գործ թիվ ԵԿԴ0238/01/11





ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը,


նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի
քարտուղարությամբ` Ժենյա Ավետիսյանի

մասնակցությամբ`

մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների դատախազության
դատախազ` Մամիկոն Գեղամյանի


տուժող` Մարիամ Քոչարյանի



2011թ. դեկտեմբերի 26-ին դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`

Ռ ո զ ա Խ ա չ ի կ ի Մ ի ք ա յ ե լ յ ա ն ի
(ծնված 1947թ. հունիսի 5-ին, Երևանում« ազ¬գությամբ հայ« ՀՀ քաղաքացի« բարձրագույն կրթությամբ« այրի« աշխա¬տում է «Ռոսիա» հանրախանութում որպես վաճա¬ռո¬ղուհի, նախկինում չդատա¬պարտ¬ված« հաշվառ¬ված և բնակվում է Երևանի Կրիվոյի փողոցի թիվ 20/1 տանը, որպես խա¬փանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստո¬րագրությունը)


1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Մասնավոր հետապնդման թիվ 15124311 քրեական գործն հարուցվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի հատկանիշներով 2011թ. սեպ¬տեմբերի 1-ին ՀՀ ոստիկա¬նության Կենտրոնականի քննչական բաժնում` քաղ-ուհի Մարիամ Քոչարյանի հաղորդման հիման վրա։
2011թ. սեպտեմբերի 15-ին Ռոզա Միքայելյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրել չհեռանալու մասին ստորագրությունը։
2011թ. նոյեմբերի 29-ին քրեական գործը Ռոզա Միքայելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդ¬հանուր իրավասության դա¬տարան /այսուհետ` Դատարան/ և 2011թ. դեկտեմբերի 1-ին ընդուն¬¬վել է վարույթ։

