Գործ հ. ԵԿԴ/0143/01/11

Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն
Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն

Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

21 մարտի 2012թ. ք. Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
Ս. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Հ.ԱՍԼԱՆՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ Հ.ԱՆԱՆՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալ Արտաշես Գագիկի Հարությունյանի պաշտպան Անի Թորոսյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արտաշես Գագիկի Հարությունյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը

2005 թվականի հուլիսի 19-ին Կենտրոնի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է թիվ 13113705 քրեական գործը:
2005 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Արտաշես Հարությունյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
Նույն օրը Արտաշես Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը և նրա նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
Նախաքննության մարմնի 16.09.2005թ. որոշմամբ կալանք է դրվել Արտաշես Հարությունյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքի վրա:
Նախաքննության մարմնի 2005 թվականի սեպտեմբերի 17-ի որոշմամբ թիվ 13113705 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` մինչև Արտաշես Հարությունյանի հայտնաբերումը:
2011 թվականի ապրիլի 25-ին Արտաշես Հարությունյանը ինքնակամ ներկայացել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժին:
Նախաքննության մարմնի 2011 թվականի ապրիլի 25-ի որոշմամբ թիվ 13113705 քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է:
Նույն օրը Արտաշես Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրությունը չհեռանալու մասին:
Նախաքննության մարմնի 2011 թվականի հուլիսի 7-ի որոշումներով Արտաշես Հարությունյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և լրացվել է, Արտաշես Հարությունյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
2011 թվականի հուլիսի 18-ին թիվ 13113705 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան /այսուհետ նաև` դատարան/։
Դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 19-ի դատավճռով՝ Արտաշես Գագիկի Հարությունյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 4 (չորս) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման` պատժի կրման սկիզբը հաշվելով նրան արգելանքի վերցնելու օրվանից:
Արտաշես Գագիկի Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քրեական գործի քննությունն անցկացվել է արագացված դատավարության կարգով։
Հիշյալ դատավճռի դեմ ամբաստանյալի պաշտպան Անի Թորոսյանը 17.01.2012թ. ներկայացրել է վերաքննիչ բողոք:
Վերաքննիչ բողոքի առթիվ պատասխան է ներկայացրել ՀՀ գլխավոր դատախազության ավագ դատախազ Հ. Ասլանյանը:
Վերաքննիչ դատարանի 02.02.2012թ. որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և գործը նշանակվել քննության Վճռաբեկ դատարանում գործի քննության համար սահմանված կանոններով։

2. Գործի փաստական հանգամանքները

Արտաշես Հարությունյանը դատապարտվել է այն բանի համար, որ նա. ՙ2005թ. մայիսի սկզբին Երևան քաղաքի Ջրաշատ փողոցի թիվ 1 հասցեում գործող գրասենյակում ներկա գտնվելով նախկին ԽՍՀՄ դրամային սերտիֆիկատներ ձեռք բերելու վերաբերյալ Ռաֆիկ Հարությունյանի և Հովհաննես Եգանյանի խոսակցությանը, որոշել է այդ պատրվակով Հովհաննես Եգանյանից խաբեությամբ գումար հափշտակել: Իր հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով ցույց է տվել իր մոտ եղած ցանկալի սերտիֆիկատի նմուշները և առաջարկել է իր ծանոթից 8000 ԱՄՆ դոլարով գնել 300.000 խորհրդային ռուբլու սերտիֆիկատ: Հովհաննես Եգանյանը, ստուգելով սերտիֆիկատի նմուշները և համոզվելով, որ դրանք կեղծ չեն, Ռաֆիկ Հարությունյանի միջոցով Արտաշես Հարությունյանին է փոխանցել պահանջված գումարը, սակայն վերջինս խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով հափշտակել է այն Հովհաննես Եգանյանին պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի 3.637.520 ՀՀ դրամին համարժեք 8000 ԱՄՆ դոլարի նյութական վնաս՚:

3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.

Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոնշյալ հիմնավորումներով:
Բողոք բերած անձը գտնում է, որ դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-63-րդ հոդվածները, որի արդյունքում չի կիրառվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը:
Բողոքաբերը, վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համապատասխան դրույթները, նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
Բողոքաբերը նշել է, որ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Ըստ բողոքաբերի` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարված հանցագործության, դրա առանձնահակտությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` արդարության պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքներին համապատասխան` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Բողոք բերած անձը նշել է, որ Արտաշես Հարությունյանը կամովին հատուցել է տուժողին հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասը` ինչն էականորեն նվազեցնում է հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը:
Բողոքաբերը նշել է, որ դատարանը քննության առարկա չի դարձրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցերը, այլ հաշվի առնելով Արտաշես Հարությունյանին վերագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը` նրան դատապարտել է ազատազրկման, ինչի արդյունքում նրա նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու առումով կայացրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող չհիմնավորված դատավճիռ:
Բողոքաբերը նշել է, որ պատճառված վնասն ամբողջովին հարթելու պայմաններում սույն գործով վերականգնվել է սոցիալական արդարությունը, վերացել է հանրության համար վտանգավորությունը, հետևաբար պատիժը ազատազրկման ձևով կրելու նպատակը բացակայում է և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը կհամապատասխաներ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի պահանջներին:
Վերոգրյալներից ելնելով բողոք բերած անձը խնդրել է Արտաշես Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով բեկանել և փոփոխել դատարանի հիշյալ դատավճիռը և նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան կամ սահմանել ավելի մեղմ պատիժ:

4.Վերաքննիչ բողոքի առթիվ բերված պատասխանի փաստարկները

Մեղադրողն առարկել է պաշտպանության կողմի բերած վերաքննիչ բողոքի դեմ և գտնում է, որ դատարանի հիշյալ դատավճիռը օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, իսկ պաշտպանության կողմի վերաքննիչ բողոքում բերված եզրահանգումները` անհիմն:
Մեղադրողը նշել է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի, այնպես էլ պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնավորումների մասին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Սարգիս Մարգարյանի վերաբերյալ 2008թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ, համաձայն որի` պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրսռվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանանակորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
Մեղադրողը արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Արտաշես Հարությունյանը նախկինում 2 անգամ դատվել է խարդախության համար և կրկին կատարել նույնաբնույթ արարք, այն էլ ծանր հանցագործություն, ուստի պաշտպանության կողմի այն եզրահանգումը, որ ամբաստանյալը կարող է ուղղվել առանց իրական պատիժը կրելու, չի բխում հիշյալ փաստերից: Դատարանը պատիժ նշանակելիս արդեն իսկ իրավացիորեն որպես Արտաշես Հարությունյանի անձը բնութագրող հանգամանք դիտել է ամբաստանյալի կողմից նախկինում հանցագործություններ կատարելը, որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ` կատարված արարքի համար զղջալը, տուժողին պատճառված նյութական վնասը կամովին հատուցելը, դրական բնութագրվելը, խնամքին անչափահաս որդի ունենալը, որոնց հիման վրա էլ պաշտպնական կողմը բողոքարկում է ընդհանուր իրավասության դատական ակտը: Վերաքննիչ բողոքում չկա որևէ մեկ հիմնավորում, թե ինչու պետք է դատարանն ամբաստանյալ Արտաշես Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառի:
Մեղադրողը նշել է, որ դատարանում դատական քննությունն անցկացվել է արագացված կարգով և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի համաձայն` արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավաճիռ կայացնելիս նշանակվում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել պատժի երկու երրորդը: Տվյալ դեպքում պատիժը չէր կարող գերազանցել 8 տարի ժամկետով ազատազրկման երկու երրորդը` 5 տարի 4 ամիս ժամկետով ազատազրկումը: Ամբաստանյալ Արտաշես Հարությունյանի նկատմամբ նշանակվել է պատիժ` 4 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկում: Վերոգրյալը վկայում է, որ գործով չկան այնպիսի հանգամանքներ, որոնք բացառիկ են և էականորեն կարող են նվազեցնել հանցանքի`հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, իսկ ամբաստանյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն էլ հաշվի են առնվել Արտաշես Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս:
Հաշվի առնելով նշված հանգամանքները մեղադրողը գտնում է, որ դատարանի 2011թ. դեկտեմբերի 19-ի դատավճռով նշանակված պատիժը համաչափ է, պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն անհիմն է և ենթակա է մերժման:

5.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, վերլուծելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածում սահմանված են պատժի հասկացությունը և նպատակները:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի. 2-րդ մասի պահանջների`. պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերոհիշյալ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների համաձայն` պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների համաձայն` եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Սույն քրեական գործով կայացված դատական ակտի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ դատարանը ամբաստանյալ Արտաշես Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս հաշվի է առել ինչպես նրա կատարած արարքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ արագացված կարգով անցկացված դատաքննության ընթացքում ուսումնասիրված` նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները:
Որպես ամբաստանյալ Արտաշես Հարությունյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ` դատարանը հաշվի է առել, որ նա համաձայնվել է մեղադրանքի հետ և անկեղծորեն զղջացել կատարած հանցանքի համար, կամովին հատուցել է տուժողին պատճառված նյութական վնասը, բնութագրվում է դրական, նրա խնամքին է գտնվում անչափահաս որդին:
Որպես ամբաստանյալ Արտաշես Հարությունյանի անձը բնութագրող տվյալ` դատարանը հաշվի է առել, որ նա նախկինում նույնպես կատարել է հանցագործություններ:
Դատարանը ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտել է, որ նա պետք է դատապարտվի ազատազրկման` առանց գույքի բռնագրավման:
Վերաքննիչ դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածների պահանջների համատեքստում քննության առնելով ամբաստանյալ Արտաշես Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցը, գտնում է, որ դատարանը բավարար չափով հաշվի առնելով ամբաստանյալի կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, վերջինիս պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է արդարացի և համաչափ պատիժ, որը կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգքրի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պատժի նպատակները, ուստի դատական ակտը` ամբաստանյալ Արտաշես Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մեղմացման առումով բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքեր չկան:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Արտաշես Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառելիության հարցին, հաշվի առնելով ամբաստանյալին վերագրվող հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես նրա մեղքի ձևը, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ Վերաքննիչ դատարանի մոտ չկա համոզմունք այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու և գտնում է, որ սույն քրեական գործի շրջանակներում ամբաստանյալ Արտաշես Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը կիրառելի չէ, ուստի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ:
Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների` բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի բովանդակությունից երևում է, որ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու համար անհրաժեշտ է հետևյալ երկու պայմաններից առնվազն մեկը`
գործի բացառիկ հանգամանքները.
խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելը:
Ինչպես նշված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածում, բացառիկ հանգամանքները կապված են հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի հետ: Այդպիսիք կարող են լինել նաև այլ հանգամանքներ, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե ինչքանով են դրանք էականորեն ազդել պատժի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա:
Պատիժը մեղմացնելու բացառիկ հիմքին հավասարազոր է խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելը: Պատիժը մեղմացնելու հարցում դա ունի նույն դերը, ինչ գործի բացառիկ հանգամանքն է:
Ելնելով գործող օրենսդրության վերը նշված պահանջներից Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն քրեական գործի շրջանակներում, ինչպես առանձին մեղմացնող, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցության առումով բացառիկ հանգամանք, որոնք էականորեն կնվազեցնեին ամբաստանյալ Արտաշես Հարությունյանի կողմից կատարված հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը` չկան, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառումը նույնպես պետք է ճանաչել անթույլատրելի:
Համաձայն <<Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ ԱԺ 26.05.2011թ. որոշման 13-րդ կետի 1-րդ ենթակետի <<ա>> պարբերության պահանջների` համաներման վերը նշված որոշման կատարումը վերապահվել է դատարաններին այն անձանց նկատմամբ, որոնց վերաբերյալ գործերը գտնվում են դատարաններում, սակայն մինչև սույն որոշումն ուժի մեջ մտնելը չեն քննվել, կամ այն անձանց նկատմամբ, որոնց վերաբերյալ գործերը քննվել են, բայց դատավճիռներն օրինական ուժի մեջ չեն մտել:
Համաձայն նույն որոշման 8-րդ կետի 5-րդ ենթակետի պահանջների` պատժաչափի չկրած մասը կրճատվում է մեկ քառորդով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունները կատարելու համար դատապարտված անձանց նկատմամբ:
Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ համաներման հիշյալ որոշումը` ամբաստանյալ Արտաշես Հարությունյանի նկատմամբ չկիրառման հիմքեր չկան, ուստի դատական ակտը` համաներման հիշյալ որոշման կիրառման առումով պետք է փոփոխել:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն քրեական գործը քննելիս և լուծելիս դատարանի կողմից նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ թույլ չեն տրվել և կայացվել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Արտաշես Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր է և պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Պաշտպան Ա. Թորոսյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 19-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արտաշես Գագիկի Հարությունյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, <<ՀՀ անկախությյան հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ Ազգային ժողովի 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման կիրառման առումով փոփոխել:
Ամբաստանյալ Արտաշես Գագիկի Հարությունյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 4 (չորս) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ արդադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից:
<<ՀՀ անկախությյան հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ Ազգային ժողովի 2011 թվականի մայիսի 26-ի որոշման 8-րդ կետի 5-րդ ենթակետի կիրառմամբ ամբաստանյալ Արտաշես Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատժի չկրած մասը կրճատել մեկ քառորդով:
Պատժի չկրած մասի կրճատման հաշվարկը կատարել համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում` սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելուց և ամբաստանյալ Արտաշես Հարությունյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Ամբաստանյալ Արտաշես Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան՝ այն հրապարակելու պահից մեկամսյա ժամկետում։

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ




















ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ

Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