մեջ գնահատելով, բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման ենթարկելով սույն գործով ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանի այլուրեքության հաստատմանն նպատակաուղղված վկա Արևհատ Միսակյանի ցուցմունքը, այն համադրելով և վերլուծելով դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցների` տուժող Անուշավան Հովսեփյանի ցուցմունքի, այդ թվում` առերես ցուցմունքի, Էդգար Տոնոյանին ճանաչման ներկայացնելու արձանագրության, որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված` Էդգար Տոնոյանին պատկանող 098-693927 հեռախոսահամարներից կատարված մուտքային և ելքային զանգերի, դրանց տեղակայումների վերաբերյալ տվյալների հետ այն արժանահավատ չի համարում, գտնելով, որ այլուրեքության մասով այն մտացածին է և հետապնդում է վկա Արևհատ Միսակյանի թոռանը` սույն գործով ամբաստանյալ Է.Տոնոյանին քրեական պատասխանատվությունից և պատժից զերծ պահելու նպատակ։
Քննության առնելով ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության պահանջների պահպանմամբ ձեռք բերված ապացույցները իրենց համակցության մեջ, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ քրեական գործով հաստատված ճանաչված փաստական հանգամանքերի նկատմամբ նախաքննական մարմինը և ընդհանուր իրավասության դատարանը ճիշտ են կիրառել քրեական օրենքը, այդ փաստական հանգամանքները համապատասխանում են ամբաստանյալներ` Դավիթ Արմենի Հակոբյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 4-րդ կետերով և Էդգար Ղուկասի Տոնոյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, նախատեսված հանցանքների հատկանիշներին, որոնք հիմնավորվել են քրեական գործով ձեռք բերված վերոհիշյալ ապացույցներով:
Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի շահերի պաշտպան` Հ.Իսրայելյանի վերաքննիչ բողոքի այն պահանջին, որ պետք է բեկանել 30.05.12թվականի դատավճիռը և որոշում կայացնել իր պաշտպանյալին արդարացնելու և այդ մասով գործի վարույթը կարճելու մասին, անհիմն է, չի բխում գործով ձեռք բերված ապացույցներով և ենթակա է մերժման:
Այս առումով անհիմն է նաև ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանի շահերի պաշտպան` Գ.Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունները և պահանջը առ այն, որ պետք է փոփոխել դատավճիռը` էդգար Տոնոյանի նկատմամբ, կայացնել արդարացման դատավճիռ կամ արարքը վերավորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ կամ 178-րդ հոդվածով, չի բխում քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներից, իսկ ինչ վերաբերում է պաշտպանի մյուս պահանջին` նշանակել կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն, որի արդյունքներով էլ լուծել գործի հետագա ընթացքը, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրա անհրաժեշտությունը չկա, քանի որ քրեական գործում առկա է համապատասխան փորձաքննության եզրակացություն, համաձայն որի փորձաքննության կատարման դատավարական կարգը չի խախտվել, որը թույլ է տալիս քրեական գործում եղած այլ ապացույցների հետ համակցության գնահատման արդյունքում գալ համապատասխան եզրահանգման:
Քննության առնելով ամբաստանյալներ` Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցը, Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության դատարանն ամբաստանյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակը և չափը որոշելիս պահպանել է ՀՀ քր. օր.-ի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, հաշվի է առել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրանց անձը բնութագրող տվյալները` այն, որ ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանը և Էդգար Տոնոյանը երիտասարդ են, Դավիթ Հակոբյանի դեպքում նաև` դրականորեն բնութագրվելն ու վատառողջ լինելը, իսկ որպես Էդգար Տոնոյանի անձը բնութագրող հանգամանք է դիտարկել` վերջինիս վատառողջ լինելը, նկատի ունենալով այն, որ նա հաշվառված է ՀՀ ԱՆ ՙՀոգեբուժական բժշկական կնետրոն՚ ՓԲ ընկերության ավանի կլինիկայում ՙանձնային գծերի շեշտվածություն հիստերիկ տիպի կրկնվող իրավիճակային ռեակցիաներ՚ ախտորոշմամբ, իսկ որպես ամբաստանյալներ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է գնահատել համապատասխանաբար` հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը և վտանգավոր ռեցիդիվը և նշանակել է համաչափ պատիժ, որի միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին, այն է` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձանց ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Այն բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով սահմանված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից :
Քննության առնելով վերը նշված բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի մայիսի 30-ի դատավճիռը` Դավիթ Արմենի Հակոբյանի և Էդգար Ղուկասի Տոնոյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով, օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված է, իսկ պաշտպանների վերաքննիչ բողոքի փաստարկները` անհիմն են և չեն կարող բավարար հիմք հանդիսանալ դատավճիռը բեկանելու կամ փոփոխելու համար:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 402-րդ, 418-րդ հոդվածներով, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Պաշտպանների վերաքննիչ բողոքները մերժել:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի մայիսի 30-ի դատավճիռը` Դավիթ Արմենի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 4-րդ կետերով և Էդգար Ղուկասի Տոնոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Գործ թիվ ԵԿԴ/0245/01/11
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան),
նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող, Երևան քաղաքի Կենտրոն և
Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
դատախազության ավագ դատախազ` Արսեն Բեգինյանի,
տուժող` Անուշավան Հովսեփյանի,
վերջինիս ներկայացուցիչ` Հակոբ Բաղդիշյանի,
Դ.Հակոբյանի պաշտպան(հանրային)` Հայկ Իսրայելյանի,
Է.Տոնոյանի պաշտպան` Գևորգ Մելքոնյանի,
2012թ. մայիսի 30-ին դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
1. Դ ա վ ի թ Ա ր մ ե ն ի Հ ա կ ո բ յ ա ն ի `
(ծնված 1990թ. հունիսի 4-ին, Երևանում, ազգութ¬¬յամբ հայ, ՀՀ քաղա¬քա¬ցի, միջնակարգ կրթու¬թյամբ, ամուրի, միջին ծանրութ¬յան դիտավորյալ հանցանքի կատարման համար նախ¬կինում մեկ անգամ դատապարտված, դատվածությունը չմար¬ված, չի աշխա¬տել, հաշվառ¬ված և բնակվել է Երևանի Ֆու¬չիկի փողոցի 1-ին նրբանցքի 6-րդ շենքի 35-րդ բնակարանում, ՀՀ ԱՆ «Նուբա¬րաշեն» ՔԿՀ կալանավոր, կալանքի տակ է 2011թ. օգոս¬տոսի 22-ից)
2. Է դ գ ա ր Ղ ու կ ա ս ի Տ ո ն ո յ ա ն ի `
(ծնված 1990թ. ապրիլի 24-ին, Երևանում, ազգութ¬¬յամբ հայ, ՀՀ քաղա¬քա¬ցի, 7-ամյա կրթու¬թյամբ, ամուրի, միջին ծանրության դիտավորյալ հանցանքների կատարման համար նախ¬կինում երկու անգամ դատապարտված, պատիժն ամբողջությամբ չկրած, չի աշխատել, հաշվառ¬ված և բնակվել է Երևանի Սարի թաղի 2-րդ շարքի 3-րդ տանը, ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿՀ կալա¬նավոր, կալանքի տակ է 2011թ. օգոստոսի 22-ից)
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2011թ. հուլիսի 30-ին ՀՀ ոստիկանության Էրեբունու բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 12160811 քրեական գործը` Մարտիրոս Ազարյանի գույքը բացահայտ հափշտակելու դեպքի առթիվ։
Թիվ 13165911 քրեական գործն հարուցվել է 2011թ. oգոստոսի 16-ին` ՀՀ ոստիկա¬նության Կենտրոնականի բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով` անհայտ անձանց կողմից Անուշավան Հովսեփյանի նկատմամբ ավա¬զա¬կային հարձակում կատարելու դեպքի առթիվ։
Թիվ 13165911 քրեական գործի նախաքննությունը 2011թ. օգոստոսի 17-ից կատարվել է ՀՀ ոստիկա¬նության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրո¬նականի քննչական բաժնում։
2011թ. օգոստոսի 22-ին ավազակային հարձակում կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել են Դավիթ Հակոբյանը և Էդգար Տոնոյանը։
2011թ. օգոստոսի 24-ին Դավիթ Հակոբյանին և Էդգար Տոնոյանին մեղադրանք է առա¬ջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և նույն օրը նրանց նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։
2011թ. սեպտեմբերի 7-ին թիվ 12160811 քրեական գործը միացվել է սույն քրեական գործին, նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 13165911 քրեական գործի շրջանակներում։
2011թ. դեկտեմբերի 6-ին սույն քրեական գործից անջատվել է ավազակային հարձակմանը մասնակցած Պողոս Պետրոսյանի վե¬րաբերյալ մասը, որով նախաքննությունը շարու¬նակվել է 13165911/1 համարով։ 131659/2 համարով առանձին վարույթում է առանձնացվել նաև Դավիթ Հա¬կոբ¬յանի հետ նախ¬նական համաձայնությամբ տուժող Մ.Ազարյանից կողոպուտ կատարած, քննությամբ չպարզված անձի վերաբերյալ մասը։
2011թ. դեկտեմբերի 12-ին սույն քրեական գործը Դավիթ Հակոբյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետերով և 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ Էդգար Տոնոյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատա¬րան և 2011թ. դեկտեմբերի 13-ին ընդունվել վարույթ։
2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով Դատարանը հաստատված հա¬մա¬րեց հետևյալը.
Դավիթ Հակոբյանը, նախնական համաձայնության գալով քննությամբ չպարզված անձի հետ, 2011թ. հուլիսի 30-ին` ժամը 16։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ պողո¬տայի 36 շենքի հարևանությամբ նկատել են Մարտիրոս Ազարյանին և մտադրվել հափշտակել նրա կրած ոսկյա շղթան և ձեռքի ոսկյա ապարանջանը։
Հանցավոր այդ մտադրությունն իրականացնելու նպատակով ամբասատանյալ Դավիթ Հակոբյանը տուժող Մարտիրոս Ազարյա¬նին հայտնել է, թե իբր վերջինիս նմանեցնում է իր քրոջը նեղացրած անձնավորությանը, ապա Մ.Ազարյանին քրոջը ճանաչման ներկայացնելու և վերջ¬նական պարզաբանում կատարելու պատրվակով ուղեկցել է համեմատաբար խուլ վայր` Երևան քաղաքի Տ.Մեծ պողոտայի թիվ 36 շենքի բակ։ Արդեն բակում նրանց է մոտեցել 22 տարեկան մի անձնա¬վորություն, ով, Դավիթ Հակոբյանից պարզելով եղելությունը, նրան առաջարկել է գնալ և կան¬չել քրոջը։ Հակոբյանը մի պահ հեռացել է, իսկ վերջինիս հանցակիցն այդ ժամանակա¬հատ¬վածում իբր ուսումնասիրելու և վերադարձնելու պատճառաբանությամբ Մարտիրոս Ազարյա¬նից վերցրել է վերջինիս զգալի չափի` 480.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ ոսկյա շղթան ու ապա¬րանջանը, որից անմիջապես հետո Դավիթ Հակոբյանը վերադարձել է, սակայն տաքսի ավտոմեքենայով։ Վերջինիս հանցակիցը, ոսկեղենով հանդերձ, մոտեցել է ավտոմե¬քենային, սակայն հանդիպել տուժող Ազարյանի դիմադրությանը, ով, բռնելով նրա ձեռքը, պահանջել է վերադարձնել իր ոսկյա զարդերը։ Տուժող Ազարյանի ոսկյա զարդերն բացահայտ հափշտակելու ընդհանուր համատեղ դիտավորությունն ավարտին հասցնելու և ավտոմեքենայով փախուստի դիմելու նպատակով անհայտ անձն Ազարյանին մի կողմ է հրել և վերջինիս առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գոր¬ծադրելով` նստել է ավտոմեքե¬նան, որով և դիմել են փախուստի` բացահայտ հափշտակելով Ազարյանի ոսկյա զարդերը։
2011թ. օգոստոսի 14-ին` ժամը 16.30-ի սահմաններում, ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբ¬յանը, նախնական համաձայնության գալով այս անգամ Էդգար Ղուկասի Տոնոյանի և մյուս հանցակցի (համաձայն մեղադրական եզրակացության` Պողոս Պետրոսյանի) հետ, Երևան քաղաքի Մաշ¬տո¬ցի պողոտայի և Ամիրյան փողոցի խաչմերուկի մոտակայքում նկատել են Անուշավան Հովսեփյանին և նպատակադրվել հափշտակել վերջինիս պարանոցի ոսկյա շղթան և այլ արժեքավոր իրերը։
Հանցավոր այդ մտադրութ¬յունն իրականացնելու նպատակով վերջիններս մոտեցել են Անուշավան Հովսեփ¬յա¬նին և նրան շենքի բակ հրավիրելու համար օգտագործել փորձարկած հնարքը. սույն գործով ամբաս¬տան¬յալների հանցակիցը (ըստ մեղադրական եզրակացության` Պողոս Պետրոս¬յանը), մտացածին անվամբ Հովսեփյանին ներկայացել և հայտնել է, թե իբր նրան նմանեցնում է իրենց քրոջը նեղացրած անձի հետ, իսկ երբ Հովսեփ¬յանը դա հերքել է, նրան քրոջը ճանաչման ներկայացնելու և կասկածները վերջնականապես փարատելու պատրվակով համոզել և ուղեկցել են մոտակա շենքի բակ։
Անուշավան Հովսեփյանն համաձայնել և Դավիթ Հակոբյանի, Էդգար Տոնոյանի, վեր¬ջիններիս հանցակցի ուղեկ¬ցութ¬յամբ քայլել է Երևան քաղաքի Ամիրյան փողոցի 12-րդ շենքի բակ, որտեղ, արդեն համեմատաբար խուլ վայրում, վերջիններս գույքին տիրանալու դիտավարությամբ հարձակվել և առող¬ջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելով, բռունցքներով հարվածել են Ա.Հովսեփյա¬նին` նրա առողջությանը պատճառելով առող¬ջության կար¬ճատև քայքայ¬մամբ ուղեկցված թեթև վնաս` քթի ոսկրերի փակ կոտրվածքներ, աջ ստորակնակապ¬ճային շրջանի սալջարդ վերք, ապա` հափշտակել են վերջինիս զգալի չափի գույքը` 180.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ պարա¬նոցի ոսկյա շղթան ու խաչը, ինչպես նաև «Նոկիա» տեսակի բջջային հեռախոսը, դրա մեջ տեղադրված 055-544588 հեռա¬խոսա¬քարտը` դիմելով փա¬խուստի։
Տուժող Ա.Հովսեփյանը դեպքից անմիջապես հետո դիմել է «Մալաթիա» բժշկական կենտրոն, ստացել անհրաժեշտ բժշկական օգնություն, ապա` հանցագործության վե¬րա¬բերյալ հաղորդում տվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում։
2011թ. օգոստոսի 22-ին` երեկոյան, Երևան քաղաքի Թումանյան և Մաշտոց փողոցների խաչմերուկի մոտակայքում կայացել է տուժող Ա.Հովսեփյանի և վերջինիս նկատմամբ ավազա¬կային հարձակում կատարած անձանց պատահական հանդիպումը, որի մասին Ա.Հովսեփյանը բջջային հեռախոսով տեղեկացրել է ոստիկան¬ներին և անմիջապես մատնացույց է արել նրանց, որի արդյունքներով Դավիթ Հակոբյանն ու Էդգար Տոնոյանը նույն օրը` ժամը 20։30-ին, բերման են ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, իսկ մյուս հանցակցին(ըստ մեղադրական եզրակացության` Պողոս Պետրոսյանին), հաջողվել է դիմել փախուստի։
Վերոնշյալ հանցավոր արարքները կատարելու համար Դավիթ Հակոբյանին մե¬ղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետով, Էդգար Տոնոյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ վերջիններիս հանցակցի (ըստ մեղադրական եզրա¬կացության Պողոս Պետ¬րոս¬յանի), ինչպես նաև կողոպուտին մասնակցած, սակայն ինքնությունը չպարզված անձի վերաբերյալ մասն առանձնացվել է առան¬ձին վարույ¬թով (թիվ 13165911/1 համա¬րով)։
Առաջադրված մեղադրանքներում ամբաստանյալներն իրենց մեղավոր չճանաչեցին և օգտվելով իրենց դատավարական իրավունքից` հրաժարվեցին ցուցմունքներ տա¬լուց։ Պաշտպանական ճառերում Էդգար Տոնոյանը և Դավիթ Հակոբյանը (ինչպես նաև նրանց պաշտպանները) հայտարարեցին, թե իբր նրանց մեղսագրվող հանցագործության դեպքերի ժա¬մանակ գտնվել են համապատասխանաբար` Արմավիրի մարզի Աղավնատուն համայնքում, իսկ Դավիթ Հակոբյանը` Տավուշի մարզի Դիլիջան քաղաքում։
Ամբաստանյալներ Դ.Հակոբյանին և Է.Տոնոյանին առաջադրված մեղադրանքներն հիմ¬նա¬վորվել են դատաքննությամբ հետազոտված թույլատրելի և վերաբերելի ապացույց¬ների բա¬վարար համակցությամբ, իսկ այլուրեքության վերաբերյալ նրանց պնդումներն արհեստածին են, հերքված են, հետապնդում են քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսա¬փելու նպատակ։
Վերոնշյալ հետևությունների Դատարանը հանգեց դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցների ստուգման, համադրման և գնահատման արդյունքներով.
Տուժող Մարտիրոս Ազարյանի հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուց¬մունքով` այն մասին, որ 2011թ. հուլիսի 30-ի ժամը 16.30-ի սահմաններում` Երևանի Տիգրան Մեծ պողոտայով դեպի «Փեթակ» տոնավաճառ քայլելիս, նույն պողոտայի թիվ 36 շենքի մոտ մոտեցել է մինչ այդ անծանոթ Դավիթ Հակոբյանը, հայտնել, որ իրեն նմանեցնում է քրոջը նեղացրած անձնավորությանը` առաջարկելով քայլել թիվ 36 շենքի բակ` պարզաբանումներ կատարելու։ Հիշյալ շենքի բակում իրենց է մոտեցել 22 տարեկան մի անձնա¬վորություն, ով, Դավիթից պարզելով եղելությունը, առաջարկել է գնալ և կան¬չել քրոջը։ Մինչ Դավիթ Հակոբյանի վերադառ¬նալը այդ անձնավորությունը մի պահ բջջային հեռախոսով զրուցել է, ապա` նույն շենքի բակում «նայելու» պատրվա¬կով խնդրել և ստացել է իր պարանոցի ոսկյա շղթան և ապարանջանը։ Մոտ մեկ րոպե անց իրենց հետևում կանգնել է տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդի կողքի նստատեղին նկատել է Դավիթ Հակոբյանին։ Անծանոթ երիտասարդը մոտեցել է ավտոմեքենային, բացել է հետևի դուռը` փորձելով նստել ավտոմեքենան։ Բռնել է նրա թևից, պահանջել վերադարձնել իր ոսկյա զարդերը, սակայն վերջինս իրեն մի կողմ է հրել, նստել է ավտոմեքենան, որով և Դավիթ Հակոբյանի հետ դիմել են փախուստի` հափշտակելով 480.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողութ¬յամբ իր ոսկյա զարդերը։ Նույն օրը դիմել է ոստիկանության Էրեբունու բաժին և կատարվածի վերաբերյալ հաղորդում տվել։
2011թ օգոստոսի 24-ին «Արմենիա» հեռուստաընկերությամբ հեռարձակվող «Հեր¬թապահ մաս» հաղորդաշարը դիտելիս տեսել և ճանաչել է իրեն կողոպտած անձանցից մեկին` Դավիթ Հակոբյանին։
Տուժող Մարտիրոս Ազարյանը վերոնշյալ ցուցմունքը պնդել է Դավիթ Հակոբյանի հետ առերես հարցաքննվելիս։
Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին 2011թ. օգոստոսի 26-ի արձանագրությամբ, համա¬ձայն որի` տուժող Մարտիրոս Ազարյանն իրեն ճանաչման ներկայացված անձանց կազ¬մում ճանաչել է ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանին ու հայտարարել, որ վերջինս 2011թ. հուլիսի 30-ին իրեն կողոպտած անձանցից մեկն է։
Տուժող Անուշավան Հովսեփյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2011թ. օգոստոսի 14-ին` ժամը 16.30-ի սահման¬ներում, Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայով քայ¬լելու ընթացքում իրեն են մոտեցել երեք անծանոթ տղաներ, նրանց թվում` մինչ այդ անծանոթ Դավիթ Հակոբյանը և Էդգար Տոնոյանը։ Ծուռ ատամներով երրորդ երիտասարդը, ինչպես հետա¬գայում պարզել է` Պողոս Պետրոս¬յա¬նը, դիմելով իրեն` հայտնել է, թե իբր ինքն անհանգստացրել է նրա քրոջը, ապա` առաջարկել է պարզաբանումներ կատարելու նպատակով մտնել մոտակա շենքի բակ։ Համաձայնել և նրանց հետ քայլել է մոտակա շենքի բակ, որտեղ անծանոթ տղաներից մեկը, բջջային հեռախոսն ականջին դրած, ձևացրել է, թե իբր խոսում է այդ աղջկա հետ, ում առաջարկել է իջնել շենքի բակ` իրեն ճանաչելու համար։ Դավիթ Հակոբյանն իրեն խնդրել է ուսումնասիրելու համար տալ պարանոցի ոսկյա շղթան և խաչը, սակայն նրան մերժել է, որից հետո Էդգար Տոնոյանը բռունցքով հարվածել է իր դեմքին, ապա` երեքով հարվածներ են հասցրել իր մարմնի տարբեր մասերին և հափշտա¬կելով 180.000 ՀՀ դրամ ընդհա¬նուր արժողությամբ իր պարանոցի ոսկյա շղթան, ոսկյա խաչը, 055-544588 համարի կան¬խավճարային քարտով «Նոկիա» տեսակի բջջային հեռախոսը` դիմել են փախուստի։ Վնասվածք ստանալու պատճառով նրանց չի հետապնդել, այլ պատա¬հական տաքսի ավտոմեքենայով գնացել է «Մալաթիա» բժշկական կենտրոն, ստացել անհրա¬ժեշտ բուժօգնություն։ Դժվարացավ վերհիշել, թե պարանոցի ոսկյա շղթան հափշտակելու ժամա¬նակ այն պոկվել է, թե` ոչ, սակայն պնդեց, որ այն հրաժարվել է տղաներին փոխանցել։
Նշեց նաև, որ 2011թ. օգոստոսի 22-ին` ժամը 16.30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թուման¬յան փողոցով քայլելու ընթացքում, Թումանյան և Մաշտոց փողոցների խաչմերուկի մոտա¬կայքում տեսել է իր ոսկյա զարդերն ու բջջայինն հափշտակած նույն տղաներին, ովքեր քայլել են Ամիրյան փողոցի ուղղությամբ։ Հետևել է նրանց, իսկ երբ վերջիններս նույն փողոցում գտնվող դեղատան մոտ մի պահ կանգ են առել, քայլելով անցել և ուշադիր զննել է նրանց։ Դա Պողոս Պետրոսյանին կասկածելի է թվացել և վերջինս իրեն մոտենալով` հե¬տաքրքրվել է` արդյո՞ք միմյանց ճանաչում են, ո՞րն է ուշադիր նայելու պատճառը։ Համոզ¬վելով, որ իրեն ծեծի ենթարկած և իրերն հափշտակած նույն տղաներն են` ծանոթության փաստը չի ընդունել, խոսակցություն գրեթե չի ծավալել ու քայլել է «Ֆրեշ» սուպերմարկետի ուղղությամբ և զան¬գահարել ոստիկանության Կենտրո¬նականի բաժին` տեղեկացնելով իր նկատմամբ ավա¬զակային հարձակում կատարած անձանց հայտնաբերելու և տվյալ պահին իր և նրանց գտնվելու վայրի մասին։ Մինչ ոստիկանների ժամանելն հետևել է այդ տղաներին, սակայն, որոշ տարածություն անցնելով, նրանց տեսադաշտից կորցրել է։ Ժամանած ոստիկանության աշխատակիցների հետ Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում շրջել և փնտրել են նրանց, նկատել «Օպերայի» տարածքում։ Ավտոմեքենայի սրահից մատնացույց է արել նրանց, որից հետո ոստիկանները գնացել են նրանց ուղղությամբ, իսկ իրեն այլ մեքենայով ուղեկցել են ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։ Նույն օրը ոստիկանները բռնել և բաժին են բերել Էդգար Տոնոյանին և Դավիթ Հակոբյանին, իսկ Պողոս Պետրոսյանին հաջողվել է փախուստի դիմել։ Դատարանում ներկայացրեց 480.000 ՀՀ դրամի քաղաքացիական հայց` պահանջելով այն որպես հան¬ցա¬գործութ¬յամբ իրեն պատճառված գույքային, ֆիզիկական և բարոյական վնաս, բռնագանձել ամբաս¬¬տան¬յալ¬ներից։
Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին 2011թ. օգոստոսի 22-ի արձա¬նագրութ¬յուններով, համաձայն որոնց` տուժող Անուշավան Հովսեփյանն իրեն ճանաչման ներկա¬յացված անձանցից մի դեպքում ճանաչել է ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանին, մյուս դեպքում` ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանին` հայտարարելով, որ վերջին¬ներս են 2011թ. օգոստոսի 14-ին իր վրա հարձակված անձանցից երկուսը։
Վկա Գայանե Սամուրգաշյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2011թ. հուլիսի 29-ից մինչև օգոստոսի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում հանգստացել է Դիլիջան քա¬ղաքում, բնակվել է վարձակալած բնակարանում։ Օգոստոսի 4-ից նույն տանն են բնակություն հաստատել նաև տանտիրոջ թոռնուհին` Մարիամ Հովսեփյանը, ինչպես նաև Էդգար Տո¬նոյանը, Դավիթ Հակոբյանը և ոմն Ժասմինան։ Դավիթ Հակոբյանի հետ փոխանակել են հեռախո¬սա¬համարներով և իր 077-14-02-03 համարի բջջային հեռախոսով կապ է պահպանել վերջինիս հետ` նրա 098-83-70-30 հեռախոսահամարին երբեմն զանգահարելով։
Վկա Թոռնիկ Սահակյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ Էդգար Տոնոյանին ճանաչում է որպես իր հարևա¬նուհի Արևհատ Միսակյանի թոռան։ Էդգար Տոնոյանը շահագործել է 077-89-49-92 և 098-69-39-27 հեռախոսա¬համարները, որոնցով իրեն զանգահարել և պայմանավորվել է նրանց տան շինա¬րարական աշխատանքները կատարելու հարցերի շուրջ։
Վկա Լաուրա Ավագյանի հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի` «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲ ընկերությունից 2009 թվականին գնած 077-89-49-92 համարի կանխավճարային քարտը շահագործելու համար նվիրել է իր եղբոր դուստր Ռիմային, վերջինս էլ` որդուն` Էդգար Տոնոյանին, ով շահագործել է այդ հեռա¬խոսաքարտը։
Դատաբժշկական փորձաքննության 2011թ. օգոստոսի 29-ի թիվ 2504 եզրակացութ¬յամբ, համաձայն որի` տուժող Անուշավան Հովսեփյանի ստացած մարմնական վնասվածք¬ները` քթի ոսկրերի փակ կոտրվածքները, աջ ստորակնակապճային շրջանի սալջարդ վերքը պատ¬¬ճառվել են բութ, կոշտ առարկաներով, հնարավոր է տուժող Հովսեփյանի (նաև այն ար¬¬տացոլող դա¬տաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու վերաբերյալ որոշմամբ) նշած ժամ¬կետում և հան¬գա¬¬մանք¬ներում, որոնք վերջինիս առողջությանը պատճառել են առող¬ջության կարճատև քայքայ¬մամբ ուղեկցված թեթև վնաս։
Պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ հրավիրված և հարցաքննված դատաբժշկա¬կան բնագավառի փորձագետ Աշոտ Դալլաքյանի ցուց¬մունքով.
Վերջինս Դատարանում պնդեց կազմած դատաբժշկական փորձաքննության 2011թ. օգոս¬տոսի 29-ի թիվ 2504 եզրակացության օբյեկտիվությունն ու հիմնավորվածությունը` վերահաս¬տա¬տելով, որ Անուշավան Հովսեփյանի մոտ հայտնաբերել են` քթի ոսկրերի փակ կոտրվածքներ, աջ ստորակնակապճային շրջանի սալջարդ վերք` ներկայիս սպիի տեսքով, որոնք վերջինիս առող¬ջությանը պատճառել են թեթև վնաս` զուգորդված առողջության կաճատև քայքայմամբ։ Միաժա¬մանակ պարզաբանեց, որ Ա.Հովսեփյանի վերաբերյալ վերոնշյալ եզրակացությունը կազմել է «Մալաթիա» բժշկական կենտրոնում լրացված ամբուլատոր քարտի գրառումների, այդ թվում` Ա.Հովսեփյանի քթի ռենտգեն հետա¬զոտության արդյունքների, ինչպես նաև փորձաքննության ընթացքում տուժողի մարմնի օբյեկտիվ զննման արդյունքներով, որոնց հիման վրա էլ կազմել է փորձագիտական եզրակացությունը։ Նշեց նաև, որ Ա.Հովսեփյանի մոտ հայտնաբերված մարմնական վնաս¬վածք¬ներն ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին վերցրած, վեր¬ջինիս առողջությանը պատ¬ճառել են առողջութ¬յան կար¬ճատև քայքայմամբ ուղեկցված թեթև վնաս։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված`
1. ամբաստանյալներ Դավիթ Հակոբյանի շահագործած 098-837030 և Էդգար Տոնոյանին պատկանող 098-693927 հեռախոսահամարներից կատարված մուտքա¬յին և ելքային զանգերի, դրանց տեղակայումների վերաբերյալ տվյալներով, համաձայն որոնց`
ա) Էդգար Տոնոյանի բջջային հեռախոսահամարը 2011թ. օգոստոսի 14-ին (ամբաս¬տանյալներին մեղսագրվող ավազակային հարձակում կատարելու օրը) շահագործվել է` ժամը 15։17-ին` Կողբացի 3ա շենքի, ժամը 15։20-ից մինչև 16։00-ն ընկած ժամանակա¬հատվածում` Երևանի Մ.Խորենացու 13ա շենքի, 16։08-ից մինչև 16 ։10-ն ընկած ժամանակահատվածում` Կողբացի 3ա շենքի, ժամը 17։01-ից մինչև 17։04-ն ընկած ժամանա¬կահատ¬վածում` Խանջյան 13ա շենքի վրա տեղադրված կայան¬ներով, իսկ
Դավիթ Հակոբյանի շահագործած հեռախոսահամարը նույն օրը` ժամը 15։21-ից մինչև 16։55-ը սպասարկվել է Երևանի Խորենացու 13ա և 24 շենքերի, ժամը 16։57-ին` Արամի 1 շենքի, ժամը 16։59-ից մինչև 17։05-ն ընկած ժամանակահատվածում` Խանջյան 13ա շենքի վրա տե¬ղադրված կայան¬ներով։
Այսպիսով, Դավիթ Հակոբյանը նույն օրը` ժամը 16։01-ին, իսկ Էդգար Տոնոյանը 16։00-ին, այսինքն` գրեթե միաժամանակ, գտնվել են Երևանի Խորենացի 13 հասցեի մոտ։ Նույն օրը` ժամը 16։03-ի սահ¬մաններում, Դ.Հակոբյանը, իսկ 16։08-ին` Էդգար Տոնոյանը գտնվել են արդեն Երևան քաղաքի Կողբացու 3ա հասցեի մոտ։ Ժամը 16։55-ին Դավիթ Հակոբյանը, իսկ 17։00-ին` Էդգար Տոնոյանը գտնվել են Երևան քաղաքի Խորենացի 13 հասցեի մոտ, այսինքն` Մաշտոցի և Ամիրյան փողոցների հատման մասի շրջակայքն սպա¬սարկող «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲ ընկերության կապն ապահովվող կայանների ծածկույթի սահմաններում։ Վերը նշվածն հաս¬տատում է տուժող Անու¬շավան Հովսեփյանի ցուցմունք¬ների արժանահավատությունը` դեպքի օրը և վայրում` 2011թ. օգոստոսի 14-ին` ժամը 16։30-ին Ամիրյան 12 շենքի բակում ամբաստանյալներ Դավիթ Հակոբ¬յանի, Էդգար Տոնոյանի և նրանց հանցակցի (ըստ մեղադրական եզրա¬կացութ¬յան Պողոս Պետրոսյանի) հարձակմանը ենթարկվելու վերա¬բերյալ, ինչպես նաև հերքում այլու¬րեքության վերա¬բերյալ ամբաս¬տանյալներ Դ.Հակոբյանի և Է.Տոնոյանի, վերջիններիս պաշտ¬պան¬ների պատճառաբանությունները։
բ) Դավիթ Հակոբյանի շահագործած 098-83-70-30 հեռախոսահամարներից կատարված մուտ¬քային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումներով, դրանց զննության արձա¬նագրութ¬յամբ, համաձայն որոնց` 2011թ. հուլիսի 30-ին` ժամը 15.59-ից մինչև 16.34-ն ընկած ժամանա¬կա¬հատվածում կատարված մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերը սպա¬սարկ¬վել են Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ պողոտայի 36 հասցեն սպասարկող` «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲ ընկե¬րութ¬յան կապի ծածկույթն ապահովող կայանների կողմից։
2. ամբաստանյալներ Է.Տոնոյանին և Դ.Հակոբյանին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնա¬կանի բաժին բերման ենթարկելու վերաբերյալ արձանագրություններով, համաձայն որոնց` նրանք ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին բերման են ենթարկվել 2011թ. օգոստոսի 22-ին` ժամը 20։30-ին, Երևանի Մաշտոցի և Թումանյան փողոցների խաչմերուկից` ավազակային հարձա¬կում կատարելու կասկածանքով։
Ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու վերաբեր¬յալ արձանագրությամբ, համաձայն որի` 2011թ. օգոստոսի 22-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրո¬նա¬կանի բաժնում նրա մոտ կատարված անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել և առգրավ¬¬վել է նաև «Սամսունգ» մակնիշի բջջային հեռախոս, ինչպես նաև 077-894992, 098-693927 և 096-989883 հեռախոսաքարտերը, որոնք, ըստ խուզարկվող Է.Տոնոյանի հայտարա¬րության, պատ¬կա¬նում են նրան։
Ամբուլատոր դատահոգեբուժական փորձաքննության 2011թ. նոյեմբերի 3-ի թիվ 424/11 եզրակացությամբ, համաձայն որի` ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանը որևէ հոգեկան հիվանդութ¬յամբ չի տառապել և չի տառապում։ Նրա մոտ հայտնաբերվել են բնավորության փսիխոպաթիկ գծեր։ Իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Էդգար Տոնոյանը ճանաչվել է մեղսունակ։
Ամբուլատոր դատահոգեբուժական փորձաքննության 2011թ. նոյեմբերի 3-ի թիվ 425/11 եզրակացությամբ, համաձայն որի` Դավիթ Հակոբյանը որևէ հոգեկան հիվանդությամբ չի տա¬ռա¬¬պել և չի տառապում, հանդիսանում է պրիմիտիվ անձ` աֆեկտիվ անկայունությամբ։ Իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Դավիթ Հակոբյանը ճանաչվել է մեղսունակ։
Վկա Մարիամ Հովսեփյանի ցուցմունքներով. Վերջինս 2012թ. փետրվարի 1-ին Դատա¬րանում հար¬ցաքննվելիս, վերահաստատելով մինչդա¬տա¬կան վարույթում տված ցուցմունքները, հայտ¬նեց, որ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տո¬նո¬յանի հետ ծանոթացել է 2011թ. հունիսին` Սևա¬նա լճի «Ծովինար» լողա¬փում հանգստանալու ընթացքում։ Իր և Դավիթի միջև ձևավորվել են ջերմ, ընկերական փոխհա¬րա¬բերություններ և 077-39-65-07, ինչպես նաև 093-552158 հեռախոսա¬համար¬ներով կապ է պահպանել Դավիթի հետ` վերջինիս 098-837030 հեռախոսահամարի վրա զանգահարելով։ Մի քանի անգամ Դավիթ Հակոբյանի հետ այցելել են Էդգար Տոնոյանի` Երևանի Կոմիտաս թաղամասում վարձակալած բնակարան, որտեղ վերջինս բնակվել է ընկերուհու` Ժասմինայի հետ։ Նշված այցելություն¬ներից մեկի ժամանակ ծանոթացել է Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի ընդհանուր ընկեր Պողոսի հետ։ Ներկա գտնվելով Պողոսի և Էդգար Տոնոյանի խոսակցություններից մեկին` տեղեկացել է, որ վերջիններս քրոջը նեղացնելու պատրվակով քաղաքացիների են կանչում պատահական շենքերի բակ և հափշտակում նրանց ոսկյա զարդերը։ Վերջին անգամ Դավիթին, Էդգարին և Պողոսին հանդիպել է 2011թ. օգոստոսի 22-ի առավոտյան, իսկ երեկոյան Պողոսից տեղեկացել է, որ ոստիկանները Դավիթին և Էդգարին ձերբակալել են, իսկ Պողոսին հաջողվել է փախչել։ Նշեց նաև, որ 2011թ. սեպտեմբերին քրեակատարողական հիմնարկից իրեն են զան¬գա¬հարել Էդգար Տոնոյանը և պահանջել, որ ոստիկանություն հրավիրվելու դեպքում ոչ մի դեպքում չպատմել ոսկյա զարդերի հափշտակության վերաբերյալ նրա և Պողոսի զրույցի մասին։
2012թ. մարտի 16-ին դիմելով Դատարան` վկա Մ.Հովսեփյանը նշել է, որ որպես վկա հարցաքննվելիս Դատարանում տվել է սխալ ցուցմունքներ, խնդրել է այն «չեղյալ հայտա¬րարել» և թույլատրել ցուցմունք տալ նույն օրը նշանակված դատական նիստի ընթացքում` 2012թ. մարտի 29-ին, որին ջանասիրաբար ներկայացել էր։
Նման ջանասիրություն ցուցաբերեց նաև 2012թ. մարտի 29-ին նշանակված նիստին ներ¬կա¬յանալով, որի ընթացքում դիմումի կապակցությամբ լրացուցիչ հարցաքննվելիս, առանց հիմ¬նավոր պատճառաբանության, հրա¬ժարվեց նախաքննական և սկզբնական դա¬տաքննա¬կան բոլոր ցուցմունքներից` նշելով, որ քննիչն է արձանագրել իր ցուցմունքները, իսկ ինքն այն ստո¬րագրությամբ հաստատել է` առանց դրանց բովանդակությանը ծանոթանալու։ Նշեց նաև, որ ցուց¬մունքները գրել է քննիչից վախենալով և չկարողանալով հստակ պատճառաբանել, թե այդ դեպքում ինչու է ամիսներ անց Դատարանում նույնաբովանդակ ցուցմունքներ տվել։ Նշեց նաև, թե իբր Դավիթ Հակոբյանի հետ Դիլիջանից վերադարձել են 2011թ. օգոստոսի 15-ին` փորձելով հաստատել այլուրեքության վերաբերյալ վերջինիս պնդումը։
Վերլուծելով մի կողմից վկա Մարիամ Հովսեփյանի նախաքննական և Դատարանում տված սկզբնական, մյուս կողմից 2012թ. մարտի 29-ին տված հակասական ու իրարամերժ ցուցմունք¬ները, դրանք համադրելով միմյանց և դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտ¬ված այլ ապացույցների հետ` Դատա¬րանն արժանահավատ է համարում մինչ 2012թ. մարտի 29-ը տրված ցուցմունքներն հետևյալ պատճա¬ռաբա¬նությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` դատա¬վորը, ինչ¬պես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազն ապացույց¬ները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ։ Քրեական դատավա¬րությունում ոչ մի ա¬պա¬ցույց նախապես հաս¬տատված ապացույցի ուժ չունի։ Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցա¬բերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան՝ մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթա¬ցակարգի շրջանակներում։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ յուրա¬քանչյուր ա¬¬պա¬ցույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ա¬պա¬¬¬¬ցույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարա¬րության տեսանկյու¬նից։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 քրեական գործով այն իրավական դիրքորո¬շումն է արտահայտել, որ համապատասխան որոշում¬նե¬րում ապացույցների գնահատումը պետք է ար¬տա¬հայտվի պատճառաբանական եզրահանգումների ձևով՝ հիմնա¬վո¬րելով, թե ինչու որոշ ապա¬ցույց¬ներ դրվել են որոշման հիմքում, իսկ մյուսները՝ մերժվել և ճանաչվել են ոչ հավաստի։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ հակասական ապացույց¬ների առկայության պարագայում, երբ հնարավոր չէ հիմնավորված հետևության հանգել անձի մեղավորության կամ անմեղության և այլ հարցերի վերաբերյալ, վարույթն իրա¬կանացնող մարմինը կարող է ապացույցների մի մասին մյուսների նկատմամբ առավելություն կամ նվազ կարևորություն տալ միայն ապա¬ցույցների հետազո¬տությունից և գնահատումից հետո։ Այսպես,
- 2011թ. հոկտեմբերի 13-ին կայացած վկա Մարիամ Հովսեփյանի երկու հարցաքննություն¬ները կատարվել են դատավարական կարգի պահանջների պահպանմամբ. թեև ցուցմունքներն արձա¬¬նագրել է քննիչը, սակայն հարցաքննվողն այն կարդալու և ստորագրելու միջոցով հաս¬տատել է դրանց արժանահավատությունը։ Հետևաբար` այս տեսանկյունով վերոնշյալ ապա¬ցույց¬ների թույլատրելիության վիճարկումն անհիմն է և չպատճառաբանված։
- 2011թ. հոկտեմբերի 13-ին քննիչի մոտ հարցաքննվելիս վկա Մ.Հովսեփյանը նշել էր, որ վախենում է գործով ամբաս¬տանյալներից և այդ պատճառաբանությամբ է հրաժարվել նրանց հետ առերես հարցաքննվե¬լուց։
- դեռևս 2011թ. դեկտեմբերի 28-ին դիմելով Դատարան` վկա Մ.Հովսեփյանը նշել էր, որ ամբաստանյալների հարազատները ճնշում են գործադրում իր նկատմամբ` պահանջելով հրաժարվել նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքներից և խնդրել իր նկատմամբ կիրառել պաշտպանության միջոցներ, ինչից Դատարանը եզրակացնում է, որ մինչդատական վարույթի ավարտից հետո ճնշումներ են գործադրվել վկայի վրա։
- իբր քննիչի նկատմամբ տածած վախի ազդեցությամբ նախաքննության ընթացքում սուտ ցուցմունքներ տալու վերաբերյալ վկա Մ.Հովսեփյանի պատճառաբանությունը մտացածին է, սկզբնական արժանահավատ ցուցմունքներից հրաժարվելու պատրվակ է, քանի որ վերջինս այդ ցուցմունքներն ըստ էության վերահաստատեց հրապարակային դատաքննության պայման¬ներում 5 ամիս անց հարցաքննվելիս, ընդ որում` Դատարանում ընդունելով, որ քննիչի հետ վերջին անգամ հաղոր¬դակցվել է նրա մոտ հարցաքննվելու օրը` 2011թ. հոկտեմբերի 13-ին։
- քննիչի մոտ հարցաքննության օրը վկա Մ.Հովսեփյանի մասնակցությամբ կատարվել է նաև լու¬սանկարով ճանաչման ներկայացնելու քննչական գործողություն, որի արձանագրության գրա¬ռում¬ների համաձայն` վկա Մ.Հովսեփյանն այլ անձանց լուսանկարների թվում նախ` ճանաչել է Պողոս Պետրոսյանին` նշելով, որ վերջինս Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի ընկեր Պողոսն է, ապա` վերստին նշել է, որ Պողոսն ու Էդգար Տոնոյանն են զրուցել և իր ներ¬կայությամբ պատմել քաղաքացիներից ոսկյա զարդեր հափշտա¬կելու մասին։
- 2011թ. հոկտեմբերի 13-ին կատարված հարցաքննությունների ընթացքում վկա Մ.Հովսեփ¬յանն հայտնել է փաստական տվյալներ, որոնք մինչ այդ նախաքննական մարմնին հայտնի չէին, մասնավորապես` հիշատակել է Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի ընդհանուր ընկեր Պողոսի անունը, ում, ի տարբերություն վերջիններիս, հաջողվել էր 2011թ. օգոստոսի 22-ին փա¬խուս¬տի դիմել ոստիկան¬ներից, ինչպես նաև ոսկյա զարդեր հափշտակելու վերաբերյալ Պողոսի (Պողոս Պետրոսյանի) և Էդգար Տոնոյանի միջև կայացած խոսակցությանը ներկա գտնվելու և այդ խոսակցության բովանդակության մասին տվյալները, որոնք քրեական գործի նյութերում մինչ այդ պահն առկա որևէ այլ ապացույցով պարզված չէին, հետևաբար` ցանկության դեպքում անգամ քննիչն այն վկա Մ.Հովսեփյանին հուշել կամ թելադրել չէր կարող։
Պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ հրավիրված և հարցաքննված, վկա Արևհատ Միսակյանը հայտնեց, որ իր թոռը` Էդգար Տոնոյանը, 2011թ. օգոտոսի 12-ին եկել է Արմավիրի մարզի Աղավնատուն գյուղ, որտեղից Երևան է վերադարձել միայն օգոստոսի 15-ին` օրվա երկրորդ կեսին։ Նշեց նաև, որ 2011թ. օգոստոսի 14-ին Էդգարը, թեկուզ կարճաժամկետ, չի բացա¬կայել իր տնից և միշտ եղել է իր աչքի առաջ։
Վերը շարադրած իրավական վերլուծությունների արդյունքներով բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման ենթարկելով սույն գործով ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանի այլուրեքության հաս¬տատմանն նպատակաուղղված վկա Արևհատ Միսակյանի ցուցմունքը, այն համադրելով և վերլուծելով դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույց¬նե¬րի` տուժող Անուշավան Հովսեփյանի ցուցմունքի, այդ թվում` առերես ցուցմունքի, Էդգար Տոնոյանին ճա¬նաչման ներկա¬յացնելու արձանագրության, որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված` Էդգար Տոնոյանին պատկանող 098-693927 հեռախոսա¬համար¬ներից կատար¬ված մուտքա¬յին և ելքային զանգերի, դրանց տեղա¬կայումների վերաբերյալ տվյալների հետ` Դա¬տարանն այն արժա¬նահավատ չի հա¬մա¬րում, գտնելով, որ այլու¬րեքության մասով այն մտացածին է և հե¬տապնդում է վկա Արևհատ Միսակյանի թոռանը` սույն գործով ամբաս¬տանյալ Է.Տոնոյանին քրեական պատասխանատ¬վութ¬¬յունից և պատժից զերծ պահելու նպատակ։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում հետազոտված ապա¬ցույց¬ների գնահատման արդյունքներով Դատարանն հաստատված է համարում այն, որ ամբաս¬տանյալներ Դավիթ Հակոբյանն ու Էդգար Տոնոյանը, այլ անձի (ըստ մեղադրական եզրա¬կացության` Պողոս Պետրոսյանի) հետ նախնական համաձայնության գալով, մեղավո¬րությամբ կա¬տարել են ավա¬զա¬կային հարձակում, այսինքն` հան¬ցավոր արարք« որն համա¬պա¬տաս¬խա¬նում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատես¬ված հանցա¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին, հետևաբար` վեր¬ջիններս քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬վության և պատժի ենթա¬կա են նշված հոդված¬ով։
Բացի այդ, ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանը, նախնական համաձայնության գալով չպարզված անձի հետ, տուժողի առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գոր¬¬ծադրելով, բացահայտ հափշտակել է վերջինիս զգալի չափի գույքը ։ Վերը նշված արարքն համապատաս¬խանում է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգքրի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետերով նախատես¬ված հանցա¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին, կատարվել է մեղավորությամբ և ամբաստանյալ Դա¬վիթ Հակոբյանը քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬վության և պատժի ենթա¬կա է նաև այդ հոդվածով։
Ամբաստանյալներին առաջադրված մե¬ղադրանքում նրանց մեղա¬վո¬րութ¬յան վերաբերյալ հետևության Դատարանը հան¬գեց նախապես քննարկելով և մերժելով նրանց արդարացնելու վե¬րա¬բերյալ վեր¬ջիններիս պաշտպան¬ների հարուցած միջնորդությունները։
Այսպես, ամբաստանյալ Դ.Հակոբյանի պաշտպան Հայկ Իսրայելյանը պաշտպանական ճառում վիճարկեց մեղսագրվող հանցանքներին իր պաշտպանյալի մասնակցությունը` նշելով, որ դատաքննության ընթացքում ինքն ու պաշտպանյալը զրկվել են դեպքից հետո ժամկե¬տային զին¬վո¬րական ծառայության զորակոչված և ԼՂՀ-ում ծառայող, գործով տուժող Մարտիրոս Ազարյանին Դատարանում հարցաքննելու հնարավորությունից, այն դեպքում, երբ վերջինիս ցուց¬մունքներում ըստ իր մեկնաբանության առկա են էական հակասություններ, այդ թվում` մեղսագրվող կողոպուտին իր պաշտպանյալի և նրա ենթադրյալ հանցակցի դերաբաշխման վերա¬բերյալ։ Մինչդեռ, տուժողի ցուցմունքները հրապարակվել և հետազոտվել են նրան Դատա¬րան հրավիրելու և հարցաքննելու ուղղությամբ ձեռնարկված քրեադա¬տավարական օրենքով նախատեսված բոլոր միջոցներն սպառելուց հետո։ Բացի այդ, մինչդատական վարույ¬թում վերջինս բազմիցս հարցաքննվել է, այդ թվում` ամբաստանյալ Դ.Հակոբյանի հետ առերես, այսինքն` վերջինս ունեցել է տուժող Մ.Ազարյանին հարցեր տալու իրական հնարավորութ¬յուն։ Տուժող Մ.Ազարյանին երկուսով, թե առանձին-առանձին մոտենալը որևէ կերպ չի փոխում ամ¬բաս¬տանյալ Դ.Հակոբյա¬նին և նրա հանցակցին մեղսագրվող արարքի քրեաիրա¬վական բնույթը, որևէ էական հակասութ¬յուն իր մեջ չի բովանդակում, և միջնորդությունն այդ մասով անհիմն է։