2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով Դատարանը հաստատված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Ռոզա Միքայելյանը 2011թ. հուլիսի 10-ին` ժամը 15։00-ի սահմաններում, գնացել է տուժող Մարիամ Քոչարյանի` Երևանի Արհեստավորների 1-ին փողոցի 53 հասցեում գտնվող տուն, որտեղ գումարային պարտք ու պահանջի շուրջ վիճա¬բանել է վերջինիս հետ, ձեռքերով հարվածներ հասցրել Քոչարյանի մարմնի տարբեր հատ¬վածներին ու ծեծի ենթարկել նրան` առողջությանը դիտավորությամբ պատճառելով թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ` ձախ բազկի վերին երրորդի կողմնային մակերեսի, աջ կրծքագեղձի վերին ներսային քառանկյան շրջանի և աջ ծնկահոդի շրջանի առաջային մակերեսի արյունազեղումներ։
Նշված հանցավոր արարքը կատարելու համար Ռոզա Միքայելյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով։
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ռոզա Միքայելյանն ինչպես նա¬խաքննութ¬յան ընթացքում, այնպես էլ դատարանում իրեն մեղավոր չի ճանաչել` նշելով, որ 2011թ. մայիսին Մ.Քոչարյանին պարտ¬քով տրամադրել է մոտ 2000 ԱՄՆ դոլար ընդհանուր արժողությամբ հա¬գուստ¬¬ներ, սակայն վեր¬ջինս վերադարձրել է միայն 31.000 ՀՀ դրամը։ Հագուստ¬ների մնա¬ցած արժեքը Քոչարյանը հրաժարվել է վճարել` պատճառաբանելով, թե իբր այլևս ոչինչ իրենից չի վերցրել։ Իր գումարները պահանջելու նպատակով է հաճախակի այցելել Մ.Քոչարյանի տուն, նրան երբեմն վիրավորել է, սակայն մարմնական վնասվածք չի պատճառել։ Նշեց նաև, որ դեպքի օրն առհասարակ Մարիամ Քոչարյանի տուն չի գնացել և նրան ծեծի չի ենթարկել։
Ամբաստանյալ Ռ.Միքայելյանի պատճառաբանություններն անհիմն են ու մտացածին, հետապնդում են քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից խուսափելու նպատակ, դրանք հերքվել, իսկ առաջադրված մեղադրանքն հիմնավորվել է պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում հետա¬զոտ¬ված ներքոհիշյալ ապացույցներով.
Տուժող Մարիամ Քոչարյանի ցուցմունքով, ով, ըստ էության վերահաստատելով նույնա¬բովանդակ նախաքննա¬կան ցուցմունք¬ները, Դատարանում հայտնեց, որ 2011թ. հուլիսի 10-ին` ժամը 15։00-ի սահմաններում, Ռոզա Միքայելյանն այցելել է իր` Երևանի Արհեստա¬վորների 1-ին փողոցի 56 հասցեում գտնվող տուն, գումարային պարտք ու պա¬հանջի շուրջ վիճաբանել է իր հետ, այդ ընթացքում տվել հայհոյանքներ և ձեռքերով հարվածել իր մարմնի տարբեր մասերին։ Ավելին, դուրս գալով բակ, Ռոզա Միքայելյանը սեղանին դրված պլաստմասե շշերը նետել է իր ուղղությամբ։ Դրանից հետո Ռոզա Միքայելյանը, շարունակե¬լով հայհոյանքներ տալը, մոտեցել է իր հարևանուհի Տիրուհի Շատյանի խոհանոցի դռանը, վարագույրով մաքրել ձեռքերը և հեռացել։ Նշեց, որ Ռոզա Միքայելյանի հարվածներից զգացել է ուժեղ ֆիզիկական ցավ, իսկ գնալուց հետո կրծքա¬վան¬դակի և ձախ ուսի շրջանում եղել են քերծվածքներ, կապտուկ¬ներ։ Ընդունեց Ռոզա Միքայելյանին պարտք լինելու փաստը, սակայն 20.000 ՀՀ դրամի չափով։
Տուժող Մ.Քոչարյանը, իրազեկվելով մասնավոր մեղադրանքի վերաբերյալ սույն գործով ամբաստանյալ Ռ.Միքայելյանի հետ հաշտվելու իր իրավունքի մասին, վերջինիս հետ հաշտվելու դիմում ողջ դատական քննության ընթացքում չներկայացրեց, խնդրեց նրան են¬թարկել քրեական պատասխանատ¬վության, որի կապակցությամբ գործի վարույթը շարու¬նակվեց ընդհանուր կարգով։
Վկա Տիրուհի Շատյանի նախաքննական ցուցմունքով։ Դատաքննության ընթացքում հրապարակված և հետազոտված այդ ցուցմունքի համաձայն` վերջինս 2011թ. հուլիսի 10-ին գտնվել է իր` Երևանի Արհեստավորների 1-ին փողոցի 53 տանը, երբ ժամը 15։00-ի սահմաններում բակի կողմից լսել է վիճաբանության և հայհոյանքների ձայներ։ Մոտենալով պատուհանին` նկատել է, որ միմյանց հետ վիճաբանում են Մարիամ Քոչարյանը և Ռոզա Միքայելյանը, որի ընթացքում վերջինս լկտի հայհոյանքներ է տվել Մարիամ Քոչարյանի հասցեին։ Այնուհետև Ռ. Միքայելյանը, մոտենալով իր խոհանոցի դռանը, վարագույրով մաքրել է ձեռքերը և շարունակելով հայհոյանքները` հեռացել է։ Այդ դեպքից անմիջապես հետո հանդիպելով Մ. Քոչարյանին` տեղեկացել է, որ Ռոզան եկել է, կռվել ու նրան ծեծի է ենթարկել։
Դատաբժշկական փորձաքննության 2011թ. հուլիսի 10-ի թիվ 1922 եզրակացությամբ, համաձայն որի` Մարիամ Քոչարյանի ստացած մարմնական վնասվածքները` ձախ բազկի վերին երրորդի կողմնային մակերեսի, աջ կրծքագեղձի վերին ներսային քառանկյան շրջանի և աջ ծնկահոդի շրջանի առաջային մակերեսի արյու¬նազեղումները, կարող էին առաջանալ քննվող դեպքի ժամանակ ու հանգամանքներում և առող¬ջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարու¬նակում։
Դատաքննությամբ հետազոտված` դեպքի վայրի զննության արձանագրությամբ, հա¬մաձայն որի` վկա Տիրուհի Շատյանի տան խոհանոցի վարագույրը 2011թ. հուլիսի 20-ին կա¬տարված այդ քննչական գործողության ժամանակ եղել է պոկված։

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները վերաբերե¬լիության և թույլատրելիության, ըստ համակցության` գործի լուծման համար բավարարութ¬յան տե¬սանկյունից` Դատարանը հաստատված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Ռոզա Միքայելյանը դիտավորությամբ ծեծի է ենթարկել տուժող Մարիամ Քոչարյանին, նրան պատ¬ճառել թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ, այսինքն` կատարել է հանցավոր արարք« որը համապատաս¬խանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցա¬գործության հատկանիշ¬ներին, հետևա¬բար` քրեական պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬վության և պատժի է ենթակա այդ հոդվածով։
Ամբաստանյալ Ռոզա Միքայելյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգոր¬ծության այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րութ¬յանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հան¬րության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալ¬ներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատա¬¬վարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի (....) դատական ակտի հիմնավորում¬նե¬րը, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմը, նշել է, որ այն դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանքներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Սույն գործով որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող այդպիսի հանգա¬մանքներ Դատարանն հաշվի ա¬ռավ այն, որ ամբաստանյալ Ռոզա Միքայելյանը կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցանք, նախկինում դատապարտված չի եղել։ Որպես անձը բնութագրող այդպիսի հանգամանքներ, Դատարանը հաշվի առավ նաև այն, որ ամբաստանյալ Միքայելյանն այրի է, 65 տարեկան է։
Պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքներն հաս¬տատված են գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետա¬զոտված, թույլատրելիութ¬յան ու վերաբերելիության չափանիշներին համապատասխանող ապացույց¬ներով և ող¬ջամտո¬րեն նվազեցնում են ամբաստանյալ Ռոզա Միքայելյանի կատարած արարքի հանրային վտան¬գավորությունը։
Դատարանը, ամբաստանյալ Ռոզա Միքայելյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրեց։
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ռոզա Միքայելյանի անձը, նրա պա¬տաս¬խանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքները, պատասխա¬նատ¬վությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունն, ինչպես նաև նրան մեղ¬սագրվող հանցավոր արարքի ոչ մեծ ծանրությունը, որպիսիք ողջամտորեն նվազեցնում են Ռոզա Միքայելյանի անձի հանրային վտանգա¬վո¬րությունը, գտնում է, որ վերջինիս նկատ¬մամբ անհրա¬ժեշտ է նշանակել պատիժ` առանց հասարա¬կությունից մեկուսացնելու, և այդ պատիժն արդարացի ու ինքնին բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծությունները կանխելու համար։
Ամբաս¬տան¬յալ Ռոզա Միքայելյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի` տուգանքի չափը որո¬շելիս Դատա¬րանը հաշվի առավ հանցագործության ծանրությունը, ամբաստանյալի գույքային դրությունը, տուժող Մ.Քոչարյանին պարտքով գույք տալու կապակցությամբ նյու¬թական ծանր վիճակում հայտնվելու հանգամանքը։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, ամբաստանյալ Ռոզա Միքայելյանի գույքի նկատմամբ արգելանք չի կիրառվել։
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռոզա Միքայելյանի նկատմամբ որպես խա¬¬¬¬փան¬ման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը փոփոխելու կամ վերացնելու հիմքերը բացա¬կա¬յում են։
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ամբաս¬տանյալ Ռոզա Միքայելյանի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատ¬վութ¬յունն ու պա¬տիժը մեղմացնող հանգամանքները, հաշվի առնելով նրա պատասխանատ¬վութ¬յունն ու պա¬տիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև նրան մեղսագրվող հան¬ցա¬գոր¬ծության բնույթն ու հանրության համար վտան¬գա¬¬¬վո¬րության աստի¬ճանը, ղեկավար¬վելով ՀՀ քրեական դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդված¬ներով՝ Դատա¬րանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝

Ռոզա Խաչիկի Միքայելյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդ¬վածով նախատեսված հանցա¬գործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` տուգանք 35.000 /երեսունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով, որի կատարումն հանձնա¬րարել ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական վարչության այլընտրանքային պատիժների կատարման ստո¬րաբա¬ժան¬մանը։
Ռոզա Միքայելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մա¬սին ստո¬րագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեա¬կան դատարան հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում։

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