ԳործԵԿ Դ/0167/01/11

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

17 հունվարի 2012թ. ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ.ՌԵՀԱՆՅԱՆ
Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`

ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Հ.ՉԱԽՈՅԱՆԻ

ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ա.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ


Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` Ալբերտ Վարդանի Ավետիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 25.10.2011թ. դատավճռի դեմ.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2004 թվականի հունիսի 26-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցված թիվ 59103204 քրեական գործի նախաքննության ընթացքում.
2004թ. հուլիսի 12-ին որոշում է կայացվել Ալբերտ Վարդանի Ավետիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին:
2004թ. հուլիսի 12-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով մեղադրյալ Ալբերտ Վարդանի Ավետիսյանի նկատմամբ հետախուզում հայտարարելու մասին և նույն օրը վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը:
2004թ. դեկտեմբերի 20-ին որոշում է կայացվել Ալբերտ Վարդանի Ավետիսյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխելու և խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին:
2004թ. դեկտեմբերի 20-ին որոշում է կայացվել Ալբերտ Վարդանի Ավետիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին:
2004թ. դեկտեմբերի 24-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը կասեցնելու մասին` մինչև մեղադրյալ Ա.Ավետիսյանին հայտնաբերելը:
2011թ. հունվարի 14-ին թիվ 59103204 քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության քննիչի վարույթ:
2011թ. հունվարի 14-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթը վերսկսելու մասին, այն պատճառաբանությամբ, որ անհրաժեշտ է կատարել դատավարական գործողություններ, որոնք կարող են իրականացվել առանց մեղադրյալի մասնակցության:
2011թ. ապրիլի 14-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթ կասեցնելու մասին` մինչև մեղադրյալի հայտնաբերելը:
Վրաստանի Հանրապետության իրավասու մարմնի կողմից 2011թ. ապրիլի 26-ին որոշում է կայացվել Ալբերտ Վարդանի Ավետիսյանի հանձնման վերաբերյալ:
ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Շենգավիթ բաժնի 2011թ. մայիսի 31-ի թիվ 41/1-10304 գրության համաձայն. վարույթն իրականացնող մարմնին է ներկայացվել քրեական գործով հետախուզման մեջ գտնվող մեղադրյալ Ալբերտ Վարդանի Ավետիսյանը:
Մինչ այդ, քրեական գործով հետախուզման մեջ գտնվող Ալբերտ Ավետիսյանը, Վրաստանի Հանրապետության Թբիլիսի քաղաքում, 2005թ. հունվարից մինչև մայիսի 20-ն ընկած ժամանակահատվածում, ԱՄՆ մեկնելու հարցը լուծելու պատրվակով, Վրաստանի 17 քաղաքացիներից վերցրել է 22.500 ԱՄՆ դոլարին համարժեք ընդհանուր գումար և խարդախությամբ հափշտակել է այն, որի համար Վրաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 180-րդ հոդվածի 2-րդ մասի ՚բՙ և ՚գՙ կետերով, Վրաստանում դատապարտվել է ազատազրկման 4 /չորս/ տարի ժամկետով, պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2007թ. հունվարի 13-ից: Այդ դատավճռով նշանակված պատիժն ամբողջությամբ նա Վրաստանում կրել է և պատժի կրումից ազատվել է 2011թ. հունվարի 12-ին:
Հայաստանի Հանրապետությանը հանձնելու հարցը լուծելու համար նա 2011թ. հունվարի 13-ին Վրաստանում կալանավորվել է, հետագայում հանձնվել է Հայաստանի Հանրապետությանը և 2011թ. մայիսի 31-ին ընդունվել է ՀՀ ԱՆ ՚Նուբարաշենՙ քրեակատարողական հիմնարկ:
2011թ. մայիսի 31-ի որոշմամբ թիվ 59103204 քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է:
2011թ. հուլիսի 22-ին որոշում է կայացվել Ալբերտ Վարդանի Ավետիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին:
2011թ. օգոստոսի 23-ի որոշմամբ, թիվ 59103204 քրեական գործի քննությամբ հայտնաբերված կեղծ բուհական տեղեկանքների մասով որևէ անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում չի իրականացվել` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
2011թ. օգոստոսի 23-ի որոշմամբ թիվ 59103204 քրեական գործով Հասմիկ Յաղմուրյանի, Կրիստինա Գուբաևայի և Լիլիթ Համբարյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չի իրականացվել` կատարված հանցագործության մեջ նրանց մասնակցությունն ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ:
2011թ. օգոստոսի 30-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011թ. հոկտեմբերի 25-ի դատավճռով. դատաքննության արագացված կարգի կիրառմամբ`
Ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Ավետիսյանը մեղավոր է ճանաչվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտվել է ազատազրկման 5 /հինգ/ տարի ժամկետով` գույքի կեսի բռնագրավմամբ, սակայն ոչ ավելի 30.000.000 /երեսուն միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված պատիժների լրիվ գումարման սկզբունքի կիրառմամբ, նշանակված պատժին լրիվ գումարվել է նախորդ` ՎՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական գործերով պալատի 2008թ. հուլիսի 28-ի դատավճռով նշանակված պատիժը` 4 /չորս/ տարի ժամկետով ազատազրկումը և ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Ավետիսյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 9 /իննը/ տարի ժամկետով` գույքի կեսի բռնագրավմամբ` սակայն ոչ ավելի 30.000.000 /երեսուն միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կիրառմամբ հաշվակցվել է նախորդ` ՎՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական գործերով պալատի 2008թ. հուլիսի 28-ի դատավճռով նշանակված և ամբաստանյալի կողմից արդեն իսկ կրած պատիժը` 4 /չորս/ տարի ժամկետով ազատազրկումը, ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Ավետիսյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 5 /հինգ/ տարի ժամկետով` գույքի կեսի բռնագրավմամբ, սակայն ոչ ավելի 30.000.000 /երեսուն միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարից:
Ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վճռվել է նաև.
Քաղաքացիական հայցվոր Արթուր Ղարիբյանի քաղաքացիական հայցը բավարարել. ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Ավետիսյանից հօգուտ տուժող Արթուր Ղարիբյանի բռնագանձել 1000 /մեկ հազար/ ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 25.10.2011թ. դատավճռի դեմ վերաքննի բողոք է ներկայացրել պաշտպանը:

Գործի փաստական հանգամանքները.

Ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Ավետիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հետևյալ արարքի համար. ՚որ նա` նախապես ունենալով խաբեությամբ առանձնապես խոշոր չափերի գումարներ հափշտակելու մեկ միասնական դիտավորություն, օգտագործելով այն հանգամանքը, որ բազմաթիվ ուսանողներ ամառային արձակուրդներին ձգտում են մեկնելու արտասահման աշխատելու կամ հանգստանալու, 2004թ.-ի մայիս ամսին որպես գրասենյակ վարձակալել է Երևան քաղաքի Մոսկովյան փողոց 31 շենքի 21ա հասցեն, այն ներկայացրել է իրականում գոյություն չունեցող ՚Վորկ ընդ ռեսթՙ կազմակերպություն և ուսանողական ծրագրով ԱՄՆ ժամանակավոր աշխատանքի տեղավորելու պատրվակով թվով 52 քաղաքացիներից հավաքել է ընդհանուրը` 29.425.417,5 ՀՀ դրամին համարժեք 53.250 ԱՄՆ-ի դոլար և 1.080.000 ՀՀ դրամ գումարներ և խարդախությամբ հափշտակելով առանձնապես խոշոր չափերի հասնող նշված գումարները դիմել է փախուստի:
Այսպես.
1. Սասուն Համբարձումի Լուսպարոնյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
2. Սուսաննա Վարդանի Պողոսյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
3. Արմեն Համազասպի Պետրոսյանից՝ 1.049.921 ՀՀ դրամին համարժեք 1900 ԱՄՆ դոլար և 40.000 ՀՀ դրամ
4. Արմեն Գագիկի Խաչատրյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
5. Արթուր Գագիկի Քարամյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
6. Գագիկ Կարոյի Գասպարյանից՝ 1.049.921 ՀՀ դրամին համարժեք 1900 ԱՄՆ դոլար և 40.000 ՀՀ դրամ
7. Հակոբ Սերոբի Անչարակյանի՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
8. Արևիկ Սերգեյի Սարգսյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
9. Հասմիկ Աշոտի Ղալեչյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
10. Արայիկ Էդիկի Հարությունյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
11. Փայլակ Կարենի Ալեքսանյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
12. Ռուբեն Ալբերտի Մկրտչյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
13. Գոռ Եղիազարի Գաբուզյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
14. Սամվել Հրաչի Աղաջանյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
15. Ռուզաննա Հակոբի Հովհաննիսյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
16. Մանուկ Ոսկանի Արզումանյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
17. Անդրանիկ Մանվելի Ամիրջանյանի՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
18. Գոռ Ռոբերտի Ստամբոլցյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
19. Անուշ Արմենի Գյունաշյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
20. Էլեն Արմենի Տաճատյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
21. Հակոբ Սամվելի Հակոբյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
22. Արման Ռաֆայելի Մալխասյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
23. Էմին Մարատի Թաթարյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
24. Մհեր Սարգսի Կատվալյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
25. Հովհաննես Ալբերտի Բաղդասարյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
26. Արմեն Նորայրի Զաքարյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
27. Կառլեն Հովհաննեսի Միկոյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
28. Արտակ Նորիկի Մնացականյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
29. Մելս Անդրանիկի Մանուկյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք ՝ 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
30. Վաչագան Աղասու Խաչատրյանից՝ 1519622.5 ՀՀ դրամին համարժեք 2750 ԱՄՆ դոլար և 20.000 դրամ
31. Անի Ռոբերտի Սահակյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
32. Խաչատուր Սերժիկի Ալոյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
33. Դրո Համլետի Մեսրոբ - Եղիազարյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
34. Լիլիթ Գագիկի Համբարձումյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
35. Վարդան Գագիկի Մանասարյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
36. Արթուր Նուրիբեկի Ղարիբյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
37. Արմեն Յուրայի Հարությունյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
38. Տիգրան Սաղաթելի Փամբուխչյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
39. Էսմա Վաղինակի Հարությունյանից՝ 607849 ՀՀ դրամին համարժեք 1100 ԱՄՆ դոլար և 20.000 դրամ
40. Աշոտ Սամվելի Կարապետյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
41. Գագիկ Սամվելի Պետրոսյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
42. Արսեն Գագիկի Շահնազարյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
43. Հերմինե Համլետի Մելքոնյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
44. Վաչագան Աշոտի Առաքելյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
45. Մինաս Մնացականի Մարգարյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
46. Գևորգ Լյովայի Նիկողոսյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
47. Արտակ Աշոտի Բարսամյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
48. Հասմիկ Զորաբի Զախարյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
49. Սպարտակ Արմենի Զաքարյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
50. Սպարտակ Վահանի Երիբեկյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
51. Էդիկ Սամվելի Ջանվելյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 ՀՀ դրամ
52. Սիրարփի Գարեգինի Թովմասյանից՝ 524960.5 ՀՀ դրամին համարժեք 950 ԱՄՆ դոլար և 20.000 դրամ:

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.

Պաշտպանը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է սույն բողոքն ընդունել քննության:
Բեկանել ԵԿԴ-0167/01/11 քրեական գործով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011թ. հոկտեմբերի 25-ի դատավճիռը և փոփոխել` Ա.Ավետիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի խոշոր չափով կատարված խարդախության հատկանիշով, քանի որ կրկնակիությունը ապաքրեականացվել է, իսկ համակցությամբ որակելու դեպքում Ա.Ավետիսյանի վիճակը կվաթարանա, կամ բեկանել ուղարկել առաջին ատյանի դատարան արարքի վերաորակում անելու և նոր մեղադրանք առաջադրելու և համապատասխան պատիժ նշանակելու համար:
Բողոքը ներկայացվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Գտնում է, որ դատարանը թույլ է տվել նյութական իրավունքի խախտում, որը հիմք է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի հիմքով դատական ակտը բեկանելու համար:
Գտնում է, որ Հայաստանում Ա.Ավետիսյանի արարքը սխալ է որակվել:
Ա.Ավետիսյանի արարքը որակելով ՀՀ քրեական օրենսգրքիի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախաքննության մարմինը և դատարանը ելել են այն հանգամանքից, որ իբր Ա.Ավետիսյանը ունեցել է միասնական դիտավորություն առանձնապես խոշոր չափերի խարդախություն կատարելու, որը փաստորեն իրականացրել է 52 դրվագով: Այստեղ թույլ է տրվել արարքի սխալ որակումը:
Ա.Ավետիսյանի արարքը որակելով որպես միասնական հանցագործություն, որը բաղկացած է 52 դրվագներից սխալ է:
Ա.Ավետիսյանի կատարած հափշտակության յուրաքանչյուր դրվագը պետք է որակվեր ինքնուրույն: Ասվածը նշանակում է, որ Ա.Ավետիսյանի արարքը պետք է որակվեր այնպես, ինչպես արվել էր Վրաստանում` կրկին անգամ կատարված խոշոր չափերի խարդախություն, այսինքն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանքների համար:
Առաջին ատյանի դատարանը սխալ է որակել Ա.Ավետիսյանի արարքը, որի արդյունքում նրան մեղսագրվել է ծանր հանցագործություն, որը հանգեցնում է նաև այլ իրավական հետևանքների: Մինչդեռ, եթե նրա արաքը ճիշտ որակվեր, ապա նրան կմեղսագրվեր միջին ծանրության հանցանք, որը առավել բարենպաստ կլիներ նրա համար: Ավելին պատիժն անհամեմատ մեղմ կլիներ, մինչդեռ սխալի արդյունքում Ա.Ավետիսյանի նկատմամբ նշանակվել է առավել խիստ պատիժ: Գործող քրեական օրենսգրքի պայմաններում արագացված կարգով դատաքննության արդյունքում Ավետիսյանի նկատմամբ կնշանակվեր պատիժ երեք տարի չորս ամսից ոչ ավելի, իսկ սխալի արդյունքում այդ պատժի չափը հավասարվել է 5 տարի ազատազրկմանը:
Այսպիսով, դատարանի կողմից թույլ է տրվել քրեական օրենքի սխալ կիրառում, որը ՀՀ քր. դատ. օր-ի 397-րդ հոդ. իմաստով դատական ակտը բեկանելու և փոփոխելու հիմք է:
Ա.Ավետիսյանի արարքը պետք է որակվի ՀՀ քր. օր-ի 178-րդ հոդ. 2-րդ մասի 2-րդ կետով և դրան համապատասխան պատիժ նշանակվի, քանի որ կրկնակիությունը 2011թ. մայիսի 23-ի օրենքով վերացվել է, իսկ կատարվածը չի կարող որակվել համակցության կանոնով, քանի որ անձի վիճակը կվաթարանա:

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

Վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Տվյալ դեպքում, ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Ավետիսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով քրեական գործն ընդհանուր իրավասության դատարանում /այսուհետ դատարան/ քննվել և վերջինիս նկատմամբ մեղադրական դատական ակտ է կայացվել դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ:
Սույն գործով դատարանը եզրահանգել է, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ և 375.2-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները և որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Որպիսի պայմաններում, դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտել է, որ ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Ավետիսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարք:
Դատարանը մասնավորապես պատճառաբանել է, որ. առաջադրված մեղադրանքն ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Ավետիսյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Ավետիսյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.4-րդ հոդվածի համաձայն դատավճիռը, որը կայացվել է սույն օրենսգրքի 375.3 հոդվածին համապատասխան, կարող է բողոքարկվել սույն օրենսգրքով նախատեսված կարգով, բացառությամբ սույն օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքի:
Հարկ է նշել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3 հոդվածով ամրագրված է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու և դատավճիռ կայացնելու կարգը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է` գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված դատարանի հետևությունները չեն համապատասխանում վերաքննիչ դատարանում հետազոտված ապացույցներին:
Վերը վկայակոչված հոդվածների վերլուծությունից հետևում է, որ դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ կայացված դատական ակտը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով ամրագրված հիմքով` փաստական հանգամանքների հիմքով:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Ավետիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հետևյալ արարքի համար. ՚որ նա` նախապես ունենալով խաբեությամբ առանձնապես խոշոր չափերի գումարներ հափշտակելու մեկ միասնական դիտավորություն, օգտագործելով այն հանգամանքը, որ բազմաթիվ ուսանողներ ամառային արձակուրդներին ձգտում են մեկնելու արտասահման աշխատելու կամ հանգստանալու, 2004թ.-ի մայիս ամսին որպես գրասենյակ վարձակալել է Երևան քաղաքի Մոսկովյան փողոց 31 շենքի 21ա հասցեն, այն ներկայացրել է իրականում գոյություն չունեցող ՚Վորկ ընդ ռեսթՙ կազմակերպություն և ուսանողական ծրագրով ԱՄՆ ժամանակավոր աշխատանքի տեղավորելու պատրվակով թվով 52 քաղաքացիներից հավաքել է ընդհանուրը` 29.425.417,5 ՀՀ դրամին համարժեք 53.250 ԱՄՆ-ի դոլար և 1.080.000 ՀՀ դրամ գումարներ և խարդախությամբ հափշտակելով առանձնապես խոշոր չափերի հասնող նշված գումարները դիմել է փախուստիՙ:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել նաև, որ ընդհանուր իրավասության դատարանում ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Ավետիսյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով: Նա հայտարարել է, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդություն ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքը իրեն պարզ է, ինքը համաձայն է մեղադրանքի հետ:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Ավետիսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով քրեական գործն ընդհանուր իրավասության դատարանում /այսուհետ դատարան/ քննվել և վերջինիս նկատմամբ մեղադրական դատական ակտ է կայացվել դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ, ինչը ինքնին բացառում է դատական ակտը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով ամրագրված հիմքով` փաստական հանգամանքների հիմքով վիճարկելու հնարավորությունը:
Մինչդեռ, պաշտպանության կողմը վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել նյութական իրավունքի խախտման հիմքով, միաժամանակ փորձելով նման եղանակով ըստ էության վիճարկել փաստական հանգամանքները, հետևաբար նշվածի վերաբերյալ բողոքում բերված պատճառաբանություններն անհիմն են և այն բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:
Ինչ վերաբերում է նյութական իրավունքի խախտման վերաբերյալ պաշտպանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններին, ապա հարկ է նշել, որ շարունակվող հանցագործությունը կատարվում է նույնատիպ մի քանի արարքներով, որոնք միավորված են միասնական դիտավորությամբ:
Ընդ որում, թեև շարունակվող հանցագործության բաղկացուցիչ մասը հանդիսացող առանձին արարքներից յուրաքանչյուրն ինքնուրույն հանցակազմ է պարունակում, այնուամենայնիվ դրանք ինքնուրույն չեն կարող որակվել և ամբողջ կատարվածը գնահատվում է իբրև մեկ հանցագործություն:
Շարունակվող հանցագործության դեպքում կատարված արարքները պետք է լինեն նույնատիպ:
Հարկ է նշել նաև, որ շարունակվող հափշտակությունն առկա է այն դեպքերում, երբ միասնական դիտավորությամբ ընդգրկված առանձին հափշտակություններ են կատարվում, որոնցից յուրաքանչյուրն այլ պայմաններում ինքնուրույն ավարտված հափշտակություն կներկայացներ, սակայն միասնական դիտավորության մեջ ընդգրկված լինելու և մեկ միասնական նպատակին ուղղված լինելու պատճառով, բոլոր արարքները համարվում են մեկ հափշտակության բաղկացուցիչ մասեր:
Շարունակվող հափշտակության դեպքում ամբողջ հափշտակված գույքի արժեքը գումարվում է և հանցավորը պատասխանատվություն է կրում ընդհանուր չափի համար:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ տվյալ դեպքում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառման պայմաններում, սույն գործի փաստական հանգամանքները վկայում են այն մասին, որ ամբաստանյալ Ալբերտ Ավետիսյանի գործողությունները, որոնք բաղկացած են մեկից ավելի ըստ էության նույնական գործողություններից /շուրջ 52 դրվագ/, թեև առանձին վերցրած ինքնուրույն հանցակազմ են ներկայացնում, սակայն ընդգրկված են մեկ միասնական դիտավորության մեջ և ունեն մեկ ընդհանուր նպատակ:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության դատարանը ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Ավետիսյանի արարքի այն է` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով որակման հարցում հանգել է ճիշտ եզրակացության, հետևաբար պաշտպանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները` նյութական իրավունքի խախտման, արարքը սխալ որակելու, քրեական օրենքը ճիշտ չկիրառելու և այլնի վերաբերյալ, տվյալ դեպքում անհիմն են, չեն բխում գործի փաստական հանգամանքներից և այն բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:
Սույն գործով դատարանը եզրահանգել է նաև, որ ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Ավետիսյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է կրի:
Քննության առնելով ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Ավետիսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցը, դատարանը հաշվի է առել կատարած հանցագործության բնույթը և հասարակական վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն այն, որ տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար, խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխայի առկայությունը, տուժողներ` Գարիկ Գասպարյանին, Էլեն Տաճատյանին, Էսմա Հարությունյանին պատճառված գույքային վնասը հատուցելը, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրելը:
Հարկ է նշել, որ վիճարկվող դատական ակտով ամբաստանյալ Ալբերտ Վարդանի Ավետիսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ է նշանակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ և 6-րդ մասերով ամրագրված կանոների կիրառմամբ:
Դատարանը պատճառաբանել է, որ
Հաշվի առնելով, որ 2004թ. հունիսին, Երևանում, ծանր հանցագործություն` առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելուց հետո, Ա.Ավետիսյանը Վրաստանի Հանրապետությունում 2005թ. հունվարից մինչև մայիսի 20-ն ընկած ժամանակահատվածում դիտավորյալ հանցագործություն է կատարել, դատապարտվել է դրա համար և չորս տարի ժամկետով, ազատազրկման ձևով պատիժ է կրել, այսինքն Ա.Ավետիսյանը մեղավոր է նաև մեկ այլ հանցանքի համար, որը նա կատարել է նախքան առաջին գործով դատավճիռ կայացնելը, դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված` պատիժների լրիվ գումարման կանոնի կիրառմամբ, պատիժները ենթակա են գումարման, որից հետո, Ա.Ավետիսյանի նկատմամբ նշանակված վերջնական պատժի ժամկետին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կիրառմամբ պետք է հաշվակցվի այդ դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը, այսինքն նշանակված պատժից պետք է հանվի այդ չորս տարի ժամկետով ազատազրկումը:
Նման պայմաններում, նշվածի վերաբերյալ պաշտպանության կողմի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություններն անհիմն են և այն բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քր. դատ. օր-ի 393-394 հոդվածներով վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց


Ալբերտ Վարդանի Ավետիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 25.10.2011թ. դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ.ՌԵՀԱՆՅԱՆ

Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