Բացի այդ, պաշտպան Հ.Իսրայելյանի համոզմամբ իր պաշտպանյալին այդ դրվագով առաջադրված մեղադրանքը` կողոպուտը, որակված է սխալ, քանի որ տուժող Մ.Ազարյանի` հրապարակված և հետազոտված ցուցմունքների համաձայն` վերջինիս ոսկյա զարդերին են¬թադրյալ հանցագործները տիրացել են խաբեության եղանակով։
Ամբաստանյալ Է.Տոնոյանի պաշտպան Գ.Մելքոնյանը պաշտպանական ճառում վիճար¬կեց իր պաշտպանյալին առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը` պատճառաբա¬նելով, որ այն ճիշտ չի որակված։ Ըստ Գ.Մելքոնյանի` դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Ա.Հովսեփյանն այդպես էլ չհստակեցրեց, թե ինչ հանգամանքներում է վերջինիս պարանոցի ոսկյա շղթան հայտնվել այն հափշտակողների ձեռքին, իսկ տուժող Ա.Հովսեփյանի պարանոցից մարմնական վնասվածքների բացակայությունը վկայում է այն մասին, որ նա այդ շղթան ենթադրյալ հանցագործներին է տվել առանց բավարար հիմքերի վստահելու, խաբվելու հետևանքով, որից հետո է հարված ստացել և ծեծի ենթարկվել։ Ըստ պաշտպանի մեկնաբա¬նութ¬յան` նման պայմաններում մինչև տուժող Ա.Հովսեփյանի նկատմամբ բռնություն գործադրելն հափշտակությունն արդեն ավարտված էր, հետևաբար` ենթադրյալ հան¬ցագործ¬ների արարքը պետք է որակվեր որպես խարդախություն կամ առավե¬լագույնը` կողոպուտ, իսկ մարմնական վնասվածքը գնահատվեր ըստ հետևանքի` որպես անձի ֆիզիկական անձեռնմխե¬լիության դեմ ուղղված հանցագոր¬ծություն։
Իր պաշտպանյալին առաջադրված մեղադրանքի օրինականությունն ու հիմնավոր¬վա¬ծութ¬յունը պաշտպան Գ.Մելքոնյանը վիճարկեց նաև տուժող Ա.Հովսեփյանի նկատմամբ նշա¬նակված դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացության տեսանկյու¬նով` միջնորդելով նշա¬նակել կրկնա¬կի դատաբժշկական փորձաքննություն և պատճառաբանելով, որ այն կասկած է հա¬րու¬ցում, քանի որ փորձագետը եզրակացություն տալուց առաջ չի հետազոտել տուժող Ա.Հովսեփյա¬նի քթի ռենտգեն լուսանկարահարման ժապավենը։ Բացի այդ, նույն եզրակա¬ցութ¬յունում առկա են հակասությունները` մի տեղ նշված է քթի կոտրվածքի, մեկ այլ տեղ կոտրվածքների մասին։
Մինչդեռ, Դատարանի համոզմամբ վիճարկվող եզրակացությունը կասկածելի չէ, փոր¬ձաքննության կատարման դատավարական կարգը չի խախտվել. Անուշավան Հովսեփյանի վերա¬բերյալ վերոնշյալ դատաբժշկական եզրակացությունը կազմվել է «Մալաթիա» բժշկական կենտրոնի տրամադրած ամբուլատոր քարտի գրառումների, այդ թվում` Ա.Հովսեփյանի քթի ռենտգեն հետա¬զոտության արդյունքների, ինչպես նաև փորձաքննության ընթացքում տուժողի մարմնի օբյեկտիվ զննման արդյունքներով։ Նույն եզրակացության և փորձագետ Ա.Դալլաքյանի ցուցմունքի համաձայն` տուժող Հովսեփյանի մոտ հայտնաբերված մարմնական վնաս¬վածք¬ները ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին վերցրած, վերջինիս առողջությանը պատ¬ճառել են առողջութ¬յան կար¬ճատև քայքայմամբ ուղեկցված թեթև վնաս։ Հետևաբար` պաշտպան Գ.Մելքոնյանի ներկայացրած միջնորդությունը` կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու վերաբերյալ, զուրկ է դատավարական և փաստական հիմնավորումներից։
Պաշտպան Գ.Մելքոնյանը, վերահաստատելով դատաքննության ընթացքում հարուցած և խորհրդակցական սենյակում անդրադառնալու պայմանով հետաձգված միջնորդությունը, խնդրեց որպես ապացույց անթույլատրելի ճանաչել իր պաշտպանյալին տուժող Ա.Հովսեփյանի ճանաչմանը ներկայացնելու արձանագրությունը` պատճառաբանելով, որ Է.Տոնոյանը մինչ այդ ունեցել է բերման ենթարկվածի, ուստի և կասկածյալի կարգավիճակ, սակայն մինչ ճանաչման ներկայացվելը պաշտպան ունենալու իրա¬վունքը նրան չի պարզաբանվել, նրա այդ իրավունքը ոտնահարվել է։ Բացի այդ, միջնորդեց կիրառել Արմեն Սարգսյանի վերաբերյալ 2009թ. սեպտեմբերի 16-ի թիվ ԵՔՐԴ/0295/01/08 գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումը և որպես ապացույց անթույլատրելի ճանաչել իր պաշտպանյալի և տուժող Անուշավան Հովսեփյանի միջև կատար¬ված առերեսման արձանագրությունը, քանի որ դրա բովանդակությունն ամբողջությամբ հիմնված է իր կարծիքով ան¬թույլատրե¬լի այդ քննչական գործողության` ճանաչման ներկայացնելու արձա¬նագրության տվյալների վրա։ Անդրադառ¬նա¬լով վերը նշված միջնորդությանը` Դատարանը գտնում է, որ այն ևս անհիմն է, որպիսի հետևության է հանգում հետևյալ իրավական վերլուծությունների և պատճառաբանութ¬յուն¬ների արդյունքներով.
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն` կասկածյալն ունի պաշտ¬պանության իրավունք։ Քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը կասկածյալին հնա¬րա¬վորություն է ընձեռում օրենքով չարգելված բոլոր միջոցներով իրականացնելու պաշտպա¬նութ¬յան իր իրավունքը ։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի համաձայն` կասկածյալը ձերբակալ¬ման մասին քրեական հետապնդման մարմնի որոշումը, ձերբակալման արձանագրությունը կամ խափանման միջոց ընտրելու մասին որոշումն իրեն հայտարարելու պահից իրավունք ունի ունենալ պաշտպան, հրաժարվել պաշտպանից և պաշտպանվել ինքնուրույն։ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 131.1 հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարելու մեջ կասկածվող անձին հետաքննության մարմին, քննիչի կամ դատախազի մոտ բերելուց հետո` երեք ժամվա ընթացքում, կազմվում է կասկածյալի ձերբակալման արձանագրություն։
Գ.Միքայելյանի վերաբերյալ 2009թ. դեկտեմբերի 18-ի ԵԱԴԴ/0085/06/09 գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանն Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի իրավական դիրքորո¬շում¬ների հիման վրա արձանագրել է, որ բերման ենթարկվածի իրավական վիճակը համապատաս¬խանում է «քրեական մեղադրանքի» ներկայացման «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազա¬տությունների պաշտպանության եվրոպական կոնվենցիայի» պահանջին` Եվրոպական դատա¬րանի բովանդակային մեկնաբանմամբ։ Ուստի բերվածի կարգավիճակի առանձնահատ¬կություններն հաշվի առնելով (նախնական և կարճաժամկետ բնույթը)` բերվածը պետք է օժտված լինի առնվազն հետևյալ իրավունքներով` իմանալու իրեն արգելանքի վերցնելու պատճառը, տեղեկացնելու իրեն բերման ենթարկելու մասին, հրավիրելու իր փաստաբանին, լռելու։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համաձայն` Դավիթ Հակոբյանը և Էդգար Տոնոյանը ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին բերման են ենթարկվել 2011թ. օգոստոսի 22-ին` ժամը 20։30-ին, համաձայն նրանց բերման ենթարկելու վերաբերյալ կազմված արձանագրությունների` տեղեկացվել են ավազակային հարձակման մեջ կասկածվելու մասին։ Նշված օրը տուժող Ա.Հովսեփյանը ՀՀ ոստիկանության նույն բաժնում լրացուցիչ հարցաքննվել է ժամը 20։30-ից մինչև 20։55-ն ընկած ժամանակա¬հատ¬վածում։ Բերման ենթարկված Էդգար Տոնոյանը տուժող Ա.Հովսեփյանի ճանաչմանն է ներկայացվել ժամը 21։00-ից մինչև 21։25-ն ընկած ժամանակահատվածում, որից հետո` ժամը 22։00-ին, ձերբակալվել է, ապա պաշտպան ունենալու իրավունքին ծանոթացվելով` պաշտպան է խնդրել։ Նախաքննական մարմինը ապա¬հովել է նաև վերջինիս պաշտպան ունենալու և լռելու իրավունքը, քանի որ Էդգար Տոնոյանը չի հարցաքննվել, նրա մասնակցությամբ տուժող Ա.Հովսեփյանի հետ առերեսում չի իրականացվել մինչև ծնողի կողմից վարձված փաստաբանին որպես պաշտպան ներգրավելը։ Ամբաստանյալ Դ.Հակոբյանը տուժող Ա.Հովսեփյանին ճանաչման է ներկայացվել նույն օրը ժամը 21։30-ից 21։50-ն ընկած ժամանակահատվածում, Դավիթ Հակոբյանը ձերբակալվել է ժամը 22։20-ին, պարզաբանվել է պաշտպան ունենալու իրավունքը, որից վերջինս հրաժարվել է և ըստ էության օգտվել ցուցմունք տալուց ազատ լինելու(լռելու) իրավունքից։ Նույն օրը` ժամը 22։17-ից մինչև 23։05-ն ընկած ժամանակահատվածում առերեսում է իրականացվել տուժող Ա.Հովսեփյանի և կասկածյալ Դավիթ Հակոբյանի միջև, որի ընթացքում վերջինս հերքել է իր մասնակցությունը մեղսագրվող ավազակությանը։
Նշված օրվա քննչական և դատավարական գործողությունների մի մասը գիշերային ժամանակ կատարելը վկայում է դրանց անհետաձգելիության մասին, որը Դատարանի համոզմամբ պայմանավորված է եղել նաև բերման ենթարկվածների իրավունքներն ու շահերն ապահովելու անհրաժեշտությամբ, մասնավորապես` երեք ժամվա ընթացքում նրանց ազատ արձակելու կամ ձերբակալելու հիմքերի ստուգման տեսանկյունով։ Բերման ենթարկվածներին ճանաչման ներկայացնելու պահին գործով ամբաստանյալները, ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի դրույթների համաձայն, չեն ունեցել կասկածյալի կարգավիճակ, մինչև ձերբակալվելը (Դ.Հակոբյանը նաև ձերբակալվելուց հետո) չեն դիմել նրանց պաշտպանով ապահովելու խնդրանքով, ինչը քննիչին չի զրկել տվյալ իրավիճակում անhետաձգելի քննչական գործողությունները` ճանաչումները, իրականացնելու հնարավորությունից։ Այն պա¬հին, երբ կասկածյալ Է.Տոնոյանը պաշտպան է պահանջել, ընդ որում ծնողի կողմից վարձված պաշտպան, նախաքննական մարմինը դադարեցրել է նրա մասնակցությամբ բոլոր քննչական գործո¬¬ղութ¬յունների իրականացումը մինչև գործի վարույթին պաշտպանի ներգրավումը։
Վերոնշյալների հիման վրա Դատարանն հանգում է այն եզրակացության, որ ճանաչման ներկայացվելուց առաջ բերման ենթարկված Էդգար Տոնոյանի պաշտպանության իրավունքը չի խախտվել, ձերբակալումից հետո` առավել ևս և ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 105-րդ հոդվածում թվարկված հիմքերով այդ և տուժող Ա.Հովսեփյանի մասնակցությամբ կատարված հետագա քննչական գործոությունների արձանագրություններն որպես ապացույց անթույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ պաշտպան Գ.Մելքոնյանի միջնորդությունն անհիմն է և մերժման ենթակա։
Որպես ճանաչման ներկայացնելու արձանագրությունն անթույլատրելի ճանաչելու մեկ այլ փաստարկ պաշտպանները նշել են այն, որ իրենց պաշտպանյալները ոստիկանության բաժին էր բերել 2011թ. օգոստոսի 22-ին տուժող Անուշավան Հովսեփյանի կողմից մատնացույց արվելուց անմիջապես հետո, որի պայմաններում, ըստ նրանց մեկնաբանման, բացակայել է իրենց պաշտպանյալներին տուժող Ա.Հովսեփյանի ճանաչմանը ներկայացնելու քրեադատավարական հիմքը։ Ըստ պաշտպանների` նախաքննական մարմինն այդ եղանակով արհեստականորեն ստեղծել է մեղադրանքը հիմնավորող լրացուցիչ ապացույցներ։
Տուժող Ա.Հովսեփյանի ցուցմունքի համաձայն` ամբաստանյալներ Էդգար Տոնոյանը և Դավիթ Հակոբյանը 2011թ. օգոստոսի 22-ին Կենտրոն վարչական շրջանում հայտնաբերվել և ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին են բերման ենթարկվել իր կողմից մատնացույց արվե¬լուց հետո, սակայն նրանց բռնելու բուն գործընթացին ներկա չի գտնվել, այլ տեղափոխվել է ոստիկանության նույն բաժին, ուր իրեն ճանաչման են ներկայացվել Էդգար Տոնոյանը, ապա Դավիթ Հակոբյանը։ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 221-րդ հոդվածի համաձայն` ճանաչման ներկայացնելու անհրաժեշտությունը որոշում է նախաքննական մարմինը, ով ՀՀ քրեա¬կան դատավարական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` գործի բազմա¬կող¬մանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննությունն ապահովելու համար լիազորված է ինքնուրույն ուղղություն տալ քննութ¬անը։ Տվյալ դեպքում քննիչը անհրաժեշտ է համարել կատարել ճանաչումներ, ինչը, նրանց մատ¬նա¬ցույց անելու, սակայն բռնելու բուն գործընթացին ներկա չգտնվելու դեպքում Դատարանի տեսանկյու¬¬նով արդարացված էր, քանի որ, սեղմ ժամկետներում կատարվելով, բացառել է ավա¬զա¬կությանն իրականում առնչություն չունեցող անձանց բերման ենթարկելու և կարճաժամկետ արգելանքի վերցնելու նույնիսկ չնչին հնարավորությունը։ Ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանին տուժող Մ.Ազարյանը ճանաչել է հեռուստատեսությամբ նրան տեսնելիս, որի կա¬պակ¬ցությամբ ցուցմունք տալը, Դատարանի գնահատմամբ, ճանաչման ներկայացնելու քննչա¬կան գործողությանը փոխարինել չէր կարող, հետևաբար` մինչ նույն անձանց միջև առերե¬սում իրականացնելը ճանաչման կատարումը բխում է քննիչի` ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 221-րդ հոդվածի և 55-րդ հոդվածի 3-րդ մասով վերապահված լիազորություններից և այն որպես ապացույց անթույլատրելի ճանաչելու փաստարկ չէ։
Ամբաստանյալներին մեղսագրվող արարքները սխալ որակելու վերաբերյալ պատճա¬ռա¬բա¬նությունները քննարկելիս Դատարանն հարկ է համարում անդրադառնալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175, 176 և 178 հոդվածներով նախատեսված հանցակազմերի (օբյեկտից կողմի) վեր¬լու¬ծությանը.
Այսպես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի համաձայն` խարդախությունը խա¬բեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի զգալի չափերով գույքի հափշտա¬¬կությունն է։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` կողոպուտն ուրիշի գույքի բացահայտ հափշտակությունն է։ Նշված հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով պա¬տաս¬խա¬նատվություն է նախատեսում նույն արարքի համար, որը զուգորդվել է կյանքի և առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառ¬նալիքով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ավազակությունն ուրիշի գույքն հափշտակելու նպատակով կատարված հարձակումն է, որը կատարվել է կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի վելուծությունից ակնհայտ է, որ հափշտակության այս եղանակի դեպքում բռնությունը կամ դա գործադրելու սպառնալիքն հանդիսանում են գույքին տիրանալու միջոց, հետևաբար` դրանց գործադրումն առանց գույքին տիրանալու նպատակի, չի կարող որպես ավազակություն որակվել։ Բռնությունը կամ սպառնալիքը չեն կարող ավազակության հատկանիշ համարվել այն դեպքում, երբ դրանք գործադրվել են գույքի հափշտակությունից հետո և այդ մասով պաշտպան Գ.Մելքոնյանի միջնորդությունը կարծես հիմնավոր է, սակայն միայն առաջին հայացքից, քանի որ եթե բռնությունը կամ այն գործադրելու սպառնալիքը գործադրվում է հափշտակված գույքը պահելու շարժառիթով, ավազակության հանցակազմ առկա է։ Եթե հանցավորի կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնությունը կամ դրա սպառնալիքը գործադրվում է հափշտակածն իր մոտ պահելու համար, ապա գողությամբ, կողոպուտով կամ խարդա¬խությամբ սկսված հափշտակությունը վեր է ածվում ավազակության։ Այսպիսով, կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնությունը կամ սպառնալիքն ավա¬զա¬կության հատկանիշ է ոչ միայն այն դեպքում, երբ գործադրվում է գույքին տիրանալու նպա¬տակով, այլև գույքին տիրանալուց հետո` այն իր մոտ պահելու համար։ Տվյալ դեպքում տուժող Ա.Հովսեփյանի` դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքներով պարզվեց, որ վերջինս պարանոցի ոսկյա շղթան ամբաստանյալներին չի փոխանցել, ավելին` առաջին հարվածը ստացել է ոսկյա շղթան ներկայացնելու պահանջը չկատարելուց անմիջապես հետո, հետևաբար` ամբաստնյալներին մեղսագրվող արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին մասով որակված է ճիշտ։ Քննարկվող արարքն ավազակություն պետք է որակվեր նույնիսկ այն դեպքում, եթե դատաքննությամբ հաստատվեր, որ տուժող Ա.Հովսեփյանն առաջին հարվածը ստացել է ոսկյա շղթան և բջջային հեռախոսն ամբաստանյալներին և նրանց հանցակցին մոլո¬րության ազդեցությամբ հանձնելուց հետո, քանի որ ակնհայտ է, այդ հարվածը կարող էր պայմա¬նավորված լինել բացառապես մեկ` հափշտակածը պահելու և դրանով հանդերձ դեպքի վայ¬րից փախուստի դիմելու շարժառիթով։
Բացի այդ, խարդախության դեպքում գույքը տիրապետողն այն հանցավորին է հանձ¬նում` միաժամանակ նրան փոխանցելով գույքի նկատմամբ սեփականության բոլոր լիազորութ¬յունները կամ դրանցից թեկուզ մեկը, մինչդեռ տվյալ պարագայում նման որևէ լիազորություն տուժող Ա.Հովսեփյանն ամբաստանյալներից որևիցե մեկին չի փոխանցել, նույնիսկ նման մտադրություն չի ունեցել։ Ուսումնասիրելու և վերադարձնելու պատրվակով Ա.Հովսեփյանից, որպես սեփա¬կա¬նա¬տեր, ոսկյա շղթա պահանջելը նրա որևէ լիազորության փոխանցման հետ չի կարող նույ¬նաց¬վել, հետևաբար` հանցավոր այդ արարքը խարդա¬խութ¬յուն որակելու բավարար փաստարկ չէ։
Նույն պատճառաբանությամբ որպես խարդախություն չի կարող որակվել նաև ամբաս¬տանյալ Դ.Հակոբյանի և վերջինիս հանցակցի խմբային հանցավոր գործո¬ղությունները, նույնիսկ եթե տուժող Մ.Ազարյանի ոսկյա իրերը քննությամբ չպարզված անձի ձեռքն են անցել խա¬բեությամբ` կարճ ժամակահատվածում ուսումնասիրելու և տուժողին վերադարձնելու պատրվա¬կով։ Վերջինիս և ամբաստանյալ Դ.Հակոբյանի հանցավոր գործողությունների բնույթից ակնհայտ էր, որ այն կարճ ժամանակ անց վերածվելու էր կողոպուտի, ինչը տեղի է ունեցել և որի ընթացքում էլ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն է գործադրվել ոսկյա իրերը ետ պահանջող տուժող Մ.Ազարյանի նկատմամբ` նրան մի կողմ հրելու և տաքսի ավտոմեքենայով անարգել փախուստի դիմելու միջոցով։
Այսպիսով, պաշտպանական ճառերով ներկայացված միջնորդություններն անհիմն են, այդ միջնորդությունների հիմքում դրված ապացույց¬ները և դրանցով հաստատված փաստերը` ոչ լիարժեք և միակողմանի գնահատելու, յուրովի վերլուծելու և մեկնաբանելու հետևանք, չեն բխում դատաքննությամբ հետազոտված ապա¬ցույց¬ների պատշաճ գնահատման արդյունքներից։
Ամբաստանյալներ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ նշանակելիս, ինչպես նաև պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցը որոշելիս Դատա¬րանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկվող անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հանցանքի ծանրութ¬յանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավա¬րար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղ¬մացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
Դատարանը որպես ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի անձը բնու¬թագրող տվյալ է գնահատում նրանց երիտասարդ լինելը, Դավիթ Հակոբյանի դեպքում նաև` դրակա¬նորեն բնութագրվելն ու վատա¬ռողջ լինելը։ Դատարանը որպես Էդգար Տոնոյանի անձը բնու¬թագրող հանգա¬մանք է դիտարկում վերջինիս վատառողջ լինելը` նկատի ունենալով այն, որ նա հաշ¬վառ¬ված է ՀՀ ԱՆ «Հոգեբուժական բժշկական կնետրոն» ՓԲ ընկերության ավանի կլինի¬կայում «անձնային գծերի շեշտվածություն հիստերիկ տիպի կրկնվող իրավիճակային ռեակցիա¬ներ» ախտորոշմամբ։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով պարզվեց նաև, որ ամբաստանյալ¬ներ Էդգար Տոնոյանը և Դավիթ Հակոբյանը նախկինում դատապարտվել են դիտավորյալ հան¬ցա¬գոր¬ծություններ կատարելու համար, մասնավորապես`
ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանը Երևանի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների ընդհա¬նուր իրավասության դատարանի 2010թ. հուլիսի 13-ի ԵԱԴԴ/0046/01/10 դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանք կատարելու համար դատապարտվել է ազատազրկման 2 տարի ժամկետով։ Պատժի կրումից Դ.Հակոբյանն ազատվել է 2011թ. հունիսի 3-ին` «Համանե¬րում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման թիվ 1-ին կետի 1-ին ենթակետով։
Ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանը
- Երևանի քրեական դատարանի 2009թ. հունվարի 16-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգքրի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցավոր արարք կա¬տա¬րելու համար դատապարտվել է ազա¬տազրկման 2 տարի ժամկետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` սահմանվելով փորձաշրջան 1 տարի ժամկետով։
- Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2009թ. հուլիսի 13-ի դատավճռով` ՀՀ քրեական օրենսգքրի 177-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի կիրառմամբ դատապարտվել է ազա¬տազրկման 3 տարի ժամկետով։ Նույն դատավճռով համաներում հայտարարելու մասին ՀՀ Ազգա¬յին ժողովի 2009թ. հունիսի 19-ի որոշման 1-ին հոդվածի 1-ին կետի կիրառմամբ Է.Տոնոյանն ազատվել է պատժից։
- Երևանի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010թ. հուլիսի 13-ի ԵԱԴԴ/0046/01/10 դատավճռով Էդգար Տոնոյանը ՀՀ քրեական օրենսգքրի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանք կատարելու համար դատա¬պարտվել է ազատազրկման 2 տարի ժամկետով, սակայն չկրած պատժից (10 ամիս 13 օր ժամկե¬տով ազատազրկում) պայմանական վաղակետ ազատվել է Արագածոտնի մարզի ընդ¬հանուր իրա¬վա¬սութ¬յան դատարանի 2011թ. մարտի 22-ի որոշմամբ։
Վերոգրյալների հիման վրա, կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի, ինչպես նաև 2-րդ մասի 1-ին կետի պահանջները` Դատարանը, որպես ամբաստանյալներ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի պատասխա¬նատ¬վությունը և պատիժը ծանրաց¬նող հան¬գամանք է գնահատում համապատասխանաբար` հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը և վտան¬գա¬վոր ռեցիդիվը։
Քննարկելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածով սահմանված` հանցագոր¬ծութ¬յուն¬ների ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելու կարգը սույն գործով ամբաս¬տանյալներ Դ.Հակոբյանի և Է.Տոնոյանի նկատ¬մամբ կիրառելու հարցը` Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այն ամբաստան¬յալների նկատ¬մամբ կիրառելի չէ հետևյալ պատճառա¬բա¬նությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի համաձայն` արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով։
2011թ. մայիսի 23-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքում 67.1-րդ հոդվածի լրացում կատարելով` օրենսդիրը սահմանեց հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելու հատուկ կարգ, թեև մինչ այդ ռեցիդիվը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածով սահման¬ված բացա¬ռապես պատասխանատվությունը և պատիժը խստացնող հանգամանք էր։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի մեկնաբանմամբ` հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատ¬վա¬ծություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարած հանցանքի համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն` անձը դատվածություն ունեցող է համարվում մեղադրական դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու օրվանից մինչև դատ¬վա¬ծությունը մարվելու կամ հանվելու պահը, ընդ որում` դատվածության ժամկետի հոսքը սկսվում է նշանակված պատիժը կրելու ավարտից։
Սույն գործով նրանց մեղսագրվող հանցագործություններն ամբաստանյալներ Դավիթ Հակոբյանն ու Էդգար Տոնոյանը կատարել են 2011թ. հուլիսի 30-ին և օգոստոսի 14-ին, այսինքն` ՀՀ քրեական օրենսգրքում 67.1-րդ հոդվածի լրա¬ցում նախա¬տեսած 2011թ. մայիսի 23-ի օրենքի ընդու¬նումից հետո, և առաջին հայացքից նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքում 67.1-րդ հոդ¬վածի կարգով պատիժ նշանակելուն որևէ խոչընդոտ չկա։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն` արարքի հանցավորությունը և պատ¬ժելիությունը որոշվում են հանցանքը կատարելու ժամանակ գործող օրենքով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` արարքի հանցավո¬րությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքն հետադարձ ուժ ունի, այսինքն` տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելն համապատասխան արարքը կատարած անձանց, այդ թվում` այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվա¬ծություն։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` արարքի հանցավորությունը սահմանող, պա¬տի¬ժը խստացնող կամ հանցանք կատարածի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքը (այդ թվում` պատիժ կրող կամ դատվա¬ծություն ունեցող անձանց մասով) հետադարձ ուժ չունի։
Ակնհայտ է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի կարգով ամբաստանյալի նկատ¬մամբ պատիժ նշանակելիս նրա վիճակն էականորեն կարող է վատթարանալ, քան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի ուժով ռեցիդիվն որպես պատասխա¬նատ¬վութ¬յունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք գնահատելու և ընդհանուր կարգով պատիժ նշանակելու պարա¬գայում։
Քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի մեկնաբանությունից հետևում է, որ ռեցիդիվի առկա¬յությունը պայմանավորվում է քննվող դեպքին նախորդող ժամանակահատվածում նույն անձի կողմից դիտավորյալ հանցանք կամ հանցանքներ կատարելու և դատապարտ¬վելու հետ` դատ¬վածության առկայության պայմաններում։
Ամբաստանյալներ Դավիթ Հակոբյանն ու Էդգար Տոնոյանը սույն գործով նրանց մեղ¬սագրվող հանցանքները կա¬տա¬րել են ՀՀ քրեական օրենսգրքում 67.1-րդ հոդվածի լրացումը կա¬տա¬րելուց հետո, սակայն Երևանի Աջափնյակ և Դավիթաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010թ. հուլիսի 13-ի դատավճռով հաստատված հան¬ցանքները` 2010թ. փետրվարի 5-ին, այսինքն` մինչ վերոնշյալ օրենքում լրացում կատարելը, հետևաբար` ամբաստանյալների պատժելիության հարց` դատվածության հանգամանքի գնահատումը, պայմանավորված ռեցիդիվի ինստիտուտի առանձնահատկությամբ (այսինքն` նախկին հան¬ցանքների քրեաիրավական հետևանքների հետ հետադարձ կապով), սույն գործով պետք է որոշվեն այդ հանցանք¬ների կատարման ժամանակ գործող քրեաիրավական, այդ թվում` պատիժ նշանակելու և հանցա¬գոր¬ծությունների ռեցիդիվի ինստի¬տուտ¬ներով։
Վերոնշյալ իրա¬վական վերլուծությունների արդյունքներով Դատարանը եզրակացնում է, որ նյու¬թաիրա¬վական վերոնշյալ նորմը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածը, չի կարող տարած¬վել մինչ դրա ուժի մեջ մտնելն համապատասխան արարքներ կատարած և դատվա¬ծութ¬յուն ունե¬ցող անձանց, այդ թվում` սույն գործով ամբաստանյալներ¬ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյա¬նի վրա։ Տվյալ դեպ¬քում ռեցիդիվը և վտանգավոր ռեցիդիվը օրինականության և օրենքին հետադարձ ուժ տալու սկզբունքների անմիջական գործողության ուժով պետք է հաշվի առնել բացա¬ռապես որպես ամբաստանյալների պատաս¬խա¬նատվությունը և պա¬տիժը ծանրաց¬նող հանգա¬մանք։
Ամբաստանյալներ Դ.Հակոբյանի և Է.Տոնոյանի պատասխանատվություն ու պատիժը ծանրացնող այլ հանգամանքներ Դատարանը չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալներ Դ.Հակոբյանի և Է.Տոնոյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տե¬սակի ընտրության և այն կրելու անհրա¬ժեշ¬¬տության խնդրին` Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով սահմանված հանցակազմի պատժամասը բացար¬ձա¬կ որոշակի է, այսինքն` նախա¬տեսում է պատիժ բացառապես ազատազրկման ձևով, հետևաբար` քննարկ¬ման են¬թակա են այն կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում), ինչ¬պես նաև տվյալ հոդվածով նախատեսված ազատազրկումից ավելի մեղմ պատժատեսակ նշանա¬կելու հարցերը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրա¬ռում)։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի անձը բնութագրող տվյալները, հանցագոր¬ծությունների համապատասխանաբար` ռե¬ցիդիվի և վտանգավոր ռեցիդի¬վի առկա¬յութ¬յունը, նրանց վերագրվող հանցա¬գոր¬ծութ¬յունների բնույթն ու վտանգա¬վորության աստիճանը` հափշտա¬կության կատարման առավել վտանգավոր եղանակի` ավազակության անցնելու փաստը, նախորդ քրեական գործով խմբի կազմում հափշտակություն (փորձ) կատարելու հա¬մար դատապարտվելու, պատժի կրումից ազատվելու, սակայն համատեղ հան¬ցավոր գործունեությունը շարունակելու փաստը, ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանի դեպքում` պատիժն ամբողջությամբ չկրած նոր դիտավորյալ հանցանք կատարելու հանգամանքը, ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի դեպքում` սույն գործով մեղսագրվող հանցագործությունների բազմակիությունը, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տեսանկյու¬նով բացառիկ հան¬գա¬մանքների բացա¬կայությունը` Դա¬տարանը գտնում է, որ վեր¬ջիններիս նկատ¬մամբ ազա¬տազրկման ձևով նշա¬նակվող պատիժը պայ¬մանականորեն չկիրա¬ռելու, ազա¬տազրկման նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատ¬ժա¬տեսակ նշանակելու հիմքերը բացա¬կայում են։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով ամբաս¬տանյալներ Դավիթ Հակոբ¬յանն ու Էդգար Տոնոյանն իրենց նկատմամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պա¬տիժը պետք է կրեն, այն արդարացի և անհրաժեշտ է նրանց ուղղելու, նոր հան¬ցագոր¬ծությունների կատարումը կանխելու համար։ Դատարանն ամբաստանյալների անձը բնու¬թագրող տվյալներն հաշվի է առնում նրանց նկատմամբ պատժաչափ սահմանելիս։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` եթե հանցագոր¬ծութ¬յունների համակցությունն ընդգրկում է ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքներ, ապա վերջ¬նական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով, այսինքն` միջին և ծանր հանցագործությունների կատարման մեջ մեղագրվող ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի նկատ¬մամբ վերջնա¬կան պատիժ նշանակելիս կիրառելի է նաև պատիժները մասնակիորեն գումա¬րելու կանոնը։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով պարզվեց, որ սույն գործով ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանը Երևա¬նի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010թ. հուլիսի 13-ի դատավճռով նշանակված 2 տարի ժամկետով ազատազրկումից պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է Արագածոտնի մարզի ընդ¬հանուր իրավա¬սութ¬յան դատարանի 2011թ. մարտի 22-ի որոշմամբ, սակայն մինչև չկրած պատժի` 10 /տաս/ ամիս 13 /տասներեք/ օր ազատազրկման լրանալը` 2011թ. օգոստոսի 14-ին, կատարել է սույն գործով նրան մեղսագրվող ավազակային հարձակումը։ Հետևաբար` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 6-րդ մասի 3-րդ կետի ուժով Դատարանը նրա նկատմամբ սույն դատավճռով նշանակվող պատժին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի կարգով լրիվ կամ մասնակի պետք է գումա¬րի նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը։ Ընդ որում, թեև Է.Տոնոյանին պայմանական վաղաժամկետ ազատելուց հետո 2011թ. մայիսի 26-ին ուժի մեջ է մտել «ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի որոշումը, սակայն այն Տոնոյանի նկատմամբ կիրառվել չէր կարող` նույն որոշման 9-րդ մասի 2-րդ կետի «ա» ենթակետով սահմանված արգել¬քի կապակցությամբ` մինչ այդ «Համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2009թ. հունիսի 19-ի որոշման կիրառման հիմքով։
Քննարկելով ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի նկատ¬մամբ ընտրված խափանման միջոց կալա¬նա¬վորման հարցը` Դատարանը գտնում է, որ այն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Միաժամանակ անդրա¬դառնալով պատժի կրման սկիզբն հաշ¬վարկելու և անազատության մեջ պահվելու ժամկետն նշանակվող պատ¬ժին հաշվակցելու հարցերին` Դատա¬րանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի պատժի կրման սկիզբն անհրա¬ժեշտ է հաշվարկել նրան փաստացի արգելանքի վերց¬նելու պահից` 2011թ. օգոստոսի 22-ից, որի դեպքում նրանց կալանքի տակ պահելու ժամկետը լրացուցիչ հաշ¬վակցելու անհրա¬ժեշտութ¬¬յունը վերանում է, քանի որ հաշ¬վակցման ենթակա ժամկետն ինքնին ընդգրկում է 2011թ. օգոստոսի 22-ից մինչև սույն դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելն ըն¬կած ժամանակա¬հատվածը։
Քննարկելով տուժող Անուշավան Հովսեփյանի ներկայացրած 480.000 ՀՀ դրամի քաղա¬քա¬ցիական հայցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ հայցի հիմքն ու չափն ապացուցված է Դատա¬րանում հաստատված մեղադրանքի ծավալով` 180.000 /հարյուր ութսուն հազար/ ՀՀ դրամ գույ¬քա¬յին վնասի չափով, որը, որպես հանցա¬գործությամբ պատճառված վնաս, համա¬պարտութ¬յան կարգով ենթակա է բռնա¬գանձման Էդգար Տոնոյանից և Դավիթ Հակոբ¬յանից։ Ինչ վերաբե¬րում է նույն հայցադիմումով ամբաստանյալներից պահանջվող ֆիզիկական և բարոյական վնա¬սի հատուցմանը, ապա դրանց չափն հաստատող ապացույց¬ներ Դատարանին չներկա¬յաց¬վեցին, հետևաբար` այդ մասով քաղաքացիական հայցը Դատարանը թողնում է առանց քննութ¬յան։
Տուժող Մարտիրոս Ազարյանը քաղաքացիական հայց չի ներկայացրել, սակայն Դատա¬րանը նրան հանցագործությամբ պատճառված 480.000 ՀՀ դրամի փաստն հաստատված հա¬մա¬րելով` բավարարվում է` հանցագործությամբ նրան պատ¬ճառված այդ գույքային վնասի հատուց¬ման և այն ամբաստանյալ Դավիթ Արմենի Հակոբյանից բռնա¬գանձելու պահանջով (քաղա¬քացիական հայցով) քաղաքացիական դատավարական կար¬գով դատարան դիմելու իրավունքը տուժող Մ.Ազարյանին պարզաբանելով։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դա¬տավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին, ուստի Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով իրեղեն ապացույց¬ներ չկան, ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով սահ¬մանված դատական ծախսերի բռնա¬գանձման անհրաժեշ¬տութ¬յունն հիմնավորող ապացույց¬ներ` ևս (բացառությամբ տուժողին հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի փոխ¬հա¬տուցման գումարից)։
Նախաքննական մարմինը դեռևս 2011թ. նոյեմբերի 27-ին որոշում է կայացրել Էդգար Տոնոյանի` Երևանի Սարի թաղի 2-րդ շարքի 3-րդ տան, Դավիթ Հակոբյանի` Երևանի Ֆուչիկի փողոցի 1-ին նրբանցքի 6-րդ շենքի 35-րդ բնակարանի, ինչպես նաև վերջիններիս անվամբ հաշվառված տրանսպորտային միջոցների վրա արգելանք կիրառելու մասին` տուժողներին պատճառված վնասները հատուցելու նպատակով, սակայն որևէ շարժական կամ անշարժ գույք փաստացի արգելանքի վերցնելու վերաբերյալ որևէ տվյալներ, ապացույցներ քրեական գործի նյութերում չկան։ Դատարանը, հաշվի առնելով տուժող Ա.Հովսեփյանի ներկայացրած քաղա¬քացիական հայցը մասնակի բավարարելու փաստը և այն ամբաստանյալներից բռնա¬գանձելու անհրաժեշտությունը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգքրի 160-րդ և 368-րդ հոդվածներով` գտնում է, որ Էդգար Տոնոյանի և Դավիթ Հակոբյանի շարժական և անշարժ գույքի նկատմամբ արգելանք կիրառելու վերաբերյալ մինչդատական վարույթում կա¬յաց¬ված վերոնշյալ որոշումն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև տուժող Անուշավան Հովսեփյա¬նին հանցա¬գոր¬ծությամբ պատ¬ճառ¬ված գույքային վնասի լրիվ բռնագանձումը։
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ամբաս¬տանյալներ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատաս¬խանատ¬վութ¬յունն ու պա¬տիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, հաշվի առ¬նե¬լով նրանց մեղսագրվող հանցագոր¬ծությունների բնույթն ու հանրության համար վտան¬գա¬¬¬վո¬րության աստի¬ճանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդված¬ներով՝ Դատա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝
1. Դավիթ Արմենի Հակոբյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետով նախատեսված հանցա¬գործությունների կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ`
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 1-ին կետով ազա¬տազրկում 7/յոթ/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետերով ազա¬տազրկում 3 /երեք/ տարի ժամկետով։
Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասը` նշանակված պա¬տիժները մասնակի գումարել և ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի նկատմամբ վերջ¬նական պա¬տիժ նշանակել ազատազրկում 9 /ինը/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
Դավիթ Հակոբյանի պատժի կրման սկիզբն հաշվել 2011թ. օգոստոսի 22-ից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանա¬վորումը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
2. Էդգար Ղուկասի Տոնոյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցա¬գործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` ազա¬տազրկում 7 /յոթ/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածը և 76-րդ հոդվածի 6-րդ մասի 3-րդ կետը` սույն դատավճռով Էդգար Տոնոյանի նկատմամբ նշանակված պատժին մասնակի գումա¬րել Երևա¬¬նի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարա¬նի 2010թ. հուլիսի 13-ի դատավճռով նշանակված պատժի չկրած 10 /տաս/ ամիս 13 /տասներեք/ օր ազատազրկումից 6/վեց/ ամիսը և Էդգար Տոնոյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազա¬տազրկում 7/յոթ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
Էդգար Տոնոյանի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման սկիզբն հաշվել 2011թ. օգոստոսի 22-ից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանա¬վորումը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Տուժող Անուշավան Լեոնարդի Հովսեփյանի ներկայացրած քաղաքացիական հայցը բա¬վա¬¬րարել մասնակի` 180.000 /հարյուր ութսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով, այն, որպես հանցա¬գոր¬ծութ¬յամբ պատճառված գույքային վնաս, համա¬պարտության կարգով բռնա¬գանձել Էդգար Տոնոյանից և Դավիթ Հակոբյանից։
Տուժող Մարտիրոս Սպարտակի Ազարյանին պարզաբանել հանցագործությամբ նրան պատ¬ճառված 480.000 ՀՀ դրամի վնասի հատուցման և այն Դավիթ Արմենի Հակոբյանից բռնա¬գանձելու պահանջով (քաղա¬քացիական հայցով) քաղաքացիական դատավարական կար¬գով դատարան դիմելու իրավունքը։
Էդգար Ղուկասի Տոնոյանի և Դավիթ Արմենի Հակոբյանի շարժական և անշարժ գույքի նկատմամբ արգելանք կիրառելու վերաբերյալ մինչդատական վարույթում կայացված որոշումը թողնել անփոփոխ` մինչև տուժող Անուշավան Հովսեփյանին հանցագործությամբ պատ¬ճառ¬ված գույքային վնասի լրիվ բռնագանձումը։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեա¬կան դատարան հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան),
նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող, Երևան քաղաքի Կենտրոն և
Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
դատախազության ավագ դատախազ` Արսեն Բեգինյանի,
տուժող` Անուշավան Հովսեփյանի,
վերջինիս ներկայացուցիչ` Հակոբ Բաղդիշյանի,
Դ.Հակոբյանի պաշտպան(հանրային)` Հայկ Իսրայելյանի,
Է.Տոնոյանի պաշտպան` Գևորգ Մելքոնյանի,
2012թ. մայիսի 30-ին դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
1. Դ ա վ ի թ Ա ր մ ե ն ի Հ ա կ ո բ յ ա ն ի `
(ծնված 1990թ. հունիսի 4-ին, Երևանում, ազգութ¬¬յամբ հայ, ՀՀ քաղա¬քա¬ցի, միջնակարգ կրթու¬թյամբ, ամուրի, միջին ծանրութ¬յան դիտավորյալ հանցանքի կատարման համար նախ¬կինում մեկ անգամ դատապարտված, դատվածությունը չմար¬ված, չի աշխա¬տել, հաշվառ¬ված և բնակվել է Երևանի Ֆու¬չիկի փողոցի 1-ին նրբանցքի 6-րդ շենքի 35-րդ բնակարանում, ՀՀ ԱՆ «Նուբա¬րաշեն» ՔԿՀ կալանավոր, կալանքի տակ է 2011թ. օգոս¬տոսի 22-ից)
2. Է դ գ ա ր Ղ ու կ ա ս ի Տ ո ն ո յ ա ն ի `
(ծնված 1990թ. ապրիլի 24-ին, Երևանում, ազգութ¬¬յամբ հայ, ՀՀ քաղա¬քա¬ցի, 7-ամյա կրթու¬թյամբ, ամուրի, միջին ծանրության դիտավորյալ հանցանքների կատարման համար նախ¬կինում երկու անգամ դատապարտված, պատիժն ամբողջությամբ չկրած, չի աշխատել, հաշվառ¬ված և բնակվել է Երևանի Սարի թաղի 2-րդ շարքի 3-րդ տանը, ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿՀ կալա¬նավոր, կալանքի տակ է 2011թ. օգոստոսի 22-ից)
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2011թ. հուլիսի 30-ին ՀՀ ոստիկանության Էրեբունու բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 12160811 քրեական գործը` Մարտիրոս Ազարյանի գույքը բացահայտ հափշտակելու դեպքի առթիվ։
Թիվ 13165911 քրեական գործն հարուցվել է 2011թ. oգոստոսի 16-ին` ՀՀ ոստիկա¬նության Կենտրոնականի բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով` անհայտ անձանց կողմից Անուշավան Հովսեփյանի նկատմամբ ավա¬զա¬կային հարձակում կատարելու դեպքի առթիվ։
Թիվ 13165911 քրեական գործի նախաքննությունը 2011թ. օգոստոսի 17-ից կատարվել է ՀՀ ոստիկա¬նության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրո¬նականի քննչական բաժնում։
2011թ. օգոստոսի 22-ին ավազակային հարձակում կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել են Դավիթ Հակոբյանը և Էդգար Տոնոյանը։
2011թ. օգոստոսի 24-ին Դավիթ Հակոբյանին և Էդգար Տոնոյանին մեղադրանք է առա¬ջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և նույն օրը նրանց նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։
2011թ. սեպտեմբերի 7-ին թիվ 12160811 քրեական գործը միացվել է սույն քրեական գործին, նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 13165911 քրեական գործի շրջանակներում։
2011թ. դեկտեմբերի 6-ին սույն քրեական գործից անջատվել է ավազակային հարձակմանը մասնակցած Պողոս Պետրոսյանի վե¬րաբերյալ մասը, որով նախաքննությունը շարու¬նակվել է 13165911/1 համարով։ 131659/2 համարով առանձին վարույթում է առանձնացվել նաև Դավիթ Հա¬կոբ¬յանի հետ նախ¬նական համաձայնությամբ տուժող Մ.Ազարյանից կողոպուտ կատարած, քննությամբ չպարզված անձի վերաբերյալ մասը։
2011թ. դեկտեմբերի 12-ին սույն քրեական գործը Դավիթ Հակոբյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետերով և 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ Էդգար Տոնոյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատա¬րան և 2011թ. դեկտեմբերի 13-ին ընդունվել վարույթ։
2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով Դատարանը հաստատված հա¬մա¬րեց հետևյալը.
Դավիթ Հակոբյանը, նախնական համաձայնության գալով քննությամբ չպարզված անձի հետ, 2011թ. հուլիսի 30-ին` ժամը 16։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ պողո¬տայի 36 շենքի հարևանությամբ նկատել են Մարտիրոս Ազարյանին և մտադրվել հափշտակել նրա կրած ոսկյա շղթան և ձեռքի ոսկյա ապարանջանը։
Հանցավոր այդ մտադրությունն իրականացնելու նպատակով ամբասատանյալ Դավիթ Հակոբյանը տուժող Մարտիրոս Ազարյա¬նին հայտնել է, թե իբր վերջինիս նմանեցնում է իր քրոջը նեղացրած անձնավորությանը, ապա Մ.Ազարյանին քրոջը ճանաչման ներկայացնելու և վերջ¬նական պարզաբանում կատարելու պատրվակով ուղեկցել է համեմատաբար խուլ վայր` Երևան քաղաքի Տ.Մեծ պողոտայի թիվ 36 շենքի բակ։ Արդեն բակում նրանց է մոտեցել 22 տարեկան մի անձնա¬վորություն, ով, Դավիթ Հակոբյանից պարզելով եղելությունը, նրան առաջարկել է գնալ և կան¬չել քրոջը։ Հակոբյանը մի պահ հեռացել է, իսկ վերջինիս հանցակիցն այդ ժամանակա¬հատ¬վածում իբր ուսումնասիրելու և վերադարձնելու պատճառաբանությամբ Մարտիրոս Ազարյա¬նից վերցրել է վերջինիս զգալի չափի` 480.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ ոսկյա շղթան ու ապա¬րանջանը, որից անմիջապես հետո Դավիթ Հակոբյանը վերադարձել է, սակայն տաքսի ավտոմեքենայով։ Վերջինիս հանցակիցը, ոսկեղենով հանդերձ, մոտեցել է ավտոմե¬քենային, սակայն հանդիպել տուժող Ազարյանի դիմադրությանը, ով, բռնելով նրա ձեռքը, պահանջել է վերադարձնել իր ոսկյա զարդերը։ Տուժող Ազարյանի ոսկյա զարդերն բացահայտ հափշտակելու ընդհանուր համատեղ դիտավորությունն ավարտին հասցնելու և ավտոմեքենայով փախուստի դիմելու նպատակով անհայտ անձն Ազարյանին մի կողմ է հրել և վերջինիս առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գոր¬ծադրելով` նստել է ավտոմեքե¬նան, որով և դիմել են փախուստի` բացահայտ հափշտակելով Ազարյանի ոսկյա զարդերը։
2011թ. օգոստոսի 14-ին` ժամը 16.30-ի սահմաններում, ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբ¬յանը, նախնական համաձայնության գալով այս անգամ Էդգար Ղուկասի Տոնոյանի և մյուս հանցակցի (համաձայն մեղադրական եզրակացության` Պողոս Պետրոսյանի) հետ, Երևան քաղաքի Մաշ¬տո¬ցի պողոտայի և Ամիրյան փողոցի խաչմերուկի մոտակայքում նկատել են Անուշավան Հովսեփյանին և նպատակադրվել հափշտակել վերջինիս պարանոցի ոսկյա շղթան և այլ արժեքավոր իրերը։
Հանցավոր այդ մտադրութ¬յունն իրականացնելու նպատակով վերջիններս մոտեցել են Անուշավան Հովսեփ¬յա¬նին և նրան շենքի բակ հրավիրելու համար օգտագործել փորձարկած հնարքը. սույն գործով ամբաս¬տան¬յալների հանցակիցը (ըստ մեղադրական եզրակացության` Պողոս Պետրոս¬յանը), մտացածին անվամբ Հովսեփյանին ներկայացել և հայտնել է, թե իբր նրան նմանեցնում է իրենց քրոջը նեղացրած անձի հետ, իսկ երբ Հովսեփ¬յանը դա հերքել է, նրան քրոջը ճանաչման ներկայացնելու և կասկածները վերջնականապես փարատելու պատրվակով համոզել և ուղեկցել են մոտակա շենքի բակ։
Անուշավան Հովսեփյանն համաձայնել և Դավիթ Հակոբյանի, Էդգար Տոնոյանի, վեր¬ջիններիս հանցակցի ուղեկ¬ցութ¬յամբ քայլել է Երևան քաղաքի Ամիրյան փողոցի 12-րդ շենքի բակ, որտեղ, արդեն համեմատաբար խուլ վայրում, վերջիններս գույքին տիրանալու դիտավարությամբ հարձակվել և առող¬ջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելով, բռունցքներով հարվածել են Ա.Հովսեփյա¬նին` նրա առողջությանը պատճառելով առող¬ջության կար¬ճատև քայքայ¬մամբ ուղեկցված թեթև վնաս` քթի ոսկրերի փակ կոտրվածքներ, աջ ստորակնակապ¬ճային շրջանի սալջարդ վերք, ապա` հափշտակել են վերջինիս զգալի չափի գույքը` 180.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ պարա¬նոցի ոսկյա շղթան ու խաչը, ինչպես նաև «Նոկիա» տեսակի բջջային հեռախոսը, դրա մեջ տեղադրված 055-544588 հեռա¬խոսա¬քարտը` դիմելով փա¬խուստի։
Տուժող Ա.Հովսեփյանը դեպքից անմիջապես հետո դիմել է «Մալաթիա» բժշկական կենտրոն, ստացել անհրաժեշտ բժշկական օգնություն, ապա` հանցագործության վե¬րա¬բերյալ հաղորդում տվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում։
2011թ. օգոստոսի 22-ին` երեկոյան, Երևան քաղաքի Թումանյան և Մաշտոց փողոցների խաչմերուկի մոտակայքում կայացել է տուժող Ա.Հովսեփյանի և վերջինիս նկատմամբ ավազա¬կային հարձակում կատարած անձանց պատահական հանդիպումը, որի մասին Ա.Հովսեփյանը բջջային հեռախոսով տեղեկացրել է ոստիկան¬ներին և անմիջապես մատնացույց է արել նրանց, որի արդյունքներով Դավիթ Հակոբյանն ու Էդգար Տոնոյանը նույն օրը` ժամը 20։30-ին, բերման են ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, իսկ մյուս հանցակցին(ըստ մեղադրական եզրակացության` Պողոս Պետրոսյանին), հաջողվել է դիմել փախուստի։
Վերոնշյալ հանցավոր արարքները կատարելու համար Դավիթ Հակոբյանին մե¬ղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետով, Էդգար Տոնոյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ վերջիններիս հանցակցի (ըստ մեղադրական եզրա¬կացության Պողոս Պետ¬րոս¬յանի), ինչպես նաև կողոպուտին մասնակցած, սակայն ինքնությունը չպարզված անձի վերաբերյալ մասն առանձնացվել է առան¬ձին վարույ¬թով (թիվ 13165911/1 համա¬րով)։
Առաջադրված մեղադրանքներում ամբաստանյալներն իրենց մեղավոր չճանաչեցին և օգտվելով իրենց դատավարական իրավունքից` հրաժարվեցին ցուցմունքներ տա¬լուց։ Պաշտպանական ճառերում Էդգար Տոնոյանը և Դավիթ Հակոբյանը (ինչպես նաև նրանց պաշտպանները) հայտարարեցին, թե իբր նրանց մեղսագրվող հանցագործության դեպքերի ժա¬մանակ գտնվել են համապատասխանաբար` Արմավիրի մարզի Աղավնատուն համայնքում, իսկ Դավիթ Հակոբյանը` Տավուշի մարզի Դիլիջան քաղաքում։
Ամբաստանյալներ Դ.Հակոբյանին և Է.Տոնոյանին առաջադրված մեղադրանքներն հիմ¬նա¬վորվել են դատաքննությամբ հետազոտված թույլատրելի և վերաբերելի ապացույց¬ների բա¬վարար համակցությամբ, իսկ այլուրեքության վերաբերյալ նրանց պնդումներն արհեստածին են, հերքված են, հետապնդում են քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսա¬փելու նպատակ։
Վերոնշյալ հետևությունների Դատարանը հանգեց դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցների ստուգման, համադրման և գնահատման արդյունքներով.
Տուժող Մարտիրոս Ազարյանի հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուց¬մունքով` այն մասին, որ 2011թ. հուլիսի 30-ի ժամը 16.30-ի սահմաններում` Երևանի Տիգրան Մեծ պողոտայով դեպի «Փեթակ» տոնավաճառ քայլելիս, նույն պողոտայի թիվ 36 շենքի մոտ մոտեցել է մինչ այդ անծանոթ Դավիթ Հակոբյանը, հայտնել, որ իրեն նմանեցնում է քրոջը նեղացրած անձնավորությանը` առաջարկելով քայլել թիվ 36 շենքի բակ` պարզաբանումներ կատարելու։ Հիշյալ շենքի բակում իրենց է մոտեցել 22 տարեկան մի անձնա¬վորություն, ով, Դավիթից պարզելով եղելությունը, առաջարկել է գնալ և կան¬չել քրոջը։ Մինչ Դավիթ Հակոբյանի վերադառ¬նալը այդ անձնավորությունը մի պահ բջջային հեռախոսով զրուցել է, ապա` նույն շենքի բակում «նայելու» պատրվա¬կով խնդրել և ստացել է իր պարանոցի ոսկյա շղթան և ապարանջանը։ Մոտ մեկ րոպե անց իրենց հետևում կանգնել է տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդի կողքի նստատեղին նկատել է Դավիթ Հակոբյանին։ Անծանոթ երիտասարդը մոտեցել է ավտոմեքենային, բացել է հետևի դուռը` փորձելով նստել ավտոմեքենան։ Բռնել է նրա թևից, պահանջել վերադարձնել իր ոսկյա զարդերը, սակայն վերջինս իրեն մի կողմ է հրել, նստել է ավտոմեքենան, որով և Դավիթ Հակոբյանի հետ դիմել են փախուստի` հափշտակելով 480.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողութ¬յամբ իր ոսկյա զարդերը։ Նույն օրը դիմել է ոստիկանության Էրեբունու բաժին և կատարվածի վերաբերյալ հաղորդում տվել։
2011թ օգոստոսի 24-ին «Արմենիա» հեռուստաընկերությամբ հեռարձակվող «Հեր¬թապահ մաս» հաղորդաշարը դիտելիս տեսել և ճանաչել է իրեն կողոպտած անձանցից մեկին` Դավիթ Հակոբյանին։
Տուժող Մարտիրոս Ազարյանը վերոնշյալ ցուցմունքը պնդել է Դավիթ Հակոբյանի հետ առերես հարցաքննվելիս։
Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին 2011թ. օգոստոսի 26-ի արձանագրությամբ, համա¬ձայն որի` տուժող Մարտիրոս Ազարյանն իրեն ճանաչման ներկայացված անձանց կազ¬մում ճանաչել է ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանին ու հայտարարել, որ վերջինս 2011թ. հուլիսի 30-ին իրեն կողոպտած անձանցից մեկն է։
Տուժող Անուշավան Հովսեփյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2011թ. օգոստոսի 14-ին` ժամը 16.30-ի սահման¬ներում, Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայով քայ¬լելու ընթացքում իրեն են մոտեցել երեք անծանոթ տղաներ, նրանց թվում` մինչ այդ անծանոթ Դավիթ Հակոբյանը և Էդգար Տոնոյանը։ Ծուռ ատամներով երրորդ երիտասարդը, ինչպես հետա¬գայում պարզել է` Պողոս Պետրոս¬յա¬նը, դիմելով իրեն` հայտնել է, թե իբր ինքն անհանգստացրել է նրա քրոջը, ապա` առաջարկել է պարզաբանումներ կատարելու նպատակով մտնել մոտակա շենքի բակ։ Համաձայնել և նրանց հետ քայլել է մոտակա շենքի բակ, որտեղ անծանոթ տղաներից մեկը, բջջային հեռախոսն ականջին դրած, ձևացրել է, թե իբր խոսում է այդ աղջկա հետ, ում առաջարկել է իջնել շենքի բակ` իրեն ճանաչելու համար։ Դավիթ Հակոբյանն իրեն խնդրել է ուսումնասիրելու համար տալ պարանոցի ոսկյա շղթան և խաչը, սակայն նրան մերժել է, որից հետո Էդգար Տոնոյանը բռունցքով հարվածել է իր դեմքին, ապա` երեքով հարվածներ են հասցրել իր մարմնի տարբեր մասերին և հափշտա¬կելով 180.000 ՀՀ դրամ ընդհա¬նուր արժողությամբ իր պարանոցի ոսկյա շղթան, ոսկյա խաչը, 055-544588 համարի կան¬խավճարային քարտով «Նոկիա» տեսակի բջջային հեռախոսը` դիմել են փախուստի։ Վնասվածք ստանալու պատճառով նրանց չի հետապնդել, այլ պատա¬հական տաքսի ավտոմեքենայով գնացել է «Մալաթիա» բժշկական կենտրոն, ստացել անհրա¬ժեշտ բուժօգնություն։ Դժվարացավ վերհիշել, թե պարանոցի ոսկյա շղթան հափշտակելու ժամա¬նակ այն պոկվել է, թե` ոչ, սակայն պնդեց, որ այն հրաժարվել է տղաներին փոխանցել։
Նշեց նաև, որ 2011թ. օգոստոսի 22-ին` ժամը 16.30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թուման¬յան փողոցով քայլելու ընթացքում, Թումանյան և Մաշտոց փողոցների խաչմերուկի մոտա¬կայքում տեսել է իր ոսկյա զարդերն ու բջջայինն հափշտակած նույն տղաներին, ովքեր քայլել են Ամիրյան փողոցի ուղղությամբ։ Հետևել է նրանց, իսկ երբ վերջիններս նույն փողոցում գտնվող դեղատան մոտ մի պահ կանգ են առել, քայլելով անցել և ուշադիր զննել է նրանց։ Դա Պողոս Պետրոսյանին կասկածելի է թվացել և վերջինս իրեն մոտենալով` հե¬տաքրքրվել է` արդյո՞ք միմյանց ճանաչում են, ո՞րն է ուշադիր նայելու պատճառը։ Համոզ¬վելով, որ իրեն ծեծի ենթարկած և իրերն հափշտակած նույն տղաներն են` ծանոթության փաստը չի ընդունել, խոսակցություն գրեթե չի ծավալել ու քայլել է «Ֆրեշ» սուպերմարկետի ուղղությամբ և զան¬գահարել ոստիկանության Կենտրո¬նականի բաժին` տեղեկացնելով իր նկատմամբ ավա¬զակային հարձակում կատարած անձանց հայտնաբերելու և տվյալ պահին իր և նրանց գտնվելու վայրի մասին։ Մինչ ոստիկանների ժամանելն հետևել է այդ տղաներին, սակայն, որոշ տարածություն անցնելով, նրանց տեսադաշտից կորցրել է։ Ժամանած ոստիկանության աշխատակիցների հետ Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում շրջել և փնտրել են նրանց, նկատել «Օպերայի» տարածքում։ Ավտոմեքենայի սրահից մատնացույց է արել նրանց, որից հետո ոստիկանները գնացել են նրանց ուղղությամբ, իսկ իրեն այլ մեքենայով ուղեկցել են ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։ Նույն օրը ոստիկանները բռնել և բաժին են բերել Էդգար Տոնոյանին և Դավիթ Հակոբյանին, իսկ Պողոս Պետրոսյանին հաջողվել է փախուստի դիմել։ Դատարանում ներկայացրեց 480.000 ՀՀ դրամի քաղաքացիական հայց` պահանջելով այն որպես հան¬ցա¬գործութ¬յամբ իրեն պատճառված գույքային, ֆիզիկական և բարոյական վնաս, բռնագանձել ամբաս¬¬տան¬յալ¬ներից։
Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին 2011թ. օգոստոսի 22-ի արձա¬նագրութ¬յուններով, համաձայն որոնց` տուժող Անուշավան Հովսեփյանն իրեն ճանաչման ներկա¬յացված անձանցից մի դեպքում ճանաչել է ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանին, մյուս դեպքում` ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանին` հայտարարելով, որ վերջին¬ներս են 2011թ. օգոստոսի 14-ին իր վրա հարձակված անձանցից երկուսը։
Վկա Գայանե Սամուրգաշյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2011թ. հուլիսի 29-ից մինչև օգոստոսի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում հանգստացել է Դիլիջան քա¬ղաքում, բնակվել է վարձակալած բնակարանում։ Օգոստոսի 4-ից նույն տանն են բնակություն հաստատել նաև տանտիրոջ թոռնուհին` Մարիամ Հովսեփյանը, ինչպես նաև Էդգար Տո¬նոյանը, Դավիթ Հակոբյանը և ոմն Ժասմինան։ Դավիթ Հակոբյանի հետ փոխանակել են հեռախո¬սա¬համարներով և իր 077-14-02-03 համարի բջջային հեռախոսով կապ է պահպանել վերջինիս հետ` նրա 098-83-70-30 հեռախոսահամարին երբեմն զանգահարելով։
Վկա Թոռնիկ Սահակյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ Էդգար Տոնոյանին ճանաչում է որպես իր հարևա¬նուհի Արևհատ Միսակյանի թոռան։ Էդգար Տոնոյանը շահագործել է 077-89-49-92 և 098-69-39-27 հեռախոսա¬համարները, որոնցով իրեն զանգահարել և պայմանավորվել է նրանց տան շինա¬րարական աշխատանքները կատարելու հարցերի շուրջ։
Վկա Լաուրա Ավագյանի հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի` «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲ ընկերությունից 2009 թվականին գնած 077-89-49-92 համարի կանխավճարային քարտը շահագործելու համար նվիրել է իր եղբոր դուստր Ռիմային, վերջինս էլ` որդուն` Էդգար Տոնոյանին, ով շահագործել է այդ հեռա¬խոսաքարտը։
Դատաբժշկական փորձաքննության 2011թ. օգոստոսի 29-ի թիվ 2504 եզրակացութ¬յամբ, համաձայն որի` տուժող Անուշավան Հովսեփյանի ստացած մարմնական վնասվածք¬ները` քթի ոսկրերի փակ կոտրվածքները, աջ ստորակնակապճային շրջանի սալջարդ վերքը պատ¬¬ճառվել են բութ, կոշտ առարկաներով, հնարավոր է տուժող Հովսեփյանի (նաև այն ար¬¬տացոլող դա¬տաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու վերաբերյալ որոշմամբ) նշած ժամ¬կետում և հան¬գա¬¬մանք¬ներում, որոնք վերջինիս առողջությանը պատճառել են առող¬ջության կարճատև քայքայ¬մամբ ուղեկցված թեթև վնաս։
Պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ հրավիրված և հարցաքննված դատաբժշկա¬կան բնագավառի փորձագետ Աշոտ Դալլաքյանի ցուց¬մունքով.
Վերջինս Դատարանում պնդեց կազմած դատաբժշկական փորձաքննության 2011թ. օգոս¬տոսի 29-ի թիվ 2504 եզրակացության օբյեկտիվությունն ու հիմնավորվածությունը` վերահաս¬տա¬տելով, որ Անուշավան Հովսեփյանի մոտ հայտնաբերել են` քթի ոսկրերի փակ կոտրվածքներ, աջ ստորակնակապճային շրջանի սալջարդ վերք` ներկայիս սպիի տեսքով, որոնք վերջինիս առող¬ջությանը պատճառել են թեթև վնաս` զուգորդված առողջության կաճատև քայքայմամբ։ Միաժա¬մանակ պարզաբանեց, որ Ա.Հովսեփյանի վերաբերյալ վերոնշյալ եզրակացությունը կազմել է «Մալաթիա» բժշկական կենտրոնում լրացված ամբուլատոր քարտի գրառումների, այդ թվում` Ա.Հովսեփյանի քթի ռենտգեն հետա¬զոտության արդյունքների, ինչպես նաև փորձաքննության ընթացքում տուժողի մարմնի օբյեկտիվ զննման արդյունքներով, որոնց հիման վրա էլ կազմել է փորձագիտական եզրակացությունը։ Նշեց նաև, որ Ա.Հովսեփյանի մոտ հայտնաբերված մարմնական վնաս¬վածք¬ներն ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին վերցրած, վեր¬ջինիս առողջությանը պատ¬ճառել են առողջութ¬յան կար¬ճատև քայքայմամբ ուղեկցված թեթև վնաս։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված`
1. ամբաստանյալներ Դավիթ Հակոբյանի շահագործած 098-837030 և Էդգար Տոնոյանին պատկանող 098-693927 հեռախոսահամարներից կատարված մուտքա¬յին և ելքային զանգերի, դրանց տեղակայումների վերաբերյալ տվյալներով, համաձայն որոնց`
ա) Էդգար Տոնոյանի բջջային հեռախոսահամարը 2011թ. օգոստոսի 14-ին (ամբաս¬տանյալներին մեղսագրվող ավազակային հարձակում կատարելու օրը) շահագործվել է` ժամը 15։17-ին` Կողբացի 3ա շենքի, ժամը 15։20-ից մինչև 16։00-ն ընկած ժամանակա¬հատվածում` Երևանի Մ.Խորենացու 13ա շենքի, 16։08-ից մինչև 16 ։10-ն ընկած ժամանակահատվածում` Կողբացի 3ա շենքի, ժամը 17։01-ից մինչև 17։04-ն ընկած ժամանա¬կահատ¬վածում` Խանջյան 13ա շենքի վրա տեղադրված կայան¬ներով, իսկ
Դավիթ Հակոբյանի շահագործած հեռախոսահամարը նույն օրը` ժամը 15։21-ից մինչև 16։55-ը սպասարկվել է Երևանի Խորենացու 13ա և 24 շենքերի, ժամը 16։57-ին` Արամի 1 շենքի, ժամը 16։59-ից մինչև 17։05-ն ընկած ժամանակահատվածում` Խանջյան 13ա շենքի վրա տե¬ղադրված կայան¬ներով։
Այսպիսով, Դավիթ Հակոբյանը նույն օրը` ժամը 16։01-ին, իսկ Էդգար Տոնոյանը 16։00-ին, այսինքն` գրեթե միաժամանակ, գտնվել են Երևանի Խորենացի 13 հասցեի մոտ։ Նույն օրը` ժամը 16։03-ի սահ¬մաններում, Դ.Հակոբյանը, իսկ 16։08-ին` Էդգար Տոնոյանը գտնվել են արդեն Երևան քաղաքի Կողբացու 3ա հասցեի մոտ։ Ժամը 16։55-ին Դավիթ Հակոբյանը, իսկ 17։00-ին` Էդգար Տոնոյանը գտնվել են Երևան քաղաքի Խորենացի 13 հասցեի մոտ, այսինքն` Մաշտոցի և Ամիրյան փողոցների հատման մասի շրջակայքն սպա¬սարկող «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲ ընկերության կապն ապահովվող կայանների ծածկույթի սահմաններում։ Վերը նշվածն հաս¬տատում է տուժող Անու¬շավան Հովսեփյանի ցուցմունք¬ների արժանահավատությունը` դեպքի օրը և վայրում` 2011թ. օգոստոսի 14-ին` ժամը 16։30-ին Ամիրյան 12 շենքի բակում ամբաստանյալներ Դավիթ Հակոբ¬յանի, Էդգար Տոնոյանի և նրանց հանցակցի (ըստ մեղադրական եզրա¬կացութ¬յան Պողոս Պետրոսյանի) հարձակմանը ենթարկվելու վերա¬բերյալ, ինչպես նաև հերքում այլու¬րեքության վերա¬բերյալ ամբաս¬տանյալներ Դ.Հակոբյանի և Է.Տոնոյանի, վերջիններիս պաշտ¬պան¬ների պատճառաբանությունները։
բ) Դավիթ Հակոբյանի շահագործած 098-83-70-30 հեռախոսահամարներից կատարված մուտ¬քային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումներով, դրանց զննության արձա¬նագրութ¬յամբ, համաձայն որոնց` 2011թ. հուլիսի 30-ին` ժամը 15.59-ից մինչև 16.34-ն ընկած ժամանա¬կա¬հատվածում կատարված մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերը սպա¬սարկ¬վել են Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ պողոտայի 36 հասցեն սպասարկող` «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲ ընկե¬րութ¬յան կապի ծածկույթն ապահովող կայանների կողմից։
2. ամբաստանյալներ Է.Տոնոյանին և Դ.Հակոբյանին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնա¬կանի բաժին բերման ենթարկելու վերաբերյալ արձանագրություններով, համաձայն որոնց` նրանք ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին բերման են ենթարկվել 2011թ. օգոստոսի 22-ին` ժամը 20։30-ին, Երևանի Մաշտոցի և Թումանյան փողոցների խաչմերուկից` ավազակային հարձա¬կում կատարելու կասկածանքով։
Ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու վերաբեր¬յալ արձանագրությամբ, համաձայն որի` 2011թ. օգոստոսի 22-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրո¬նա¬կանի բաժնում նրա մոտ կատարված անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել և առգրավ¬¬վել է նաև «Սամսունգ» մակնիշի բջջային հեռախոս, ինչպես նաև 077-894992, 098-693927 և 096-989883 հեռախոսաքարտերը, որոնք, ըստ խուզարկվող Է.Տոնոյանի հայտարա¬րության, պատ¬կա¬նում են նրան։
Ամբուլատոր դատահոգեբուժական փորձաքննության 2011թ. նոյեմբերի 3-ի թիվ 424/11 եզրակացությամբ, համաձայն որի` ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանը որևէ հոգեկան հիվանդութ¬յամբ չի տառապել և չի տառապում։ Նրա մոտ հայտնաբերվել են բնավորության փսիխոպաթիկ գծեր։ Իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Էդգար Տոնոյանը ճանաչվել է մեղսունակ։
Ամբուլատոր դատահոգեբուժական փորձաքննության 2011թ. նոյեմբերի 3-ի թիվ 425/11 եզրակացությամբ, համաձայն որի` Դավիթ Հակոբյանը որևէ հոգեկան հիվանդությամբ չի տա¬ռա¬¬պել և չի տառապում, հանդիսանում է պրիմիտիվ անձ` աֆեկտիվ անկայունությամբ։ Իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Դավիթ Հակոբյանը ճանաչվել է մեղսունակ։
Վկա Մարիամ Հովսեփյանի ցուցմունքներով. Վերջինս 2012թ. փետրվարի 1-ին Դատա¬րանում հար¬ցաքննվելիս, վերահաստատելով մինչդա¬տա¬կան վարույթում տված ցուցմունքները, հայտ¬նեց, որ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տո¬նո¬յանի հետ ծանոթացել է 2011թ. հունիսին` Սևա¬նա լճի «Ծովինար» լողա¬փում հանգստանալու ընթացքում։ Իր և Դավիթի միջև ձևավորվել են ջերմ, ընկերական փոխհա¬րա¬բերություններ և 077-39-65-07, ինչպես նաև 093-552158 հեռախոսա¬համար¬ներով կապ է պահպանել Դավիթի հետ` վերջինիս 098-837030 հեռախոսահամարի վրա զանգահարելով։ Մի քանի անգամ Դավիթ Հակոբյանի հետ այցելել են Էդգար Տոնոյանի` Երևանի Կոմիտաս թաղամասում վարձակալած բնակարան, որտեղ վերջինս բնակվել է ընկերուհու` Ժասմինայի հետ։ Նշված այցելություն¬ներից մեկի ժամանակ ծանոթացել է Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի ընդհանուր ընկեր Պողոսի հետ։ Ներկա գտնվելով Պողոսի և Էդգար Տոնոյանի խոսակցություններից մեկին` տեղեկացել է, որ վերջիններս քրոջը նեղացնելու պատրվակով քաղաքացիների են կանչում պատահական շենքերի բակ և հափշտակում նրանց ոսկյա զարդերը։ Վերջին անգամ Դավիթին, Էդգարին և Պողոսին հանդիպել է 2011թ. օգոստոսի 22-ի առավոտյան, իսկ երեկոյան Պողոսից տեղեկացել է, որ ոստիկանները Դավիթին և Էդգարին ձերբակալել են, իսկ Պողոսին հաջողվել է փախչել։ Նշեց նաև, որ 2011թ. սեպտեմբերին քրեակատարողական հիմնարկից իրեն են զան¬գա¬հարել Էդգար Տոնոյանը և պահանջել, որ ոստիկանություն հրավիրվելու դեպքում ոչ մի դեպքում չպատմել ոսկյա զարդերի հափշտակության վերաբերյալ նրա և Պողոսի զրույցի մասին։
2012թ. մարտի 16-ին դիմելով Դատարան` վկա Մ.Հովսեփյանը նշել է, որ որպես վկա հարցաքննվելիս Դատարանում տվել է սխալ ցուցմունքներ, խնդրել է այն «չեղյալ հայտա¬րարել» և թույլատրել ցուցմունք տալ նույն օրը նշանակված դատական նիստի ընթացքում` 2012թ. մարտի 29-ին, որին ջանասիրաբար ներկայացել էր։
Նման ջանասիրություն ցուցաբերեց նաև 2012թ. մարտի 29-ին նշանակված նիստին ներ¬կա¬յանալով, որի ընթացքում դիմումի կապակցությամբ լրացուցիչ հարցաքննվելիս, առանց հիմ¬նավոր պատճառաբանության, հրա¬ժարվեց նախաքննական և սկզբնական դա¬տաքննա¬կան բոլոր ցուցմունքներից` նշելով, որ քննիչն է արձանագրել իր ցուցմունքները, իսկ ինքն այն ստո¬րագրությամբ հաստատել է` առանց դրանց բովանդակությանը ծանոթանալու։ Նշեց նաև, որ ցուց¬մունքները գրել է քննիչից վախենալով և չկարողանալով հստակ պատճառաբանել, թե այդ դեպքում ինչու է ամիսներ անց Դատարանում նույնաբովանդակ ցուցմունքներ տվել։ Նշեց նաև, թե իբր Դավիթ Հակոբյանի հետ Դիլիջանից վերադարձել են 2011թ. օգոստոսի 15-ին` փորձելով հաստատել այլուրեքության վերաբերյալ վերջինիս պնդումը։
Վերլուծելով մի կողմից վկա Մարիամ Հովսեփյանի նախաքննական և Դատարանում տված սկզբնական, մյուս կողմից 2012թ. մարտի 29-ին տված հակասական ու իրարամերժ ցուցմունք¬ները, դրանք համադրելով միմյանց և դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտ¬ված այլ ապացույցների հետ` Դատա¬րանն արժանահավատ է համարում մինչ 2012թ. մարտի 29-ը տրված ցուցմունքներն հետևյալ պատճա¬ռաբա¬նությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` դատա¬վորը, ինչ¬պես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազն ապացույց¬ները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ։ Քրեական դատավա¬րությունում ոչ մի ա¬պա¬ցույց նախապես հաս¬տատված ապացույցի ուժ չունի։ Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցա¬բերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան՝ մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթա¬ցակարգի շրջանակներում։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ յուրա¬քանչյուր ա¬¬պա¬ցույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ա¬պա¬¬¬¬ցույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարա¬րության տեսանկյու¬նից։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 քրեական գործով այն իրավական դիրքորո¬շումն է արտահայտել, որ համապատասխան որոշում¬նե¬րում ապացույցների գնահատումը պետք է ար¬տա¬հայտվի պատճառաբանական եզրահանգումների ձևով՝ հիմնա¬վո¬րելով, թե ինչու որոշ ապա¬ցույց¬ներ դրվել են որոշման հիմքում, իսկ մյուսները՝ մերժվել և ճանաչվել են ոչ հավաստի։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ հակասական ապացույց¬ների առկայության պարագայում, երբ հնարավոր չէ հիմնավորված հետևության հանգել անձի մեղավորության կամ անմեղության և այլ հարցերի վերաբերյալ, վարույթն իրա¬կանացնող մարմինը կարող է ապացույցների մի մասին մյուսների նկատմամբ առավելություն կամ նվազ կարևորություն տալ միայն ապա¬ցույցների հետազո¬տությունից և գնահատումից հետո։ Այսպես,
- 2011թ. հոկտեմբերի 13-ին կայացած վկա Մարիամ Հովսեփյանի երկու հարցաքննություն¬ները կատարվել են դատավարական կարգի պահանջների պահպանմամբ. թեև ցուցմունքներն արձա¬¬նագրել է քննիչը, սակայն հարցաքննվողն այն կարդալու և ստորագրելու միջոցով հաս¬տատել է դրանց արժանահավատությունը։ Հետևաբար` այս տեսանկյունով վերոնշյալ ապա¬ցույց¬ների թույլատրելիության վիճարկումն անհիմն է և չպատճառաբանված։
- 2011թ. հոկտեմբերի 13-ին քննիչի մոտ հարցաքննվելիս վկա Մ.Հովսեփյանը նշել էր, որ վախենում է գործով ամբաս¬տանյալներից և այդ պատճառաբանությամբ է հրաժարվել նրանց հետ առերես հարցաքննվե¬լուց։
- դեռևս 2011թ. դեկտեմբերի 28-ին դիմելով Դատարան` վկա Մ.Հովսեփյանը նշել էր, որ ամբաստանյալների հարազատները ճնշում են գործադրում իր նկատմամբ` պահանջելով հրաժարվել նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքներից և խնդրել իր նկատմամբ կիրառել պաշտպանության միջոցներ, ինչից Դատարանը եզրակացնում է, որ մինչդատական վարույթի ավարտից հետո ճնշումներ են գործադրվել վկայի վրա։
- իբր քննիչի նկատմամբ տածած վախի ազդեցությամբ նախաքննության ընթացքում սուտ ցուցմունքներ տալու վերաբերյալ վկա Մ.Հովսեփյանի պատճառաբանությունը մտացածին է, սկզբնական արժանահավատ ցուցմունքներից հրաժարվելու պատրվակ է, քանի որ վերջինս այդ ցուցմունքներն ըստ էության վերահաստատեց հրապարակային դատաքննության պայման¬ներում 5 ամիս անց հարցաքննվելիս, ընդ որում` Դատարանում ընդունելով, որ քննիչի հետ վերջին անգամ հաղոր¬դակցվել է նրա մոտ հարցաքննվելու օրը` 2011թ. հոկտեմբերի 13-ին։
- քննիչի մոտ հարցաքննության օրը վկա Մ.Հովսեփյանի մասնակցությամբ կատարվել է նաև լու¬սանկարով ճանաչման ներկայացնելու քննչական գործողություն, որի արձանագրության գրա¬ռում¬ների համաձայն` վկա Մ.Հովսեփյանն այլ անձանց լուսանկարների թվում նախ` ճանաչել է Պողոս Պետրոսյանին` նշելով, որ վերջինս Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի ընկեր Պողոսն է, ապա` վերստին նշել է, որ Պողոսն ու Էդգար Տոնոյանն են զրուցել և իր ներ¬կայությամբ պատմել քաղաքացիներից ոսկյա զարդեր հափշտա¬կելու մասին։
- 2011թ. հոկտեմբերի 13-ին կատարված հարցաքննությունների ընթացքում վկա Մ.Հովսեփ¬յանն հայտնել է փաստական տվյալներ, որոնք մինչ այդ նախաքննական մարմնին հայտնի չէին, մասնավորապես` հիշատակել է Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի ընդհանուր ընկեր Պողոսի անունը, ում, ի տարբերություն վերջիններիս, հաջողվել էր 2011թ. օգոստոսի 22-ին փա¬խուս¬տի դիմել ոստիկան¬ներից, ինչպես նաև ոսկյա զարդեր հափշտակելու վերաբերյալ Պողոսի (Պողոս Պետրոսյանի) և Էդգար Տոնոյանի միջև կայացած խոսակցությանը ներկա գտնվելու և այդ խոսակցության բովանդակության մասին տվյալները, որոնք քրեական գործի նյութերում մինչ այդ պահն առկա որևէ այլ ապացույցով պարզված չէին, հետևաբար` ցանկության դեպքում անգամ քննիչն այն վկա Մ.Հովսեփյանին հուշել կամ թելադրել չէր կարող։
Պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ հրավիրված և հարցաքննված, վկա Արևհատ Միսակյանը հայտնեց, որ իր թոռը` Էդգար Տոնոյանը, 2011թ. օգոտոսի 12-ին եկել է Արմավիրի մարզի Աղավնատուն գյուղ, որտեղից Երևան է վերադարձել միայն օգոստոսի 15-ին` օրվա երկրորդ կեսին։ Նշեց նաև, որ 2011թ. օգոստոսի 14-ին Էդգարը, թեկուզ կարճաժամկետ, չի բացա¬կայել իր տնից և միշտ եղել է իր աչքի առաջ։
Վերը շարադրած իրավական վերլուծությունների արդյունքներով բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման ենթարկելով սույն գործով ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանի այլուրեքության հաս¬տատմանն նպատակաուղղված վկա Արևհատ Միսակյանի ցուցմունքը, այն համադրելով և վերլուծելով դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույց¬նե¬րի` տուժող Անուշավան Հովսեփյանի ցուցմունքի, այդ թվում` առերես ցուցմունքի, Էդգար Տոնոյանին ճա¬նաչման ներկա¬յացնելու արձանագրության, որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված` Էդգար Տոնոյանին պատկանող 098-693927 հեռախոսա¬համար¬ներից կատար¬ված մուտքա¬յին և ելքային զանգերի, դրանց տեղա¬կայումների վերաբերյալ տվյալների հետ` Դա¬տարանն այն արժա¬նահավատ չի հա¬մա¬րում, գտնելով, որ այլու¬րեքության մասով այն մտացածին է և հե¬տապնդում է վկա Արևհատ Միսակյանի թոռանը` սույն գործով ամբաս¬տանյալ Է.Տոնոյանին քրեական պատասխանատ¬վութ¬¬յունից և պատժից զերծ պահելու նպատակ։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում հետազոտված ապա¬ցույց¬ների գնահատման արդյունքներով Դատարանն հաստատված է համարում այն, որ ամբաս¬տանյալներ Դավիթ Հակոբյանն ու Էդգար Տոնոյանը, այլ անձի (ըստ մեղադրական եզրա¬կացության` Պողոս Պետրոսյանի) հետ նախնական համաձայնության գալով, մեղավո¬րությամբ կա¬տարել են ավա¬զա¬կային հարձակում, այսինքն` հան¬ցավոր արարք« որն համա¬պա¬տաս¬խա¬նում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատես¬ված հանցա¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին, հետևաբար` վեր¬ջիններս քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬վության և պատժի ենթա¬կա են նշված հոդված¬ով։
Բացի այդ, ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանը, նախնական համաձայնության գալով չպարզված անձի հետ, տուժողի առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գոր¬¬ծադրելով, բացահայտ հափշտակել է վերջինիս զգալի չափի գույքը ։ Վերը նշված արարքն համապատաս¬խանում է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգքրի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետերով նախատես¬ված հանցա¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին, կատարվել է մեղավորությամբ և ամբաստանյալ Դա¬վիթ Հակոբյանը քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬վության և պատժի ենթա¬կա է նաև այդ հոդվածով։
Ամբաստանյալներին առաջադրված մե¬ղադրանքում նրանց մեղա¬վո¬րութ¬յան վերաբերյալ հետևության Դատարանը հան¬գեց նախապես քննարկելով և մերժելով նրանց արդարացնելու վե¬րա¬բերյալ վեր¬ջիններիս պաշտպան¬ների հարուցած միջնորդությունները։
Այսպես, ամբաստանյալ Դ.Հակոբյանի պաշտպան Հայկ Իսրայելյանը պաշտպանական ճառում վիճարկեց մեղսագրվող հանցանքներին իր պաշտպանյալի մասնակցությունը` նշելով, որ դատաքննության ընթացքում ինքն ու պաշտպանյալը զրկվել են դեպքից հետո ժամկե¬տային զին¬վո¬րական ծառայության զորակոչված և ԼՂՀ-ում ծառայող, գործով տուժող Մարտիրոս Ազարյանին Դատարանում հարցաքննելու հնարավորությունից, այն դեպքում, երբ վերջինիս ցուց¬մունքներում ըստ իր մեկնաբանության առկա են էական հակասություններ, այդ թվում` մեղսագրվող կողոպուտին իր պաշտպանյալի և նրա ենթադրյալ հանցակցի դերաբաշխման վերա¬բերյալ։ Մինչդեռ, տուժողի ցուցմունքները հրապարակվել և հետազոտվել են նրան Դատա¬րան հրավիրելու և հարցաքննելու ուղղությամբ ձեռնարկված քրեադա¬տավարական օրենքով նախատեսված բոլոր միջոցներն սպառելուց հետո։ Բացի այդ, մինչդատական վարույ¬թում վերջինս բազմիցս հարցաքննվել է, այդ թվում` ամբաստանյալ Դ.Հակոբյանի հետ առերես, այսինքն` վերջինս ունեցել է տուժող Մ.Ազարյանին հարցեր տալու իրական հնարավորութ¬յուն։ Տուժող Մ.Ազարյանին երկուսով, թե առանձին-առանձին մոտենալը որևէ կերպ չի փոխում ամ¬բաս¬տանյալ Դ.Հակոբյա¬նին և նրա հանցակցին մեղսագրվող արարքի քրեաիրա¬վական բնույթը, որևէ էական հակասութ¬յուն իր մեջ չի բովանդակում, և միջնորդությունն այդ մասով անհիմն է։
Բացի այդ, պաշտպան Հ.Իսրայելյանի համոզմամբ իր պաշտպանյալին այդ դրվագով առաջադրված մեղադրանքը` կողոպուտը, որակված է սխալ, քանի որ տուժող Մ.Ազարյանի` հրապարակված և հետազոտված ցուցմունքների համաձայն` վերջինիս ոսկյա զարդերին են¬թադրյալ հանցագործները տիրացել են խաբեության եղանակով։
Ամբաստանյալ Է.Տոնոյանի պաշտպան Գ.Մելքոնյանը պաշտպանական ճառում վիճար¬կեց իր պաշտպանյալին առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը` պատճառաբա¬նելով, որ այն ճիշտ չի որակված։ Ըստ Գ.Մելքոնյանի` դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Ա.Հովսեփյանն այդպես էլ չհստակեցրեց, թե ինչ հանգամանքներում է վերջինիս պարանոցի ոսկյա շղթան հայտնվել այն հափշտակողների ձեռքին, իսկ տուժող Ա.Հովսեփյանի պարանոցից մարմնական վնասվածքների բացակայությունը վկայում է այն մասին, որ նա այդ շղթան ենթադրյալ հանցագործներին է տվել առանց բավարար հիմքերի վստահելու, խաբվելու հետևանքով, որից հետո է հարված ստացել և ծեծի ենթարկվել։ Ըստ պաշտպանի մեկնաբա¬նութ¬յան` նման պայմաններում մինչև տուժող Ա.Հովսեփյանի նկատմամբ բռնություն գործադրելն հափշտակությունն արդեն ավարտված էր, հետևաբար` ենթադրյալ հան¬ցագործ¬ների արարքը պետք է որակվեր որպես խարդախություն կամ առավե¬լագույնը` կողոպուտ, իսկ մարմնական վնասվածքը գնահատվեր ըստ հետևանքի` որպես անձի ֆիզիկական անձեռնմխե¬լիության դեմ ուղղված հանցագոր¬ծություն։
Իր պաշտպանյալին առաջադրված մեղադրանքի օրինականությունն ու հիմնավոր¬վա¬ծութ¬յունը պաշտպան Գ.Մելքոնյանը վիճարկեց նաև տուժող Ա.Հովսեփյանի նկատմամբ նշա¬նակված դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացության տեսանկյու¬նով` միջնորդելով նշա¬նակել կրկնա¬կի դատաբժշկական փորձաքննություն և պատճառաբանելով, որ այն կասկած է հա¬րու¬ցում, քանի որ փորձագետը եզրակացություն տալուց առաջ չի հետազոտել տուժող Ա.Հովսեփյա¬նի քթի ռենտգեն լուսանկարահարման ժապավենը։ Բացի այդ, նույն եզրակա¬ցութ¬յունում առկա են հակասությունները` մի տեղ նշված է քթի կոտրվածքի, մեկ այլ տեղ կոտրվածքների մասին։
Մինչդեռ, Դատարանի համոզմամբ վիճարկվող եզրակացությունը կասկածելի չէ, փոր¬ձաքննության կատարման դատավարական կարգը չի խախտվել. Անուշավան Հովսեփյանի վերա¬բերյալ վերոնշյալ դատաբժշկական եզրակացությունը կազմվել է «Մալաթիա» բժշկական կենտրոնի տրամադրած ամբուլատոր քարտի գրառումների, այդ թվում` Ա.Հովսեփյանի քթի ռենտգեն հետա¬զոտության արդյունքների, ինչպես նաև փորձաքննության ընթացքում տուժողի մարմնի օբյեկտիվ զննման արդյունքներով։ Նույն եզրակացության և փորձագետ Ա.Դալլաքյանի ցուցմունքի համաձայն` տուժող Հովսեփյանի մոտ հայտնաբերված մարմնական վնաս¬վածք¬ները ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին վերցրած, վերջինիս առողջությանը պատ¬ճառել են առողջութ¬յան կար¬ճատև քայքայմամբ ուղեկցված թեթև վնաս։ Հետևաբար` պաշտպան Գ.Մելքոնյանի ներկայացրած միջնորդությունը` կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու վերաբերյալ, զուրկ է դատավարական և փաստական հիմնավորումներից։
Պաշտպան Գ.Մելքոնյանը, վերահաստատելով դատաքննության ընթացքում հարուցած և խորհրդակցական սենյակում անդրադառնալու պայմանով հետաձգված միջնորդությունը, խնդրեց որպես ապացույց անթույլատրելի ճանաչել իր պաշտպանյալին տուժող Ա.Հովսեփյանի ճանաչմանը ներկայացնելու արձանագրությունը` պատճառաբանելով, որ Է.Տոնոյանը մինչ այդ ունեցել է բերման ենթարկվածի, ուստի և կասկածյալի կարգավիճակ, սակայն մինչ ճանաչման ներկայացվելը պաշտպան ունենալու իրա¬վունքը նրան չի պարզաբանվել, նրա այդ իրավունքը ոտնահարվել է։ Բացի այդ, միջնորդեց կիրառել Արմեն Սարգսյանի վերաբերյալ 2009թ. սեպտեմբերի 16-ի թիվ ԵՔՐԴ/0295/01/08 գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումը և որպես ապացույց անթույլատրելի ճանաչել իր պաշտպանյալի և տուժող Անուշավան Հովսեփյանի միջև կատար¬ված առերեսման արձանագրությունը, քանի որ դրա բովանդակությունն ամբողջությամբ հիմնված է իր կարծիքով ան¬թույլատրե¬լի այդ քննչական գործողության` ճանաչման ներկայացնելու արձա¬նագրության տվյալների վրա։ Անդրադառ¬նա¬լով վերը նշված միջնորդությանը` Դատարանը գտնում է, որ այն ևս անհիմն է, որպիսի հետևության է հանգում հետևյալ իրավական վերլուծությունների և պատճառաբանութ¬յուն¬ների արդյունքներով.
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն` կասկածյալն ունի պաշտ¬պանության իրավունք։ Քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը կասկածյալին հնա¬րա¬վորություն է ընձեռում օրենքով չարգելված բոլոր միջոցներով իրականացնելու պաշտպա¬նութ¬յան իր իրավունքը ։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի համաձայն` կասկածյալը ձերբակալ¬ման մասին քրեական հետապնդման մարմնի որոշումը, ձերբակալման արձանագրությունը կամ խափանման միջոց ընտրելու մասին որոշումն իրեն հայտարարելու պահից իրավունք ունի ունենալ պաշտպան, հրաժարվել պաշտպանից և պաշտպանվել ինքնուրույն։ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 131.1 հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարելու մեջ կասկածվող անձին հետաքննության մարմին, քննիչի կամ դատախազի մոտ բերելուց հետո` երեք ժամվա ընթացքում, կազմվում է կասկածյալի ձերբակալման արձանագրություն։
Գ.Միքայելյանի վերաբերյալ 2009թ. դեկտեմբերի 18-ի ԵԱԴԴ/0085/06/09 գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանն Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի իրավական դիրքորո¬շում¬ների հիման վրա արձանագրել է, որ բերման ենթարկվածի իրավական վիճակը համապատաս¬խանում է «քրեական մեղադրանքի» ներկայացման «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազա¬տությունների պաշտպանության եվրոպական կոնվենցիայի» պահանջին` Եվրոպական դատա¬րանի բովանդակային մեկնաբանմամբ։ Ուստի բերվածի կարգավիճակի առանձնահատ¬կություններն հաշվի առնելով (նախնական և կարճաժամկետ բնույթը)` բերվածը պետք է օժտված լինի առնվազն հետևյալ իրավունքներով` իմանալու իրեն արգելանքի վերցնելու պատճառը, տեղեկացնելու իրեն բերման ենթարկելու մասին, հրավիրելու իր փաստաբանին, լռելու։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համաձայն` Դավիթ Հակոբյանը և Էդգար Տոնոյանը ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին բերման են ենթարկվել 2011թ. օգոստոսի 22-ին` ժամը 20։30-ին, համաձայն նրանց բերման ենթարկելու վերաբերյալ կազմված արձանագրությունների` տեղեկացվել են ավազակային հարձակման մեջ կասկածվելու մասին։ Նշված օրը տուժող Ա.Հովսեփյանը ՀՀ ոստիկանության նույն բաժնում լրացուցիչ հարցաքննվել է ժամը 20։30-ից մինչև 20։55-ն ընկած ժամանակա¬հատ¬վածում։ Բերման ենթարկված Էդգար Տոնոյանը տուժող Ա.Հովսեփյանի ճանաչմանն է ներկայացվել ժամը 21։00-ից մինչև 21։25-ն ընկած ժամանակահատվածում, որից հետո` ժամը 22։00-ին, ձերբակալվել է, ապա պաշտպան ունենալու իրավունքին ծանոթացվելով` պաշտպան է խնդրել։ Նախաքննական մարմինը ապա¬հովել է նաև վերջինիս պաշտպան ունենալու և լռելու իրավունքը, քանի որ Էդգար Տոնոյանը չի հարցաքննվել, նրա մասնակցությամբ տուժող Ա.Հովսեփյանի հետ առերեսում չի իրականացվել մինչև ծնողի կողմից վարձված փաստաբանին որպես պաշտպան ներգրավելը։ Ամբաստանյալ Դ.Հակոբյանը տուժող Ա.Հովսեփյանին ճանաչման է ներկայացվել նույն օրը ժամը 21։30-ից 21։50-ն ընկած ժամանակահատվածում, Դավիթ Հակոբյանը ձերբակալվել է ժամը 22։20-ին, պարզաբանվել է պաշտպան ունենալու իրավունքը, որից վերջինս հրաժարվել է և ըստ էության օգտվել ցուցմունք տալուց ազատ լինելու(լռելու) իրավունքից։ Նույն օրը` ժամը 22։17-ից մինչև 23։05-ն ընկած ժամանակահատվածում առերեսում է իրականացվել տուժող Ա.Հովսեփյանի և կասկածյալ Դավիթ Հակոբյանի միջև, որի ընթացքում վերջինս հերքել է իր մասնակցությունը մեղսագրվող ավազակությանը։
Նշված օրվա քննչական և դատավարական գործողությունների մի մասը գիշերային ժամանակ կատարելը վկայում է դրանց անհետաձգելիության մասին, որը Դատարանի համոզմամբ պայմանավորված է եղել նաև բերման ենթարկվածների իրավունքներն ու շահերն ապահովելու անհրաժեշտությամբ, մասնավորապես` երեք ժամվա ընթացքում նրանց ազատ արձակելու կամ ձերբակալելու հիմքերի ստուգման տեսանկյունով։ Բերման ենթարկվածներին ճանաչման ներկայացնելու պահին գործով ամբաստանյալները, ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի դրույթների համաձայն, չեն ունեցել կասկածյալի կարգավիճակ, մինչև ձերբակալվելը (Դ.Հակոբյանը նաև ձերբակալվելուց հետո) չեն դիմել նրանց պաշտպանով ապահովելու խնդրանքով, ինչը քննիչին չի զրկել տվյալ իրավիճակում անhետաձգելի քննչական գործողությունները` ճանաչումները, իրականացնելու հնարավորությունից։ Այն պա¬հին, երբ կասկածյալ Է.Տոնոյանը պաշտպան է պահանջել, ընդ որում ծնողի կողմից վարձված պաշտպան, նախաքննական մարմինը դադարեցրել է նրա մասնակցությամբ բոլոր քննչական գործո¬¬ղութ¬յունների իրականացումը մինչև գործի վարույթին պաշտպանի ներգրավումը։
Վերոնշյալների հիման վրա Դատարանն հանգում է այն եզրակացության, որ ճանաչման ներկայացվելուց առաջ բերման ենթարկված Էդգար Տոնոյանի պաշտպանության իրավունքը չի խախտվել, ձերբակալումից հետո` առավել ևս և ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 105-րդ հոդվածում թվարկված հիմքերով այդ և տուժող Ա.Հովսեփյանի մասնակցությամբ կատարված հետագա քննչական գործոությունների արձանագրություններն որպես ապացույց անթույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ պաշտպան Գ.Մելքոնյանի միջնորդությունն անհիմն է և մերժման ենթակա։
Որպես ճանաչման ներկայացնելու արձանագրությունն անթույլատրելի ճանաչելու մեկ այլ փաստարկ պաշտպանները նշել են այն, որ իրենց պաշտպանյալները ոստիկանության բաժին էր բերել 2011թ. օգոստոսի 22-ին տուժող Անուշավան Հովսեփյանի կողմից մատնացույց արվելուց անմիջապես հետո, որի պայմաններում, ըստ նրանց մեկնաբանման, բացակայել է իրենց պաշտպանյալներին տուժող Ա.Հովսեփյանի ճանաչմանը ներկայացնելու քրեադատավարական հիմքը։ Ըստ պաշտպանների` նախաքննական մարմինն այդ եղանակով արհեստականորեն ստեղծել է մեղադրանքը հիմնավորող լրացուցիչ ապացույցներ։
Տուժող Ա.Հովսեփյանի ցուցմունքի համաձայն` ամբաստանյալներ Էդգար Տոնոյանը և Դավիթ Հակոբյանը 2011թ. օգոստոսի 22-ին Կենտրոն վարչական շրջանում հայտնաբերվել և ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին են բերման ենթարկվել իր կողմից մատնացույց արվե¬լուց հետո, սակայն նրանց բռնելու բուն գործընթացին ներկա չի գտնվել, այլ տեղափոխվել է ոստիկանության նույն բաժին, ուր իրեն ճանաչման են ներկայացվել Էդգար Տոնոյանը, ապա Դավիթ Հակոբյանը։ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 221-րդ հոդվածի համաձայն` ճանաչման ներկայացնելու անհրաժեշտությունը որոշում է նախաքննական մարմինը, ով ՀՀ քրեա¬կան դատավարական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` գործի բազմա¬կող¬մանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննությունն ապահովելու համար լիազորված է ինքնուրույն ուղղություն տալ քննութ¬անը։ Տվյալ դեպքում քննիչը անհրաժեշտ է համարել կատարել ճանաչումներ, ինչը, նրանց մատ¬նա¬ցույց անելու, սակայն բռնելու բուն գործընթացին ներկա չգտնվելու դեպքում Դատարանի տեսանկյու¬¬նով արդարացված էր, քանի որ, սեղմ ժամկետներում կատարվելով, բացառել է ավա¬զա¬կությանն իրականում առնչություն չունեցող անձանց բերման ենթարկելու և կարճաժամկետ արգելանքի վերցնելու նույնիսկ չնչին հնարավորությունը։ Ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանին տուժող Մ.Ազարյանը ճանաչել է հեռուստատեսությամբ նրան տեսնելիս, որի կա¬պակ¬ցությամբ ցուցմունք տալը, Դատարանի գնահատմամբ, ճանաչման ներկայացնելու քննչա¬կան գործողությանը փոխարինել չէր կարող, հետևաբար` մինչ նույն անձանց միջև առերե¬սում իրականացնելը ճանաչման կատարումը բխում է քննիչի` ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 221-րդ հոդվածի և 55-րդ հոդվածի 3-րդ մասով վերապահված լիազորություններից և այն որպես ապացույց անթույլատրելի ճանաչելու փաստարկ չէ։
Ամբաստանյալներին մեղսագրվող արարքները սխալ որակելու վերաբերյալ պատճա¬ռա¬բա¬նությունները քննարկելիս Դատարանն հարկ է համարում անդրադառնալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175, 176 և 178 հոդվածներով նախատեսված հանցակազմերի (օբյեկտից կողմի) վեր¬լու¬ծությանը.
Այսպես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի համաձայն` խարդախությունը խա¬բեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի զգալի չափերով գույքի հափշտա¬¬կությունն է։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` կողոպուտն ուրիշի գույքի բացահայտ հափշտակությունն է։ Նշված հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով պա¬տաս¬խա¬նատվություն է նախատեսում նույն արարքի համար, որը զուգորդվել է կյանքի և առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառ¬նալիքով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ավազակությունն ուրիշի գույքն հափշտակելու նպատակով կատարված հարձակումն է, որը կատարվել է կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի վելուծությունից ակնհայտ է, որ հափշտակության այս եղանակի դեպքում բռնությունը կամ դա գործադրելու սպառնալիքն հանդիսանում են գույքին տիրանալու միջոց, հետևաբար` դրանց գործադրումն առանց գույքին տիրանալու նպատակի, չի կարող որպես ավազակություն որակվել։ Բռնությունը կամ սպառնալիքը չեն կարող ավազակության հատկանիշ համարվել այն դեպքում, երբ դրանք գործադրվել են գույքի հափշտակությունից հետո և այդ մասով պաշտպան Գ.Մելքոնյանի միջնորդությունը կարծես հիմնավոր է, սակայն միայն առաջին հայացքից, քանի որ եթե բռնությունը կամ այն գործադրելու սպառնալիքը գործադրվում է հափշտակված գույքը պահելու շարժառիթով, ավազակության հանցակազմ առկա է։ Եթե հանցավորի կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնությունը կամ դրա սպառնալիքը գործադրվում է հափշտակածն իր մոտ պահելու համար, ապա գողությամբ, կողոպուտով կամ խարդա¬խությամբ սկսված հափշտակությունը վեր է ածվում ավազակության։ Այսպիսով, կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնությունը կամ սպառնալիքն ավա¬զա¬կության հատկանիշ է ոչ միայն այն դեպքում, երբ գործադրվում է գույքին տիրանալու նպա¬տակով, այլև գույքին տիրանալուց հետո` այն իր մոտ պահելու համար։ Տվյալ դեպքում տուժող Ա.Հովսեփյանի` դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքներով պարզվեց, որ վերջինս պարանոցի ոսկյա շղթան ամբաստանյալներին չի փոխանցել, ավելին` առաջին հարվածը ստացել է ոսկյա շղթան ներկայացնելու պահանջը չկատարելուց անմիջապես հետո, հետևաբար` ամբաստնյալներին մեղսագրվող արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին մասով որակված է ճիշտ։ Քննարկվող արարքն ավազակություն պետք է որակվեր նույնիսկ այն դեպքում, եթե դատաքննությամբ հաստատվեր, որ տուժող Ա.Հովսեփյանն առաջին հարվածը ստացել է ոսկյա շղթան և բջջային հեռախոսն ամբաստանյալներին և նրանց հանցակցին մոլո¬րության ազդեցությամբ հանձնելուց հետո, քանի որ ակնհայտ է, այդ հարվածը կարող էր պայմա¬նավորված լինել բացառապես մեկ` հափշտակածը պահելու և դրանով հանդերձ դեպքի վայ¬րից փախուստի դիմելու շարժառիթով։
Բացի այդ, խարդախության դեպքում գույքը տիրապետողն այն հանցավորին է հանձ¬նում` միաժամանակ նրան փոխանցելով գույքի նկատմամբ սեփականության բոլոր լիազորութ¬յունները կամ դրանցից թեկուզ մեկը, մինչդեռ տվյալ պարագայում նման որևէ լիազորություն տուժող Ա.Հովսեփյանն ամբաստանյալներից որևիցե մեկին չի փոխանցել, նույնիսկ նման մտադրություն չի ունեցել։ Ուսումնասիրելու և վերադարձնելու պատրվակով Ա.Հովսեփյանից, որպես սեփա¬կա¬նա¬տեր, ոսկյա շղթա պահանջելը նրա որևէ լիազորության փոխանցման հետ չի կարող նույ¬նաց¬վել, հետևաբար` հանցավոր այդ արարքը խարդա¬խութ¬յուն որակելու բավարար փաստարկ չէ։
Նույն պատճառաբանությամբ որպես խարդախություն չի կարող որակվել նաև ամբաս¬տանյալ Դ.Հակոբյանի և վերջինիս հանցակցի խմբային հանցավոր գործո¬ղությունները, նույնիսկ եթե տուժող Մ.Ազարյանի ոսկյա իրերը քննությամբ չպարզված անձի ձեռքն են անցել խա¬բեությամբ` կարճ ժամակահատվածում ուսումնասիրելու և տուժողին վերադարձնելու պատրվա¬կով։ Վերջինիս և ամբաստանյալ Դ.Հակոբյանի հանցավոր գործողությունների բնույթից ակնհայտ էր, որ այն կարճ ժամանակ անց վերածվելու էր կողոպուտի, ինչը տեղի է ունեցել և որի ընթացքում էլ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն է գործադրվել ոսկյա իրերը ետ պահանջող տուժող Մ.Ազարյանի նկատմամբ` նրան մի կողմ հրելու և տաքսի ավտոմեքենայով անարգել փախուստի դիմելու միջոցով։
Այսպիսով, պաշտպանական ճառերով ներկայացված միջնորդություններն անհիմն են, այդ միջնորդությունների հիմքում դրված ապացույց¬ները և դրանցով հաստատված փաստերը` ոչ լիարժեք և միակողմանի գնահատելու, յուրովի վերլուծելու և մեկնաբանելու հետևանք, չեն բխում դատաքննությամբ հետազոտված ապա¬ցույց¬ների պատշաճ գնահատման արդյունքներից։
Ամբաստանյալներ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ նշանակելիս, ինչպես նաև պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցը որոշելիս Դատա¬րանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկվող անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հանցանքի ծանրութ¬յանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավա¬րար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղ¬մացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
Դատարանը որպես ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի անձը բնու¬թագրող տվյալ է գնահատում նրանց երիտասարդ լինելը, Դավիթ Հակոբյանի դեպքում նաև` դրակա¬նորեն բնութագրվելն ու վատա¬ռողջ լինելը։ Դատարանը որպես Էդգար Տոնոյանի անձը բնու¬թագրող հանգա¬մանք է դիտարկում վերջինիս վատառողջ լինելը` նկատի ունենալով այն, որ նա հաշ¬վառ¬ված է ՀՀ ԱՆ «Հոգեբուժական բժշկական կնետրոն» ՓԲ ընկերության ավանի կլինի¬կայում «անձնային գծերի շեշտվածություն հիստերիկ տիպի կրկնվող իրավիճակային ռեակցիա¬ներ» ախտորոշմամբ։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով պարզվեց նաև, որ ամբաստանյալ¬ներ Էդգար Տոնոյանը և Դավիթ Հակոբյանը նախկինում դատապարտվել են դիտավորյալ հան¬ցա¬գոր¬ծություններ կատարելու համար, մասնավորապես`
ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանը Երևանի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների ընդհա¬նուր իրավասության դատարանի 2010թ. հուլիսի 13-ի ԵԱԴԴ/0046/01/10 դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանք կատարելու համար դատապարտվել է ազատազրկման 2 տարի ժամկետով։ Պատժի կրումից Դ.Հակոբյանն ազատվել է 2011թ. հունիսի 3-ին` «Համանե¬րում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման թիվ 1-ին կետի 1-ին ենթակետով։
Ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանը
- Երևանի քրեական դատարանի 2009թ. հունվարի 16-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգքրի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցավոր արարք կա¬տա¬րելու համար դատապարտվել է ազա¬տազրկման 2 տարի ժամկետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` սահմանվելով փորձաշրջան 1 տարի ժամկետով։
- Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2009թ. հուլիսի 13-ի դատավճռով` ՀՀ քրեական օրենսգքրի 177-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի կիրառմամբ դատապարտվել է ազա¬տազրկման 3 տարի ժամկետով։ Նույն դատավճռով համաներում հայտարարելու մասին ՀՀ Ազգա¬յին ժողովի 2009թ. հունիսի 19-ի որոշման 1-ին հոդվածի 1-ին կետի կիրառմամբ Է.Տոնոյանն ազատվել է պատժից։
- Երևանի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010թ. հուլիսի 13-ի ԵԱԴԴ/0046/01/10 դատավճռով Էդգար Տոնոյանը ՀՀ քրեական օրենսգքրի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանք կատարելու համար դատա¬պարտվել է ազատազրկման 2 տարի ժամկետով, սակայն չկրած պատժից (10 ամիս 13 օր ժամկե¬տով ազատազրկում) պայմանական վաղակետ ազատվել է Արագածոտնի մարզի ընդ¬հանուր իրա¬վա¬սութ¬յան դատարանի 2011թ. մարտի 22-ի որոշմամբ։
Վերոգրյալների հիման վրա, կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի, ինչպես նաև 2-րդ մասի 1-ին կետի պահանջները` Դատարանը, որպես ամբաստանյալներ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի պատասխա¬նատ¬վությունը և պատիժը ծանրաց¬նող հան¬գամանք է գնահատում համապատասխանաբար` հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը և վտան¬գա¬վոր ռեցիդիվը։
Քննարկելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածով սահմանված` հանցագոր¬ծութ¬յուն¬ների ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելու կարգը սույն գործով ամբաս¬տանյալներ Դ.Հակոբյանի և Է.Տոնոյանի նկատ¬մամբ կիրառելու հարցը` Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այն ամբաստան¬յալների նկատ¬մամբ կիրառելի չէ հետևյալ պատճառա¬բա¬նությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի համաձայն` արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով։
