ԵԿԴ/0226/01/11


Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

Քրեական գործի վարույթը վերսկսելու մասին


11.06.2014թ. ք. Երևան

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Մ.Մակյանս, քննության առնելով դատարանի վարույթում գտնվող թիվ 58209311, ԵԿԴ/0226/01/11 քրեական գործի նյութերն ըստ մեղադրանքի Ռուզաննա Սերգեյի Յըլդըզի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 38-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի վարությում է գտնվում կասեցված քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ռուզաննա Սերգեյի Յըլդըզի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 38-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով։

Ըստ ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀՀ ազգային անվտանգության մարմնի կողմից դատարան ուղարկված քրեական գործի նյութերի`

«Գործով կատարված նախաքննությամբ պարզվել է, որ Ռուզաննա Սերգեյի Յըլդըզը համաձայնության է եկել իրենց տանը վարձով բնակվող մարմնավաճառությամբ զբաղվող ՀՀ քաղաքացի Լիանա էդվարդի Պետրոսյանի հետ, վերջինիս իրեն անհայտ հաճախորդի հետ ունեցած սեռական հարաբերությունից 2008 թվականի օգոստոսի 11-ին ծննդաբերած աղջկան պահելու և դաստիարակելու վերաբերյալ։ Որոշել են, որ քանի դեռ Լիանա Պետրոսյանր չունի մշտական բնակության վայր և եկամտի աղբյուր՝ նրա երեխային Ռուզաննա Յըլդըզը կտանի Թուրքիա, որտեղ ապրում է ամուսնու ընտանիքի հետ։ 11.07.2009թ. Լիանա Պետրոսյանը երեխայի հետ մեկնել է Թուրքիա՝ երեխային Ռուզաննա Յրլդըզի մոտ թողնելու նպատակով։ Սակայն տեսնելով, որ մուտքի արտոնագրի մեկամսյա օրինական ժամկետի ընթացքում չեն հասցնում երեխայի համար ձեռք բերել նոր փաստաթղթեր՝ 20.08.2009թ. Լիանա Պետրոսյանր հետ է վերադարձել Երևան։ 2010 թվականի հունվարի 16-ին Լիանա Պետրոսյանր դստեր հետ կրկին մեկնել է Թուրքիա Ռուզաննա Յըլդըզի մոտ և 13.02.2010թ. վերադարձել միայնակ։ Ռուզաննա Յըլդըզի ամուսնու՝ Մեվլուդ Յըլդըզի հետ Լիանա Պետրոսյանի դուստր՝ Լուսինե Պետրոսյանին ներկայացրել են Թուրքիայի Քոնիա քաղաքի ՔԿԱԳ բաժին, որպես իրենց դուստր և խնդրել վերջինիս տրամադրել ծննդյան վկայական՝ Մելեկ Յըլդըզ անվամբ։ Այնուհետև սկնհայտ կեղծ տվյալներով ձեռք բերված ծննդյան վկայականի հիման վրա երեխայի համար ստացել են Թուքիայի քաղաքացու թիվ TR-Y 449867 անձնագիրը, որից հետո, Ռուզաննա Յըլդըզը Մելեկ Յըլդըզի հետ միասին այդ անձնագրով 26.04.2010թ.-ին մուտք են գործել ՀՀ և մեկնել են 08.05.2010թ. մուտք են գործել 20.05.2010թ. մեկնել են 03.07.2010թ.., մուտք են գործել 29.11.2010թ. մեկնել են 20.03.2011թ..,իսկ 21.06.2011թ. ՀՀ են մուտք գործել Մելեկ Յըլդըզ անվամբ նախկին անձնագրի հիման վրա ստացված Թուրքիայի քաղաքացու թիվ U 02383667 անձնագրով»։
31.08.2011թ. ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության կողմից կայացվել է որոշում` Ռուզաննա Սերգեյի Յըլդըզին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրա մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով։

08.11.2012թ-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության կողմից կայացվել է որոշում` Ռուզաննա Սերգեյի Յըլդըզին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել երկու դրվագներով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 38-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով։

Քրեական գործը 16.11.2011թ.-ին ստացվել և ընդունվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Մ.Պապոյանի վարույթ։

08.12.2011թ-ին նշանակվել է գործով դատական նիստ, որի մասին ամբաստանյալ Ռուզաննա Սերգեյի Յըլդըզին ուղարկվել է ծանուցում, սակայն ամբաստանյալ Ռ. Յըլդըզը դատական նիստին չի ներկայացել։

Նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալ Ռուզաննա Սերգեյի Յըլդըզը 08.12.2011թ. նշանակված դատական նիստի մասին ծանուցումը չի ստացել, իր իսկ կողմից տրված հասցեից տեղափոխված լինելու պատճառով, բացի այդ, վարույթն իրականացնող մարմնին չի տեղեկացրել իր բնակության վայրի փոփոխության մասին, դատարանը նույն օրը որոշում է կայացրել նրան բերման ենթարկելու մասին, որի կատարումը հանձնարարել է ՀՀ Ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնին։

2011թ. դեկտեմբերի 15-ին դատարանը ՀՀ Ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնից համապատասխան գրություն է ստացել այն մասին, որ Ռուզաննա Սերգեյի Յըլդըզը բացակայում է իր բնակության վայրից և գտնվում է Թուրքիայնում` անհայտ հասցեով։

15.12.2011թ.-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշմամբ` ամբաստանյալ Ռուզաննա Յըլդըզի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրություն, փոխվել է և խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը, նույն օրվա որոշմամբ ամբաստանյալ Ռուզաննա Յըլդըզի նկատմամբ հայատարարվել է հետախուզում, նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ նա փաստացի թաքնվում է քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից, նրա գտնվելու վայրը հայտնի չէ և վերջինս, խախտելով իր նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի պայմանները, փոխել է բնակության վայրն` առանց վարույթն իրականացնող մարմնին տեղյակ պահելու։

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 15.12.2011 թվականի որոշմամբ Ռուզաննա Յըլդըզի վերաբերյալ թիվ 58209311, ԵԿԴ/0226/01/11 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` մինչև նրան հայտնաբերելը։

Քրեական գործը, դատավորի փոփոխության հիմքով վերամակագրվել է նախագահող դատավորիս, որը 29.11.2013թ.-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ։

10.06.2014թ. ՀՀ Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի վարչության կողմից դատարան է ստացվել գրություն, համաձայն որի 15.12.2011թ.-ին հետախուզման մեջ գտնվող ամբաստանյալ Ռուզաննա Յըլդըզը հայտնաբերվել է։
Վերը նշված հիմքերի առկայության պայմաններում և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածով առ այն, որ` քրեական գործով վարույթը կասեցվում է` մինչև այն կասեցնելու հիմք ծառայած հանգամանքները վերացնելը և դրանց վերացումից հետո այն վերսկսվում է դատախազի, քննիչի, կամ դատարանի որոշմամբ, դատարանը գտնում է, որ վերացել են Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի վարույթում գտնվող թիվ 58209311, ԵԿԴ/0226/01/11 քրեական գործը կասեցնելու համար հիմք հանդիսացած հանգամանքները, ուստի գործի վարույթը ենթակա է վերսկսման, իսկ ամբաստանյալի նկատմամբ հայտարարված հետախուզումը` դադարեցման։
Միաժամանակ, հաշվի առնելով ամբաստանալի պատշաճ վարքագծի հետագա ապահովումը, այն որ արդեն իսկ առկա է փաստ, որ նա խուսափել է վարույթն իրականացնող մարմնից, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռուզաննա Յըլդըզի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է թողնել անփոփոխ։
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 5-րդ մասով, 42-րդ հոդվածով և 310-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, դատարանը


Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Քրեական գործի վարույթն ըստ մեղադրանքի Ռուզաննա Սերգեյի Յըլդըզի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 38-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով, վերսկսել և նրա նկատմամբ հայտարարված հետախուզումը` դադարեցնել։

Ռուզաննա Սերգեյի Յըլդըզի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ։
Գործով նշանակել դատական նիստ 2014թ. հունիսի 24-ին, ժամը 12։00-ին, ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում` նախագահությամբ դատավոր Մ.Մակյանի։
Դատավարության կողմերին և դատակոչի ենթակա անձանց հրավիրել դատական նիստին։




Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն

Գործ

ԵԿԴ/0226/01/11

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը
/այսուհետև` դատարան/

Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի
Քարտուղարությամբ Թ. Խաչատրյանի

Մասնակցությամբ՝
Մեղադրող Հ. Հակոբյանի
Պաշտպան Ա. Ալվանդյանի
2014թ. հուլիսի 17-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, դատաքննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Ռուզաննա Սերգեյի Յըլդըզի ` ծնված 30.07.1967թ.-ին Երևան քաղաքում, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, նախկինում չդատված, ամուսնացած, ունի երկու երեխա, հաշվառված է` ք. Երևան Բյուզանդի փողոց, տուն 8բ հասցեում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով։


