Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

16 նոյեմբերի 2011թ. ք. Երևան

ԵԿԴ-0157/01/11

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.

նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղարներ` Տ. Գրիգորյան,
Է. Մկրտչյան,

մասնակցությամբ`
մեղադրող,
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների
դատախազության ավագ դատախազ Ս. Աբրահամյանի,

պաշտպան` Վ. Գրիգորյանի,

տուժող` Հ. Չանախչյանի

տուժող և քաղաքացիական հայցվոր` Ա. Շահազիզյանի,


տուժողի և քաղաքացիական հայցվորի
ներկայացուցիչ` Ժ. Հարությունյանի



դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց գործն ըստ մեղադրանքի
Անդրանիկ Արբիկի Հովհաննիսյանի`
ծնված 1951թ. մայիսի 20-ին Արմավիրի մարզի Էջմիածին քաղաքում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնալուծված, խնամքին ոչ ոք, նախկինում դատված,
1/ Արմավիրի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010թ. հոկտեմբերի 20-ի դատավճռով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտվել է ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով։ Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի «Համաներում հայտարարելու մասին» 2009թ. հունիսի 19-ի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետի կիրառմամբ Ա. Հովհաննիսյանն ազատվել է պատժի կրումից, չի աշխատում, բնութագրվում է դրական, բնակվում է Արմավիրի մարզի Էջմիածին քաղաքի Նալբանդյան փողոցի թիվ 68 տանը, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։

Գործի դատավարական նախապատմությունը

Թիվ 14134410 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնում հարուցվել է 2010թ. դեկտեմբերի 18-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Անդրանիկ Արբիկի Հովհաննիսյանի կողմից վաշխառություն կատարելու դեպքի առթիվ։
2011թ. փետրվարի 28-ին որոշում է կայացվել թիվ 14134410 քրեական գործն ըստ տարածքային ենթակայության ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժին ուղարկելու մասին և 17.03.2011թ. որոշմամբ այն ընդունվել է քննիչի վարույթ։
Քննիչի 09.08.2011թ. որոշմամբ, Արամ Շահազիզյանի նկատմամբ, նրա կողմից հափշտակություն կատարելու դեպքի առթիվ քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցակազմի բացակության պատճառաբանությամբ։
Քննիչի նույն օրվա որոշմամբ, Լիլիթ և Վրեժ Բալյանների նկատմամբ, նրանց կողմից վաշխառություն կատարելու դեպքի առթիվ քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցակազմի բացակության պատճառաբանությամբ։
Ամբաստանյալ Անդրանիկ Արբիկի Հովհաննիսյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հետևյալ արարքի համար. <<որ նա պարտքով տված գումարի դիմաց ՀՀ կենտրոնական բանկի սահմանած բանկային տոկոսի հաշվարկային դրույքի կրկնապատիկը գերազանցող չափով տոկոսներ ստանալով, որպես արհեստ կատարել է վաշխառություն։ Չունենալով մշտական աշխատանք և եկամտի հիմնական աղբյուրն ապահովելով վաշխառությամբ ձեռք բերված դրամական միջոցներով 2009թ. դեկտեմբերի 02-ին Հրաչյա Չանախչյանին պարտք տված ընդհանուր 11.235.000 ՀՀ դրամին համարժեք 21.000 եվրո գումարի դիմաց որպես ընդհանուր գումարի ամսեկան 10 տոկոս հավելավճար, 2010թ. փետրվարին ՀՀ Կենտրոնական բանկի կողմից սահմանված` բանկային 13 տոկոսի հաշվարկային դրույքի կրկնապատիկը գերազանցող չափով, ստացել է 1.123.500 ՀՀ դրամին համարժեք 2100 եվրո 1 ամսվա հավելավճար, որպես վճարման երաշխիք գրավ վերցնելով` Հ. Չանախչյանին պատկանող` Երևան քաղաքի Գալշոյան 12 շենքի 86 բնակարանը։
Բացի այդ, 2010թ-ի մարտի 11-ին և 12-ին Արամ Շահազիզյանին պարտք տրված ընդհանուր 11.770.000 ՀՀ դրամին համարժեք 22.000 եվրո և 2011թ. մայիս ամսին պարտք տրված 5.775.000 ՀՀ դրամին համարժեք 15.000 ԱՄՆ դոլար գումարի դիմաց նախապես որպես ընդհանուր գումարի ամսեկան 10 տոկոս հավելավճար, մինչև 2010թ. մայիս ամիսը, նրան գումարը տալու ժամանակ ՀՀ Կենտրոնական բանկի կողմից 2010թ. համար սահմանված` բանկային 13 տոկոսի հաշվարկային դրույքի կրկնապատիկը գերազանցող չափով ստացել է 1.177.000 ՀՀ դրամին համարժեք 2.200 եվրո 1 ամսվա հավելավճար և 1.925.000 ՀՀ դրամին համարժեք 5000 ԱՄՆ դոլար գումար 3 ամսվա հավելավճար, որպես վճարման երաշխիք գրավ վերցնելով` Ա. Շահազիզյանի մորաքրոջ` Էմմա Միքայելյանին պատկանող` Երևան քաղաքի Գյուլբենկյան փողոցի 43 շենքի 115 բնակարանը։»։
2011թ. օգոստոսի 16-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։


Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները

Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
2010թ. ապրիլի 22-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Վաղարշապատի քննչական բաժնում հարուցվել է թիվ 57200710 քրեական գործն ՀՀ քրեական օրենսգիրք 213-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։ Այդ գործով Անդրանիկ Հովհաննիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով այն արարքի համար, որ նա Հայաստանի Հանրապետության Կենտրոնական բանկի կողմից սահմանված բանկային տոկոսի հաշվարկային դրույքի կրկնապատիկը գերազանցող չափով տոկոսներ ստանալով, 2007թ. դեկտեմբեր ամսին, ամսեկան 10 տոկոս տոկոսադրույքով, 13.000 ԱՄՆ դոլար գումար է տվել Էջմիածին քաղաքի բնակիչ Զաքար Նիկողոսի Նիկողոսյանին և որպես գումարը վերադարձնելու երաշխիք` առուվաճառքի պայմանագրով իր անվամբ է գրանցել նրան պատկանող, Էջմիածին քաղաքի Թումանյան փողոցի թիվ 32ա հասցեում գտնվող տունը։ Հետագայում Ա. Հովհաննիսյանը Զ. Նիկողոսյանից ստացել է 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար և պահանջել է լրացուցիչ վճարել ևս 25.000 ԱՄՆ դոլար` որպես տոկոսներ, սակայն Զ. Նիկողոսյանն ընկնելով նյութական ծանր կացության մեջ` չի կարողացել վճարել տոկոսները, որի արդյունքում Ա. Հովհաննիսյանը վաճառել է Զ. Նիկողոսյանի տունը։
Վերոհիշյալ արարքը կատարելու համար ամբաստանյալ Անդրանիկ Արբիկի Հովհաննիսյանը Արմավիրի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից ԱՐԴ-0149/01/10 քրեական գործով 2010թ. հոկտեմբերի 20-ին կայացված դատավճռով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտվել է ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով և Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի «Համաներում հայտարարելու մասին» 2009թ. հունիսի 19-ի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետի կիրառմամբ Ա. Հովհաննիսյանն ազատվել է պատժից։
Մինչև վերոհիշյալ քրեական գործի հարուցումն ու դատավճռի կայացումը, դեռևս 2009թ. դեկտեմբերից Անդրանիկ Հովհաննիսյանը աշխատանքի և եկամտի աղբյուր չունենալով, որպես արհեստ զբաղվել է վաշխառությամբ, հետևյալ հանգամանքներում.
2009թ. դեկտեմբերին, ՀՀ կենտրոնական բանկի կողմից սահմանած ամսեկան 1.08% տոկոսադրույքի կրկնապատիկը գերազանցող չափով չհաշվառված եկամուտ ստանալու դիտավորությամբ, Անդրանիկ Հովհաննիսյանը տուժող Հրաչյա Չանախչյանին տրամադրել է 21.000 եվրո գումար` ամսեկան 10 տոկոս հավելավճարով և որպես երաշխիք գրավ է վերցրել Հ. Չանախչյանին պատկանող, Երևան քաղաքի Գալշոյան փողոցի թիվ 12 շենքի թիվ 86 բնակարանը` 2009թ. դեկտեմբերի 18-ին կնքված առուվաճառքի պայմանագրով այն որպես սեփականություն գրանցելով Ա. Հովհաննիսյանի ծանոթ, վկա Լիլիթ Բալյանի անվամբ։
Երկու ամիս անց Հ. Չանախչյանը չի վերադարձրել գումարը և 2010թ. փետրվարին Ա. Հովհաննիսյանը Հ. Չանախչյանից պահանջել ու ստացել է 2010թ. համար ՀՀ կենտրոնական բանկի կողմից սահմանված, բանկային` տարեկան 13 տոկոսի հաշվարկային դրույքի կրկնապատիկը գերազանցող, մեկ ամսվա համար 10 տոկոսի չափով հավելավճար` 1.123.500 ՀՀ դրամին համարժեք 2100 եվրո գումար։
Բացի այդ, Ա. Հովհաննիսյանը 2010թ. մարտ-մայիս ամիսների ընթացքում, ամսեկան 10 տոկոս հավելավճարով, Հ. Չանախչյանի ընկեր Արամ Շահազիզյանին տրամադրել է 22.000 եվրո և 15.000 ԱՄՆ դոլար գումար` գրավ վերցնելով Ա. Շահազիզյանի մորաքույր Էմմա Միքայելյանին պատկանող, Երևան քաղաքի Գյուլբենկյան փողոցի թիվ 43 շենքի թիվ 115 բնակարանը, որը 2010թ. մարտի 12-ին կնքված առուվաճառքի պայմանագրով որպես սեփականություն գրանցվել է Ա. Հովհաննիսյանի ծանոթ Վրեժ Բալյանի անվամբ։ Ա. Հովհաննիսյանը տրամադրված գումարի դիմաց, 2010թ. համար ՀՀ կենտրոնական բանկի կողմից սահմանված, բանկային` տարեկան 13 տոկոսի հաշվարկային դրույքի կրկնապատիկը գերազանցող չափով, մինչև 2010թ. մայիսը ներառյալ, Ա. Շահազիզյանից որպես մեկ ամսվա հավելավճար ստացել է 1.177.000 ՀՀ դրամին համարժեք 2.200 եվրո գումար և որպես երեք ամսվա հավելավճար` 1.925.000 ՀՀ դրամին համարժեք 5000 ԱՄՆ դոլար գումար։
Տուժող Արամ Շահազիզյանի կողմից քաղաքացիական հայց է ներկայացվել ամբաստանյալի դեմ, որի համաձայն` վերջինս պահանջել է ամբաստանյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանից հօգուտ իրեն բռնագանձել 4.225.500 /չորս միլիոն երկու հարյուր քսանհինգ հազար հինգ հարյուր/ ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում` այդ գումարի վրա հաշվարկելով ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 411-րդ հոդվածով նախատեսված տոկոսները։




Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2009թ. դեկտեմբերի 12-ին, իր բնակարանը բանկում գրավից հանելու համար Ա. Հովհաննիսյանից երկու ամիս ժամանակով վերցրել է 21.000 եվրո գումար։ Երկու ամիս անց Ա. Հովհաննիսյանը պահանջել է վերցրած գումարի ամսեկան 10 տոկոսի չափով հավելավճար։ 2010թ. փետրվարին, որպես մեկ ամսվա հավելավճար, Ա. Հովհաննիսյանին տվել է 2100 եվրո գումար, իսկ բնակարանը Ա. Հովհաննիսյանի առաջարկով, որպես գումարի վերադարձման երաշխիք, ձևակերպվել է Լիլիթ Բալյանի անվամբ։ Այնուհետև 2010թ. մարտին Ա. Շահազիզյանը Երևանի Մաշտոցի պողոտայի Մալիբու սրճարանի մոտ, իր ներկայությամբ Ա. Հովհաննիսյանից ամսեկան 10 տոկոս հավելավճարով 22.000 եվրո գումար է վերցրել։ Երկու ամիս անց, կրկին իր ներկայությամբ, Ա. Շահազիզյանը 15.000 ԱՄՆ դոլար գումար է վերցրել Ա. Հովհաննիսյանից, որից 5000 ԱՄՆ դոլար գումարը Ա. Հովհաննիսյանը վերցրել է որպես տոկոս։
/գ.թ. 54-56, 64-66,134, 240-241/։
Հետագայում տուժող Հ. Չանախչյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2100 եվրո գումարը որպես հավելավճար չի տվել, այլ տվել է Ա. Հովհաննիսյանին, որպեսզի վերջինս այն փոխանցի գումարի իրական տեր հանդիսացող, գործով վկաներ Լիլիթ և Վրեժ Բալյաններին` որպես նվեր, քանի որ ինքը ուշացնում էր պարտքով վերցրած գումարը հետ վերադարձնելը։ Իսկ նախկինում ցուցմունք է տվել, որ 2100 եվրո գումարը որպես տոկոս է տվել Ա. Հովհաննիսյանին, քանի որ զայրացած է եղել նրա վրա։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 190-191/
Տուժող Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանն իր այդ ցուցմունքները պնդել է նաև Անդրանիկ Արբիկի Հովհաննիսյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։
/գ.թ. 183-185/
Տուժող Արամ Սպարտակի Շահազիզյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2008թ. որոշել է զբաղվել տնտեսական ապրանքների մանրածախ և մեծածախ առևտրով, որի համար իրեն անհրաժեշտ է եղել 8.000.000 ՀՀ դրամ գումար։ Չունենալով նշված գումարը` որոշել է իր մորաքույր Էմմա Միքայելյանի բնակարանը գրավադրել բանկում և գումար ստանալ։ «Մալաթիա» վարկային կազմակերպությունում գրավադրելով Էմմա Միքայելյանին պատկանող, Երևան քաղաքի Գյուլբենկյան փողոցի թիվ 43 շենքի թիվ 115 բնակարանը, ստացել է իրեն անհրաժեշտ 8.000.000 ՀՀ դրամ գումարը։ Հետագայում չի կարողացել վճարել ստացած գումարի վրա հաշվարկված տոկոսները, իսկ վարկային կամակերպությունը պատրաստվել է վաճառել բնակարանը։
Իր ընկեր Հրաչյա Չանախչյանի միջոցով ծանոթացել է Անդրանիկ Հովհաննիսյանի հետ, որը համաձայնվել է իրեն գումարով օգնել` պայմանով, որ պետք է համատեղ զբաղվեն բիզնեսով, իսկ բնակարանը գրավից հանելուց հետո այն պետք է անվանափոխվի նրա բարեկամ Վրեժ Բալյանի անվամբ։ Չունենալով այլընտրանք` համաձայնվել է Ա. Հովհաննիսյանի առաջարկի հետ։ 2010թ. մարտի վերջին Մաշտոցի պողոտայում գտնվող «Մալիբու» սրճանարանի մոտ, Հրաչյա Չանախչյանի ներկայությամբ Ա. Հովհաննիսյանն ամսեկան 10 տոկոս տոկոսադրույքով իրեն է տվել 22.000 եվրո գումար, որից 4.500 եվրոն Ա. Հովհաննիսյանը վերցրել է որպես տոկոսագումար։ Դրանից երկու ամիս անց, կրկին Մաշտոցի պողոտայում գտնվող «Մալիբու» սրճանարանի մոտ, Հրաչյա Չանախչյանի ներկայությամբ, Ա. Հովհաննիսյանն իրեն է տվել 15.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որից 5.000 ԱՄՆ դոլարը կրկին վերցրել է որպես տոկոսագումար։ Ստացած գումարներով մորաքրոջ բնակարանը հանել է գրավադրումից։ Շահումյանի նոտարական գրասենյակում առուվաճառքի պայմանագրով բնակարանը ձևակերպվել է Վրեժ Բալյանի անվամբ։ Խոստացված մնացած գումարը Ա. Հովհաննիսյանն այլևս չի բերել, որի պատճառով չի ստացվել իրենց համատեղ բիզնեսը, իսկ արդյունքում` կորցրել է մորաքրոջ բնակարանը։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 49-51, 69-70,129-132,192, 207-208/։
Տուժող Արամ Սպարտակի Շահազիզյանն իր նախաքննական ցուցմունքները պնդել է նաև Անդրանիկ Արբիկի Հովհաննիսյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։
/գ.թ.186-187/։
Վկա Լենա Հարությունի Միքայելյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ տեղյակ է, որ իր քրոջ որդի Արամ Շահազիզյանը տոկոսով գումար է վերցրել Անդրանիկ Հովհաննիսյանից` իր քույր Է. Միքայելյանի բնակարանը գրավից հանելու համար։ Հետագայում քրոջ հետ գնացել է անշարժ գույքի կադաստր և տեղեկացել, որ քրոջ բնակարանը վաճառված է։ Էմմա Միքայելյանը 2011թ. մարտի 30-ին մահացել է։ Նրա մահից հետո ընդունել է քրոջ ժառանգությունը։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 146-147/։
Վկաներ Վրեժ և Լիլիթ Բալյանների նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ իրենց ծանոթ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի միջոցով, առուվաճառքի պայմանագրերով, Լ. Բալյանի եղբայր, Չեխիայի Հանրապետությունում բնակվող Հայկ Ռաֆայելի Թադևոսյանի կողմից ուղարկած գումարներով, 18.12.2009թ. գնել են Երևանի Նոր Նորքի 5-րդ զանգվածի Գալշոյան փողոցի թիվ 12 շենքի թիվ 86 բնակարանը, իսկ 12.03.2010թ.` Երևանի Գյուլբենկյան փողոցի թիվ 43 շենքի թիվ 115 բնակարանը։ Իրենք բնակարանները ձեռք են բերել վերանորոգելու և վերավաճառելու կամ վարձակալությամբ տրամադրելու նպատակով։ Իրենք տեղյակ չեն եղել, որ Ա. Հովհաննիսյանն իրենց գումարները բնակարանները վաճառողներին տոկոսով է տվել և դրա հետ կապ չունեն։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 91-96, 114-117,177-178/։
Ամբաստանյալ Անդրանիկ Արբիկի Հովհաննիսյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում, ինքը վաշխառությամբ չի զբաղվել, այլ ընդամենը 2009-2010 թվականների ընթացքում օգնել է Արամ Շահազիզյանին և Հրաչյա Չանախչյանին բնակարանները հարմար գնով վաճառելու հարցում։ Նրանց բնակարանները առաջարկել է իր ծանոթներ Լիլիթ և Վրեժ Բալյաններին, քանի որ վերջիններս դիմել են իրեն` հարմար գներով բնակարաններ ձեռք բերելու խնդրանքով։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 57-59, 71-72, 123-127, 193-194, 253, 261/։
ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնից 2010թ. նոյեմբերի 22-ին տրված, Ա. Հովհաննիսյանի դատվածության վերաբերյալ պահանջագրի պատասխանով և Արմավիրի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 2010թ. հոկտեմբերի 20-ին կայացված դատավճռով, որոնց համաձայն` Անդրանիկ Հովհաննիսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտվել է ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով։ Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի «Համաներում հայտարարելու մասին» 2009թ. հունիսի 19-ի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետի կիրառմամբ Ա. Հովհաննիսյանն ազատվել է պատժից։ Այդ դատավճռով հաստատվել է, որ «Անդրանիկ Հովհաննիսյանը Հայաստանի Հանրապետության Կենտրոնական բանկի կողմից սահմանված բանկային տոկոսի հաշվարկային դրույքի կրկնապատիկը գերազանցող չափով տոկոսներ ստանալով, 2007թ. դեկտեմբեր ամսին, ամսեկան 10 տոկոս տոկոսադրույքով, 13.000 ԱՄՆ դոլար գումար է տվել Էջմիածին քաղաքի բնակիչ Զաքար Նիկողոսի Նիկողոսյանին և որպես գումարը վերադարձնելու երաշխիք` առուվաճառքի պայմանագրով իր անվամբ է գրանցել նրան պատկանող, Էջմիածին քաղաքի Թումանյան փողոցի թիվ 32ա հասցեում գտնվող տունը։ Հետագայում Ա. Հովհաննիսյանը Զ. Նիկողոսյանից ստացել է 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար և պահանջել է լրացուցիչ վճարել ևս 25.000 ԱՄՆ դոլար` որպես տոկոսներ, սակայն Զ. Նիկողոսյանն ընկնելով նյութական ծանր կացության մեջ` չի կարողացել վճարել տոկոսները, որի արդյունքում Ա. Հովհաննիսյանը վաճառել է Զ. Նիկողոսյանի տունը»։
/գ.թ. 46, 139-142/
ՀՀ ոստիկանության Վաղարշապատի բաժնից 15.07.2011թ. ստացված հանձնարարության պատասխանով, որի համաձայն` Անդրանիկ Հովհաննիսյանը աշխատանք և եկամտի աղբյուր չունի, նա հաշվառված է և բնակվում է իր քույր Արևիկ Հովհաննիսյանին պատկանող, Վաղարշապատի Նալբանդյան փողոցի տուն 68 հասցեում։
/գ.թ. 224/
ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության սոցիալական ապահովության պետական ծառայության 20.07.2011թ. թիվ 7-1/6077-11 գրությամբ, որի համաձայն` պարտադիր կենսաթոշակային սոցիալական ապահովագրության համակարգում ընդգրկված անձանց տվյալների անհատական հաշվառված բազայում Անդրանիկ Արբիկի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ տվյալներ չկան։
/գ.թ. 238/



Դատարանի իրավական վերլուծությունները.

Վերլուծելով ամբաստանյալ Անդրանիկ Արբիկի Հովհաննիսյանի ցուցմունքները, դրանք համադրելով այլ ապացույցների հետ, գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի ցուցմունքներն իրականությանը չեն համապատասխանում, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ են հետապնդում և հերքվում են արդեն իսկ նշված ապացույցներով։
Վերլուծելով տուժող Հրաչյա Չանախչյանի ցուցմունքները վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, դատարանը գտնում է, որ տուժող Հրաչյա Չանախչյանի ցուցմունքները մասնակիորեն` 2.100 եվրո գումարն ամբաստանյալին որպես տոկոսագումար չտալու, որպես նվեր տալու մասով, իրականությանը չեն համապատասխանում, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու հարցում ամբաստանյալ Անդրանիկ Արբիկի Հովհաննիսյանին օգնելու նպատակ են հետապնդում և հերքվում են քրեական գործով ձեռք բերված և դատարանում հետազոտված վերոհիշյալ ապացույցներով։ Միաժամանակ դատարանը գտնում է, որ տուժող Հրաչյա Չանախչյանի կողմից դատարանում սուտ ցուցմունք տալը նշանակություն չի կարող ունենալ գործի լուծման համար, այսինքն առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 338-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված հանգամանքները։
Քննարկելով որպես այլ ապացույց ճանաչված, Ա. Շահազիզյանի կողմից կատարված և քննությանը ներկայացված, Արամ Շահազիզյանի, Հրաչյա Չանախչյանի և Անդրանիկ Հովհաննիսյանի միջև տեղի ունեցած խոսակցությունների ձայնագրություններ պարունակող երկու լազերային սկավառակների և թիվ 11-0770 տեսաձայնագրային փորձաքննության` որպես ապացույցի թույլատրելիության հարցը, դատարանը գտնում է, որ որպես ապացույց դրանք թույլատրելի չեն հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ Սահմանադրության 23-րդ հոդվածի համաձայն` «Առանց անձի համաձայնության նրա վերաբերյալ չի կարելի հավաքել, պահպանել, օգտագործել կամ տարածել այլ տեղեկություններ, քան նախատեսված է օրենքով։ Արգելվում է անձին վերաբերող տեղեկությունների օգտագործումն ու տարածումը, եթե դա հակասում է տեղեկությունների հավաքման նպատակներին կամ չի նախատեսված օրենքով։
Յուրաքանչյուր ոք ունի նամակագրության, հեռախոսային խոսակցությունների, փոստային, հեռագրական և այլ հաղորդումների գաղտնիության իրավունք, որը կարող է սահմանափակվել միայն օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով, դատարանի որոշմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության դատավարության օրենսգրքի 278-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դատարանը քննում է քննչական, օպերատիվ-հետախուզական գործողություններ կատարելու և անձի սահմանադրական իրավունքները և ազատությունները սահմանափակող դատավարական հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունները»։
Նույն օրենսգրքի 279-րդ հոդվածի համաձայն` «Դատարանի որոշմամբ կատարվում են բնակարանի խուզարկությունը, ինչպես նաև նամակագրության, հեռախոսային խոսակցությունների, փոստային, հեռագրական և այլ հաղորդումների գաղտնիության սահմանափակման հետ կապված քննչական գործողությունները»։
Նույն օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ և 5-րդ կետերի համաձայն` «Քրեական գործով վարույթում մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել` տվյալ քրեական գործով քրեական դատավարություն իրականացնելու, համապատասխան քննչական կամ այլ դատավարական գործողություն կատարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից, քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ»։
Վերոհիշյալ ձայնագրությունները կատարվել են քրեական գործով քրեական դատավարություն իրականացնելու, համապատասխան քննչական կամ այլ դատավարական գործողություն կատարելու իրավունք չունեցող անձ, տուժող Արամ Շահազիզյանին կողմից, չի պահպանվել այդ գործողության` օրենքով սահմանված կատարման կարգը։ Հետևաբար այդ ձայնագրությունները, ինչպես նաև դրանց վերաբերյալ թիվ 11-0770 տեսաձայնագրային փորձաքննության եզրակացությունը մեղադրանքի հիմքում դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել չեն կարող։
Վերլուծելով ամբաստանյալ Անդրանիկ Արբիկի Հովհաննիսյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Անդրանիկ Արբիկի Հովհաննիսյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, որպես արհեստ վաշխառություն կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Անդրանիկ Արբիկի Հովհաննիսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը` այն, որ նա բնութագրվում է դրական։ Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում։
Հաշվի առնելով գործի հանգամանքները և ամբաստանյալի անձը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Անդրանիկ Արբիկի Հովհաննիսյանն իր կատարած` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստ պատժի` ազատազրկման ձևով, քանի որ պատժի նվազ խիստ տեսակ տուգանքը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
Քննարկելով նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Անդրանիկ Արբիկի Հովհաննիսյանի կողմից կրելու հարցը` դատարանը գտնում է հետևյալը.
Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 9-րդ կետի 2-րդ ենթակետի «բ» պարբերության համաձայն` «...Համաներումը չի կարող կիրառվել կրկին դիտավորյալ հանցանք կատարած այն անձանց նկատմամբ, որոնք վերջին տասը տարվա ընթացքում պատիժը կրելուց ազատվել են Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի` ներում շնորհելու մասին հրամանագրի կամ Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի` համաներում հայտարարելու մասին որոշման հիման վրա...»։
Անդրանիկ Արբիկի Հովհաննիսյանը Արմավիրի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից, ԱՐԴ-0149/01/10 քրեական գործով 2010թ. հոկտեմբերի 20-ին կայացված դատավճռով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտվել է ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով և Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի «Համաներում հայտարարելու մասին» 2009թ. հունիսի 19-ի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետի կիրառմամբ նա ազատվել է պատժից։
Ամբաստանյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանին սույն քրեական գործով մեղադրանք է առաջադրվել 2009թ. դեկտեմբերից մինչև 2010թ. մայիսն ընկած ժամանակահատվածում որպես արհեստ վաշխառություն կատարելու համար, այսինքն` մինչև Արմավիրի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից նրա նկատմամբ Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի «Համաներում հայտարարելու մասին» 2009թ. հունիսի 19-ի որոշումը կիրառելը կատարված հանցագործության համար։
Հետևաբար, սույն դատավճռով Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ ԱԺ 2011թ. մայիսի 26-ի որոշումը ամբաստանյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ կիրառելու հարցում որևէ սահմանափակում առկա չէ։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ Անդրանիկ Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը ենթակա է վերացման։
Քննարկելով տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Արամ Շահազիզյանի քաղաքացիական հայցը` ամբաստանյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանից հօգուտ իրեն 4.225.500 /չորս միլիոն երկու հարյուր քսանհինգ հազար հինգ հարյուր/ ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում բռնագանձելու և այդ գումարի վրա ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 411-րդ հոդվածով նախատեսված տոկոսները հաշվարկելու պահանջի մասին, դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել առանց քննության հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Քաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական գործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական oրենuգրքով արգելված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնաu։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Քաղաքացիական պատասխանող է ճանաչվում ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի վրա օրենքով, քրեական գործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել գույքային պատասխանատվություն քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով գույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի գործողությունների համար։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն «Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով։»։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Քաղաքացիական դատավարական օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն սույն օրենսգրքով։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար։
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «հայցադիմումում նշվում է, թե որ քրեական գործով, ով, ում, ինչի հիման վրա և ինչ չափով է հարուցում քաղաքացիական հայց, ինչպես նաև պետք է բովանդակի խնդրանք` վնասի հատուցման համար կոնկրետ դրամական գումարի և գույքի բռնագանձման մասին։»։
Սույն քրեական գործով տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Արամ Շահազիզյանի կողմից ներկայացված վերոհիշյալ հայցադիմումով քաղաքացիական հայցվորը խնդրել է ամբաստանյալ Անդրանիկ Հովհաննիսյանից հօգուտ իրեն բռնագանձել 4.225.500 /չորս միլիոն երկու հարյուր քսանհինգ հազար հինգ հարյուր/ ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում և այդ գումարի վրա հաշվարկել ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 411-րդ հոդվածով նախատեսված տոկոսները, մինչդեռ քրեական գործի դատական քննությամբ հաստատվել է, որ Անդրանիկ Հովհաննիսյանը Արամ Շահազիզյանին տոկոսով գումարը տալուց հետո, տուժող Ա. Շահազիզյանի մորաքույր Էմմա Միքայելյանին պատկանող, Երևան քաղաքի Գյուլբենկյան փողոցի թիվ 43 շենքի թիվ 115 բնակարանը 2010թ. մարտի 12-ին կնքված առուվաճառքի պայմանագրով որպես սեփականություն գրանցվել է Վրեժ Բալյանի անվամբ։ Դատարանը գտնում է, որ նշված անձինք նույնպես որոշակի կարգավիճակով ենթակա են ներգրավման վարույթին` քաղաքացիական հայցը քննելիս։
Հաշվի առնելով, որ վերոհիշյալ անձանց ներգրավումը կարող է հանգեցնել տևական ժամկետով դատական նիստերի հետաձգմանը և դատական քննության ձգձգմանը,
նկատի ունենալով, որ քաղաքացիական հայցվորը կարող է հայցադիմում ներկայացնել քաղաքացիական դատավարության կարգով` նաև դատական քննության ավարտից հետո,
ողջամիտ ժամկետում քրեական գործի քննությունն ապահովելու նպատակով` դատարանը գտնում է, որ քաղաքացիական հայցվոր Ա. Շահազիզյանի քաղաքացիական հայցը պետք է թողնել առանց քննության։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 154-րդ, 357-360-րդ, 364-367-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը`


Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ամբաստանյալ Անդրանիկ Արբիկի Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 3 /երեք/ տարի ժամկետով։
«Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 2-րդ կետի 2-րդ ենթակետի կիրառմամբ ամբաստանյալ Անդրանիկ Արբիկի Հովհաննիսյանին ազատել պատիժը կրելուց։
Անդրանիկ Արբիկի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացնել։
Քաղաքացիական հայցվոր Ա. Շահազիզյանի հայցը թողնել առանց քննության։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։


ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