2011թ. մայիսի 23-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքում 67.1-րդ հոդվածի լրացում կատարելով` օրենսդիրը սահմանեց հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելու հատուկ կարգ, թեև մինչ այդ ռեցիդիվը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածով սահման¬ված բացա¬ռապես պատասխանատվությունը և պատիժը խստացնող հանգամանք էր։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի մեկնաբանմամբ` հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատ¬վա¬ծություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարած հանցանքի համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն` անձը դատվածություն ունեցող է համարվում մեղադրական դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու օրվանից մինչև դատ¬վա¬ծությունը մարվելու կամ հանվելու պահը, ընդ որում` դատվածության ժամկետի հոսքը սկսվում է նշանակված պատիժը կրելու ավարտից։
Սույն գործով նրանց մեղսագրվող հանցագործություններն ամբաստանյալներ Դավիթ Հակոբյանն ու Էդգար Տոնոյանը կատարել են 2011թ. հուլիսի 30-ին և օգոստոսի 14-ին, այսինքն` ՀՀ քրեական օրենսգրքում 67.1-րդ հոդվածի լրա¬ցում նախա¬տեսած 2011թ. մայիսի 23-ի օրենքի ընդու¬նումից հետո, և առաջին հայացքից նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքում 67.1-րդ հոդ¬վածի կարգով պատիժ նշանակելուն որևէ խոչընդոտ չկա։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն` արարքի հանցավորությունը և պատ¬ժելիությունը որոշվում են հանցանքը կատարելու ժամանակ գործող օրենքով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` արարքի հանցավո¬րությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքն հետադարձ ուժ ունի, այսինքն` տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելն համապատասխան արարքը կատարած անձանց, այդ թվում` այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվա¬ծություն։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` արարքի հանցավորությունը սահմանող, պա¬տի¬ժը խստացնող կամ հանցանք կատարածի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքը (այդ թվում` պատիժ կրող կամ դատվա¬ծություն ունեցող անձանց մասով) հետադարձ ուժ չունի։
Ակնհայտ է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի կարգով ամբաստանյալի նկատ¬մամբ պատիժ նշանակելիս նրա վիճակն էականորեն կարող է վատթարանալ, քան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի ուժով ռեցիդիվն որպես պատասխա¬նատ¬վութ¬յունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք գնահատելու և ընդհանուր կարգով պատիժ նշանակելու պարա¬գայում։
Քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի մեկնաբանությունից հետևում է, որ ռեցիդիվի առկա¬յությունը պայմանավորվում է քննվող դեպքին նախորդող ժամանակահատվածում նույն անձի կողմից դիտավորյալ հանցանք կամ հանցանքներ կատարելու և դատապարտ¬վելու հետ` դատ¬վածության առկայության պայմաններում։
Ամբաստանյալներ Դավիթ Հակոբյանն ու Էդգար Տոնոյանը սույն գործով նրանց մեղ¬սագրվող հանցանքները կա¬տա¬րել են ՀՀ քրեական օրենսգրքում 67.1-րդ հոդվածի լրացումը կա¬տա¬րելուց հետո, սակայն Երևանի Աջափնյակ և Դավիթաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010թ. հուլիսի 13-ի դատավճռով հաստատված հան¬ցանքները` 2010թ. փետրվարի 5-ին, այսինքն` մինչ վերոնշյալ օրենքում լրացում կատարելը, հետևաբար` ամբաստանյալների պատժելիության հարց` դատվածության հանգամանքի գնահատումը, պայմանավորված ռեցիդիվի ինստիտուտի առանձնահատկությամբ (այսինքն` նախկին հան¬ցանքների քրեաիրավական հետևանքների հետ հետադարձ կապով), սույն գործով պետք է որոշվեն այդ հանցանք¬ների կատարման ժամանակ գործող քրեաիրավական, այդ թվում` պատիժ նշանակելու և հանցա¬գոր¬ծությունների ռեցիդիվի ինստի¬տուտ¬ներով։
Վերոնշյալ իրա¬վական վերլուծությունների արդյունքներով Դատարանը եզրակացնում է, որ նյու¬թաիրա¬վական վերոնշյալ նորմը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածը, չի կարող տարած¬վել մինչ դրա ուժի մեջ մտնելն համապատասխան արարքներ կատարած և դատվա¬ծութ¬յուն ունե¬ցող անձանց, այդ թվում` սույն գործով ամբաստանյալներ¬ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյա¬նի վրա։ Տվյալ դեպ¬քում ռեցիդիվը և վտանգավոր ռեցիդիվը օրինականության և օրենքին հետադարձ ուժ տալու սկզբունքների անմիջական գործողության ուժով պետք է հաշվի առնել բացա¬ռապես որպես ամբաստանյալների պատաս¬խա¬նատվությունը և պա¬տիժը ծանրաց¬նող հանգա¬մանք։
Ամբաստանյալներ Դ.Հակոբյանի և Է.Տոնոյանի պատասխանատվություն ու պատիժը ծանրացնող այլ հանգամանքներ Դատարանը չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալներ Դ.Հակոբյանի և Է.Տոնոյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տե¬սակի ընտրության և այն կրելու անհրա¬ժեշ¬¬տության խնդրին` Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով սահմանված հանցակազմի պատժամասը բացար¬ձա¬կ որոշակի է, այսինքն` նախա¬տեսում է պատիժ բացառապես ազատազրկման ձևով, հետևաբար` քննարկ¬ման են¬թակա են այն կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում), ինչ¬պես նաև տվյալ հոդվածով նախատեսված ազատազրկումից ավելի մեղմ պատժատեսակ նշանա¬կելու հարցերը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրա¬ռում)։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի անձը բնութագրող տվյալները, հանցագոր¬ծությունների համապատասխանաբար` ռե¬ցիդիվի և վտանգավոր ռեցիդի¬վի առկա¬յութ¬յունը, նրանց վերագրվող հանցա¬գոր¬ծութ¬յունների բնույթն ու վտանգա¬վորության աստիճանը` հափշտա¬կության կատարման առավել վտանգավոր եղանակի` ավազակության անցնելու փաստը, նախորդ քրեական գործով խմբի կազմում հափշտակություն (փորձ) կատարելու հա¬մար դատապարտվելու, պատժի կրումից ազատվելու, սակայն համատեղ հան¬ցավոր գործունեությունը շարունակելու փաստը, ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանի դեպքում` պատիժն ամբողջությամբ չկրած նոր դիտավորյալ հանցանք կատարելու հանգամանքը, ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի դեպքում` սույն գործով մեղսագրվող հանցագործությունների բազմակիությունը, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տեսանկյու¬նով բացառիկ հան¬գա¬մանքների բացա¬կայությունը` Դա¬տարանը գտնում է, որ վեր¬ջիններիս նկատ¬մամբ ազա¬տազրկման ձևով նշա¬նակվող պատիժը պայ¬մանականորեն չկիրա¬ռելու, ազա¬տազրկման նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատ¬ժա¬տեսակ նշանակելու հիմքերը բացա¬կայում են։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով ամբաս¬տանյալներ Դավիթ Հակոբ¬յանն ու Էդգար Տոնոյանն իրենց նկատմամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պա¬տիժը պետք է կրեն, այն արդարացի և անհրաժեշտ է նրանց ուղղելու, նոր հան¬ցագոր¬ծությունների կատարումը կանխելու համար։ Դատարանն ամբաստանյալների անձը բնու¬թագրող տվյալներն հաշվի է առնում նրանց նկատմամբ պատժաչափ սահմանելիս։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` եթե հանցագոր¬ծութ¬յունների համակցությունն ընդգրկում է ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքներ, ապա վերջ¬նական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով, այսինքն` միջին և ծանր հանցագործությունների կատարման մեջ մեղագրվող ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի նկատ¬մամբ վերջնա¬կան պատիժ նշանակելիս կիրառելի է նաև պատիժները մասնակիորեն գումա¬րելու կանոնը։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով պարզվեց, որ սույն գործով ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանը Երևա¬նի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010թ. հուլիսի 13-ի դատավճռով նշանակված 2 տարի ժամկետով ազատազրկումից պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է Արագածոտնի մարզի ընդ¬հանուր իրավա¬սութ¬յան դատարանի 2011թ. մարտի 22-ի որոշմամբ, սակայն մինչև չկրած պատժի` 10 /տաս/ ամիս 13 /տասներեք/ օր ազատազրկման լրանալը` 2011թ. օգոստոսի 14-ին, կատարել է սույն գործով նրան մեղսագրվող ավազակային հարձակումը։ Հետևաբար` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 6-րդ մասի 3-րդ կետի ուժով Դատարանը նրա նկատմամբ սույն դատավճռով նշանակվող պատժին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի կարգով լրիվ կամ մասնակի պետք է գումա¬րի նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը։ Ընդ որում, թեև Է.Տոնոյանին պայմանական վաղաժամկետ ազատելուց հետո 2011թ. մայիսի 26-ին ուժի մեջ է մտել «ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի որոշումը, սակայն այն Տոնոյանի նկատմամբ կիրառվել չէր կարող` նույն որոշման 9-րդ մասի 2-րդ կետի «ա» ենթակետով սահմանված արգել¬քի կապակցությամբ` մինչ այդ «Համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2009թ. հունիսի 19-ի որոշման կիրառման հիմքով։
Քննարկելով ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի նկատ¬մամբ ընտրված խափանման միջոց կալա¬նա¬վորման հարցը` Դատարանը գտնում է, որ այն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Միաժամանակ անդրա¬դառնալով պատժի կրման սկիզբն հաշ¬վարկելու և անազատության մեջ պահվելու ժամկետն նշանակվող պատ¬ժին հաշվակցելու հարցերին` Դատա¬րանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի պատժի կրման սկիզբն անհրա¬ժեշտ է հաշվարկել նրան փաստացի արգելանքի վերց¬նելու պահից` 2011թ. օգոստոսի 22-ից, որի դեպքում նրանց կալանքի տակ պահելու ժամկետը լրացուցիչ հաշ¬վակցելու անհրա¬ժեշտութ¬¬յունը վերանում է, քանի որ հաշ¬վակցման ենթակա ժամկետն ինքնին ընդգրկում է 2011թ. օգոստոսի 22-ից մինչև սույն դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելն ըն¬կած ժամանակա¬հատվածը։
Քննարկելով տուժող Անուշավան Հովսեփյանի ներկայացրած 480.000 ՀՀ դրամի քաղա¬քա¬ցիական հայցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ հայցի հիմքն ու չափն ապացուցված է Դատա¬րանում հաստատված մեղադրանքի ծավալով` 180.000 /հարյուր ութսուն հազար/ ՀՀ դրամ գույ¬քա¬յին վնասի չափով, որը, որպես հանցա¬գործությամբ պատճառված վնաս, համա¬պարտութ¬յան կարգով ենթակա է բռնա¬գանձման Էդգար Տոնոյանից և Դավիթ Հակոբ¬յանից։ Ինչ վերաբե¬րում է նույն հայցադիմումով ամբաստանյալներից պահանջվող ֆիզիկական և բարոյական վնա¬սի հատուցմանը, ապա դրանց չափն հաստատող ապացույց¬ներ Դատարանին չներկա¬յաց¬վեցին, հետևաբար` այդ մասով քաղաքացիական հայցը Դատարանը թողնում է առանց քննութ¬յան։
Տուժող Մարտիրոս Ազարյանը քաղաքացիական հայց չի ներկայացրել, սակայն Դատա¬րանը նրան հանցագործությամբ պատճառված 480.000 ՀՀ դրամի փաստն հաստատված հա¬մա¬րելով` բավարարվում է` հանցագործությամբ նրան պատ¬ճառված այդ գույքային վնասի հատուց¬ման և այն ամբաստանյալ Դավիթ Արմենի Հակոբյանից բռնա¬գանձելու պահանջով (քաղա¬քացիական հայցով) քաղաքացիական դատավարական կար¬գով դատարան դիմելու իրավունքը տուժող Մ.Ազարյանին պարզաբանելով։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դա¬տավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին, ուստի Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով իրեղեն ապացույց¬ներ չկան, ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով սահ¬մանված դատական ծախսերի բռնա¬գանձման անհրաժեշ¬տութ¬յունն հիմնավորող ապացույց¬ներ` ևս (բացառությամբ տուժողին հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի փոխ¬հա¬տուցման գումարից)։
Նախաքննական մարմինը դեռևս 2011թ. նոյեմբերի 27-ին որոշում է կայացրել Էդգար Տոնոյանի` Երևանի Սարի թաղի 2-րդ շարքի 3-րդ տան, Դավիթ Հակոբյանի` Երևանի Ֆուչիկի փողոցի 1-ին նրբանցքի 6-րդ շենքի 35-րդ բնակարանի, ինչպես նաև վերջիններիս անվամբ հաշվառված տրանսպորտային միջոցների վրա արգելանք կիրառելու մասին` տուժողներին պատճառված վնասները հատուցելու նպատակով, սակայն որևէ շարժական կամ անշարժ գույք փաստացի արգելանքի վերցնելու վերաբերյալ որևէ տվյալներ, ապացույցներ քրեական գործի նյութերում չկան։ Դատարանը, հաշվի առնելով տուժող Ա.Հովսեփյանի ներկայացրած քաղա¬քացիական հայցը մասնակի բավարարելու փաստը և այն ամբաստանյալներից բռնա¬գանձելու անհրաժեշտությունը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգքրի 160-րդ և 368-րդ հոդվածներով` գտնում է, որ Էդգար Տոնոյանի և Դավիթ Հակոբյանի շարժական և անշարժ գույքի նկատմամբ արգելանք կիրառելու վերաբերյալ մինչդատական վարույթում կա¬յաց¬ված վերոնշյալ որոշումն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև տուժող Անուշավան Հովսեփյա¬նին հանցա¬գոր¬ծությամբ պատ¬ճառ¬ված գույքային վնասի լրիվ բռնագանձումը։
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ամբաս¬տանյալներ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատաս¬խանատ¬վութ¬յունն ու պա¬տիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, հաշվի առ¬նե¬լով նրանց մեղսագրվող հանցագոր¬ծությունների բնույթն ու հանրության համար վտան¬գա¬¬¬վո¬րության աստի¬ճանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդված¬ներով՝ Դատա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝
1. Դավիթ Արմենի Հակոբյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետով նախատեսված հանցա¬գործությունների կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ`
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 1-ին կետով ազա¬տազրկում 7/յոթ/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետերով ազա¬տազրկում 3 /երեք/ տարի ժամկետով։
Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասը` նշանակված պա¬տիժները մասնակի գումարել և ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի նկատմամբ վերջ¬նական պա¬տիժ նշանակել ազատազրկում 9 /ինը/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
Դավիթ Հակոբյանի պատժի կրման սկիզբն հաշվել 2011թ. օգոստոսի 22-ից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանա¬վորումը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
2. Էդգար Ղուկասի Տոնոյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցա¬գործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` ազա¬տազրկում 7 /յոթ/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածը և 76-րդ հոդվածի 6-րդ մասի 3-րդ կետը` սույն դատավճռով Էդգար Տոնոյանի նկատմամբ նշանակված պատժին մասնակի գումա¬րել Երևա¬¬նի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարա¬նի 2010թ. հուլիսի 13-ի դատավճռով նշանակված պատժի չկրած 10 /տաս/ ամիս 13 /տասներեք/ օր ազատազրկումից 6/վեց/ ամիսը և Էդգար Տոնոյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազա¬տազրկում 7/յոթ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
Էդգար Տոնոյանի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման սկիզբն հաշվել 2011թ. օգոստոսի 22-ից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանա¬վորումը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Տուժող Անուշավան Լեոնարդի Հովսեփյանի ներկայացրած քաղաքացիական հայցը բա¬վա¬¬րարել մասնակի` 180.000 /հարյուր ութսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով, այն, որպես հանցա¬գոր¬ծութ¬յամբ պատճառված գույքային վնաս, համա¬պարտության կարգով բռնա¬գանձել Էդգար Տոնոյանից և Դավիթ Հակոբյանից։
Տուժող Մարտիրոս Սպարտակի Ազարյանին պարզաբանել հանցագործությամբ նրան պատ¬ճառված 480.000 ՀՀ դրամի վնասի հատուցման և այն Դավիթ Արմենի Հակոբյանից բռնա¬գանձելու պահանջով (քաղա¬քացիական հայցով) քաղաքացիական դատավարական կար¬գով դատարան դիմելու իրավունքը։
Էդգար Ղուկասի Տոնոյանի և Դավիթ Արմենի Հակոբյանի շարժական և անշարժ գույքի նկատմամբ արգելանք կիրառելու վերաբերյալ մինչդատական վարույթում կայացված որոշումը թողնել անփոփոխ` մինչև տուժող Անուշավան Հովսեփյանին հանցագործությամբ պատ¬ճառ¬ված գույքային վնասի լրիվ բռնագանձումը։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեա¬կան դատարան հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0245/01/11
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 12-12-2011 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0245/ |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 13165911 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Դավիթ Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2011թ. հուլիսի 30-ին ինքնությունը չպարզված անձնավորության հետ գտնվելով Տ. Մեծի պողոտայում, նկատել են նույն այդ տարածքով քայլող Մ. Ազարյամի պարանոցից կախված ոսկյա շղթան և ձեռքի ոսկյա ապարանջանը, ապա` նախնական համաձայնության գալով նպատակադրվել են հափշտակել այն: Էդգար Տոնոյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա Դավիթ Հակոբյանի և Պողոս Պետրոսյանի հետ նախնական համաձայնության գալով ավազակությամբ հափշտակել են Ա. Հովսեփյանի զգաի չափի գույքը: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հայրանուն | Արմենի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 176 Մաս 2 Կետ 1, 4 |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Էդգար |
| Ազգանուն | Տոնոյան |
| Հայրանուն | Ղուկասի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 175 Մաս 2 Կետ 1 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 6.1 |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 12-12-2011 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 13-12-2011 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 13-12-2011 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 13-12-2011 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 27-12-2011 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Մելքոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Տիգրան |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Անուշավան |
| Ազգանուն | Հովսեփյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Մարտիրոս |
| Ազգանուն | Ազարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-01-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 01-02-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 17-02-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 29-02-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-03-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 29-03-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-04-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | մեղադրողի հոսպիտալացման պատճառով |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-05-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-05-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 30-05-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 30-05-2012 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 30-05-2012 |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Էդգար |
| Ազգանուն | Տոնոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 30-05-2012 |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ թիվ ԵԿԴ/0245/01/11 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան), նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի, քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի, մասնակցությամբ` մեղադրող, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ` Արսեն Բեգինյանի, տուժող` Անուշավան Հովսեփյանի, վերջինիս ներկայացուցիչ` Հակոբ Բաղդիշյանի, Դ.Հակոբյանի պաշտպան(հանրային)` Հայկ Իսրայելյանի, Է.Տոնոյանի պաշտպան` Գևորգ Մելքոնյանի, 2012թ. մայիսի 30-ին դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի` 1. Դ ա վ ի թ Ա ր մ ե ն ի Հ ա կ ո բ յ ա ն ի ` (ծնված 1990թ. հունիսի 4-ին, Երևանում, ազգութ¬¬յամբ հայ, ՀՀ քաղա¬քա¬ցի, միջնակարգ կրթու¬թյամբ, ամուրի, միջին ծանրութ¬յան դիտավորյալ հանցանքի կատարման համար նախ¬կինում մեկ անգամ դատապարտված, դատվածությունը չմար¬ված, չի աշխա¬տել, հաշվառ¬ված և բնակվել է Երևանի Ֆու¬չիկի փողոցի 1-ին նրբանցքի 6-րդ շենքի 35-րդ բնակարանում, ՀՀ ԱՆ «Նուբա¬րաշեն» ՔԿՀ կալանավոր, կալանքի տակ է 2011թ. օգոս¬տոսի 22-ից) 2. Է դ գ ա ր Ղ ու կ ա ս ի Տ ո ն ո յ ա ն ի ` (ծնված 1990թ. ապրիլի 24-ին, Երևանում, ազգութ¬¬յամբ հայ, ՀՀ քաղա¬քա¬ցի, 7-ամյա կրթու¬թյամբ, ամուրի, միջին ծանրության դիտավորյալ հանցանքների կատարման համար նախ¬կինում երկու անգամ դատապարտված, պատիժն ամբողջությամբ չկրած, չի աշխատել, հաշվառ¬ված և բնակվել է Երևանի Սարի թաղի 2-րդ շարքի 3-րդ տանը, ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿՀ կալա¬նավոր, կալանքի տակ է 2011թ. օգոստոսի 22-ից) 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2011թ. հուլիսի 30-ին ՀՀ ոստիկանության Էրեբունու բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 12160811 քրեական գործը` Մարտիրոս Ազարյանի գույքը բացահայտ հափշտակելու դեպքի առթիվ։ Թիվ 13165911 քրեական գործն հարուցվել է 2011թ. oգոստոսի 16-ին` ՀՀ ոստիկա¬նության Կենտրոնականի բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով` անհայտ անձանց կողմից Անուշավան Հովսեփյանի նկատմամբ ավա¬զա¬կային հարձակում կատարելու դեպքի առթիվ։ Թիվ 13165911 քրեական գործի նախաքննությունը 2011թ. օգոստոսի 17-ից կատարվել է ՀՀ ոստիկա¬նության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրո¬նականի քննչական բաժնում։ 2011թ. օգոստոսի 22-ին ավազակային հարձակում կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել են Դավիթ Հակոբյանը և Էդգար Տոնոյանը։ 2011թ. օգոստոսի 24-ին Դավիթ Հակոբյանին և Էդգար Տոնոյանին մեղադրանք է առա¬ջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և նույն օրը նրանց նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։ 2011թ. սեպտեմբերի 7-ին թիվ 12160811 քրեական գործը միացվել է սույն քրեական գործին, նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 13165911 քրեական գործի շրջանակներում։ 2011թ. դեկտեմբերի 6-ին սույն քրեական գործից անջատվել է ավազակային հարձակմանը մասնակցած Պողոս Պետրոսյանի վե¬րաբերյալ մասը, որով նախաքննությունը շարու¬նակվել է 13165911/1 համարով։ 131659/2 համարով առանձին վարույթում է առանձնացվել նաև Դավիթ Հա¬կոբ¬յանի հետ նախ¬նական համաձայնությամբ տուժող Մ.Ազարյանից կողոպուտ կատարած, քննությամբ չպարզված անձի վերաբերյալ մասը։ 2011թ. դեկտեմբերի 12-ին սույն քրեական գործը Դավիթ Հակոբյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետերով և 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ Էդգար Տոնոյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատա¬րան և 2011թ. դեկտեմբերի 13-ին ընդունվել վարույթ։ 2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում. Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով Դատարանը հաստատված հա¬մա¬րեց հետևյալը. Դավիթ Հակոբյանը, նախնական համաձայնության գալով քննությամբ չպարզված անձի հետ, 2011թ. հուլիսի 30-ին` ժամը 16։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ պողո¬տայի 36 շենքի հարևանությամբ նկատել են Մարտիրոս Ազարյանին և մտադրվել հափշտակել նրա կրած ոսկյա շղթան և ձեռքի ոսկյա ապարանջանը։ Հանցավոր այդ մտադրությունն իրականացնելու նպատակով ամբասատանյալ Դավիթ Հակոբյանը տուժող Մարտիրոս Ազարյա¬նին հայտնել է, թե իբր վերջինիս նմանեցնում է իր քրոջը նեղացրած անձնավորությանը, ապա Մ.Ազարյանին քրոջը ճանաչման ներկայացնելու և վերջ¬նական պարզաբանում կատարելու պատրվակով ուղեկցել է համեմատաբար խուլ վայր` Երևան քաղաքի Տ.Մեծ պողոտայի թիվ 36 շենքի բակ։ Արդեն բակում նրանց է մոտեցել 22 տարեկան մի անձնա¬վորություն, ով, Դավիթ Հակոբյանից պարզելով եղելությունը, նրան առաջարկել է գնալ և կան¬չել քրոջը։ Հակոբյանը մի պահ հեռացել է, իսկ վերջինիս հանցակիցն այդ ժամանակա¬հատ¬վածում իբր ուսումնասիրելու և վերադարձնելու պատճառաբանությամբ Մարտիրոս Ազարյա¬նից վերցրել է վերջինիս զգալի չափի` 480.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ ոսկյա շղթան ու ապա¬րանջանը, որից անմիջապես հետո Դավիթ Հակոբյանը վերադարձել է, սակայն տաքսի ավտոմեքենայով։ Վերջինիս հանցակիցը, ոսկեղենով հանդերձ, մոտեցել է ավտոմե¬քենային, սակայն հանդիպել տուժող Ազարյանի դիմադրությանը, ով, բռնելով նրա ձեռքը, պահանջել է վերադարձնել իր ոսկյա զարդերը։ Տուժող Ազարյանի ոսկյա զարդերն բացահայտ հափշտակելու ընդհանուր համատեղ դիտավորությունն ավարտին հասցնելու և ավտոմեքենայով փախուստի դիմելու նպատակով անհայտ անձն Ազարյանին մի կողմ է հրել և վերջինիս առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գոր¬ծադրելով` նստել է ավտոմեքե¬նան, որով և դիմել են փախուստի` բացահայտ հափշտակելով Ազարյանի ոսկյա զարդերը։ 2011թ. օգոստոսի 14-ին` ժամը 16.30-ի սահմաններում, ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբ¬յանը, նախնական համաձայնության գալով այս անգամ Էդգար Ղուկասի Տոնոյանի և մյուս հանցակցի (համաձայն մեղադրական եզրակացության` Պողոս Պետրոսյանի) հետ, Երևան քաղաքի Մաշ¬տո¬ցի պողոտայի և Ամիրյան փողոցի խաչմերուկի մոտակայքում նկատել են Անուշավան Հովսեփյանին և նպատակադրվել հափշտակել վերջինիս պարանոցի ոսկյա շղթան և այլ արժեքավոր իրերը։ Հանցավոր այդ մտադրութ¬յունն իրականացնելու նպատակով վերջիններս մոտեցել են Անուշավան Հովսեփ¬յա¬նին և նրան շենքի բակ հրավիրելու համար օգտագործել փորձարկած հնարքը. սույն գործով ամբաս¬տան¬յալների հանցակիցը (ըստ մեղադրական եզրակացության` Պողոս Պետրոս¬յանը), մտացածին անվամբ Հովսեփյանին ներկայացել և հայտնել է, թե իբր նրան նմանեցնում է իրենց քրոջը նեղացրած անձի հետ, իսկ երբ Հովսեփ¬յանը դա հերքել է, նրան քրոջը ճանաչման ներկայացնելու և կասկածները վերջնականապես փարատելու պատրվակով համոզել և ուղեկցել են մոտակա շենքի բակ։ Անուշավան Հովսեփյանն համաձայնել և Դավիթ Հակոբյանի, Էդգար Տոնոյանի, վեր¬ջիններիս հանցակցի ուղեկ¬ցութ¬յամբ քայլել է Երևան քաղաքի Ամիրյան փողոցի 12-րդ շենքի բակ, որտեղ, արդեն համեմատաբար խուլ վայրում, վերջիններս գույքին տիրանալու դիտավարությամբ հարձակվել և առող¬ջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելով, բռունցքներով հարվածել են Ա.Հովսեփյա¬նին` նրա առողջությանը պատճառելով առող¬ջության կար¬ճատև քայքայ¬մամբ ուղեկցված թեթև վնաս` քթի ոսկրերի փակ կոտրվածքներ, աջ ստորակնակապ¬ճային շրջանի սալջարդ վերք, ապա` հափշտակել են վերջինիս զգալի չափի գույքը` 180.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ պարա¬նոցի ոսկյա շղթան ու խաչը, ինչպես նաև «Նոկիա» տեսակի բջջային հեռախոսը, դրա մեջ տեղադրված 055-544588 հեռա¬խոսա¬քարտը` դիմելով փա¬խուստի։ Տուժող Ա.Հովսեփյանը դեպքից անմիջապես հետո դիմել է «Մալաթիա» բժշկական կենտրոն, ստացել անհրաժեշտ բժշկական օգնություն, ապա` հանցագործության վե¬րա¬բերյալ հաղորդում տվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում։ 2011թ. օգոստոսի 22-ին` երեկոյան, Երևան քաղաքի Թումանյան և Մաշտոց փողոցների խաչմերուկի մոտակայքում կայացել է տուժող Ա.Հովսեփյանի և վերջինիս նկատմամբ ավազա¬կային հարձակում կատարած անձանց պատահական հանդիպումը, որի մասին Ա.Հովսեփյանը բջջային հեռախոսով տեղեկացրել է ոստիկան¬ներին և անմիջապես մատնացույց է արել նրանց, որի արդյունքներով Դավիթ Հակոբյանն ու Էդգար Տոնոյանը նույն օրը` ժամը 20։30-ին, բերման են ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, իսկ մյուս հանցակցին(ըստ մեղադրական եզրակացության` Պողոս Պետրոսյանին), հաջողվել է դիմել փախուստի։ Վերոնշյալ հանցավոր արարքները կատարելու համար Դավիթ Հակոբյանին մե¬ղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետով, Էդգար Տոնոյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ վերջիններիս հանցակցի (ըստ մեղադրական եզրա¬կացության Պողոս Պետ¬րոս¬յանի), ինչպես նաև կողոպուտին մասնակցած, սակայն ինքնությունը չպարզված անձի վերաբերյալ մասն առանձնացվել է առան¬ձին վարույ¬թով (թիվ 13165911/1 համա¬րով)։ Առաջադրված մեղադրանքներում ամբաստանյալներն իրենց մեղավոր չճանաչեցին և օգտվելով իրենց դատավարական իրավունքից` հրաժարվեցին ցուցմունքներ տա¬լուց։ Պաշտպանական ճառերում Էդգար Տոնոյանը և Դավիթ Հակոբյանը (ինչպես նաև նրանց պաշտպանները) հայտարարեցին, թե իբր նրանց մեղսագրվող հանցագործության դեպքերի ժա¬մանակ գտնվել են համապատասխանաբար` Արմավիրի մարզի Աղավնատուն համայնքում, իսկ Դավիթ Հակոբյանը` Տավուշի մարզի Դիլիջան քաղաքում։ Ամբաստանյալներ Դ.Հակոբյանին և Է.Տոնոյանին առաջադրված մեղադրանքներն հիմ¬նա¬վորվել են դատաքննությամբ հետազոտված թույլատրելի և վերաբերելի ապացույց¬ների բա¬վարար համակցությամբ, իսկ այլուրեքության վերաբերյալ նրանց պնդումներն արհեստածին են, հերքված են, հետապնդում են քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսա¬փելու նպատակ։ Վերոնշյալ հետևությունների Դատարանը հանգեց դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցների ստուգման, համադրման և գնահատման արդյունքներով. Տուժող Մարտիրոս Ազարյանի հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուց¬մունքով` այն մասին, որ 2011թ. հուլիսի 30-ի ժամը 16.30-ի սահմաններում` Երևանի Տիգրան Մեծ պողոտայով դեպի «Փեթակ» տոնավաճառ քայլելիս, նույն պողոտայի թիվ 36 շենքի մոտ մոտեցել է մինչ այդ անծանոթ Դավիթ Հակոբյանը, հայտնել, որ իրեն նմանեցնում է քրոջը նեղացրած անձնավորությանը` առաջարկելով քայլել թիվ 36 շենքի բակ` պարզաբանումներ կատարելու։ Հիշյալ շենքի բակում իրենց է մոտեցել 22 տարեկան մի անձնա¬վորություն, ով, Դավիթից պարզելով եղելությունը, առաջարկել է գնալ և կան¬չել քրոջը։ Մինչ Դավիթ Հակոբյանի վերադառ¬նալը այդ անձնավորությունը մի պահ բջջային հեռախոսով զրուցել է, ապա` նույն շենքի բակում «նայելու» պատրվա¬կով խնդրել և ստացել է իր պարանոցի ոսկյա շղթան և ապարանջանը։ Մոտ մեկ րոպե անց իրենց հետևում կանգնել է տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդի կողքի նստատեղին նկատել է Դավիթ Հակոբյանին։ Անծանոթ երիտասարդը մոտեցել է ավտոմեքենային, բացել է հետևի դուռը` փորձելով նստել ավտոմեքենան։ Բռնել է նրա թևից, պահանջել վերադարձնել իր ոսկյա զարդերը, սակայն վերջինս իրեն մի կողմ է հրել, նստել է ավտոմեքենան, որով և Դավիթ Հակոբյանի հետ դիմել են փախուստի` հափշտակելով 480.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողութ¬յամբ իր ոսկյա զարդերը։ Նույն օրը դիմել է ոստիկանության Էրեբունու բաժին և կատարվածի վերաբերյալ հաղորդում տվել։ 2011թ օգոստոսի 24-ին «Արմենիա» հեռուստաընկերությամբ հեռարձակվող «Հեր¬թապահ մաս» հաղորդաշարը դիտելիս տեսել և ճանաչել է իրեն կողոպտած անձանցից մեկին` Դավիթ Հակոբյանին։ Տուժող Մարտիրոս Ազարյանը վերոնշյալ ցուցմունքը պնդել է Դավիթ Հակոբյանի հետ առերես հարցաքննվելիս։ Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին 2011թ. օգոստոսի 26-ի արձանագրությամբ, համա¬ձայն որի` տուժող Մարտիրոս Ազարյանն իրեն ճանաչման ներկայացված անձանց կազ¬մում ճանաչել է ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանին ու հայտարարել, որ վերջինս 2011թ. հուլիսի 30-ին իրեն կողոպտած անձանցից մեկն է։ Տուժող Անուշավան Հովսեփյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2011թ. օգոստոսի 14-ին` ժամը 16.30-ի սահման¬ներում, Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայով քայ¬լելու ընթացքում իրեն են մոտեցել երեք անծանոթ տղաներ, նրանց թվում` մինչ այդ անծանոթ Դավիթ Հակոբյանը և Էդգար Տոնոյանը։ Ծուռ ատամներով երրորդ երիտասարդը, ինչպես հետա¬գայում պարզել է` Պողոս Պետրոս¬յա¬նը, դիմելով իրեն` հայտնել է, թե իբր ինքն անհանգստացրել է նրա քրոջը, ապա` առաջարկել է պարզաբանումներ կատարելու նպատակով մտնել մոտակա շենքի բակ։ Համաձայնել և նրանց հետ քայլել է մոտակա շենքի բակ, որտեղ անծանոթ տղաներից մեկը, բջջային հեռախոսն ականջին դրած, ձևացրել է, թե իբր խոսում է այդ աղջկա հետ, ում առաջարկել է իջնել շենքի բակ` իրեն ճանաչելու համար։ Դավիթ Հակոբյանն իրեն խնդրել է ուսումնասիրելու համար տալ պարանոցի ոսկյա շղթան և խաչը, սակայն նրան մերժել է, որից հետո Էդգար Տոնոյանը բռունցքով հարվածել է իր դեմքին, ապա` երեքով հարվածներ են հասցրել իր մարմնի տարբեր մասերին և հափշտա¬կելով 180.000 ՀՀ դրամ ընդհա¬նուր արժողությամբ իր պարանոցի ոսկյա շղթան, ոսկյա խաչը, 055-544588 համարի կան¬խավճարային քարտով «Նոկիա» տեսակի բջջային հեռախոսը` դիմել են փախուստի։ Վնասվածք ստանալու պատճառով նրանց չի հետապնդել, այլ պատա¬հական տաքսի ավտոմեքենայով գնացել է «Մալաթիա» բժշկական կենտրոն, ստացել անհրա¬ժեշտ բուժօգնություն։ Դժվարացավ վերհիշել, թե պարանոցի ոսկյա շղթան հափշտակելու ժամա¬նակ այն պոկվել է, թե` ոչ, սակայն պնդեց, որ այն հրաժարվել է տղաներին փոխանցել։ Նշեց նաև, որ 2011թ. օգոստոսի 22-ին` ժամը 16.30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թուման¬յան փողոցով քայլելու ընթացքում, Թումանյան և Մաշտոց փողոցների խաչմերուկի մոտա¬կայքում տեսել է իր ոսկյա զարդերն ու բջջայինն հափշտակած նույն տղաներին, ովքեր քայլել են Ամիրյան փողոցի ուղղությամբ։ Հետևել է նրանց, իսկ երբ վերջիններս նույն փողոցում գտնվող դեղատան մոտ մի պահ կանգ են առել, քայլելով անցել և ուշադիր զննել է նրանց։ Դա Պողոս Պետրոսյանին կասկածելի է թվացել և վերջինս իրեն մոտենալով` հե¬տաքրքրվել է` արդյո՞ք միմյանց ճանաչում են, ո՞րն է ուշադիր նայելու պատճառը։ Համոզ¬վելով, որ իրեն ծեծի ենթարկած և իրերն հափշտակած նույն տղաներն են` ծանոթության փաստը չի ընդունել, խոսակցություն գրեթե չի ծավալել ու քայլել է «Ֆրեշ» սուպերմարկետի ուղղությամբ և զան¬գահարել ոստիկանության Կենտրո¬նականի բաժին` տեղեկացնելով իր նկատմամբ ավա¬զակային հարձակում կատարած անձանց հայտնաբերելու և տվյալ պահին իր և նրանց գտնվելու վայրի մասին։ Մինչ ոստիկանների ժամանելն հետևել է այդ տղաներին, սակայն, որոշ տարածություն անցնելով, նրանց տեսադաշտից կորցրել է։ Ժամանած ոստիկանության աշխատակիցների հետ Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում շրջել և փնտրել են նրանց, նկատել «Օպերայի» տարածքում։ Ավտոմեքենայի սրահից մատնացույց է արել նրանց, որից հետո ոստիկանները գնացել են նրանց ուղղությամբ, իսկ իրեն այլ մեքենայով ուղեկցել են ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։ Նույն օրը ոստիկանները բռնել և բաժին են բերել Էդգար Տոնոյանին և Դավիթ Հակոբյանին, իսկ Պողոս Պետրոսյանին հաջողվել է փախուստի դիմել։ Դատարանում ներկայացրեց 480.000 ՀՀ դրամի քաղաքացիական հայց` պահանջելով այն որպես հան¬ցա¬գործութ¬յամբ իրեն պատճառված գույքային, ֆիզիկական և բարոյական վնաս, բռնագանձել ամբաս¬¬տան¬յալ¬ներից։ Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին 2011թ. օգոստոսի 22-ի արձա¬նագրութ¬յուններով, համաձայն որոնց` տուժող Անուշավան Հովսեփյանն իրեն ճանաչման ներկա¬յացված անձանցից մի դեպքում ճանաչել է ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանին, մյուս դեպքում` ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանին` հայտարարելով, որ վերջին¬ներս են 2011թ. օգոստոսի 14-ին իր վրա հարձակված անձանցից երկուսը։ Վկա Գայանե Սամուրգաշյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2011թ. հուլիսի 29-ից մինչև օգոստոսի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում հանգստացել է Դիլիջան քա¬ղաքում, բնակվել է վարձակալած բնակարանում։ Օգոստոսի 4-ից նույն տանն են բնակություն հաստատել նաև տանտիրոջ թոռնուհին` Մարիամ Հովսեփյանը, ինչպես նաև Էդգար Տո¬նոյանը, Դավիթ Հակոբյանը և ոմն Ժասմինան։ Դավիթ Հակոբյանի հետ փոխանակել են հեռախո¬սա¬համարներով և իր 077-14-02-03 համարի բջջային հեռախոսով կապ է պահպանել վերջինիս հետ` նրա 098-83-70-30 հեռախոսահամարին երբեմն զանգահարելով։ Վկա Թոռնիկ Սահակյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ Էդգար Տոնոյանին ճանաչում է որպես իր հարևա¬նուհի Արևհատ Միսակյանի թոռան։ Էդգար Տոնոյանը շահագործել է 077-89-49-92 և 098-69-39-27 հեռախոսա¬համարները, որոնցով իրեն զանգահարել և պայմանավորվել է նրանց տան շինա¬րարական աշխատանքները կատարելու հարցերի շուրջ։ Վկա Լաուրա Ավագյանի հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի` «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲ ընկերությունից 2009 թվականին գնած 077-89-49-92 համարի կանխավճարային քարտը շահագործելու համար նվիրել է իր եղբոր դուստր Ռիմային, վերջինս էլ` որդուն` Էդգար Տոնոյանին, ով շահագործել է այդ հեռա¬խոսաքարտը։ Դատաբժշկական փորձաքննության 2011թ. օգոստոսի 29-ի թիվ 2504 եզրակացութ¬յամբ, համաձայն որի` տուժող Անուշավան Հովսեփյանի ստացած մարմնական վնասվածք¬ները` քթի ոսկրերի փակ կոտրվածքները, աջ ստորակնակապճային շրջանի սալջարդ վերքը պատ¬¬ճառվել են բութ, կոշտ առարկաներով, հնարավոր է տուժող Հովսեփյանի (նաև այն ար¬¬տացոլող դա¬տաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու վերաբերյալ որոշմամբ) նշած ժամ¬կետում և հան¬գա¬¬մանք¬ներում, որոնք վերջինիս առողջությանը պատճառել են առող¬ջության կարճատև քայքայ¬մամբ ուղեկցված թեթև վնաս։ Պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ հրավիրված և հարցաքննված դատաբժշկա¬կան բնագավառի փորձագետ Աշոտ Դալլաքյանի ցուց¬մունքով. Վերջինս Դատարանում պնդեց կազմած դատաբժշկական փորձաքննության 2011թ. օգոս¬տոսի 29-ի թիվ 2504 եզրակացության օբյեկտիվությունն ու հիմնավորվածությունը` վերահաս¬տա¬տելով, որ Անուշավան Հովսեփյանի մոտ հայտնաբերել են` քթի ոսկրերի փակ կոտրվածքներ, աջ ստորակնակապճային շրջանի սալջարդ վերք` ներկայիս սպիի տեսքով, որոնք վերջինիս առող¬ջությանը պատճառել են թեթև վնաս` զուգորդված առողջության կաճատև քայքայմամբ։ Միաժա¬մանակ պարզաբանեց, որ Ա.Հովսեփյանի վերաբերյալ վերոնշյալ եզրակացությունը կազմել է «Մալաթիա» բժշկական կենտրոնում լրացված ամբուլատոր քարտի գրառումների, այդ թվում` Ա.Հովսեփյանի քթի ռենտգեն հետա¬զոտության արդյունքների, ինչպես նաև փորձաքննության ընթացքում տուժողի մարմնի օբյեկտիվ զննման արդյունքներով, որոնց հիման վրա էլ կազմել է փորձագիտական եզրակացությունը։ Նշեց նաև, որ Ա.Հովսեփյանի մոտ հայտնաբերված մարմնական վնաս¬վածք¬ներն ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին վերցրած, վեր¬ջինիս առողջությանը պատ¬ճառել են առողջութ¬յան կար¬ճատև քայքայմամբ ուղեկցված թեթև վնաս։ Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված` 1. ամբաստանյալներ Դավիթ Հակոբյանի շահագործած 098-837030 և Էդգար Տոնոյանին պատկանող 098-693927 հեռախոսահամարներից կատարված մուտքա¬յին և ելքային զանգերի, դրանց տեղակայումների վերաբերյալ տվյալներով, համաձայն որոնց` ա) Էդգար Տոնոյանի բջջային հեռախոսահամարը 2011թ. օգոստոսի 14-ին (ամբաս¬տանյալներին մեղսագրվող ավազակային հարձակում կատարելու օրը) շահագործվել է` ժամը 15։17-ին` Կողբացի 3ա շենքի, ժամը 15։20-ից մինչև 16։00-ն ընկած ժամանակա¬հատվածում` Երևանի Մ.Խորենացու 13ա շենքի, 16։08-ից մինչև 16 ։10-ն ընկած ժամանակահատվածում` Կողբացի 3ա շենքի, ժամը 17։01-ից մինչև 17։04-ն ընկած ժամանա¬կահատ¬վածում` Խանջյան 13ա շենքի վրա տեղադրված կայան¬ներով, իսկ Դավիթ Հակոբյանի շահագործած հեռախոսահամարը նույն օրը` ժամը 15։21-ից մինչև 16։55-ը սպասարկվել է Երևանի Խորենացու 13ա և 24 շենքերի, ժամը 16։57-ին` Արամի 1 շենքի, ժամը 16։59-ից մինչև 17։05-ն ընկած ժամանակահատվածում` Խանջյան 13ա շենքի վրա տե¬ղադրված կայան¬ներով։ Այսպիսով, Դավիթ Հակոբյանը նույն օրը` ժամը 16։01-ին, իսկ Էդգար Տոնոյանը 16։00-ին, այսինքն` գրեթե միաժամանակ, գտնվել են Երևանի Խորենացի 13 հասցեի մոտ։ Նույն օրը` ժամը 16։03-ի սահ¬մաններում, Դ.Հակոբյանը, իսկ 16։08-ին` Էդգար Տոնոյանը գտնվել են արդեն Երևան քաղաքի Կողբացու 3ա հասցեի մոտ։ Ժամը 16։55-ին Դավիթ Հակոբյանը, իսկ 17։00-ին` Էդգար Տոնոյանը գտնվել են Երևան քաղաքի Խորենացի 13 հասցեի մոտ, այսինքն` Մաշտոցի և Ամիրյան փողոցների հատման մասի շրջակայքն սպա¬սարկող «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲ ընկերության կապն ապահովվող կայանների ծածկույթի սահմաններում։ Վերը նշվածն հաս¬տատում է տուժող Անու¬շավան Հովսեփյանի ցուցմունք¬ների արժանահավատությունը` դեպքի օրը և վայրում` 2011թ. օգոստոսի 14-ին` ժամը 16։30-ին Ամիրյան 12 շենքի բակում ամբաստանյալներ Դավիթ Հակոբ¬յանի, Էդգար Տոնոյանի և նրանց հանցակցի (ըստ մեղադրական եզրա¬կացութ¬յան Պողոս Պետրոսյանի) հարձակմանը ենթարկվելու վերա¬բերյալ, ինչպես նաև հերքում այլու¬րեքության վերա¬բերյալ ամբաս¬տանյալներ Դ.Հակոբյանի և Է.Տոնոյանի, վերջիններիս պաշտ¬պան¬ների պատճառաբանությունները։ բ) Դավիթ Հակոբյանի շահագործած 098-83-70-30 հեռախոսահամարներից կատարված մուտ¬քային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումներով, դրանց զննության արձա¬նագրութ¬յամբ, համաձայն որոնց` 2011թ. հուլիսի 30-ին` ժամը 15.59-ից մինչև 16.34-ն ընկած ժամանա¬կա¬հատվածում կատարված մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերը սպա¬սարկ¬վել են Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ պողոտայի 36 հասցեն սպասարկող` «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲ ընկե¬րութ¬յան կապի ծածկույթն ապահովող կայանների կողմից։ 2. ամբաստանյալներ Է.Տոնոյանին և Դ.Հակոբյանին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնա¬կանի բաժին բերման ենթարկելու վերաբերյալ արձանագրություններով, համաձայն որոնց` նրանք ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին բերման են ենթարկվել 2011թ. օգոստոսի 22-ին` ժամը 20։30-ին, Երևանի Մաշտոցի և Թումանյան փողոցների խաչմերուկից` ավազակային հարձա¬կում կատարելու կասկածանքով։ Ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու վերաբեր¬յալ արձանագրությամբ, համաձայն որի` 2011թ. օգոստոսի 22-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրո¬նա¬կանի բաժնում նրա մոտ կատարված անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել և առգրավ¬¬վել է նաև «Սամսունգ» մակնիշի բջջային հեռախոս, ինչպես նաև 077-894992, 098-693927 և 096-989883 հեռախոսաքարտերը, որոնք, ըստ խուզարկվող Է.Տոնոյանի հայտարա¬րության, պատ¬կա¬նում են նրան։ Ամբուլատոր դատահոգեբուժական փորձաքննության 2011թ. նոյեմբերի 3-ի թիվ 424/11 եզրակացությամբ, համաձայն որի` ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանը որևէ հոգեկան հիվանդութ¬յամբ չի տառապել և չի տառապում։ Նրա մոտ հայտնաբերվել են բնավորության փսիխոպաթիկ գծեր։ Իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Էդգար Տոնոյանը ճանաչվել է մեղսունակ։ Ամբուլատոր դատահոգեբուժական փորձաքննության 2011թ. նոյեմբերի 3-ի թիվ 425/11 եզրակացությամբ, համաձայն որի` Դավիթ Հակոբյանը որևէ հոգեկան հիվանդությամբ չի տա¬ռա¬¬պել և չի տառապում, հանդիսանում է պրիմիտիվ անձ` աֆեկտիվ անկայունությամբ։ Իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Դավիթ Հակոբյանը ճանաչվել է մեղսունակ։ Վկա Մարիամ Հովսեփյանի ցուցմունքներով. Վերջինս 2012թ. փետրվարի 1-ին Դատա¬րանում հար¬ցաքննվելիս, վերահաստատելով մինչդա¬տա¬կան վարույթում տված ցուցմունքները, հայտ¬նեց, որ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տո¬նո¬յանի հետ ծանոթացել է 2011թ. հունիսին` Սևա¬նա լճի «Ծովինար» լողա¬փում հանգստանալու ընթացքում։ Իր և Դավիթի միջև ձևավորվել են ջերմ, ընկերական փոխհա¬րա¬բերություններ և 077-39-65-07, ինչպես նաև 093-552158 հեռախոսա¬համար¬ներով կապ է պահպանել Դավիթի հետ` վերջինիս 098-837030 հեռախոսահամարի վրա զանգահարելով։ Մի քանի անգամ Դավիթ Հակոբյանի հետ այցելել են Էդգար Տոնոյանի` Երևանի Կոմիտաս թաղամասում վարձակալած բնակարան, որտեղ վերջինս բնակվել է ընկերուհու` Ժասմինայի հետ։ Նշված այցելություն¬ներից մեկի ժամանակ ծանոթացել է Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի ընդհանուր ընկեր Պողոսի հետ։ Ներկա գտնվելով Պողոսի և Էդգար Տոնոյանի խոսակցություններից մեկին` տեղեկացել է, որ վերջիններս քրոջը նեղացնելու պատրվակով քաղաքացիների են կանչում պատահական շենքերի բակ և հափշտակում նրանց ոսկյա զարդերը։ Վերջին անգամ Դավիթին, Էդգարին և Պողոսին հանդիպել է 2011թ. օգոստոսի 22-ի առավոտյան, իսկ երեկոյան Պողոսից տեղեկացել է, որ ոստիկանները Դավիթին և Էդգարին ձերբակալել են, իսկ Պողոսին հաջողվել է փախչել։ Նշեց նաև, որ 2011թ. սեպտեմբերին քրեակատարողական հիմնարկից իրեն են զան¬գա¬հարել Էդգար Տոնոյանը և պահանջել, որ ոստիկանություն հրավիրվելու դեպքում ոչ մի դեպքում չպատմել ոսկյա զարդերի հափշտակության վերաբերյալ նրա և Պողոսի զրույցի մասին։ 2012թ. մարտի 16-ին դիմելով Դատարան` վկա Մ.Հովսեփյանը նշել է, որ որպես վկա հարցաքննվելիս Դատարանում տվել է սխալ ցուցմունքներ, խնդրել է այն «չեղյալ հայտա¬րարել» և թույլատրել ցուցմունք տալ նույն օրը նշանակված դատական նիստի ընթացքում` 2012թ. մարտի 29-ին, որին ջանասիրաբար ներկայացել էր։ Նման ջանասիրություն ցուցաբերեց նաև 2012թ. մարտի 29-ին նշանակված նիստին ներ¬կա¬յանալով, որի ընթացքում դիմումի կապակցությամբ լրացուցիչ հարցաքննվելիս, առանց հիմ¬նավոր պատճառաբանության, հրա¬ժարվեց նախաքննական և սկզբնական դա¬տաքննա¬կան բոլոր ցուցմունքներից` նշելով, որ քննիչն է արձանագրել իր ցուցմունքները, իսկ ինքն այն ստո¬րագրությամբ հաստատել է` առանց դրանց բովանդակությանը ծանոթանալու։ Նշեց նաև, որ ցուց¬մունքները գրել է քննիչից վախենալով և չկարողանալով հստակ պատճառաբանել, թե այդ դեպքում ինչու է ամիսներ անց Դատարանում նույնաբովանդակ ցուցմունքներ տվել։ Նշեց նաև, թե իբր Դավիթ Հակոբյանի հետ Դիլիջանից վերադարձել են 2011թ. օգոստոսի 15-ին` փորձելով հաստատել այլուրեքության վերաբերյալ վերջինիս պնդումը։ Վերլուծելով մի կողմից վկա Մարիամ Հովսեփյանի նախաքննական և Դատարանում տված սկզբնական, մյուս կողմից 2012թ. մարտի 29-ին տված հակասական ու իրարամերժ ցուցմունք¬ները, դրանք համադրելով միմյանց և դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտ¬ված այլ ապացույցների հետ` Դատա¬րանն արժանահավատ է համարում մինչ 2012թ. մարտի 29-ը տրված ցուցմունքներն հետևյալ պատճա¬ռաբա¬նությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` դատա¬վորը, ինչ¬պես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազն ապացույց¬ները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ։ Քրեական դատավա¬րությունում ոչ մի ա¬պա¬ցույց նախապես հաս¬տատված ապացույցի ուժ չունի։ Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցա¬բերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան՝ մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթա¬ցակարգի շրջանակներում։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ յուրա¬քանչյուր ա¬¬պա¬ցույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ա¬պա¬¬¬¬ցույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարա¬րության տեսանկյու¬նից։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 քրեական գործով այն իրավական դիրքորո¬շումն է արտահայտել, որ համապատասխան որոշում¬նե¬րում ապացույցների գնահատումը պետք է ար¬տա¬հայտվի պատճառաբանական եզրահանգումների ձևով՝ հիմնա¬վո¬րելով, թե ինչու որոշ ապա¬ցույց¬ներ դրվել են որոշման հիմքում, իսկ մյուսները՝ մերժվել և ճանաչվել են ոչ հավաստի։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ հակասական ապացույց¬ների առկայության պարագայում, երբ հնարավոր չէ հիմնավորված հետևության հանգել անձի մեղավորության կամ անմեղության և այլ հարցերի վերաբերյալ, վարույթն իրա¬կանացնող մարմինը կարող է ապացույցների մի մասին մյուսների նկատմամբ առավելություն կամ նվազ կարևորություն տալ միայն ապա¬ցույցների հետազո¬տությունից և գնահատումից հետո։ Այսպես, - 2011թ. հոկտեմբերի 13-ին կայացած վկա Մարիամ Հովսեփյանի երկու հարցաքննություն¬ները կատարվել են դատավարական կարգի պահանջների պահպանմամբ. թեև ցուցմունքներն արձա¬¬նագրել է քննիչը, սակայն հարցաքննվողն այն կարդալու և ստորագրելու միջոցով հաս¬տատել է դրանց արժանահավատությունը։ Հետևաբար` այս տեսանկյունով վերոնշյալ ապա¬ցույց¬ների թույլատրելիության վիճարկումն անհիմն է և չպատճառաբանված։ - 2011թ. հոկտեմբերի 13-ին քննիչի մոտ հարցաքննվելիս վկա Մ.Հովսեփյանը նշել էր, որ վախենում է գործով ամբաս¬տանյալներից և այդ պատճառաբանությամբ է հրաժարվել նրանց հետ առերես հարցաքննվե¬լուց։ - դեռևս 2011թ. դեկտեմբերի 28-ին դիմելով Դատարան` վկա Մ.Հովսեփյանը նշել էր, որ ամբաստանյալների հարազատները ճնշում են գործադրում իր նկատմամբ` պահանջելով հրաժարվել նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքներից և խնդրել իր նկատմամբ կիրառել պաշտպանության միջոցներ, ինչից Դատարանը եզրակացնում է, որ մինչդատական վարույթի ավարտից հետո ճնշումներ են գործադրվել վկայի վրա։ - իբր քննիչի նկատմամբ տածած վախի ազդեցությամբ նախաքննության ընթացքում սուտ ցուցմունքներ տալու վերաբերյալ վկա Մ.Հովսեփյանի պատճառաբանությունը մտացածին է, սկզբնական արժանահավատ ցուցմունքներից հրաժարվելու պատրվակ է, քանի որ վերջինս այդ ցուցմունքներն ըստ էության վերահաստատեց հրապարակային դատաքննության պայման¬ներում 5 ամիս անց հարցաքննվելիս, ընդ որում` Դատարանում ընդունելով, որ քննիչի հետ վերջին անգամ հաղոր¬դակցվել է նրա մոտ հարցաքննվելու օրը` 2011թ. հոկտեմբերի 13-ին։ - քննիչի մոտ հարցաքննության օրը վկա Մ.Հովսեփյանի մասնակցությամբ կատարվել է նաև լու¬սանկարով ճանաչման ներկայացնելու քննչական գործողություն, որի արձանագրության գրա¬ռում¬ների համաձայն` վկա Մ.Հովսեփյանն այլ անձանց լուսանկարների թվում նախ` ճանաչել է Պողոս Պետրոսյանին` նշելով, որ վերջինս Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի ընկեր Պողոսն է, ապա` վերստին նշել է, որ Պողոսն ու Էդգար Տոնոյանն են զրուցել և իր ներ¬կայությամբ պատմել քաղաքացիներից ոսկյա զարդեր հափշտա¬կելու մասին։ - 2011թ. հոկտեմբերի 13-ին կատարված հարցաքննությունների ընթացքում վկա Մ.Հովսեփ¬յանն հայտնել է փաստական տվյալներ, որոնք մինչ այդ նախաքննական մարմնին հայտնի չէին, մասնավորապես` հիշատակել է Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի ընդհանուր ընկեր Պողոսի անունը, ում, ի տարբերություն վերջիններիս, հաջողվել էր 2011թ. օգոստոսի 22-ին փա¬խուս¬տի դիմել ոստիկան¬ներից, ինչպես նաև ոսկյա զարդեր հափշտակելու վերաբերյալ Պողոսի (Պողոս Պետրոսյանի) և Էդգար Տոնոյանի միջև կայացած խոսակցությանը ներկա գտնվելու և այդ խոսակցության բովանդակության մասին տվյալները, որոնք քրեական գործի նյութերում մինչ այդ պահն առկա որևէ այլ ապացույցով պարզված չէին, հետևաբար` ցանկության դեպքում անգամ քննիչն այն վկա Մ.Հովսեփյանին հուշել կամ թելադրել չէր կարող։ Պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ հրավիրված և հարցաքննված, վկա Արևհատ Միսակյանը հայտնեց, որ իր թոռը` Էդգար Տոնոյանը, 2011թ. օգոտոսի 12-ին եկել է Արմավիրի մարզի Աղավնատուն գյուղ, որտեղից Երևան է վերադարձել միայն օգոստոսի 15-ին` օրվա երկրորդ կեսին։ Նշեց նաև, որ 2011թ. օգոստոսի 14-ին Էդգարը, թեկուզ կարճաժամկետ, չի բացա¬կայել իր տնից և միշտ եղել է իր աչքի առաջ։ Վերը շարադրած իրավական վերլուծությունների արդյունքներով բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման ենթարկելով սույն գործով ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանի այլուրեքության հաս¬տատմանն նպատակաուղղված վկա Արևհատ Միսակյանի ցուցմունքը, այն համադրելով և վերլուծելով դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույց¬նե¬րի` տուժող Անուշավան Հովսեփյանի ցուցմունքի, այդ թվում` առերես ցուցմունքի, Էդգար Տոնոյանին ճա¬նաչման ներկա¬յացնելու արձանագրության, որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված` Էդգար Տոնոյանին պատկանող 098-693927 հեռախոսա¬համար¬ներից կատար¬ված մուտքա¬յին և ելքային զանգերի, դրանց տեղա¬կայումների վերաբերյալ տվյալների հետ` Դա¬տարանն այն արժա¬նահավատ չի հա¬մա¬րում, գտնելով, որ այլու¬րեքության մասով այն մտացածին է և հե¬տապնդում է վկա Արևհատ Միսակյանի թոռանը` սույն գործով ամբաս¬տանյալ Է.Տոնոյանին քրեական պատասխանատ¬վութ¬¬յունից և պատժից զերծ պահելու նպատակ։ 3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները. Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում հետազոտված ապա¬ցույց¬ների գնահատման արդյունքներով Դատարանն հաստատված է համարում այն, որ ամբաս¬տանյալներ Դավիթ Հակոբյանն ու Էդգար Տոնոյանը, այլ անձի (ըստ մեղադրական եզրա¬կացության` Պողոս Պետրոսյանի) հետ նախնական համաձայնության գալով, մեղավո¬րությամբ կա¬տարել են ավա¬զա¬կային հարձակում, այսինքն` հան¬ցավոր արարք« որն համա¬պա¬տաս¬խա¬նում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատես¬ված հանցա¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին, հետևաբար` վեր¬ջիններս քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬վության և պատժի ենթա¬կա են նշված հոդված¬ով։ Բացի այդ, ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանը, նախնական համաձայնության գալով չպարզված անձի հետ, տուժողի առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գոր¬¬ծադրելով, բացահայտ հափշտակել է վերջինիս զգալի չափի գույքը ։ Վերը նշված արարքն համապատաս¬խանում է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգքրի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետերով նախատես¬ված հանցա¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին, կատարվել է մեղավորությամբ և ամբաստանյալ Դա¬վիթ Հակոբյանը քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬վության և պատժի ենթա¬կա է նաև այդ հոդվածով։ Ամբաստանյալներին առաջադրված մե¬ղադրանքում նրանց մեղա¬վո¬րութ¬յան վերաբերյալ հետևության Դատարանը հան¬գեց նախապես քննարկելով և մերժելով նրանց արդարացնելու վե¬րա¬բերյալ վեր¬ջիններիս պաշտպան¬ների հարուցած միջնորդությունները։ Այսպես, ամբաստանյալ Դ.Հակոբյանի պաշտպան Հայկ Իսրայելյանը պաշտպանական ճառում վիճարկեց մեղսագրվող հանցանքներին իր պաշտպանյալի մասնակցությունը` նշելով, որ դատաքննության ընթացքում ինքն ու պաշտպանյալը զրկվել են դեպքից հետո ժամկե¬տային զին¬վո¬րական ծառայության զորակոչված և ԼՂՀ-ում ծառայող, գործով տուժող Մարտիրոս Ազարյանին Դատարանում հարցաքննելու հնարավորությունից, այն դեպքում, երբ վերջինիս ցուց¬մունքներում ըստ իր մեկնաբանության առկա են էական հակասություններ, այդ թվում` մեղսագրվող կողոպուտին իր պաշտպանյալի և նրա ենթադրյալ հանցակցի դերաբաշխման վերա¬բերյալ։ Մինչդեռ, տուժողի ցուցմունքները հրապարակվել և հետազոտվել են նրան Դատա¬րան հրավիրելու և հարցաքննելու ուղղությամբ ձեռնարկված քրեադա¬տավարական օրենքով նախատեսված բոլոր միջոցներն սպառելուց հետո։ Բացի այդ, մինչդատական վարույ¬թում վերջինս բազմիցս հարցաքննվել է, այդ թվում` ամբաստանյալ Դ.Հակոբյանի հետ առերես, այսինքն` վերջինս ունեցել է տուժող Մ.Ազարյանին հարցեր տալու իրական հնարավորութ¬յուն։ Տուժող Մ.Ազարյանին երկուսով, թե առանձին-առանձին մոտենալը որևէ կերպ չի փոխում ամ¬բաս¬տանյալ Դ.Հակոբյա¬նին և նրա հանցակցին մեղսագրվող արարքի քրեաիրա¬վական բնույթը, որևէ էական հակասութ¬յուն իր մեջ չի բովանդակում, և միջնորդությունն այդ մասով անհիմն է։ Բացի այդ, պաշտպան Հ.Իսրայելյանի համոզմամբ իր պաշտպանյալին այդ դրվագով առաջադրված մեղադրանքը` կողոպուտը, որակված է սխալ, քանի որ տուժող Մ.Ազարյանի` հրապարակված և հետազոտված ցուցմունքների համաձայն` վերջինիս ոսկյա զարդերին են¬թադրյալ հանցագործները տիրացել են խաբեության եղանակով։ Ամբաստանյալ Է.Տոնոյանի պաշտպան Գ.Մելքոնյանը պաշտպանական ճառում վիճար¬կեց իր պաշտպանյալին առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը` պատճառաբա¬նելով, որ այն ճիշտ չի որակված։ Ըստ Գ.Մելքոնյանի` դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Ա.Հովսեփյանն այդպես էլ չհստակեցրեց, թե ինչ հանգամանքներում է վերջինիս պարանոցի ոսկյա շղթան հայտնվել այն հափշտակողների ձեռքին, իսկ տուժող Ա.Հովսեփյանի պարանոցից մարմնական վնասվածքների բացակայությունը վկայում է այն մասին, որ նա այդ շղթան ենթադրյալ հանցագործներին է տվել առանց բավարար հիմքերի վստահելու, խաբվելու հետևանքով, որից հետո է հարված ստացել և ծեծի ենթարկվել։ Ըստ պաշտպանի մեկնաբա¬նութ¬յան` նման պայմաններում մինչև տուժող Ա.Հովսեփյանի նկատմամբ բռնություն գործադրելն հափշտակությունն արդեն ավարտված էր, հետևաբար` ենթադրյալ հան¬ցագործ¬ների արարքը պետք է որակվեր որպես խարդախություն կամ առավե¬լագույնը` կողոպուտ, իսկ մարմնական վնասվածքը գնահատվեր ըստ հետևանքի` որպես անձի ֆիզիկական անձեռնմխե¬լիության դեմ ուղղված հանցագոր¬ծություն։ Իր պաշտպանյալին առաջադրված մեղադրանքի օրինականությունն ու հիմնավոր¬վա¬ծութ¬յունը պաշտպան Գ.Մելքոնյանը վիճարկեց նաև տուժող Ա.Հովսեփյանի նկատմամբ նշա¬նակված դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացության տեսանկյու¬նով` միջնորդելով նշա¬նակել կրկնա¬կի դատաբժշկական փորձաքննություն և պատճառաբանելով, որ այն կասկած է հա¬րու¬ցում, քանի որ փորձագետը եզրակացություն տալուց առաջ չի հետազոտել տուժող Ա.Հովսեփյա¬նի քթի ռենտգեն լուսանկարահարման ժապավենը։ Բացի այդ, նույն եզրակա¬ցութ¬յունում առկա են հակասությունները` մի տեղ նշված է քթի կոտրվածքի, մեկ այլ տեղ կոտրվածքների մասին։ Մինչդեռ, Դատարանի համոզմամբ վիճարկվող եզրակացությունը կասկածելի չէ, փոր¬ձաքննության կատարման դատավարական կարգը չի խախտվել. Անուշավան Հովսեփյանի վերա¬բերյալ վերոնշյալ դատաբժշկական եզրակացությունը կազմվել է «Մալաթիա» բժշկական կենտրոնի տրամադրած ամբուլատոր քարտի գրառումների, այդ թվում` Ա.Հովսեփյանի քթի ռենտգեն հետա¬զոտության արդյունքների, ինչպես նաև փորձաքննության ընթացքում տուժողի մարմնի օբյեկտիվ զննման արդյունքներով։ Նույն եզրակացության և փորձագետ Ա.Դալլաքյանի ցուցմունքի համաձայն` տուժող Հովսեփյանի մոտ հայտնաբերված մարմնական վնաս¬վածք¬ները ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին վերցրած, վերջինիս առողջությանը պատ¬ճառել են առողջութ¬յան կար¬ճատև քայքայմամբ ուղեկցված թեթև վնաս։ Հետևաբար` պաշտպան Գ.Մելքոնյանի ներկայացրած միջնորդությունը` կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու վերաբերյալ, զուրկ է դատավարական և փաստական հիմնավորումներից։ Պաշտպան Գ.Մելքոնյանը, վերահաստատելով դատաքննության ընթացքում հարուցած և խորհրդակցական սենյակում անդրադառնալու պայմանով հետաձգված միջնորդությունը, խնդրեց որպես ապացույց անթույլատրելի ճանաչել իր պաշտպանյալին տուժող Ա.Հովսեփյանի ճանաչմանը ներկայացնելու արձանագրությունը` պատճառաբանելով, որ Է.Տոնոյանը մինչ այդ ունեցել է բերման ենթարկվածի, ուստի և կասկածյալի կարգավիճակ, սակայն մինչ ճանաչման ներկայացվելը պաշտպան ունենալու իրա¬վունքը նրան չի պարզաբանվել, նրա այդ իրավունքը ոտնահարվել է։ Բացի այդ, միջնորդեց կիրառել Արմեն Սարգսյանի վերաբերյալ 2009թ. սեպտեմբերի 16-ի թիվ ԵՔՐԴ/0295/01/08 գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումը և որպես ապացույց անթույլատրելի ճանաչել իր պաշտպանյալի և տուժող Անուշավան Հովսեփյանի միջև կատար¬ված առերեսման արձանագրությունը, քանի որ դրա բովանդակությունն ամբողջությամբ հիմնված է իր կարծիքով ան¬թույլատրե¬լի այդ քննչական գործողության` ճանաչման ներկայացնելու արձա¬նագրության տվյալների վրա։ Անդրադառ¬նա¬լով վերը նշված միջնորդությանը` Դատարանը գտնում է, որ այն ևս անհիմն է, որպիսի հետևության է հանգում հետևյալ իրավական վերլուծությունների և պատճառաբանութ¬յուն¬ների արդյունքներով. ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն` կասկածյալն ունի պաշտ¬պանության իրավունք։ Քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը կասկածյալին հնա¬րա¬վորություն է ընձեռում օրենքով չարգելված բոլոր միջոցներով իրականացնելու պաշտպա¬նութ¬յան իր իրավունքը ։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի համաձայն` կասկածյալը ձերբակալ¬ման մասին քրեական հետապնդման մարմնի որոշումը, ձերբակալման արձանագրությունը կամ խափանման միջոց ընտրելու մասին որոշումն իրեն հայտարարելու պահից իրավունք ունի ունենալ պաշտպան, հրաժարվել պաշտպանից և պաշտպանվել ինքնուրույն։ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 131.1 հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարելու մեջ կասկածվող անձին հետաքննության մարմին, քննիչի կամ դատախազի մոտ բերելուց հետո` երեք ժամվա ընթացքում, կազմվում է կասկածյալի ձերբակալման արձանագրություն։ Գ.Միքայելյանի վերաբերյալ 2009թ. դեկտեմբերի 18-ի ԵԱԴԴ/0085/06/09 գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանն Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի իրավական դիրքորո¬շում¬ների հիման վրա արձանագրել է, որ բերման ենթարկվածի իրավական վիճակը համապատաս¬խանում է «քրեական մեղադրանքի» ներկայացման «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազա¬տությունների պաշտպանության եվրոպական կոնվենցիայի» պահանջին` Եվրոպական դատա¬րանի բովանդակային մեկնաբանմամբ։ Ուստի բերվածի կարգավիճակի առանձնահատ¬կություններն հաշվի առնելով (նախնական և կարճաժամկետ բնույթը)` բերվածը պետք է օժտված լինի առնվազն հետևյալ իրավունքներով` իմանալու իրեն արգելանքի վերցնելու պատճառը, տեղեկացնելու իրեն բերման ենթարկելու մասին, հրավիրելու իր փաստաբանին, լռելու։ Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համաձայն` Դավիթ Հակոբյանը և Էդգար Տոնոյանը ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին բերման են ենթարկվել 2011թ. օգոստոսի 22-ին` ժամը 20։30-ին, համաձայն նրանց բերման ենթարկելու վերաբերյալ կազմված արձանագրությունների` տեղեկացվել են ավազակային հարձակման մեջ կասկածվելու մասին։ Նշված օրը տուժող Ա.Հովսեփյանը ՀՀ ոստիկանության նույն բաժնում լրացուցիչ հարցաքննվել է ժամը 20։30-ից մինչև 20։55-ն ընկած ժամանակա¬հատ¬վածում։ Բերման ենթարկված Էդգար Տոնոյանը տուժող Ա.Հովսեփյանի ճանաչմանն է ներկայացվել ժամը 21։00-ից մինչև 21։25-ն ընկած ժամանակահատվածում, որից հետո` ժամը 22։00-ին, ձերբակալվել է, ապա պաշտպան ունենալու իրավունքին ծանոթացվելով` պաշտպան է խնդրել։ Նախաքննական մարմինը ապա¬հովել է նաև վերջինիս պաշտպան ունենալու և լռելու իրավունքը, քանի որ Էդգար Տոնոյանը չի հարցաքննվել, նրա մասնակցությամբ տուժող Ա.Հովսեփյանի հետ առերեսում չի իրականացվել մինչև ծնողի կողմից վարձված փաստաբանին որպես պաշտպան ներգրավելը։ Ամբաստանյալ Դ.Հակոբյանը տուժող Ա.Հովսեփյանին ճանաչման է ներկայացվել նույն օրը ժամը 21։30-ից 21։50-ն ընկած ժամանակահատվածում, Դավիթ Հակոբյանը ձերբակալվել է ժամը 22։20-ին, պարզաբանվել է պաշտպան ունենալու իրավունքը, որից վերջինս հրաժարվել է և ըստ էության օգտվել ցուցմունք տալուց ազատ լինելու(լռելու) իրավունքից։ Նույն օրը` ժամը 22։17-ից մինչև 23։05-ն ընկած ժամանակահատվածում առերեսում է իրականացվել տուժող Ա.Հովսեփյանի և կասկածյալ Դավիթ Հակոբյանի միջև, որի ընթացքում վերջինս հերքել է իր մասնակցությունը մեղսագրվող ավազակությանը։ Նշված օրվա քննչական և դատավարական գործողությունների մի մասը գիշերային ժամանակ կատարելը վկայում է դրանց անհետաձգելիության մասին, որը Դատարանի համոզմամբ պայմանավորված է եղել նաև բերման ենթարկվածների իրավունքներն ու շահերն ապահովելու անհրաժեշտությամբ, մասնավորապես` երեք ժամվա ընթացքում նրանց ազատ արձակելու կամ ձերբակալելու հիմքերի ստուգման տեսանկյունով։ Բերման ենթարկվածներին ճանաչման ներկայացնելու պահին գործով ամբաստանյալները, ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի դրույթների համաձայն, չեն ունեցել կասկածյալի կարգավիճակ, մինչև ձերբակալվելը (Դ.Հակոբյանը նաև ձերբակալվելուց հետո) չեն դիմել նրանց պաշտպանով ապահովելու խնդրանքով, ինչը քննիչին չի զրկել տվյալ իրավիճակում անhետաձգելի քննչական գործողությունները` ճանաչումները, իրականացնելու հնարավորությունից։ Այն պա¬հին, երբ կասկածյալ Է.Տոնոյանը պաշտպան է պահանջել, ընդ որում ծնողի կողմից վարձված պաշտպան, նախաքննական մարմինը դադարեցրել է նրա մասնակցությամբ բոլոր քննչական գործո¬¬ղութ¬յունների իրականացումը մինչև գործի վարույթին պաշտպանի ներգրավումը։ Վերոնշյալների հիման վրա Դատարանն հանգում է այն եզրակացության, որ ճանաչման ներկայացվելուց առաջ բերման ենթարկված Էդգար Տոնոյանի պաշտպանության իրավունքը չի խախտվել, ձերբակալումից հետո` առավել ևս և ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 105-րդ հոդվածում թվարկված հիմքերով այդ և տուժող Ա.Հովսեփյանի մասնակցությամբ կատարված հետագա քննչական գործոությունների արձանագրություններն որպես ապացույց անթույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ պաշտպան Գ.Մելքոնյանի միջնորդությունն անհիմն է և մերժման ենթակա։ Որպես ճանաչման ներկայացնելու արձանագրությունն անթույլատրելի ճանաչելու մեկ այլ փաստարկ պաշտպանները նշել են այն, որ իրենց պաշտպանյալները ոստիկանության բաժին էր բերել 2011թ. օգոստոսի 22-ին տուժող Անուշավան Հովսեփյանի կողմից մատնացույց արվելուց անմիջապես հետո, որի պայմաններում, ըստ նրանց մեկնաբանման, բացակայել է իրենց պաշտպանյալներին տուժող Ա.Հովսեփյանի ճանաչմանը ներկայացնելու քրեադատավարական հիմքը։ Ըստ պաշտպանների` նախաքննական մարմինն այդ եղանակով արհեստականորեն ստեղծել է մեղադրանքը հիմնավորող լրացուցիչ ապացույցներ։ Տուժող Ա.Հովսեփյանի ցուցմունքի համաձայն` ամբաստանյալներ Էդգար Տոնոյանը և Դավիթ Հակոբյանը 2011թ. օգոստոսի 22-ին Կենտրոն վարչական շրջանում հայտնաբերվել և ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին են բերման ենթարկվել իր կողմից մատնացույց արվե¬լուց հետո, սակայն նրանց բռնելու բուն գործընթացին ներկա չի գտնվել, այլ տեղափոխվել է ոստիկանության նույն բաժին, ուր իրեն ճանաչման են ներկայացվել Էդգար Տոնոյանը, ապա Դավիթ Հակոբյանը։ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 221-րդ հոդվածի համաձայն` ճանաչման ներկայացնելու անհրաժեշտությունը որոշում է նախաքննական մարմինը, ով ՀՀ քրեա¬կան դատավարական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` գործի բազմա¬կող¬մանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննությունն ապահովելու համար լիազորված է ինքնուրույն ուղղություն տալ քննութ¬անը։ Տվյալ դեպքում քննիչը անհրաժեշտ է համարել կատարել ճանաչումներ, ինչը, նրանց մատ¬նա¬ցույց անելու, սակայն բռնելու բուն գործընթացին ներկա չգտնվելու դեպքում Դատարանի տեսանկյու¬¬նով արդարացված էր, քանի որ, սեղմ ժամկետներում կատարվելով, բացառել է ավա¬զա¬կությանն իրականում առնչություն չունեցող անձանց բերման ենթարկելու և կարճաժամկետ արգելանքի վերցնելու նույնիսկ չնչին հնարավորությունը։ Ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանին տուժող Մ.Ազարյանը ճանաչել է հեռուստատեսությամբ նրան տեսնելիս, որի կա¬պակ¬ցությամբ ցուցմունք տալը, Դատարանի գնահատմամբ, ճանաչման ներկայացնելու քննչա¬կան գործողությանը փոխարինել չէր կարող, հետևաբար` մինչ նույն անձանց միջև առերե¬սում իրականացնելը ճանաչման կատարումը բխում է քննիչի` ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 221-րդ հոդվածի և 55-րդ հոդվածի 3-րդ մասով վերապահված լիազորություններից և այն որպես ապացույց անթույլատրելի ճանաչելու փաստարկ չէ։ Ամբաստանյալներին մեղսագրվող արարքները սխալ որակելու վերաբերյալ պատճա¬ռա¬բա¬նությունները քննարկելիս Դատարանն հարկ է համարում անդրադառնալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175, 176 և 178 հոդվածներով նախատեսված հանցակազմերի (օբյեկտից կողմի) վեր¬լու¬ծությանը. Այսպես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի համաձայն` խարդախությունը խա¬բեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի զգալի չափերով գույքի հափշտա¬¬կությունն է։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` կողոպուտն ուրիշի գույքի բացահայտ հափշտակությունն է։ Նշված հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով պա¬տաս¬խա¬նատվություն է նախատեսում նույն արարքի համար, որը զուգորդվել է կյանքի և առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառ¬նալիքով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ավազակությունն ուրիշի գույքն հափշտակելու նպատակով կատարված հարձակումն է, որը կատարվել է կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի վելուծությունից ակնհայտ է, որ հափշտակության այս եղանակի դեպքում բռնությունը կամ դա գործադրելու սպառնալիքն հանդիսանում են գույքին տիրանալու միջոց, հետևաբար` դրանց գործադրումն առանց գույքին տիրանալու նպատակի, չի կարող որպես ավազակություն որակվել։ Բռնությունը կամ սպառնալիքը չեն կարող ավազակության հատկանիշ համարվել այն դեպքում, երբ դրանք գործադրվել են գույքի հափշտակությունից հետո և այդ մասով պաշտպան Գ.Մելքոնյանի միջնորդությունը կարծես հիմնավոր է, սակայն միայն առաջին հայացքից, քանի որ եթե բռնությունը կամ այն գործադրելու սպառնալիքը գործադրվում է հափշտակված գույքը պահելու շարժառիթով, ավազակության հանցակազմ առկա է։ Եթե հանցավորի կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնությունը կամ դրա սպառնալիքը գործադրվում է հափշտակածն իր մոտ պահելու համար, ապա գողությամբ, կողոպուտով կամ խարդա¬խությամբ սկսված հափշտակությունը վեր է ածվում ավազակության։ Այսպիսով, կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնությունը կամ սպառնալիքն ավա¬զա¬կության հատկանիշ է ոչ միայն այն դեպքում, երբ գործադրվում է գույքին տիրանալու նպա¬տակով, այլև գույքին տիրանալուց հետո` այն իր մոտ պահելու համար։ Տվյալ դեպքում տուժող Ա.Հովսեփյանի` դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքներով պարզվեց, որ վերջինս պարանոցի ոսկյա շղթան ամբաստանյալներին չի փոխանցել, ավելին` առաջին հարվածը ստացել է ոսկյա շղթան ներկայացնելու պահանջը չկատարելուց անմիջապես հետո, հետևաբար` ամբաստնյալներին մեղսագրվող արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին մասով որակված է ճիշտ։ Քննարկվող արարքն ավազակություն պետք է որակվեր նույնիսկ այն դեպքում, եթե դատաքննությամբ հաստատվեր, որ տուժող Ա.Հովսեփյանն առաջին հարվածը ստացել է ոսկյա շղթան և բջջային հեռախոսն ամբաստանյալներին և նրանց հանցակցին մոլո¬րության ազդեցությամբ հանձնելուց հետո, քանի որ ակնհայտ է, այդ հարվածը կարող էր պայմա¬նավորված լինել բացառապես մեկ` հափշտակածը պահելու և դրանով հանդերձ դեպքի վայ¬րից փախուստի դիմելու շարժառիթով։ Բացի այդ, խարդախության դեպքում գույքը տիրապետողն այն հանցավորին է հանձ¬նում` միաժամանակ նրան փոխանցելով գույքի նկատմամբ սեփականության բոլոր լիազորութ¬յունները կամ դրանցից թեկուզ մեկը, մինչդեռ տվյալ պարագայում նման որևէ լիազորություն տուժող Ա.Հովսեփյանն ամբաստանյալներից որևիցե մեկին չի փոխանցել, նույնիսկ նման մտադրություն չի ունեցել։ Ուսումնասիրելու և վերադարձնելու պատրվակով Ա.Հովսեփյանից, որպես սեփա¬կա¬նա¬տեր, ոսկյա շղթա պահանջելը նրա որևէ լիազորության փոխանցման հետ չի կարող նույ¬նաց¬վել, հետևաբար` հանցավոր այդ արարքը խարդա¬խութ¬յուն որակելու բավարար փաստարկ չէ։ Նույն պատճառաբանությամբ որպես խարդախություն չի կարող որակվել նաև ամբաս¬տանյալ Դ.Հակոբյանի և վերջինիս հանցակցի խմբային հանցավոր գործո¬ղությունները, նույնիսկ եթե տուժող Մ.Ազարյանի ոսկյա իրերը քննությամբ չպարզված անձի ձեռքն են անցել խա¬բեությամբ` կարճ ժամակահատվածում ուսումնասիրելու և տուժողին վերադարձնելու պատրվա¬կով։ Վերջինիս և ամբաստանյալ Դ.Հակոբյանի հանցավոր գործողությունների բնույթից ակնհայտ էր, որ այն կարճ ժամանակ անց վերածվելու էր կողոպուտի, ինչը տեղի է ունեցել և որի ընթացքում էլ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն է գործադրվել ոսկյա իրերը ետ պահանջող տուժող Մ.Ազարյանի նկատմամբ` նրան մի կողմ հրելու և տաքսի ավտոմեքենայով անարգել փախուստի դիմելու միջոցով։ Այսպիսով, պաշտպանական ճառերով ներկայացված միջնորդություններն անհիմն են, այդ միջնորդությունների հիմքում դրված ապացույց¬ները և դրանցով հաստատված փաստերը` ոչ լիարժեք և միակողմանի գնահատելու, յուրովի վերլուծելու և մեկնաբանելու հետևանք, չեն բխում դատաքննությամբ հետազոտված ապա¬ցույց¬ների պատշաճ գնահատման արդյունքներից։ Ամբաստանյալներ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ նշանակելիս, ինչպես նաև պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցը որոշելիս Դատա¬րանը հաշվի է առնում հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկվող անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հանցանքի ծանրութ¬յանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավա¬րար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կանխելու համար։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղ¬մացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Դատարանը որպես ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի անձը բնու¬թագրող տվյալ է գնահատում նրանց երիտասարդ լինելը, Դավիթ Հակոբյանի դեպքում նաև` դրակա¬նորեն բնութագրվելն ու վատա¬ռողջ լինելը։ Դատարանը որպես Էդգար Տոնոյանի անձը բնու¬թագրող հանգա¬մանք է դիտարկում վերջինիս վատառողջ լինելը` նկատի ունենալով այն, որ նա հաշ¬վառ¬ված է ՀՀ ԱՆ «Հոգեբուժական բժշկական կնետրոն» ՓԲ ընկերության ավանի կլինի¬կայում «անձնային գծերի շեշտվածություն հիստերիկ տիպի կրկնվող իրավիճակային ռեակցիա¬ներ» ախտորոշմամբ։ Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով պարզվեց նաև, որ ամբաստանյալ¬ներ Էդգար Տոնոյանը և Դավիթ Հակոբյանը նախկինում դատապարտվել են դիտավորյալ հան¬ցա¬գոր¬ծություններ կատարելու համար, մասնավորապես` ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանը Երևանի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների ընդհա¬նուր իրավասության դատարանի 2010թ. հուլիսի 13-ի ԵԱԴԴ/0046/01/10 դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանք կատարելու համար դատապարտվել է ազատազրկման 2 տարի ժամկետով։ Պատժի կրումից Դ.Հակոբյանն ազատվել է 2011թ. հունիսի 3-ին` «Համանե¬րում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման թիվ 1-ին կետի 1-ին ենթակետով։ Ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանը - Երևանի քրեական դատարանի 2009թ. հունվարի 16-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգքրի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցավոր արարք կա¬տա¬րելու համար դատապարտվել է ազա¬տազրկման 2 տարի ժամկետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` սահմանվելով փորձաշրջան 1 տարի ժամկետով։ - Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2009թ. հուլիսի 13-ի դատավճռով` ՀՀ քրեական օրենսգքրի 177-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի կիրառմամբ դատապարտվել է ազա¬տազրկման 3 տարի ժամկետով։ Նույն դատավճռով համաներում հայտարարելու մասին ՀՀ Ազգա¬յին ժողովի 2009թ. հունիսի 19-ի որոշման 1-ին հոդվածի 1-ին կետի կիրառմամբ Է.Տոնոյանն ազատվել է պատժից։ - Երևանի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010թ. հուլիսի 13-ի ԵԱԴԴ/0046/01/10 դատավճռով Էդգար Տոնոյանը ՀՀ քրեական օրենսգքրի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանք կատարելու համար դատա¬պարտվել է ազատազրկման 2 տարի ժամկետով, սակայն չկրած պատժից (10 ամիս 13 օր ժամկե¬տով ազատազրկում) պայմանական վաղակետ ազատվել է Արագածոտնի մարզի ընդ¬հանուր իրա¬վա¬սութ¬յան դատարանի 2011թ. մարտի 22-ի որոշմամբ։ Վերոգրյալների հիման վրա, կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի, ինչպես նաև 2-րդ մասի 1-ին կետի պահանջները` Դատարանը, որպես ամբաստանյալներ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի պատասխա¬նատ¬վությունը և պատիժը ծանրաց¬նող հան¬գամանք է գնահատում համապատասխանաբար` հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը և վտան¬գա¬վոր ռեցիդիվը։ Քննարկելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածով սահմանված` հանցագոր¬ծութ¬յուն¬ների ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելու կարգը սույն գործով ամբաս¬տանյալներ Դ.Հակոբյանի և Է.Տոնոյանի նկատ¬մամբ կիրառելու հարցը` Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այն ամբաստան¬յալների նկատ¬մամբ կիրառելի չէ հետևյալ պատճառա¬բա¬նությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի համաձայն` արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով։ 2011թ. մայիսի 23-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքում 67.1-րդ հոդվածի լրացում կատարելով` օրենսդիրը սահմանեց հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելու հատուկ կարգ, թեև մինչ այդ ռեցիդիվը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածով սահման¬ված բացա¬ռապես պատասխանատվությունը և պատիժը խստացնող հանգամանք էր։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի մեկնաբանմամբ` հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատ¬վա¬ծություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարած հանցանքի համար։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն` անձը դատվածություն ունեցող է համարվում մեղադրական դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու օրվանից մինչև դատ¬վա¬ծությունը մարվելու կամ հանվելու պահը, ընդ որում` դատվածության ժամկետի հոսքը սկսվում է նշանակված պատիժը կրելու ավարտից։ Սույն գործով նրանց մեղսագրվող հանցագործություններն ամբաստանյալներ Դավիթ Հակոբյանն ու Էդգար Տոնոյանը կատարել են 2011թ. հուլիսի 30-ին և օգոստոսի 14-ին, այսինքն` ՀՀ քրեական օրենսգրքում 67.1-րդ հոդվածի լրա¬ցում նախա¬տեսած 2011թ. մայիսի 23-ի օրենքի ընդու¬նումից հետո, և առաջին հայացքից նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքում 67.1-րդ հոդ¬վածի կարգով պատիժ նշանակելուն որևէ խոչընդոտ չկա։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն` արարքի հանցավորությունը և պատ¬ժելիությունը որոշվում են հանցանքը կատարելու ժամանակ գործող օրենքով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` արարքի հանցավո¬րությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքն հետադարձ ուժ ունի, այսինքն` տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելն համապատասխան արարքը կատարած անձանց, այդ թվում` այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվա¬ծություն։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` արարքի հանցավորությունը սահմանող, պա¬տի¬ժը խստացնող կամ հանցանք կատարածի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքը (այդ թվում` պատիժ կրող կամ դատվա¬ծություն ունեցող անձանց մասով) հետադարձ ուժ չունի։ Ակնհայտ է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի կարգով ամբաստանյալի նկատ¬մամբ պատիժ նշանակելիս նրա վիճակն էականորեն կարող է վատթարանալ, քան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի ուժով ռեցիդիվն որպես պատասխա¬նատ¬վութ¬յունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք գնահատելու և ընդհանուր կարգով պատիժ նշանակելու պարա¬գայում։ Քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի մեկնաբանությունից հետևում է, որ ռեցիդիվի առկա¬յությունը պայմանավորվում է քննվող դեպքին նախորդող ժամանակահատվածում նույն անձի կողմից դիտավորյալ հանցանք կամ հանցանքներ կատարելու և դատապարտ¬վելու հետ` դատ¬վածության առկայության պայմաններում։ Ամբաստանյալներ Դավիթ Հակոբյանն ու Էդգար Տոնոյանը սույն գործով նրանց մեղ¬սագրվող հանցանքները կա¬տա¬րել են ՀՀ քրեական օրենսգրքում 67.1-րդ հոդվածի լրացումը կա¬տա¬րելուց հետո, սակայն Երևանի Աջափնյակ և Դավիթաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010թ. հուլիսի 13-ի դատավճռով հաստատված հան¬ցանքները` 2010թ. փետրվարի 5-ին, այսինքն` մինչ վերոնշյալ օրենքում լրացում կատարելը, հետևաբար` ամբաստանյալների պատժելիության հարց` դատվածության հանգամանքի գնահատումը, պայմանավորված ռեցիդիվի ինստիտուտի առանձնահատկությամբ (այսինքն` նախկին հան¬ցանքների քրեաիրավական հետևանքների հետ հետադարձ կապով), սույն գործով պետք է որոշվեն այդ հանցանք¬ների կատարման ժամանակ գործող քրեաիրավական, այդ թվում` պատիժ նշանակելու և հանցա¬գոր¬ծությունների ռեցիդիվի ինստի¬տուտ¬ներով։ Վերոնշյալ իրա¬վական վերլուծությունների արդյունքներով Դատարանը եզրակացնում է, որ նյու¬թաիրա¬վական վերոնշյալ նորմը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածը, չի կարող տարած¬վել մինչ դրա ուժի մեջ մտնելն համապատասխան արարքներ կատարած և դատվա¬ծութ¬յուն ունե¬ցող անձանց, այդ թվում` սույն գործով ամբաստանյալներ¬ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյա¬նի վրա։ Տվյալ դեպ¬քում ռեցիդիվը և վտանգավոր ռեցիդիվը օրինականության և օրենքին հետադարձ ուժ տալու սկզբունքների անմիջական գործողության ուժով պետք է հաշվի առնել բացա¬ռապես որպես ամբաստանյալների պատաս¬խա¬նատվությունը և պա¬տիժը ծանրաց¬նող հանգա¬մանք։ Ամբաստանյալներ Դ.Հակոբյանի և Է.Տոնոյանի պատասխանատվություն ու պատիժը ծանրացնող այլ հանգամանքներ Դատարանը չարձանագրեց։ Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալներ Դ.Հակոբյանի և Է.Տոնոյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տե¬սակի ընտրության և այն կրելու անհրա¬ժեշ¬¬տության խնդրին` Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով սահմանված հանցակազմի պատժամասը բացար¬ձա¬կ որոշակի է, այսինքն` նախա¬տեսում է պատիժ բացառապես ազատազրկման ձևով, հետևաբար` քննարկ¬ման են¬թակա են այն կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում), ինչ¬պես նաև տվյալ հոդվածով նախատեսված ազատազրկումից ավելի մեղմ պատժատեսակ նշանա¬կելու հարցերը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրա¬ռում)։ Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի անձը բնութագրող տվյալները, հանցագոր¬ծությունների համապատասխանաբար` ռե¬ցիդիվի և վտանգավոր ռեցիդի¬վի առկա¬յութ¬յունը, նրանց վերագրվող հանցա¬գոր¬ծութ¬յունների բնույթն ու վտանգա¬վորության աստիճանը` հափշտա¬կության կատարման առավել վտանգավոր եղանակի` ավազակության անցնելու փաստը, նախորդ քրեական գործով խմբի կազմում հափշտակություն (փորձ) կատարելու հա¬մար դատապարտվելու, պատժի կրումից ազատվելու, սակայն համատեղ հան¬ցավոր գործունեությունը շարունակելու փաստը, ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանի դեպքում` պատիժն ամբողջությամբ չկրած նոր դիտավորյալ հանցանք կատարելու հանգամանքը, ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի դեպքում` սույն գործով մեղսագրվող հանցագործությունների բազմակիությունը, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տեսանկյու¬նով բացառիկ հան¬գա¬մանքների բացա¬կայությունը` Դա¬տարանը գտնում է, որ վեր¬ջիններիս նկատ¬մամբ ազա¬տազրկման ձևով նշա¬նակվող պատիժը պայ¬մանականորեն չկիրա¬ռելու, ազա¬տազրկման նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատ¬ժա¬տեսակ նշանակելու հիմքերը բացա¬կայում են։ Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով ամբաս¬տանյալներ Դավիթ Հակոբ¬յանն ու Էդգար Տոնոյանն իրենց նկատմամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պա¬տիժը պետք է կրեն, այն արդարացի և անհրաժեշտ է նրանց ուղղելու, նոր հան¬ցագոր¬ծությունների կատարումը կանխելու համար։ Դատարանն ամբաստանյալների անձը բնու¬թագրող տվյալներն հաշվի է առնում նրանց նկատմամբ պատժաչափ սահմանելիս։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` եթե հանցագոր¬ծութ¬յունների համակցությունն ընդգրկում է ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքներ, ապա վերջ¬նական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով, այսինքն` միջին և ծանր հանցագործությունների կատարման մեջ մեղագրվող ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի նկատ¬մամբ վերջնա¬կան պատիժ նշանակելիս կիրառելի է նաև պատիժները մասնակիորեն գումա¬րելու կանոնը։ Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով պարզվեց, որ սույն գործով ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանը Երևա¬նի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010թ. հուլիսի 13-ի դատավճռով նշանակված 2 տարի ժամկետով ազատազրկումից պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է Արագածոտնի մարզի ընդ¬հանուր իրավա¬սութ¬յան դատարանի 2011թ. մարտի 22-ի որոշմամբ, սակայն մինչև չկրած պատժի` 10 /տաս/ ամիս 13 /տասներեք/ օր ազատազրկման լրանալը` 2011թ. օգոստոսի 14-ին, կատարել է սույն գործով նրան մեղսագրվող ավազակային հարձակումը։ Հետևաբար` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 6-րդ մասի 3-րդ կետի ուժով Դատարանը նրա նկատմամբ սույն դատավճռով նշանակվող պատժին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի կարգով լրիվ կամ մասնակի պետք է գումա¬րի նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը։ Ընդ որում, թեև Է.Տոնոյանին պայմանական վաղաժամկետ ազատելուց հետո 2011թ. մայիսի 26-ին ուժի մեջ է մտել «ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի որոշումը, սակայն այն Տոնոյանի նկատմամբ կիրառվել չէր կարող` նույն որոշման 9-րդ մասի 2-րդ կետի «ա» ենթակետով սահմանված արգել¬քի կապակցությամբ` մինչ այդ «Համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2009թ. հունիսի 19-ի որոշման կիրառման հիմքով։ Քննարկելով ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի նկատ¬մամբ ընտրված խափանման միջոց կալա¬նա¬վորման հարցը` Դատարանը գտնում է, որ այն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Միաժամանակ անդրա¬դառնալով պատժի կրման սկիզբն հաշ¬վարկելու և անազատության մեջ պահվելու ժամկետն նշանակվող պատ¬ժին հաշվակցելու հարցերին` Դատա¬րանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի պատժի կրման սկիզբն անհրա¬ժեշտ է հաշվարկել նրան փաստացի արգելանքի վերց¬նելու պահից` 2011թ. օգոստոսի 22-ից, որի դեպքում նրանց կալանքի տակ պահելու ժամկետը լրացուցիչ հաշ¬վակցելու անհրա¬ժեշտութ¬¬յունը վերանում է, քանի որ հաշ¬վակցման ենթակա ժամկետն ինքնին ընդգրկում է 2011թ. օգոստոսի 22-ից մինչև սույն դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելն ըն¬կած ժամանակա¬հատվածը։ Քննարկելով տուժող Անուշավան Հովսեփյանի ներկայացրած 480.000 ՀՀ դրամի քաղա¬քա¬ցիական հայցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ հայցի հիմքն ու չափն ապացուցված է Դատա¬րանում հաստատված մեղադրանքի ծավալով` 180.000 /հարյուր ութսուն հազար/ ՀՀ դրամ գույ¬քա¬յին վնասի չափով, որը, որպես հանցա¬գործությամբ պատճառված վնաս, համա¬պարտութ¬յան կարգով ենթակա է բռնա¬գանձման Էդգար Տոնոյանից և Դավիթ Հակոբ¬յանից։ Ինչ վերաբե¬րում է նույն հայցադիմումով ամբաստանյալներից պահանջվող ֆիզիկական և բարոյական վնա¬սի հատուցմանը, ապա դրանց չափն հաստատող ապացույց¬ներ Դատարանին չներկա¬յաց¬վեցին, հետևաբար` այդ մասով քաղաքացիական հայցը Դատարանը թողնում է առանց քննութ¬յան։ Տուժող Մարտիրոս Ազարյանը քաղաքացիական հայց չի ներկայացրել, սակայն Դատա¬րանը նրան հանցագործությամբ պատճառված 480.000 ՀՀ դրամի փաստն հաստատված հա¬մա¬րելով` բավարարվում է` հանցագործությամբ նրան պատ¬ճառված այդ գույքային վնասի հատուց¬ման և այն ամբաստանյալ Դավիթ Արմենի Հակոբյանից բռնա¬գանձելու պահանջով (քաղա¬քացիական հայցով) քաղաքացիական դատավարական կար¬գով դատարան դիմելու իրավունքը տուժող Մ.Ազարյանին պարզաբանելով։ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դա¬տավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին, ուստի Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով իրեղեն ապացույց¬ներ չկան, ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով սահ¬մանված դատական ծախսերի բռնա¬գանձման անհրաժեշ¬տութ¬յունն հիմնավորող ապացույց¬ներ` ևս (բացառությամբ տուժողին հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի փոխ¬հա¬տուցման գումարից)։ Նախաքննական մարմինը դեռևս 2011թ. նոյեմբերի 27-ին որոշում է կայացրել Էդգար Տոնոյանի` Երևանի Սարի թաղի 2-րդ շարքի 3-րդ տան, Դավիթ Հակոբյանի` Երևանի Ֆուչիկի փողոցի 1-ին նրբանցքի 6-րդ շենքի 35-րդ բնակարանի, ինչպես նաև վերջիններիս անվամբ հաշվառված տրանսպորտային միջոցների վրա արգելանք կիրառելու մասին` տուժողներին պատճառված վնասները հատուցելու նպատակով, սակայն որևէ շարժական կամ անշարժ գույք փաստացի արգելանքի վերցնելու վերաբերյալ որևէ տվյալներ, ապացույցներ քրեական գործի նյութերում չկան։ Դատարանը, հաշվի առնելով տուժող Ա.Հովսեփյանի ներկայացրած քաղա¬քացիական հայցը մասնակի բավարարելու փաստը և այն ամբաստանյալներից բռնա¬գանձելու անհրաժեշտությունը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգքրի 160-րդ և 368-րդ հոդվածներով` գտնում է, որ Էդգար Տոնոյանի և Դավիթ Հակոբյանի շարժական և անշարժ գույքի նկատմամբ արգելանք կիրառելու վերաբերյալ մինչդատական վարույթում կա¬յաց¬ված վերոնշյալ որոշումն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև տուժող Անուշավան Հովսեփյա¬նին հանցա¬գոր¬ծությամբ պատ¬ճառ¬ված գույքային վնասի լրիվ բռնագանձումը։ Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ամբաս¬տանյալներ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատաս¬խանատ¬վութ¬յունն ու պա¬տիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, հաշվի առ¬նե¬լով նրանց մեղսագրվող հանցագոր¬ծությունների բնույթն ու հանրության համար վտան¬գա¬¬¬վո¬րության աստի¬ճանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդված¬ներով՝ Դատա¬րանը Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝ 1. Դավիթ Արմենի Հակոբյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետով նախատեսված հանցա¬գործությունների կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 1-ին կետով ազա¬տազրկում 7/յոթ/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետերով ազա¬տազրկում 3 /երեք/ տարի ժամկետով։ Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասը` նշանակված պա¬տիժները մասնակի գումարել և ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի նկատմամբ վերջ¬նական պա¬տիժ նշանակել ազատազրկում 9 /ինը/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։ Դավիթ Հակոբյանի պատժի կրման սկիզբն հաշվել 2011թ. օգոստոսի 22-ից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանա¬վորումը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ 2. Էդգար Ղուկասի Տոնոյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցա¬գործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` ազա¬տազրկում 7 /յոթ/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։ Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածը և 76-րդ հոդվածի 6-րդ մասի 3-րդ կետը` սույն դատավճռով Էդգար Տոնոյանի նկատմամբ նշանակված պատժին մասնակի գումա¬րել Երևա¬¬նի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարա¬նի 2010թ. հուլիսի 13-ի դատավճռով նշանակված պատժի չկրած 10 /տաս/ ամիս 13 /տասներեք/ օր ազատազրկումից 6/վեց/ ամիսը և Էդգար Տոնոյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազա¬տազրկում 7/յոթ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։ Էդգար Տոնոյանի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման սկիզբն հաշվել 2011թ. օգոստոսի 22-ից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանա¬վորումը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Տուժող Անուշավան Լեոնարդի Հովսեփյանի ներկայացրած քաղաքացիական հայցը բա¬վա¬¬րարել մասնակի` 180.000 /հարյուր ութսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով, այն, որպես հանցա¬գոր¬ծութ¬յամբ պատճառված գույքային վնաս, համա¬պարտության կարգով բռնա¬գանձել Էդգար Տոնոյանից և Դավիթ Հակոբյանից։ Տուժող Մարտիրոս Սպարտակի Ազարյանին պարզաբանել հանցագործությամբ նրան պատ¬ճառված 480.000 ՀՀ դրամի վնասի հատուցման և այն Դավիթ Արմենի Հակոբյանից բռնա¬գանձելու պահանջով (քաղա¬քացիական հայցով) քաղաքացիական դատավարական կար¬գով դատարան դիմելու իրավունքը։ Էդգար Ղուկասի Տոնոյանի և Դավիթ Արմենի Հակոբյանի շարժական և անշարժ գույքի նկատմամբ արգելանք կիրառելու վերաբերյալ մինչդատական վարույթում կայացված որոշումը թողնել անփոփոխ` մինչև տուժող Անուշավան Հովսեփյանին հանցագործությամբ պատ¬ճառ¬ված գույքային վնասի լրիվ բռնագանձումը։ Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեա¬կան դատարան հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 30-05-2012 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 04-07-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 242, 269, 279, 205 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 04-07-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 242, 269, 279, 205 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-17775 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 09-07-2012 |
|---|
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 04-10-2012 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 19-10-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 242, 269, 279, 298 |
| Գործին կից նյութերը | բջջային հեռախոսը կցված է քր. գործին |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 22-10-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 242, 269, 279, 298 |
| Գործին կից նյութերը | բջջային հեռախոսը կցված է քր. գործին |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0245/01/11
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 29-06-2012 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 29-06-2012 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Մելքոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Էդգար Տոնոյան մյուսը` Դավիթ Հակոբյան Դավիթ Արմենի Հակոբյան Բեկանել և փոփոխել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Էդգար Ղուկասի Տոնոյանի /ՀՀ քր.օր. 175 հոդ. 2-րդ մասի 1-ին կետով - ազատազրկում 7 տարի ժամկետով , ՀՀ քր.օր. 67 և 76 հոդվածների կիրառմամբ վերջնական պատիժ - ազատազրկում 7 տարի 6 ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման / վերաբերյալ 30.05.2012թ. դատավճիռը և Էդգար Տոնոյանի նկատմամբ կայացնել արդարացման դատավճիռ կամ արարքը վերաորակել ՀՀ քր.օր. 176 կամ 178 հոդվածով : Նշանակել կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն : Դավիթ Հակոբյան մյուսը` Էդգար Տոնոյան Էդգար Ղուկասի Տոնոյան Բեկանել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Դավիթ Արմենի Հակոբյանի /ՀՀ քր.օր. 175 հոդ. 2-րդ մասի 1-ին կետով և 175 հոդ. 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետերով , ՀՀ քր.օր. 66 հոդ. կիրառմամբ վերջնական պատիժ - ազատազրկում 9 տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման / վերաբերյալ 30.05.2012թ. դատավճիռը և որոշում կայացնել` Դավիթ Հակոբյանին արդարացնելու և այդ մասով գործի վարույթը կարճելու մասին : Դավիթ Հակոբյանի մեղքը հիմնավորված համարելու դեպքում նշսնակել ավելի մեղմ պատիժ : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 29-06-2012 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Աիդա |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 09-07-2012 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | Չկան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 13-07-2012 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 25-07-2012 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 13-07-2012 |
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 25-07-2012 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Էդգար |
| Ազգանուն | Տոնոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Գործ հ. ԵԿԴ/0245/01/11 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ Հ Ա Ն Ո Ւ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ո Ւ Թ Յ Ա Ն 25 հուլիսի 2012թ. ք.Երևան Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարանը /այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ` ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Հ.ԷՅՐԱՄՋՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ` Հ.ԻՍՐԱՅԵԼՅԱՆԻ Գ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ ՏՈՒԺՈՂ` Ա.ՀՈՎՍԵՓՅԱՆԻ Դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկ վարույթի կանոններով, քննության առնելով Դավիթ Արմենի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 4-րդ կետերով և Էդգար Ղուկասի Տոնոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի մայիսի 30-ի դատավճռի դեմ բերված պաշտպանների վերաքննիչ բողոքները Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2011թ. հուլիսի 30-ին ՀՀ ոստիկանության Էրեբունու բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 12160811 քրեական գործը` Մարտիրոս Ազարյանի գույքը բացահայտ հափշտակելու դեպքի առթիվ։ Թիվ 13165911 քրեական գործն հարուցվել է 2011թ. oգոստոսի 16-ին` ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով` անհայտ անձանց կողմից Անուշավան Հովսեփյանի նկատմամբ ավազակային հարձակում կատարելու դեպքի առթիվ։ Թիվ 13165911 քրեական գործի նախաքննությունը 2011թ. օգոստոսի 17-ից կատարվել է ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում։ 2011թ. օգոստոսի 22-ին ավազակային հարձակում կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել են Դավիթ Հակոբյանը և Էդգար Տոնոյանը։ 2011թ. օգոստոսի 24-ին Դավիթ Հակոբյանին և Էդգար Տոնոյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և նույն օրը նրանց նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։ 2011թ. սեպտեմբերի 7-ին թիվ 12160811 քրեական գործը միացվել է սույն քրեական գործին, նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 13165911 քրեական գործի շրջանակներում։ 2011թ. դեկտեմբերի 6-ին սույն քրեական գործից անջատվել է ավազակային հարձակմանը մասնակցած Պողոս Պետրոսյանի վերաբերյալ մասը, որով նախաքննությունը շարունակվել է 13165911/1 համարով։ 131659/2 համարով առանձին վարույթում է առանձնացվել նաև Դավիթ Հակոբյանի հետ նախնական համաձայնությամբ տուժող Մ.Ազարյանից կողոպուտ կատարած, քննությամբ չպարզված անձի վերաբերյալ մասը։ 2011թ. դեկտեմբերի 12-ին սույն քրեական գործը Դավիթ Հակոբյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետերով և 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ Էդգար Տոնոյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան և 2011թ. դեկտեմբերի 13-ին ընդունվել վարույթ։ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը 2012 թվականի մայիսի 30-ի դատավճռով ամբաստանյալ Դավիթ Արմենի Հակոբյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել է պատիժ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով ազատազրկում 7/յոթ/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետերով ազատազրկում 3 /երեք/ տարի ժամկետով։ Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասը` նշանակված պատիժները մասնակի գումարել է և ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակել ազատազրկում 9 /ինը/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։ Դավիթ Հակոբյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվել է 2011թ. օգոստոսի 22-ից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Էդգար Ղուկասի Տոնոյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել է պատիժ` ազատազրկում 7 /յոթ/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։ Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածը և 76-րդ հոդվածի 6-րդ մասի 3-րդ կետը` սույն դատավճռով Էդգար Տոնոյանի նկատմամբ նշանակված պատժին մասնակի գումարել է Երևանի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010թ. հուլիսի 13-ի դատավճռով նշանակված պատժի չկրած 10 /տաս/ ամիս 13 /տասներեք/ օր ազատազրկումից 6/վեց/ ամիսը և Էդգար Տոնոյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակել ազատազրկում 7/յոթ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։ Էդգար Տոնոյանի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել է 2011թ. օգոստոսի 22-ից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Վճռվել է նաև` տուժող Անուշավան Լեոնարդի Հովսեփյանի ներկայացրած քաղաքացիական հայցը բավարարել մասնակի` 180.000 /հարյուր ութսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով, այն, որպես հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս, համապարտության կարգով բռնագանձել Էդգար Տոնոյանից և Դավիթ Հակոբյանից։ Տուժող Մարտիրոս Սպարտակի Ազարյանին պարզաբանել հանցագործությամբ նրան պատճառված 480.000 ՀՀ դրամի վնասի հատուցման և այն Դավիթ Արմենի Հակոբյանից բռնագանձելու պահանջով (քաղաքացիական հայցով) քաղաքացիական դատավարական կարգով դատարան դիմելու իրավունքը։ Էդգար Ղուկասի Տոնոյանի և Դավիթ Արմենի Հակոբյանի շարժական և անշարժ գույքի նկատմամբ արգելանք կիրառելու վերաբերյալ մինչդատական վարույթում կայացված որոշումը թողնվել է անփոփոխ` մինչև տուժող Անուշավան Հովսեփյանին հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասի լրիվ բռնագանձումը։ Դատական ծախսերի հարցը համարվել է լուծված։ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի մայիսի 30-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք են բերել պաշտպաններ` Հայկ Իսրայելյանը և Գևորգ Մելքոնյանը, որը Վերաքննիչ դատարանի 13.07.2012 թվականի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ: Քրեական գործը ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացվել է 2012 թվականի հուլիսի 09-ին: 2.Գործի փաստական հանգամանքները. Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով դատարանը հաստատված է համարել հետևյալը. Դավիթ Հակոբյանը, նախնական համաձայնության գալով քննությամբ չպարզված անձի հետ, 2011թ. հուլիսի 30-ին` ժամը 16։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ պողոտայի 36 շենքի հարևանությամբ նկատել են Մարտիրոս Ազարյանին և մտադրվել հափշտակել նրա կրած ոսկյա շղթան և ձեռքի ոսկյա ապարանջանը։ Հանցավոր այդ մտադրությունն իրականացնելու նպատակով ամբասատանյալ Դավիթ Հակոբյանը տուժող Մարտիրոս Ազարյանին հայտնել է, թե իբր վերջինիս նմանեցնում է իր քրոջը նեղացրած անձնավորությանը, ապա Մ.Ազարյանին քրոջը ճանաչման ներկայացնելու և վերջնական պարզաբանում կատարելու պատրվակով ուղեկցել է համեմատաբար խուլ վայր` Երևան քաղաքի Տ.Մեծ պողոտայի թիվ 36 շենքի բակ։ Արդեն բակում նրանց է մոտեցել 22 տարեկան մի անձնավորություն, ով, Դավիթ Հակոբյանից պարզելով եղելությունը, նրան առաջարկել է գնալ և կանչել քրոջը։ Հակոբյանը մի պահ հեռացել է, իսկ վերջինիս հանցակիցն այդ ժամանակահատվածում իբր ուսումնասիրելու և վերադարձնելու պատճառաբանությամբ Մարտիրոս Ազարյանից վերցրել է վերջինիս զգալի չափի` 480.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ ոսկյա շղթան ու ապարանջանը, որից անմիջապես հետո Դավիթ Հակոբյանը վերադարձել է, սակայն տաքսի ավտոմեքենայով։ Վերջինիս հանցակիցը, ոսկեղենով հանդերձ, մոտեցել է ավտոմեքենային, սակայն հանդիպել տուժող Ազարյանի դիմադրությանը, ով, բռնելով նրա ձեռքը, պահանջել է վերադարձնել իր ոսկյա զարդերը։ Տուժող Ազարյանի ոսկյա զարդերն բացահայտ հափշտակելու ընդհանուր համատեղ դիտավորությունն ավարտին հասցնելու և ավտոմեքենայով փախուստի դիմելու նպատակով անհայտ անձն Ազարյանին մի կողմ է հրել և վերջինիս առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով` նստել է ավտոմեքենան, որով և դիմել են փախուստի` բացահայտ հափշտակելով Ազարյանի ոսկյա զարդերը։ 2011թ. օգոստոսի 14-ին` ժամը 16.30-ի սահմաններում, ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանը, նախնական համաձայնության գալով այս անգամ Էդգար Ղուկասի Տոնոյանի և մյուս հանցակցի (համաձայն մեղադրական եզրակացության` Պողոս Պետրոսյանի) հետ, Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայի և Ամիրյան փողոցի խաչմերուկի մոտակայքում նկատել են Անուշավան Հովսեփյանին և նպատակադրվել հափշտակել վերջինիս պարանոցի ոսկյա շղթան և այլ արժեքավոր իրերը։ Հանցավոր այդ մտադրությունն իրականացնելու նպատակով վերջիններս մոտեցել են Անուշավան Հովսեփյանին և նրան շենքի բակ հրավիրելու համար օգտագործել փորձարկած հնարքը. սույն գործով ամբաստանյալների հանցակիցը (ըստ մեղադրական եզրակացության` Պողոս Պետրոսյանը), մտացածին անվամբ Հովսեփյանին ներկայացել և հայտնել է, թե իբր նրան նմանեցնում է իրենց քրոջը նեղացրած անձի հետ, իսկ երբ Հովսեփյանը դա հերքել է, նրան քրոջը ճանաչման ներկայացնելու և կասկածները վերջնականապես փարատելու պատրվակով համոզել և ուղեկցել են մոտակա շենքի բակ։ Անուշավան Հովսեփյանն համաձայնել և Դավիթ Հակոբյանի, Էդգար Տոնոյանի, վերջիններիս հանցակցի ուղեկցությամբ քայլել է Երևան քաղաքի Ամիրյան փողոցի 12-րդ շենքի բակ, որտեղ, արդեն համեմատաբար խուլ վայրում, վերջիններս գույքին տիրանալու դիտավարությամբ հարձակվել և առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելով, բռունցքներով հարվածել են Ա.Հովսեփյանին` նրա առողջությանը պատճառելով առողջության կարճատև քայքայմամբ ուղեկցված թեթև վնաս` քթի ոսկրերի փակ կոտրվածքներ, աջ ստորակնակապճային շրջանի սալջարդ վերք, ապա` հափշտակել են վերջինիս զգալի չափի գույքը` 180.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ պարանոցի ոսկյա շղթան ու խաչը, ինչպես նաև ՙՆոկիա՚ տեսակի բջջային հեռախոսը, դրա մեջ տեղադրված 055-544588 հեռախոսաքարտը` դիմելով փախուստի։ Տուժող Ա.Հովսեփյանը դեպքից անմիջապես հետո դիմել է ՙՄալաթիա՚ բժշկական կենտրոն, ստացել անհրաժեշտ բժշկական օգնություն, ապա` հանցագործության վերաբերյալ հաղորդում տվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում։ 2011թ. օգոստոսի 22-ին` երեկոյան, Երևան քաղաքի Թումանյան և Մաշտոց փողոցների խաչմերուկի մոտակայքում կայացել է տուժող Ա.Հովսեփյանի և վերջինիս նկատմամբ ավազակային հարձակում կատարած անձանց պատահական հանդիպումը, որի մասին Ա.Հովսեփյանը բջջային հեռախոսով տեղեկացրել է ոստիկաններին և անմիջապես մատնացույց է արել նրանց, որի արդյունքներով Դավիթ Հակոբյանն ու Էդգար Տոնոյանը նույն օրը` ժամը 20։30-ին, բերման են ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, իսկ մյուս հանցակցին(ըստ մեղադրական եզրակացության` Պողոս Պետրոսյանին), հաջողվել է դիմել փախուստի։ Վերոնշյալ հանցավոր արարքները կատարելու համար Դավիթ Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետով, Էդգար Տոնոյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ վերջիններիս հանցակցի (ըստ մեղադրական եզրակացության Պողոս Պետրոսյանի), ինչպես նաև կողոպուտին մասնակցած, սակայն ինքնությունը չպարզված անձի վերաբերյալ մասն առանձնացվել է առանձին վարույթով (թիվ 13165911/1 համարով)։ 3.Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ա/ Ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի շահերի պաշտպան` Հայկ Իսրայելյանի վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորւոմները և պահանջը Պաշտպան Հ.Իսրայելյանը գտնում է, որ 30.05.12թվականի դատավճիռը անհիմն է և ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանությամբ. Դատարանը դատական ակտ կայացնելիս չի իրականացրել գործում եղած ապացույցների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի հետազոտություն։ 1. Դատավճռով դատարանը որպես ապացույց է գնահատել տուժող Մարտիրոս Ազարյանի ցուցմունքը, որը չպետք է գնահատեր, քանի որ դատարանը չի ձեռնարկել և չեր սպառել բոլոր միջոցները տուժողին դատարան հրավիրելու բոլոր միջոցները՛ դրանով իսկ խախտելով պաշտպանյալիս իրավունքը իր դեմ ցուցմունք տված անձին դատարանում հարցաքննելու իրավունքից։ Հատկապես, երբ գործի նյութերում առկա էր քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին որոշում նմանատիպ դրվագով, երբ տուժող Գ.Համբարձումյանը ցուցմունք էր տվել, որ իրեն կողոպտել է պաշտպանյալս, ճանաչման արձանագրությամբ վերջինիս ճանաչել էր, տուժող Ս. Ազարյանի հետ կատարված գրեթե բոլոր քննչական գործողությունները կատարվել էր նաև տուժող Գ. Համբարձումյանի հետ և տվել նույն արդյունքը, սակայն վերջում տուժողը կասկածել էր, որ ճանաչում է և գործը կարճվել էր։ Վստահ եմ, եթե տուժող Մարտիրոս Ազարյանը ներկայանար դատարան այս դրվագով քր. գործի վարույթը նույնպես կկարճվեր։ Բացի այդ նշված դրվագով պաշտպանյալս մեղադրվում է անհայտ անձի հետ նախնական համաձայնությամբ կատարած հանցագործության համար: Քանի որ անձը անհայտ է, եթե նույնիսկ ընդունենք, որ իրոք պաշտպանյալս կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, ապա գուցե անհայտ անձը հանցագործության սուբյեկ չէր, կամ ինչպես հիմնավորվեց նրանց նախնական համաձայնությունը։Հետևաբար առաջադրված մեղադրանքը քր. օր-ի 176-րդ հոդ. 2-րդ մասի 4-րդ կետով անհիմն է իսկզբանե։ Բացի այդ, եթե ընդունենք տուժողի նախաքննական ցուցմունքները և մի պահ ընդունենք, որ առաջադրված մեղադրանքը ճիշտ է որակված նախնական համաձայնության պահով, ապա միևնույնն է կողոպուտը բացակայում է, քանի որ տուժող Մ.Ազարյանի նախաքննական ցուցմունքների համաձայն՝ վերջինիս ոսկյա զարդերին ենթադրյալ հանցագործները տիրացել են խաբեության եղանակով ուստի այս մասով մեղադրանքն նույնպես անհիմն է։ 2. Տուժող Անուշավան Հովսեփյանի դրվագով նույնպես թույլ են տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ, որոնք դատարանը հաշվի չի առել և հակառակը փորձել է դրանք հիմնավորել։ Օրինակ` դատաբժշկական փորձաքննության 2011թ. օգոստոսի 29-ի թիվ 2504 եզրակացության ապացուցողական նշանակությունը, երբ փորձագետը հայտնեց, որ այն կազմվել է բժշկական փաստաթղթերի հիման վրա, քանի որ փորձաքննությունը կատարվել է դեպքից ավելի ուշ, նման պայմաններում որքանով այն կարող է հավաստի լինել։ Բացի այդ չի համադրվել տուժողի իրարամերժ ցուցմունքները։ Գործից չգիտես ինչու բացակայում է տեսաերիզը, որի մասին այդքան նշվեց և որը կարող էր ապացուցել պաշտպանյալիս անմեղությունը։ Վկա Մարիամ Հովսեփյանի բազմաթիվ ցուցմունքներից դատարանը ընտրել է ձեռնտու տարբերակը միայն և դրել դատավճռի հիմքում։ 3. Պաշտպանը գտնում է նաև, որ իսկզբանե խախտվել է իր պաշտպանյալի պաշտպանական իրավունքը։ 4. ճանաչման ներկայացնելու արձանագրությունները անթույլատրելի չի ճանաչել այնինչ դրանք չեն կարող ապացուցողական նշանակություն ունենալ, քանի որ իր պաշտպանյալը ոստիկանության բաժին է բերել 2011թ, օգոստոսի 22-ին տուժող Անուշավան Հովսեփյանի կողմից մատնացույց արվելուց անմիջապես հետո, որի պայմաններում, բացակայել է իր պաշտպանյալի տուժող Ա.Հովսեփյանի ճանաչմանը ներկայացնելու քրեադատավարական հիմքը, իսկ մյուս դրվագով տուժողը արդեն իսկ տեսել էր իր պաշտպանյալին հեռուստացույցով: Նախաքննական մարմինն այդ եղանակով արհեստականորեն ստեղծել է մեղադրանքը հիմնավորող լրացուցիչ ապացույցներ, իսկ դատարանն էլ փորձել է հիմնավորել։ 5. Ըստ պաշտպանի` դատարանը սխալ Է գնահատել նաև ռեցիդիվը և վտանգավոր ռեցիդիվը հաշվի չառնելով մի շարք հանգամանքներ։ Ելնելով վերոգրյալից պաշտպանը խնդրել է վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ, բեկանել 30.05.12թվականի դատավճիռը և որոշում կայացնել իր պաշտպանյալին արդարացնելու և այդ մասով գործի վարույթը կարճելու մասին: Այնուամենայնիվ եթե դատարանը գտնի, որ իր պաշտպանյալի մեղքը հիմնավորված է, խնդրել է դատավճիռը վերանայել նաև պատժի մասով և նշանակել ավելի մեղմ պատիժ։ բ/ Ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանի շահերի պաշտպան` Գևորգ Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորւոմները և պահանջը Պաշտպանը նշել է, որ սույն վերաքննիչ բողոքը բերվել է գործի ելքի վրա ազդած նյութական և դատավարական նորմերի խախտման հիմքերով ներքոնշյալ հիմնավորումներով. Դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 358-րդ, 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1, 2, 3, կետերի, 126-րդ, 127-րդ, 25-րդ, 251-րդ հոդվածների պահանջները, կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175 հոդվածը, որը չպետք է կիրառեր։ 2.1. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության օբյեկտիվ կողմը ենթադրում է, որ տուժողին պետք է պատճառվի առնվազն թեթև մարմնական վնասվածք։ Ըստ համապատասխան եզրակացության՝ տուժող Ա.Հովսեփյանին պատճառվել է թեթե մարմնական վնասվածք։ Ըստ պաշտպանի` դատաքննության ընթացքում գրավոր միջնորդություն է ներկայացրել դատարան կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու մասին, սակայն այն, իր կարծիքով, անհիմն մերժվել է՝ խախտելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 251-րդ հոդվածի պահանջը։Միջնորդության մեջ մանրամասն վերլուծել է կրկնակի փորձաքննություն նշանակելու հիմքերը, ուստի դրանք կրկնելու անհրաժեշտություն չկա։ Միայն նշել է, թե փորձագետը ինչպես կարող է համապատասխան եզրահանգման գալ, եթե անձամբ չի հետազոտել քթոսկրի ռենտգեն ժապավենը։Այդ իսկ պատճառով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 382-րդ հոդվածի հիման վրա միջնորդել է նշանակել կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն։ 2.2. Եթե նույնիսկ ընդունենք, որ դեպքերը կատարվել է այն կերպ, ինչպես նկարագրում է տուժող Ա.Հովսեփյանը, ապա այն հանցագործության օբյեկտիվ կողմի հատկանիշներով պարունակում է կամ խարդախության կամ էլ վատագույն դեպքում՛ կողոպուտի հատկանիշներ, բայց ոչ երբեք՝ ավազակության հանցակազմ։ էդգար Տոնոյանի և մյուսների գործողությունները ավազակային հարձակում չեն։ Ավազակային հարձակումը լուրջ վտանգավորություն ներկայացնող հանցագործություն է, հենց ՙհարձակում՚ բառը ինչ-որ բան արդեն իսկ նշանակում է։ Իր հարցին, թե ի՞նչ կերպ են իրենից վերցրել շղթան, տուժողը դատարանում հայտնեց, թե այդ հարցին չի կարող պատասխանել, նման հարցադրում չի եղել և դրա պատասխանը տուժողը չի տվել նաև նախաքննության ընթացքում։ Համաձայն դատաբժշկական փորձաքննության օբյեկտիվ քննության տվյալների՝ տուժող Ա.Հովսփյանի պարանոցի վրա վնասվածք առկա չի եղել։ Իսկ ի՞նչու տոժողը չի հիշում, ի՞նչպես կարող է չհիշել, թե ինչպես են ոսկյա շղթան հափշտակել՝ պոկել են այն, թե ոչ։ Նշանակում է, որ տուժողը շղթան և հեռախոսը ինքնակամ է տվել, իսկ վնասվածքը նա ստացել է այն բանից հետո, երբ ետ է պահանջել, չեն տվել և միայն դրանից հետո է քաշքշուկ սկսվել և տուժողը վնասվածք է ստացել։ Շղթան և հեռախոսը տուժողը կամովին է տվել, տալուց հետո նա արդեն իսկ գիտակցել է, որ դրանք իրենից խաբեության կամ էլ՛ բացահայտ հափշտակելու եղանակով վերցրել են և դրանք արդեն իսկ իրենը չեն։ Իսկ վնասվածք ստանալը արդեն ինքնուրույն հանցակազմ է։ Իսկ այն, որ տուժող Ա.Հովսեփյանը նշում է, որ ինքը չի հիշում, թե ինչպես են իրենից շղթան վերցրել, չփարատված կասկած է որ կա, իսկ համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի՛ չփարատված կասկածները մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի։Վերը նշվածից հետևություն՝ դատարանը կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածը, որը չպետք է կիրառեր։ 2.3. Նախաքննական մարմինը, այնուհետև՝ դատարանը, որպես էդգար Տոնոյանի կողմից տուժող Ա.Հովսեփյանի գույքը հափշտակելու անառարկելի ապացույց, մատնանշում են 22.08.2011թվականին կազմված անձին ճանաչման ներկայացնելու արձանագրությունը համաձայն որի` Ա.Հովսեփյանն ճանաչել է Է.Տոնոյանին, հայտարարելով, որ նա 14.08.2011թ. իր վրա հարձակված անձանցից մեկն է։ Դեռևս նախաքննության ընթացքում, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ, 106-րդ հոդվածների հիման վրա, գրավոր միջնորդություն է ներկայացրել, խնդրելով հաստատել է.Տոնոյանին ճանաչման ներկայացնելու, ինչպես նաև Է.Տոնոյանի և Ա.Հովսեփյանի առերես հարցաքննության արձանագրությունների օգտագործման անթույլատրելիությունը. Պաշտպանը միաժամանակ միջնորդել էր, որ քանի է.Տոնոյանը իրեն մեղսագրվող արարքին անմիջական մասնակցությունը հիմնավորող այլ փաստական տվյալներ չի ներկայացրել Է.Ղուկասյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել։ Այն մերժվել է։Նույն միջնորդությունը ներկայացվել է դատարան, սակայն կրկին մերժվել է, թեև դատաքննության ընթացքում է.