1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Սույն քրեական գործը հարուցվել է 2011 թվականի օգոստոսի 8-ին, Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայության քննչական վարչության կողմից, ՀՀ գլխավոր դատախազությունից Ոուզաննա Սերգեյի Յըլդըզի վերաբերյալ ստացված նյութերի հիման վրա, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329 հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով։
Գործով կատարված նախաքննությամբ պարզվել է, որ Ոուզաննա Սերգեյի Յըլդըզը համաձայնության է եկել իրենց տանը վարձով բնակվող, մարմնավաճառությամբ զբաղվող ՀՀ քաղաքացի Լիանա էդվարդի Պետրոսյանի հետ, վերջինիս՝ իրեն անհայտ հաճախորդի հետ ունեցած սեռական հարաբերությունից 2008 թվականի օգոստոսի 11-ին ծննդաբերած աղջկան պահելու և դաստիարակելու վերաբերյալ։ Որոշել են, որ քանի դեռ Լիանա Պետրոսյանը չունի մշտական բնակության վայր և եկամտի աղբյուր՝ նրա երեխային Ոուզաննա Յըլդըզը կտանի Թուրքիա, որտեղ ապրում է ամուսնու ընտանիքի հետ։ 11.07.2009թ. Լիանա Պետրոսյանը երեխայի հետ մեկնել է Թուրքիա՝ երեխային Ոուզաննա Յըլդըզի մոտ թողնելու նպատակով։ Սակայն տեսնելով, որ մուտքի արտոնագրի մեկամսյա օրինական ժամկետի ընթացքում չեն հասցնում երեխայի համար ձեռք բերել նոր փաստաթղթեր՝ 20.08.2009թ. Լիանա Պետրոսյանը հետ է վերադարձել Երևան։ 2010 թվականի հունվարի 16-ին Լիանա Պետրոսյանը դստեր հետ կրկին մեկնել է Թուրքիա Ոուզաննա Յըլդըզի մոտ և 13.02.2010թ. վերադարձել միայնակ։ Ոուզաննա Յըլդըզը ամուսնու՝ Մեվլուդ Յըլդըզի, հետ Լիանա Պետրոսյանի դուստր Լուսինե Պետրոսյանին ներկայացրել են Թուրքիայի Քոնիա քաղաքի ՔԿԱԳ բաժին, որպես իրենց դուստր և խնդրել վերջինիս տրամադրել ծննդյան վկայական՝ Մելեկ Յըլդըզ անվամբ։
Այնուհետև, ակնհայտ կեղծ տվյալներով ձեռք բերված ծննդյան վկայականի հիման վրա երեխայի համար ստացել են Թուրքիայի քաղաքացու թիվ TR-Y 449867 անձնագիրը, որից հետո, Ռուզաննա Յըլդըզը Մելեկ Յըլդըզի հետ միասին այդ անձնագրով 26.04.2010թ. մուտք են գործել ՀՀ և մեկնել են 08.05.2010թ., մուտք են գործել 20.05.2010թ. մեկնել են 03.07.2010թ., մուտք են գործել 29.11.2010թ. մեկնել են 20.03.2011թ., իսկ 21.06.2011թ. ՀՀ են մուտք գործել Մելեկ Յըլդըզ անվամբ նախկին անձնագրի հիման վրա ստացված Թուրքիայի քաղաքացու թիվ Ս 02383667 անձնագրով։
Փաստի առթիվ ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության կողմից 2011 թվականի օգոստոսի 08-ին հարուցվել է քրեական գործ։
2011 թվականի օգոստոսի 31-ին որոշում է կայացվել Ռուզաննա Յըլդըզին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին։
2011 թվականի նոյեմբերի 08-ին որոշում է կայացվել Ռուզաննա Յըլդըզին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և լրացնելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 38-329-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Քրեական գործը ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 16.11.2011թ.-ին։
Ռուզաննա Յըլդըզի նկատմամբ՝ դատական քննությունից խուսափելու հիմքով, դատարանի կողմից ճճճճճճճճ հայտարարվել է հետախուզում, նրա նկատմամբ ընտրված ավելի մեղմ խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, փոխվել է կալանավորմամբ իսկ քրեական գործի վարույթը կասեցվել է մինչև նրան հայտնաբերելը։
2014թ.-ի հունիսի 09-ին Ռուզաննա Յըլդզը հայտնաբերվել և տեղափոխվել է ՀՀ ԱՆ «Աբովյան» ՔԿՀ։
Նշված հիմքով քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է և այն կրկին նշանակվել է դատական քննության։
08.07.2014թ.-ին՝ ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀՀ ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող և կիբերհանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ, Հ.Հակոբյանի կողմից որոշում է կայացվել Ռուզաննա Յըլդըզի նկատմամբ առաջադրված մեղադրանք փոփոխելու մասին և նրա նկատմամբ մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ /տես դատախազի կողմից դատարան ներկայացված որոշումը/