Տոնոյանի մասնակցությունը հիմնավորող տվյալ հանցագործության կատարմանը այլ փաստական տվյալներ ձեռք չեն բերվել։ ա) վկա Թոռնիկ Սահակյանի ցուցմունքը, որևէ ուղղակի ապացույց չի պարունակում, բ) վկա Գայանե Սամուրջաղյանի ցուցմունքը, որևէ ուղղակի ապացույց չի պարունակում, գ) ՙՎիվա–Սել՚–ի վերծանումները, որևէ ուղղակի ապացույց չի պարունակում, դ) վկա Մարիամ Հովսեփյանի ցուցմունքը.ակնհայտ է, որ քննիչը հոգեբանական ճնշում է գործադրել վկայի վրա, որպեսզի նա գրի, որ լսել է Պողոս Պողոսյանի և էդգար Տոնոյանի խոսակցությունն այն մասին, որ նրանք, իբր, երիտասարդներից խաբեության միջոցով ոսկյա զարդեր և այլ առարկաներ են հափշտակում։ Քննիչը չի կարողացել համոզել, որ Մարիամ Հովսեփյանը ցուցմունք տա իր ընկերոջ՝ Դավիթ Հակոբյանի դեմ և այդքանն է կարողացել ՙկորզել՚։ Դատաքննության ընթացքում վկայի պահվածքը ապացույցն է այն բանի, որ նրա նախաքննական ցուցմունքները արժանահավատ չեն։ Նախաքննության ընթացքում տուժող Ա.Հովսեփյանը հայտնել է, որ ինքը փողոցում մատնացույց է արել, թե ովքեր են իր իրերը հափշտակողները, այնինչ դատարանում հայտնեց, որ երբ ինքը տեսել է իրեն հափշտակողներին, զանգահարել է ոստիկաններին, ինքը գնացել է ոստիկանություն, այսինքն՝ ուղղակի մատնացույց չի արել նրանց։ Նշանակում է՝ ոստիկանները բերման են ենթարկել էդգար Տոնոյանին և մյուսին, որոնք թեև տվյալ հանցագործության հետ առնչություն չեն ունեցել, բայց իրենց արատավոր անցյալի համար նման ՙպատվի՚ են արժանացել հանգամանքների բերումով այդ պահին գտնվելով Օպերայի մոտակայքում։ Պաշտպանը նշել է նաև, որ քրեական գործի նյութերով հիմնավորվել է, որ հանցագործության դեպքի օրը Է.Տոնոյանը գտնվել է Արմավիրի մարզի Աղավնատուն գյուղում իր տատիկի մոտ և բնական է, որ չէր կարող ներկա գտնվել Երևանում՝ իրեն մեղսագրվող հանցանքի կատարման ժամանակ։ Ելնելով վերոգրյալից պաշտպանը Վերաքննիչ դատարանից խնդրել է բեկանել բողոքարկվող դատավճիռը և այն փոփոխել էդգար Տոնոյանի նկատմամբ կայացնել արդարացման դատավճիռ կամ արարքը վերավորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176 կամ 178 հոդվածով, նշանակել կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն, որի արդյունքներով էլ լուծել գործի հետագա ընթացքը։ 4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, լսելով պաշտպանների կողմից իրենց վերաքննիչ բողոքների հիմնավորումները, ամբաստանյալներին և տուժողին, դատական ակտը չբողոքարկած հակառակ կողմի` մեղադրողի պատասխանը, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ պաշտպանների վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ. Քրեական պատասխանատվության հիմքը ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսդրության հիմնարար սկզբունք հանդիսացող ՀՀ քր. օր.-ի 3-րդ հոդ.-ի 1-ին մասի համաձայն` քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները: Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 18-րդ հոդ.-ի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: Ապացույցների ազատ գնահատման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 25-րդ հոդ.-ի 1-ին մասի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում: ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 124-րդ հոդ.-ի 1-ին մասի համաձայն` ապացուցումը գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է: ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 126-րդ հոդ.-ի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով: ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 127-րդ հոդ.-ի համաձայն` յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ: ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 107-րդ հոդ.-ի համաձայն` միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում` 1/ դեպքը և հանգամանքները/կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն/. 2/ կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին. 3/ հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները. 4/ անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ. 5/ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները. 6/ այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով: Ապացուցման ենթակա հանգամանքների և քրեադատավարական ապացուցման տարրեր հանդիսացող ապացույցների ստուգման և գնահատման` ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության վերը նշված հիմնարար իրավադրույթների համատեքստում քննության առնելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությունը, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալների պատճառաբանություններն անհիմն են, նպատակ են հետապնդում ազատվել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից, Դավիթ Արմենի Հակոբյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 4-րդ կետերով և Էդգար Ղուկասի Տոնոյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքներ կատարելը և նրանց մեղքը հաստատված, իսկ պատճառաբանությունները հերքված են քրեական գործով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում ձեռք բերված և ընդհանուր իրավասության դատարանում հետազոտված հետևյալ ապացույցներով. Առաջադրված մեղադրանքներում թե' ընդհանուր իրավասության դատարանում և թե' վերաքննիչ դատարանում ամբաստանյալներն իրենց մեղավոր չճանաչեցին և օգտվելով իրենց դատավարական իրավունքից` հրաժարվեցին ցուցմունքներ տալուց։ Պաշտպանական ճառերում Էդգար Տոնոյանը և Դավիթ Հակոբյանը (ինչպես նաև նրանց պաշտպանները) հայտարարեցին, թե իբր նրանց մեղսագրվող հանցագործության դեպքերի ժամանակ գտնվել են համապատասխանաբար` Արմավիրի մարզի Աղավնատուն համայնքում, իսկ Դավիթ Հակոբյանը` Տավուշի մարզի Դիլիջան քաղաքում։ ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Դ.Հակոբյանին և Է.Տոնոյանին առաջադրված մեղադրանքներն հիմնավորվել են դատաքննությամբ հետազոտված թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցների բավարար համակցությամբ, որ ամբաստանյալների կողմից իրենց մեղսագրվող հանցագործության կատարումը հերքող հայտարարություներն իրականությանը չեն համապատասխանում, իսկ այլուրեքության վերաբերյալ նրանց պնդումներն արհեստածին են, հերքված են, հետապնդում են քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ, որ ամբաստանյալներին մեղսագրված հանցանքները և նրանց մեղավորությունը կատարած հանցանքներում, հիմնավորվել է, իսկ նրանց պատճառաբանությունները հերքվել են քրեական գործով ձեռք բերված և դատական քննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով. Տուժող Մարտիրոս Ազարյանի հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուցմունքով` այն մասին, որ 2011թ. հուլիսի 30-ի ժամը 16.30-ի սահմաններում` Երևանի Տիգրան Մեծ պողոտայով դեպի ՙՓեթակ՚ տոնավաճառ քայլելիս, նույն պողոտայի թիվ 36 շենքի մոտ մոտեցել է մինչ այդ անծանոթ Դավիթ Հակոբյանը, հայտնել, որ իրեն նմանեցնում է քրոջը նեղացրած անձնավորությանը` առաջարկելով քայլել թիվ 36 շենքի բակ` պարզաբանումներ կատարելու։ Հիշյալ շենքի բակում իրենց է մոտեցել 22 տարեկան մի անձնավորություն, ով, Դավիթից պարզելով եղելությունը, առաջարկել է գնալ և կանչել քրոջը։ Մինչ Դավիթ Հակոբյանի վերադառնալը այդ անձնավորությունը մի պահ բջջային հեռախոսով զրուցել է, ապա` նույն շենքի բակում ՙնայելու՚ պատրվակով խնդրել և ստացել է իր պարանոցի ոսկյա շղթան և ապարանջանը։ Մոտ մեկ րոպե անց իրենց հետևում կանգնել է տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդի կողքի նստատեղին նկատել է Դավիթ Հակոբյանին։ Անծանոթ երիտասարդը մոտեցել է ավտոմեքենային, բացել է հետևի դուռը` փորձելով նստել ավտոմեքենան։ Բռնել է նրա թևից, պահանջել վերադարձնել իր ոսկյա զարդերը, սակայն վերջինս իրեն մի կողմ է հրել, նստել է ավտոմեքենան, որով և Դավիթ Հակոբյանի հետ դիմել են փախուստի` հափշտակելով 480.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ իր ոսկյա զարդերը։ Նույն օրը դիմել է ոստիկանության Էրեբունու բաժին և կատարվածի վերաբերյալ հաղորդում տվել։ 2011թ օգոստոսի 24-ին ՙԱրմենիա՚ հեռուստաընկերությամբ հեռարձակվող ՙՀերթապահ մաս՚ հաղորդաշարը դիտելիս տեսել և ճանաչել է իրեն կողոպտած անձանցից մեկին` Դավիթ Հակոբյանին։ Տուժող Մարտիրոս Ազարյանը վերոնշյալ ցուցմունքը պնդել է Դավիթ Հակոբյանի հետ առերես հարցաքննվելիս։ Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին 2011թ. օգոստոսի 26-ի արձանագրությամբ, համաձայն որի` տուժող Մարտիրոս Ազարյանն իրեն ճանաչման ներկայացված անձանց կազմում ճանաչել է ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանին ու հայտարարել, որ վերջինս 2011թ. հուլիսի 30-ին իրեն կողոպտած անձանցից մեկն է։ Տուժող Անուշավան Հովսեփյանի ցուցմունքով, վերջինս ընդհանուր իրավասության դատարանում հայտնել է, որ 2011թ. օգոստոսի 14-ին` ժամը 16.30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայով քայլելու ընթացքում իրեն են մոտեցել երեք անծանոթ տղաներ, նրանց թվում` մինչ այդ անծանոթ Դավիթ Հակոբյանը և Էդգար Տոնոյանը։ Ծուռ ատամներով երրորդ երիտասարդը, ինչպես հետագայում պարզել է` Պողոս Պետրոսյանը, դիմելով իրեն` հայտնել է, թե իբր ինքն անհանգստացրել է նրա քրոջը, ապա` առաջարկել է պարզաբանումներ կատարելու նպատակով մտնել մոտակա շենքի բակ։ Համաձայնել և նրանց հետ քայլել է մոտակա շենքի բակ, որտեղ անծանոթ տղաներից մեկը, բջջային հեռախոսն ականջին դրած, ձևացրել է, թե իբր խոսում է այդ աղջկա հետ, ում առաջարկել է իջնել շենքի բակ` իրեն ճանաչելու համար։ Դավիթ Հակոբյանն իրեն խնդրել է ուսումնասիրելու համար տալ պարանոցի ոսկյա շղթան և խաչը, սակայն նրան մերժել է, որից հետո Էդգար Տոնոյանը բռունցքով հարվածել է իր դեմքին, ապա` երեքով հարվածներ են հասցրել իր մարմնի տարբեր մասերին և հափշտակելով 180.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ իր պարանոցի ոսկյա շղթան, ոսկյա խաչը, 055-544588 համարի կանխավճարային քարտով ՙՆոկիա՚ տեսակի բջջային հեռախոսը` դիմել են փախուստի։ Վնասվածք ստանալու պատճառով նրանց չի հետապնդել, այլ պատահական տաքսի ավտոմեքենայով գնացել է ՙՄալաթիա՚ բժշկական կենտրոն, ստացել անհրաժեշտ բուժօգնություն։ Դժվարացավ վերհիշել, թե պարանոցի ոսկյա շղթան հափշտակելու ժամանակ այն պոկվել է, թե` ոչ, սակայն պնդեց, որ այն հրաժարվել է տղաներին փոխանցել։ Նշեց նաև, որ 2011թ. օգոստոսի 22-ին` ժամը 16.30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցով քայլելու ընթացքում, Թումանյան և Մաշտոց փողոցների խաչմերուկի մոտակայքում տեսել է իր ոսկյա զարդերն ու բջջայինն հափշտակած նույն տղաներին, ովքեր քայլել են Ամիրյան փողոցի ուղղությամբ։ Հետևել է նրանց, իսկ երբ վերջիններս նույն փողոցում գտնվող դեղատան մոտ մի պահ կանգ են առել, քայլելով անցել և ուշադիր զննել է նրանց։ Դա Պողոս Պետրոսյանին կասկածելի է թվացել և վերջինս իրեն մոտենալով` հետաքրքրվել է` արդյո՞ք միմյանց ճանաչում են, ո՞րն է ուշադիր նայելու պատճառը։ Համոզվելով, որ իրեն ծեծի ենթարկած և իրերն հափշտակած նույն տղաներն են` ծանոթության փաստը չի ընդունել, խոսակցություն գրեթե չի ծավալել ու քայլել է ՙՖրեշ՚ սուպերմարկետի ուղղությամբ և զանգահարել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին` տեղեկացնելով իր նկատմամբ ավազակային հարձակում կատարած անձանց հայտնաբերելու և տվյալ պահին իր և նրանց գտնվելու վայրի մասին։ Մինչ ոստիկանների ժամանելն հետևել է այդ տղաներին, սակայն, որոշ տարածություն անցնելով, նրանց տեսադաշտից կորցրել է։ Ժամանած ոստիկանության աշխատակիցների հետ Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում շրջել և փնտրել են նրանց, նկատել ՙՕպերայի՚ տարածքում։ Ավտոմեքենայի սրահից մատնացույց է արել նրանց, որից հետո ոստիկանները գնացել են նրանց ուղղությամբ, իսկ իրեն այլ մեքենայով ուղեկցել են ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։ Նույն օրը ոստիկանները բռնել և բաժին են բերել Էդգար Տոնոյանին և Դավիթ Հակոբյանին, իսկ Պողոս Պետրոսյանին հաջողվել է փախուստի դիմել։ Դատարանում ներկայացրեց 480.000 ՀՀ դրամի քաղաքացիական հայց` պահանջելով այն որպես հանցագործությամբ իրեն պատճառված գույքային, ֆիզիկական և բարոյական վնաս, բռնագանձել ամբաստանյալներից։ Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին 2011թ. օգոստոսի 22-ի արձանագրություններով, համաձայն որոնց` տուժող Անուշավան Հովսեփյանն իրեն ճանաչման ներկայացված անձանցից մի դեպքում ճանաչել է ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանին, մյուս դեպքում` ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանին` հայտարարելով, որ վերջիններս են 2011թ. օգոստոսի 14-ին իր վրա հարձակված անձանցից երկուսը։ Վկա Գայանե Սամուրգաշյանի ցուցմունքով, վերջինս ընդհնաուր իրավասության դատարանում հայտնել է, որ 2011թ. հուլիսի 29-ից մինչև օգոստոսի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում հանգստացել է Դիլիջան քաղաքում, բնակվել է վարձակալած բնակարանում։ Օգոստոսի 4-ից նույն տանն են բնակություն հաստատել նաև տանտիրոջ թոռնուհին` Մարիամ Հովսեփյանը, ինչպես նաև Էդգար Տոնոյանը, Դավիթ Հակոբյանը և ոմն Ժասմինան։ Դավիթ Հակոբյանի հետ փոխանակել են հեռախոսահամարներ և իր 077-14-02-03 համարի բջջային հեռախոսով կապ է պահպանել վերջինիս հետ` նրա 098-83-70-30 հեռախոսահամարին երբեմն զանգահարելով։ Վկա Թոռնիկ Սահակյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ Էդգար Տոնոյանին ճանաչում է որպես իր հարևանուհի Արևհատ Միսակյանի թոռան։ Էդգար Տոնոյանը շահագործել է 077-89-49-92 և 098-69-39-27 հեռախոսահամարները, որոնցով իրեն զանգահարել և պայմանավորվել է նրանց տան շինարարական աշխատանքները կատարելու հարցերի շուրջ։ Վկա Լաուրա Ավագյանի հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի` ՙՂ-Տելեկոմ՚ ՓԲ ընկերությունից 2009 թվականին գնած 077-89-49-92 համարի կանխավճարային քարտը շահագործելու համար նվիրել է իր եղբոր դուստր Ռիմային, վերջինս էլ` որդուն` Էդգար Տոնոյանին, ով շահագործել է այդ հեռախոսաքարտը։ Դատաբժշկական փորձաքննության 2011թ. օգոստոսի 29-ի թիվ 2504 եզրակացությամբ, համաձայն որի` տուժող Անուշավան Հովսեփյանի ստացած մարմնական վնասվածքները` քթի ոսկրերի փակ կոտրվածքները, աջ ստորակնակապճային շրջանի սալջարդ վերքը պատճառվել են բութ, կոշտ առարկաներով, հնարավոր է տուժող Հովսեփյանի (նաև այն արտացոլող դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու վերաբերյալ որոշմամբ) նշած ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք վերջինիս առողջությանը պատճառել են առողջության կարճատև քայքայմամբ ուղեկցված թեթև վնաս։ Պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ հրավիրված և հարցաքննված դատաբժշկական բնագավառի փորձագետ Աշոտ Դալլաքյանի ցուցմունքով. Վերջինս ընդհանուր իրավասության դատարանում պնդեց կազմած դատաբժշկական փորձաքննության 2011թ. օգոստոսի 29-ի թիվ 2504 եզրակացության օբյեկտիվությունն ու հիմնավորվածությունը` վերահաստատելով, որ Անուշավան Հովսեփյանի մոտ հայտնաբերել են` քթի ոսկրերի փակ կոտրվածքներ, աջ ստորակնակապճային շրջանի սալջարդ վերք` ներկայիս սպիի տեսքով, որոնք վերջինիս առողջությանը պատճառել են թեթև վնաս` զուգորդված առողջության կաճատև քայքայմամբ։ Միաժամանակ պարզաբանեց, որ Ա.Հովսեփյանի վերաբերյալ վերոնշյալ եզրակացությունը կազմել է ՙՄալաթիա՚ բժշկական կենտրոնում լրացված ամբուլատոր քարտի գրառումների, այդ թվում` Ա.Հովսեփյանի քթի ռենտգեն հետազոտության արդյունքների, ինչպես նաև փորձաքննության ընթացքում տուժողի մարմնի օբյեկտիվ զննման արդյունքներով, որոնց հիման վրա էլ կազմել է փորձագիտական եզրակացությունը։ Նշեց նաև, որ Ա.Հովսեփյանի մոտ հայտնաբերված մարմնական վնասվածքներն ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին վերցրած, վերջինիս առողջությանը պատճառել են առողջության կարճատև քայքայմամբ ուղեկցված թեթև վնաս։ Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված` 1.ամբաստանյալներ Դավիթ Հակոբյանի շահագործած 098-837030 և Էդգար Տոնոյանին պատկանող 098-693927 հեռախոսահամարներից կատարված մուտքային և ելքային զանգերի, դրանց տեղակայումների վերաբերյալ տվյալներով, համաձայն որոնց` ա) Էդգար Տոնոյանի բջջային հեռախոսահամարը 2011թ. օգոստոսի 14-ին (ամբաստանյալներին մեղսագրվող ավազակային հարձակում կատարելու օրը) շահագործվել է` ժամը 15։17-ին` Կողբացի 3ա շենքի, ժամը 15։20-ից մինչև 16։00-ն ընկած ժամանակահատվածում` Երևանի Մ.Խորենացու 13ա շենքի, 16։08-ից մինչև 16։10-ն ընկած ժամանակահատվածում` Կողբացի 3ա շենքի, ժամը 17։01-ից մինչև 17։04-ն ընկած ժամանակահատվածում` Խանջյան 13ա շենքի վրա տեղադրված կայաններով, իսկ Դավիթ Հակոբյանի շահագործած հեռախոսահամարը նույն օրը` ժամը 15։21-ից մինչև 16։55-ը սպասարկվել է Երևանի Խորենացու 13ա և 24 շենքերի, ժամը 16։57-ին` Արամի 1 շենքի, ժամը 16։59-ից մինչև 17։05-ն ընկած ժամանակահատվածում` Խանջյան 13ա շենքի վրա տեղադրված կայաններով։ Այսպիսով, Դավիթ Հակոբյանը նույն օրը` ժամը 16։01-ին, իսկ Էդգար Տոնոյանը 16։00-ին, այսինքն` գրեթե միաժամանակ, գտնվել են Երևանի Խորենացի 13 հասցեի մոտ։ Նույն օրը` ժամը 16։03-ի սահմաններում, Դ.Հակոբյանը, իսկ 16։08-ին` Էդգար Տոնոյանը գտնվել են արդեն Երևան քաղաքի Կողբացու 3ա հասցեի մոտ։ Ժամը 16։55-ին Դավիթ Հակոբյանը, իսկ 17։00-ին` Էդգար Տոնոյանը գտնվել են Երևան քաղաքի Խորենացի 13 հասցեի մոտ, այսինքն` Մաշտոցի և Ամիրյան փողոցների հատման մասի շրջակայքն սպասարկող ՙՂ-Տելեկոմ՚ ՓԲ ընկերության կապն ապահովվող կայանների ծածկույթի սահմաններում։ Վերը նշվածն հաստատում է տուժող Անուշավան Հովսեփյանի ցուցմունքների արժանահավատությունը` դեպքի օրը և վայրում` 2011թ. օգոստոսի 14-ին` ժամը 16։30-ին Ամիրյան 12 շենքի բակում ամբաստանյալներ Դավիթ Հակոբյանի, Էդգար Տոնոյանի և նրանց հանցակցի (ըստ մեղադրական եզրակացության Պողոս Պետրոսյանի) հարձակմանը ենթարկվելու վերաբերյալ, ինչպես նաև հերքում այլուրեքության վերաբերյալ ամբաստանյալներ Դ.Հակոբյանի և Է.Տոնոյանի, վերջիններիս պաշտպանների պատճառաբանությունները։ բ) Դավիթ Հակոբյանի շահագործած 098-83-70-30 հեռախոսահամարներից կատարված մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումներով, դրանց զննության արձանագրությամբ, համաձայն որոնց` 2011թ. հուլիսի 30-ին` ժամը 15.59-ից մինչև 16.34-ն ընկած ժամանակահատվածում կատարված մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերը սպասարկվել են Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ պողոտայի 36 հասցեն սպասարկող` ՙՂ-Տելեկոմ՚ ՓԲ ընկերության կապի ծածկույթն ապահովող կայանների կողմից։ 2.Ամբաստանյալներ Է.Տոնոյանին և Դ.Հակոբյանին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին բերման ենթարկելու վերաբերյալ արձանագրություններով, համաձայն որոնց` նրանք ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին բերման են ենթարկվել 2011թ. օգոստոսի 22-ին` ժամը 20։30-ին, Երևանի Մաշտոցի և Թումանյան փողոցների խաչմերուկից` ավազակային հարձակում կատարելու կասկածանքով։ Ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու վերաբերյալ արձանագրությամբ, համաձայն որի` 2011թ. օգոստոսի 22-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում նրա մոտ կատարված անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել և առգրավվել է նաև ՙՍամսունգ՚ մակնիշի բջջային հեռախոս, ինչպես նաև 077-894992, 098-693927 և 096-989883 հեռախոսաքարտերը, որոնք, ըստ խուզարկվող Է.Տոնոյանի հայտարարության, պատկանում են նրան։ Ամբուլատոր դատահոգեբուժական փորձաքննության 2011թ. նոյեմբերի 3-ի թիվ 424/11 եզրակացությամբ, համաձայն որի` ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանը որևէ հոգեկան հիվանդությամբ չի տառապել և չի տառապում։ Նրա մոտ հայտնաբերվել են բնավորության փսիխոպաթիկ գծեր։ Իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Էդգար Տոնոյանը ճանաչվել է մեղսունակ։ Ամբուլատոր դատահոգեբուժական փորձաքննության 2011թ. նոյեմբերի 3-ի թիվ 425/11 եզրակացությամբ, համաձայն որի` Դավիթ Հակոբյանը որևէ հոգեկան հիվանդությամբ չի տառապել և չի տառապում, հանդիսանում է պրիմիտիվ անձ` աֆեկտիվ անկայունությամբ։ Իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Դավիթ Հակոբյանը ճանաչվել է մեղսունակ։ Վկա Մարիամ Հովսեփյանի ցուցմունքներով, վերջինս 2012թ. փետրվարի 1-ին ընդհանուր իրավասության դատարանում հարցաքննվելիս, վերահաստատելով մինչդատական վարույթում տված ցուցմունքները, հայտնել է, որ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի հետ ծանոթացել է 2011թ. հունիսին` Սևանա լճի ՙԾովինար՚ լողափում հանգստանալու ընթացքում։ Իր և Դավիթի միջև ձևավորվել են ջերմ, ընկերական փոխհարաբերություններ և 077-39-65-07, ինչպես նաև 093-552158 հեռախոսահամարներով կապ է պահպանել Դավիթի հետ` վերջինիս 098-837030 հեռախոսահամարի վրա զանգահարելով։ Մի քանի անգամ Դավիթ Հակոբյանի հետ այցելել են Էդգար Տոնոյանի` Երևանի Կոմիտաս թաղամասում վարձակալած բնակարան, որտեղ վերջինս բնակվել է ընկերուհու` Ժասմինայի հետ։ Նշված այցելություններից մեկի ժամանակ ծանոթացել է Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի ընդհանուր ընկեր Պողոսի հետ։ Ներկա գտնվելով Պողոսի և Էդգար Տոնոյանի խոսակցություններից մեկին` տեղեկացել է, որ վերջիններս քրոջը նեղացնելու պատրվակով քաղաքացիների են կանչում պատահական շենքերի բակ և հափշտակում նրանց ոսկյա զարդերը։ Վերջին անգամ Դավիթին, Էդգարին և Պողոսին հանդիպել է 2011թ. օգոստոսի 22-ի առավոտյան, իսկ երեկոյան Պողոսից տեղեկացել է, որ ոստիկանները Դավիթին և Էդգարին ձերբակալել են, իսկ Պողոսին հաջողվել է փախչել։ Նշեց նաև, որ 2011թ. սեպտեմբերին քրեակատարողական հիմնարկից իրեն են զանգահարել Էդգար Տոնոյանը և պահանջել, որ ոստիկանություն հրավիրվելու դեպքում ոչ մի դեպքում չպատմել ոսկյա զարդերի հափշտակության վերաբերյալ նրա և Պողոսի զրույցի մասին։ 2012թ. մարտի 16-ին դիմելով Դատարան` վկա Մ.Հովսեփյանը նշել է, որ որպես վկա հարցաքննվելիս Դատարանում տվել է սխալ ցուցմունքներ, խնդրել է այն ՙչեղյալ հայտարարել՚ և թույլատրել ցուցմունք տալ նույն օրը նշանակված դատական նիստի ընթացքում` 2012թ. մարտի 29-ին, որին և ներկայացել էր դիմումի կապակցությամբ լրացուցիչ հարցաքննվելիս, առանց հիմնավոր պատճառաբանության, հրաժարվեց նախաքննական և սկզբնական դատաքննական բոլոր ցուցմունքներից` նշելով, որ քննիչն է արձանագրել իր ցուցմունքները, իսկ ինքն այն ստորագրությամբ հաստատել է` առանց դրանց բովանդակությանը ծանոթանալու։ Նշեց նաև, որ ցուցմունքները գրել է քննիչից վախենալով և չկարողանալով հստակ պատճառաբանել, թե այդ դեպքում ինչու է ամիսներ անց Դատարանում նույնաբովանդակ ցուցմունքներ տվել։ Նշեց նաև, թե իբր Դավիթ Հակոբյանի հետ Դիլիջանից վերադարձել են 2011թ. օգոստոսի 15-ին` փորձելով հաստատել այլուրեքության վերաբերյալ վերջինիս պնդումը։ Վերլուծելով մի կողմից վկա Մարիամ Հովսեփյանի նախաքննական և Դատարանում տված սկզբնական, մյուս կողմից 2012թ. մարտի 29-ին տված հակասական ու իրարամերժ ցուցմունքները, դրանք համադրելով միմյանց և դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցների հետ, ինչպես ընդհանուր իրավասության Դատարանն, այնպես էլ Վերաքննիչ դատարանն արժանահավատ են համարում մինչ 2012թ. մարտի 29-ը տրված ցուցմունքներն հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազն ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ։ Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի։ Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան՝ մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 քրեական գործով այն իրավական դիրքորոշումն է արտահայտել, որ համապատասխան որոշումներում ապացույցների գնահատումը պետք է արտահայտվի պատճառաբանական եզրահանգումների ձևով՝ հիմնավորելով, թե ինչու որոշ ապացույցներ դրվել են որոշման հիմքում, իսկ մյուսները՝ մերժվել և ճանաչվել են ոչ հավաստի։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ հակասական ապացույցների առկայության պարագայում, երբ հնարավոր չէ հիմնավորված հետևության հանգել անձի մեղավորության կամ անմեղության և այլ հարցերի վերաբերյալ, վարույթն իրականացնող մարմինը կարող է ապացույցների մի մասին մյուսների նկատմամբ առավելություն կամ նվազ կարևորություն տալ միայն ապացույցների հետազոտությունից և գնահատումից հետո։ Այսպես, -2011թ. հոկտեմբերի 13-ին կայացած վկա Մարիամ Հովսեփյանի երկու հարցաքննությունները կատարվել են դատավարական կարգի պահանջների պահպանմամբ, թեև ցուցմունքներն արձանագրել է քննիչը, սակայն հարցաքննվողն այն կարդալու և ստորագրելու միջոցով հաստատել է դրանց արժանահավատությունը։ Հետևաբար` այս տեսանկյունով վերոնշյալ ապացույցների թույլատրելիության վիճարկումն անհիմն է և չպատճառաբանված։ -2011թ. հոկտեմբերի 13-ին քննիչի մոտ հարցաքննվելիս վկա Մ.Հովսեփյանը նշել էր, որ վախենում է գործով ամբաստանյալներից և այդ պատճառաբանությամբ է հրաժարվել նրանց հետ առերես հարցաքննվելուց։ -Դեռևս 2011թ. դեկտեմբերի 28-ին դիմելով Դատարան` վկա Մ.Հովսեփյանը նշել էր, որ ամբաստանյալների հարազատները ճնշում են գործադրում իր նկատմամբ` պահանջելով հրաժարվել նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքներից և խնդրել իր նկատմամբ կիրառել պաշտպանության միջոցներ, ինչից Դատարանը եզրակացնում է, որ մինչդատական վարույթի ավարտից հետո ճնշումներ են գործադրվել վկայի վրա։ -Քննիչի նկատմամբ տածած վախի ազդեցությամբ նախաքննության ընթացքում սուտ ցուցմունքներ տալու վերաբերյալ վկա Մ.Հովսեփյանի պատճառաբանությունը մտացածին է, սկզբնական արժանահավատ ցուցմունքներից հրաժարվելու պատրվակ է, քանի որ վերջինս այդ ցուցմունքներն ըստ էության վերահաստատեց հրապարակային դատաքննության պայմաններում 5 ամիս անց հարցաքննվելիս, ընդ որում` Դատարանում ընդունելով, որ քննիչի հետ վերջին անգամ հաղորդակցվել է նրա մոտ հարցաքննվելու օրը` 2011թ. հոկտեմբերի 13-ին։ -Քննիչի մոտ հարցաքննության օրը վկա Մ.Հովսեփյանի մասնակցությամբ կատարվել է նաև լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու քննչական գործողություն, որի արձանագրության գրառումների համաձայն` վկա Մ.Հովսեփյանն այլ անձանց լուսանկարների թվում նախ` ճանաչել է Պողոս Պետրոսյանին` նշելով, որ վերջինս Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի ընկեր Պողոսն է, ապա` վերստին նշել է, որ Պողոսն ու Էդգար Տոնոյանն են զրուցել և իր ներկայությամբ պատմել քաղաքացիներից ոսկյա զարդեր հափշտակելու մասին։ - 2011թ. հոկտեմբերի 13-ին կատարված հարցաքննությունների ընթացքում վկա Մ.Հովսեփյանն հայտնել է փաստական տվյալներ, որոնք մինչ այդ նախաքննական մարմնին հայտնի չէին, մասնավորապես` հիշատակել է Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի ընդհանուր ընկեր Պողոսի անունը, ում, ի տարբերություն վերջիններիս, հաջողվել էր 2011թ. օգոստոսի 22-ին փախուստի դիմել ոստիկաններից, ինչպես նաև ոսկյա զարդեր հափշտակելու վերաբերյալ Պողոսի (Պողոս Պետրոսյանի) և Էդգար Տոնոյանի միջև կայացած խոսակցությանը ներկա գտնվելու և այդ խոսակցության բովանդակության մասին տվյալները, որոնք քրեական գործի նյութերում մինչ այդ պահն առկա որևէ այլ ապացույցով պարզված չէին, հետևաբար` ցանկության դեպքում անգամ քննիչն այն վկա Մ.Հովսեփյանին հուշել կամ թելադրել չէր կարող։ Պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ հրավիրված և հարցաքննված, վկա Արևհատ Միսակյանը հայտնեց, որ իր թոռը` Էդգար Տոնոյանը, 2011թ. օգոտոսի 12-ին եկել է Արմավիրի մարզի Աղավնատուն գյուղ, որտեղից Երևան է վերադարձել միայն օգոստոսի 15-ին` օրվա երկրորդ կեսին։ Նշեց նաև, որ 2011թ. օգոստոսի 14-ին Էդգարը, թեկուզ կարճաժամկետ, չի բացակայել իր տնից և միշտ եղել է իր աչքի առաջ։ ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը, ձեռք բերված ապացույցների համակցության մեջ գնահատելով, բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման ենթարկելով սույն գործով ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանի այլուրեքության հաստատմանն նպատակաուղղված վկա Արևհատ Միսակյանի ցուցմունքը, այն համադրելով և վերլուծելով դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցների` տուժող Անուշավան Հովսեփյանի ցուցմունքի, այդ թվում` առերես ցուցմունքի, Էդգար Տոնոյանին ճանաչման ներկայացնելու արձանագրության, որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված` Էդգար Տոնոյանին պատկանող 098-693927 հեռախոսահամարներից կատարված մուտքային և ելքային զանգերի, դրանց տեղակայումների վերաբերյալ տվյալների հետ այն արժանահավատ չի համարում, գտնելով, որ այլուրեքության մասով այն մտացածին է և հետապնդում է վկա Արևհատ Միսակյանի թոռանը` սույն գործով ամբաստանյալ Է.Տոնոյանին քրեական պատասխանատվությունից և պատժից զերծ պահելու նպատակ։ Քննության առնելով ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության պահանջների պահպանմամբ ձեռք բերված ապացույցները իրենց համակցության մեջ, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ քրեական գործով հաստատված ճանաչված փաստական հանգամանքերի նկատմամբ նախաքննական մարմինը և ընդհանուր իրավասության դատարանը ճիշտ են կիրառել քրեական օրենքը, այդ փաստական հանգամանքները համապատասխանում են ամբաստանյալներ` Դավիթ Արմենի Հակոբյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 4-րդ կետերով և Էդգար Ղուկասի Տոնոյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, նախատեսված հանցանքների հատկանիշներին, որոնք հիմնավորվել են քրեական գործով ձեռք բերված վերոհիշյալ ապացույցներով: Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանի շահերի պաշտպան` Հ.Իսրայելյանի վերաքննիչ բողոքի այն պահանջին, որ պետք է բեկանել 30.05.12թվականի դատավճիռը և որոշում կայացնել իր պաշտպանյալին արդարացնելու և այդ մասով գործի վարույթը կարճելու մասին, անհիմն է, չի բխում գործով ձեռք բերված ապացույցներով և ենթակա է մերժման: Այս առումով անհիմն է նաև ամբաստանյալ Էդգար Տոնոյանի շահերի պաշտպան` Գ.Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունները և պահանջը առ այն, որ պետք է փոփոխել դատավճիռը` էդգար Տոնոյանի նկատմամբ, կայացնել արդարացման դատավճիռ կամ արարքը վերավորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ կամ 178-րդ հոդվածով, չի բխում քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներից, իսկ ինչ վերաբերում է պաշտպանի մյուս պահանջին` նշանակել կրկնակի դատաբժշկական փորձաքննություն, որի արդյունքներով էլ լուծել գործի հետագա ընթացքը, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրա անհրաժեշտությունը չկա, քանի որ քրեական գործում առկա է համապատասխան փորձաքննության եզրակացություն, համաձայն որի փորձաքննության կատարման դատավարական կարգը չի խախտվել, որը թույլ է տալիս քրեական գործում եղած այլ ապացույցների հետ համակցության գնահատման արդյունքում գալ համապատասխան եզրահանգման: Քննության առնելով ամբաստանյալներ` Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցը, Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության դատարանն ամբաստանյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակը և չափը որոշելիս պահպանել է ՀՀ քր. օր.-ի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, հաշվի է առել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրանց անձը բնութագրող տվյալները` այն, որ ամբաստանյալ Դավիթ Հակոբյանը և Էդգար Տոնոյանը երիտասարդ են, Դավիթ Հակոբյանի դեպքում նաև` դրականորեն բնութագրվելն ու վատառողջ լինելը, իսկ որպես Էդգար Տոնոյանի անձը բնութագրող հանգամանք է դիտարկել` վերջինիս վատառողջ լինելը, նկատի ունենալով այն, որ նա հաշվառված է ՀՀ ԱՆ ՙՀոգեբուժական բժշկական կնետրոն՚ ՓԲ ընկերության ավանի կլինիկայում ՙանձնային գծերի շեշտվածություն հիստերիկ տիպի կրկնվող իրավիճակային ռեակցիաներ՚ ախտորոշմամբ, իսկ որպես ամբաստանյալներ Դավիթ Հակոբյանի և Էդգար Տոնոյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է գնահատել համապատասխանաբար` հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը և վտանգավոր ռեցիդիվը և նշանակել է համաչափ պատիժ, որի միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին, այն է` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձանց ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Այն բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով սահմանված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից : Քննության առնելով վերը նշված բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի մայիսի 30-ի դատավճիռը` Դավիթ Արմենի Հակոբյանի և Էդգար Ղուկասի Տոնոյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով, օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված է, իսկ պաշտպանների վերաքննիչ բողոքի փաստարկները` անհիմն են և չեն կարող բավարար հիմք հանդիսանալ դատավճիռը բեկանելու կամ փոփոխելու համար: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 402-րդ, 418-րդ հոդվածներով, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Պաշտպանների վերաքննիչ բողոքները մերժել: Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012 թվականի մայիսի 30-ի դատավճիռը` Դավիթ Արմենի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 4-րդ կետերով և Էդգար Ղուկասի Տոնոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ Իսկականի հետ ճիշտ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 25-07-2012 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 28-08-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 242, 269, 279, 273 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 28-08-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 242, 269, 279, 273 |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | Ե-11884/12 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 30-08-2012 |
|---|
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0245/01/11
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 27-08-2012 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Ամբաստանյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Հայկ |
| Ազգանուն | Իսրայելյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | ամբաստանյալ` Դավիթ Արմենի Հակոբյան |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է վճռաբեկ դատարան
| Գործի առաքման ամսաթիվը | 28-08-2012 |
|---|---|
| Գրության համարը | Ե-11884 |
| Գործի ստացման ամսաթիվը | 30-08-2012 |
| Քրեական գործի հատորներ /փաստաթղթեր/ | 4 հատոր |
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Պատասխանատվության ենթարկվածների թիվը | 1 |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 30-08-2012 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Սամվել |
| Ազգանուն | Օհանյան |
| Այլ նշումներ | մակագրել է Հ.Ասատրյանը |
Բողոքը վերադարձվել է որոշումով
| Ամսաթիվ | 26-09-2012 |
|---|---|
| Որոշման բովանդակությունը | ԵԿԴ/0245/01/11 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԵՐԱԴԱՐՁՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 26 սեպտեմբերի 2012 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քննարկելով Դավիթ Արմենի Հակոբյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի հուլիսի 25-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Դ.Հակոբյանի պաշտպան Հայկ Իսրայելյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի մայիսի 30-ի դատավճռով Դավիթ Արմենի Հակոբյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 4-րդ կետերով։ Նա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտվել է ազատազրկման` 7 տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետերով` ազատազրկման` 3 տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հիման վրա` Դ.Հակոբյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 9 տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։ Վերոհիշյալ դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Դ.Հակոբյանի պաշտպան Հ.Իսրայելյանի վերաքննիչ բողոքը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի հուլիսի 25-ի որոշմամբ մերժվել է, իսկ բողոքարկված դատական ակտը` թողնվել օրինական ուժի մեջ։ Վճռաբեկ բողոք է բերել ամբաստանյալ Դ.Հակոբյանի պաշտպան Հ.Իսրայելյանը` խնդրելով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի մայիսի 30-ի դատավճիռը և ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի հուլիսի 25-ի որոշումը բեկանել, Դ.Հակոբյանին արդարացնել, իսկ մեղադրանքը հիմնավորված համարելու դեպքում` նշանակել մեղմ պատիժ։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Վճռաբեկ դատարանը բողոքն ընդունում է վարույթ, եթե՝ 1) բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, կամ 2) վերանայվող դատական ակտը առերևույթ հակասում է վճռաբեկ դատարանի՝ նախկինում ընդունված որոշումներին, կամ 3) վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ է տրված առերևույթ դատական սխալ, որը կարող է առաջացնել կամ առաջացրել է ծանր հետևանքներ։ 4) առկա է նոր երևան եկած կամ նոր հանգամանք»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6.1-րդ կետի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը պետք է բովանդակի նույն օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի որևէ կետի հիմնավորումները։ Վճռաբեկ բողոքի ուսումնասիրությունից երևում է, որ այն չի բովանդակում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի որևէ կետի հիմնավորում։ Բացի այդ, բողոքին կցված չեն վճռաբեկ բողոքի պատճենը գործը քննած դատարան և դատավարության մասնակիցներին ուղարկված լինելը հավաստող փաստաթղթերը, ինչը հանդիսանում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 21-րդ մասի խախտում։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վերադարձվում է, եթե այն չի համապատասխանում նույն օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի և 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջներին, ուստի ներկայացված բողոքը ենթակա է վերադարձման։ Հաշվի առնելով վերը շարադրված հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով՝ Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Դավիթ Արմենի Հակոբյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի հուլիսի 25-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Դ.Հակոբյանի պաշտպան Հայկ Իսրայելյանի վճռաբեկ բողոքը վերադարձնել։ Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։ Նախագահող՝ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին
| Ամսաթիվ | 27-09-2012 |
|---|
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 01-10-2012 |
|---|---|
| Դատարան | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Այլ նշումներ | 4 հատոր` 242, 269, 279, 284 թերթ: |