2.Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Ռուզաննա Յըլդըզը միջնորդել է դատաքննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում լիովին։
Մեղադրող Գ.Տիգրանյանը, գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ առարկել է, սակայն դատարանում մեղադրանքը պաշտպանող դատախազ Հ.Հակոբյանը փոխել է մեղադրական եզրակացությունը հաստատած դատախազ Գ.Գիգրանյանի դիրքորոշումը` հայտնելով, որ չի առարկում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ։
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` մեղադրյալի, վկաների ցուցմունքները, այլ փաստաթղթի կարգով ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը և իրեղեն ապացույցները, գտավ, որ ամբաստանյալ Ռուզաննա Յըլդըզը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքները։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում ամբաստանյալ Ռուզաննա Յըլդըզին մեղսագրված հանցագործությունների կատարումը և գտնում, որ կատարած արարքների համար վերջինս ենթակա է պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես Ռուզաննա Յըլդըզի անձը բնութագրող դրական հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։
/ տես` գ.թ. 103, դատական նիստի արձանագրությունը/
Որպես Ռուզաննա Յըլդըզի անձը բնութագրող դրական հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում Երևան քաղաքի Կենտրոն Վարչական շրջանի թիվ 7 տեղամասի լիազոր ներկայացուցիչ Ա.Խաչատրյանի կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի` «Տրվում է Ռուզաննա Յըլդըզին առա այն, որ նա բնակվում է Բյուզանդ 8բ տանը, ապրում է պատշաճ ընտանիքում, հոգատար մայր է, նվիրված է ընկերներին, հարևաններին և ընտանիքին։ Միշտ աջակցություն է ցուցաբերում բակի բոլոր խնդիրներին։ Բնավորությամբ հանգիստ և ոչ կոնֆլիկտային անձնավորություն է։ Հարգված և սիրված է շրջապատի կողմից»
/ տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի համաձայն՝ որպես ամբաստանյալ Ռուզաննա Յըլդըզի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում հանցանքը կարեկցանքի շարժառիթով կատարելը։ Այիսնքն, այն, որ ամբաստանյալն իր տանը վարձով բնակվող և մարմնավաճառությամբ զբաղվող Լիանա Պետրոսյանի կողմից ծննդաբերած երեխայի համար հոգ տանելու, նրան խնամելու, դաստիարակելու, հետևաբար և հասարակության համար պիտանի անձնավորություն դարձնելու շարժառիթներից ելնելով է, որ կեղծել է փաստաթղթեր և դրանք օգտագործելով կազմակերպել է երեխայի տեղափոխումը Թուրքիա, որտեղ նրան պահում և դաստիարակում է մինչ օրս։ Դատարանը փաստում է, որ անկախ երեխայի որևէ երկրում գտնվելու հանգամանքից, ամբաստանյալը գործել է ի շահ նրա, ինչն էականորեն նվազեցնում է ինչպես ամբաստանյալի անձի, այնպես էլ նրա կողմից կատարած հանրորեն վտանգավոր արարքների հասարակության համար վտանգավորության աստիճանը։
Միաժամանակ, դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն որպես ամբաստանյալ Ռուզաննա Յըլդըզի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նաև նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, ինչպես նաև՝ կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն ամբաստանյալ Ռուզաննա Յըլդըզի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, ինչպես նաև հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և 61-րդ հոդվածը, ըստ որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռուզաննա Յըլդըզի կողմից կատարված հանցավոր արարքների համար նրա նկատմամբ պետք է նշանակվեն պատիժներ՝ ՀՀ քրեական օրենսգքրի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ազատազրկամ, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգքրի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` տուգանքի, ձևով, որպիսի պատիժները նա պետք է կրի։

Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվելիք պատժատեսակների և պատժաչափերի ընտրության ինչպես նաև այդպիսիք նրա կողմից կրելու հարցին, դատարանն արձանագրում է հետևյալը.

ինչպես նշվեց վերևում, դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրեսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումներ` մասնավորապես, իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները.

«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։

Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։

Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։

Այսինքն, պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։

Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։

Դատարանը հանրության համար վտանգավորության բնույթը որոշելու ժամանակ պետք է պարզի և հաշվի առնի նաև պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը հանցանքի կատարման պահին»։

Սույն գործով պատիժ նշանակելիս դատարանը, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորած վերոշարադրյալ դրիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի է առնում ամբաստանյալի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Դրանք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և այս՝ կոնկրետ, գործով անհատականացնել պատիժը։

Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը։ Դրանք բարձրացնում կամ իջեցնում են անձի՝ որպես հանցավորի, հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում են պատժի վրա։

Քրեական օրենքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատժատեսակի և պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը։

Այլ կերպ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատժաչափի նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10, 48, 61-րդ հոդվածների պահանջները։

Քննված քրեական գործով դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալ Ռուզաննա Յըլդըզի անձը բնութագրվում է միայն դրական հատկանիշներով։ Բացի այդ, դատարանը կարևորում է այն փաստը, որ ամբաստանյալ Ռուզաննա Յըլդըզի արարքներում իսպառ բացակայում են պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքները։ Միաժամանակ, դատարանը սույն գործով կարևորում է ամբաստանյալի կողմից հանցանքները կատարելու իրական շարժառիթները, մասնավորապես, առանց խնամքի կամ դաստիարակության մեծանալու մեծ հավանականություն ունեցող երեխային որդեգրելու, նրան իր և ամուսնու ազգանունը տալու մարդասիրական մղումը։ Գործով հաստատված փաստ է, որ Թուրքիայում երեխայի անվամբ փաստաթղթեր ստանալուց հետո ամբաստանյալը մի քանի անգամ նրա հետ այցելել է Հայաստան, ինչը վկայում է նրա՝ այդ երեխային այս պահին ևս խնամելու և դաստիարակելու իրողությունը, որն ի չիք է դարձնում ամբաստանյալի նկատմամբ երկարատև ազատազրկման ձևով պատժի նշանակման նպատակահարմարությունը և գտնում, որ այդպիսով կխաթարվի արդարադատութան բուն էությունը, իսկ պատիժը չի ծառայի իր օրենսդրական նպատակներին։

Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ վերը շարադրված բոլոր հիմնավորումների համակցությունն օբյեկտիվ հիմք են ամբաստանյալ Ռուզաննա Յըլդըզին մեղսագրված արարքներից յուրաքանչյուրի համար համաչափ պատիժներ սահմանելու համար, քանի որ դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ դատարանի նշված մոտեցումը լիովին կարող է ապահովել պատժի նշանակման, հանցավորին ուղղելու և նմանատիպ նոր հանցագործությունները կանխելու օրենսդրական նպատակները։

Դատարանն, անդրադառնալով Ռուզաննա Յըլդըզի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` կալանավորման, հարցին, գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրա կրման սկիզբը հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից։

Միաժամանակ, լուծելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածով` դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված` Թուրքիայի քաղաքացու, առանց լուսանկարի թիվ 047226 համարի ներքին անձնագիրը, Թուրքիայի քաղաքացու թիվ 449867 և 02383667 համարների լուսանկարներով կեղծ անձնագրերը` պետք է ոչնչացնել, Ռուզաննա Սերգեյի Յըլդըզի` ՀՀ քաղաքացու թիվ ԱԿ 0533359 համարի անձնագիրը` պետք է հանձնել ՀՀ ոստիկանության անձնագրերի և վիզաների վարչության տնօրինությանը, իսկ քրեական գործում առկա, այլ փաստաթղթի կարգով ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը` պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին։
4. Եզրափակիչ մաս

Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373 375.1-375.4-րդ հոդվածներով, դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ռուզաննա Սերգեյի Յըլդզին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով Ռուզաննա Սերգեյի Յըլդզի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 /երեք/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով, հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Ռուզաննա Սերգեյի Յըլդզի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 3 /երեք/ ամիս ժամկետով և տուգանք ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Ռուզաննա Սերգեյի Յըլդզի՝ նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2014թ.-ի հունիսի 09-ից։
Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Թուրքիայի քաղաքացու, առանց լուսանկարի թիվ 047226 համարի ներքին անձնագիրը, Թուրքիայի քաղաքացու թիվ 449867 և 02383667 համարների, լուսանկարներով կեղծ անձնագրերը՝ ոչնչացնել, Ռուզաննա Սերգեյի Յըլդզի՝ ՀՀ քաղաքացու թիվ AK 0533359 համարի անձնագիրը հանձնել ՀՀ ոստիկանության անձնագրերի և վիզաների վարչության տնօրինությանը, իսկ քրեական գործում առկա՝ այլ փաստաթղթի կարգով ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը՝ պահել քրեական գործի հետ միասին։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով սահմանված հիմքի։



Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն