Գործ ԵԿԴ/0113/01/11

Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

01 նոյեմբերի 2011թ. ք. Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
Գ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ Տ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ

ՄԵՂԱԴՐՈՂ Ս. ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ Կ. ՔԱՄԱԼՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկ վարույթի կանոններով, քննության առնելով ամբաստանյալ Արա Ասմանգուլյանի պաշտպան Կարեն Քամալյանի վերաքննիչ բողոքը` Արա Ժորայի Ասմանգուլյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի սեպտեմբերի 05-ի դատավճռի դեմ

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2011 թվականի փետրվարի 01-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է թիվ 13103711 քրեական գործը:
2011 թվականի մայիսի 10-ին Արա Ժորայի Ասմանգույանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
2011 թվականի մայիսի 31-ին Երևանի քաղաքի Կենտորն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի կողմից քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Արա Ժորայի Ասմանգույանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտորն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության` ըստ էության քննության առնելու համար:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ, 2011 թվականի սեպտեմբերի 05-ի դատավճռով Արա Ժորայի Ասմանգուլյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտել ազատազրկման 4/չորս/ տարի ժամկետով` 363.000 /երեք հարյուր վաթսուներեք հազար/ ՀՀ դրամին համարժեք գույքի բռնագրավմամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Արա Ասմանգուլյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառել և սահմանել է փորձաշրջան 3/երեք/ տարի ժամկետով:
Արա Ասմանգուլյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողել է անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճռի դեմ 2011 թվականի հոկտեմբերի 03-ին վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Արա Ասմանգուլյանի պաշտպան Կարեն Քամալյանը:
Քրեական գործը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան է մուտք եղել 2011 թվականի հոկտեմբերի 17-ին:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 19-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործը նշանակվել քննության վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
Վերաքննիչ բողոքի դեմ գրավոր պատասխան չի ստացվել:

2. Գործի փաստական հանգամանքները.

Արա Ժորայի Ասմանգուլյանը դատապարտվել է այն բանի համար, որ նա աշխատելով <<ԲԲՋ>> ՍՊԸ-ին պատկանող <<Պեկին>> ռեստորանում` որպես մատուցող, խարդախության եղանակով ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ 2010 թվականի փետրվարից մինչ 2010 թվականի նոյեմբերի 03-ն ընկած ժամանակահատվածում, օգտվելով ռեստորանում սպասարկվող հաճախորդներին տրամադրվող <<Նուռ>> կուտակային համակարգից, իր և իր ծանոթ անձանց անվամբ գրանցել է բոնուսային քարտեր, հաճախորդներին տրվող բոնուսները կուտակել այդ քարտերի վրա, ինչպես նաև օգտվելով գանձապահի բացակայությունից, իր մոտ եղած թվով 11 քարտերի վրա հավելագրել է բոնուսներ` ընդհանուր 3.415.260 չափի, դրանք տարբեր ժամանակահատվածում ներկայացրել է <<Ալիս Ջուլյեր>> ՍՊԸ-ի գրասենյակ, իսկ ստացված համապատասխան կտրոնները ներկայացրել տարբեր առևտրային կազմակերպություններ և ստացել սնունդ, կենցաղային ապրանքներ` ընդհանուր 363.000 ՀՀ դրամի, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով մնացած առանձնապես խոշոր չափի` ապրանքների տեսքով ստանալիք 3.052.260 ՀՀ դրամ գումարը խարդախությամբ հափշտակել չի հաջողվել և հանցանքը ավարտին չի հասցրել, քանի որ կատարվածը բացահայտվել է վերը նշված ընկերությունների փոխադարձ ստուգման արդյունքում:
Այսպես.
03.11.2010թ. իր անվամբ գրանցված <<Նուռ>> կուտակային թիվ 9119096266 քարտի վրա կուտակել է 49.000 բոնուսային միավոր, սակայն այն չի ներկայացրել <<Ալիս Ջուլյեր>> ՍՊԸ-ի գրասենյակ և բոնուսին համարժեք կտրոն չի ստացել:
18.02.2010թ. մինչև 03.11.2010թ. Վլադիմիր Մուրադյանի անվամբ գրանցված <<Նուռ>> կուտակային թիվ 9119057682 քարտի վրա կուտակել է 498.440 բոնուսային միավոր, որը ներկայացրել է <<Ալիս Ջուլյեր>> ՍՊԸ-ի գրասենյակ, ստացել ընդհանուր 148.000 ՀՀ դրամ գումարի կտրոն, այնուհետև` <<AG>> և <<8>> սուպերմարկետ ընկերության խանութներից ստացել 148.000 ՀՀ դրամի սնունդ և կենցաղային ապրանքներ:
29.07.2010թ. մինչև 03.11.2010թ. Արթուր Սարգսյանի անվամբ գրանցված <<Նուռ>> կուտակային թիվ 9119136487 քարտի վրա կուտակել է 372.220 բոնուսային միավոր, որը ներկայացրել է <<Ալիս Ջուլյեր>> ՍՊԸ-ի գրասենյակ, ստացել ընդհանուր 62.000 ՀՀ դրամ գումարի կտրոն, այնուհետև` խանութից ստացել 62.000 ՀՀ դրամի <<Նոկիա>> բջջային հեռախոս:
20.07.2010թ. մինչև 03.11.2010թ. Աղունիկ Դավթյանի անվամբ գրանցված <<Նուռ>> կուտակային թիվ 9119138930 քարտի վրա կուտակել է 443.600 բոնուսային միավոր, որը ներկայացրել է <<Ալիս Ջուլյեր>> ՍՊԸ-ի գրասենյակ, ստացել 84.000 ՀՀ դրամ գումարի կտրոն, այնուհետև` <<AG>> խանութից ստացել 84.000 ՀՀ դրամի <<Նոկիա>> կենցաղային ապրանք:
27.03.2010թ. մինչև 03.11.2010թ. Արթուր Խաչատրյանի անվամբ գրանցված <<Նուռ>> կուտակային թիվ 9119134252 և 9119057732 քարտերի վրա կուտակել է ընդհանուր 924.580 բոնուսային միավոր, որը ներկայացրել է <<Ալիս Ջուլյեր>> ՍՊԸ-ի գրասենյակ, ստացել ընդհանուր 69.000 ՀՀ դրամ գումարի կտրոն, այնուհետև` <<AG>> և <<8>> սուպերմարկետ ընկերության խանութներից ստացել 69.000 ՀՀ դրամի սնունդ և կենցաղային ապրանքներ:
28.07.2010թ. մինչև 03.11.2010թ. Գևորգ Դավթյանի անվամբ գրանցված <<Նուռ>> կուտակային թիվ 9119136327 քարտի վրա կուտակել է 398.140 բոնուսային միավոր, սակայն այն չի ներկայացրել <<Ալիս Ջուլյեր>> ՍՊԸ-ի գրասենյակ և բոնուսին համարժեք կտրոն չի ստացել:
19.10.2010թ. մինչև 03.11.2010թ. Արտաշես Փարսադանյանի անվամբ գրանցված <<Նուռ>> կուտակային թիվ 9119136327 քարտի վրա կուտակել է 195.320 բոնուսային միավոր, սակայն այն չի ներկայացրել <<Ալիս Ջուլյեր>> ՍՊԸ-ի գրասենյակ և բոնուսին համարժեք կտրոն չի ստացել:
21.10.2010թ. մինչև 03.11.2010թ. Գուրգեն Գևորգյանի անվամբ գրանցված <<Նուռ>> կուտակային թիվ 9119047458 քարտի վրա կուտակել է 63.740 բոնուսային միավոր, սակայն այն չի ներկայացրել <<Ալիս Ջուլյեր>> ՍՊԸ-ի գրասենյակ և բոնուսին համարժեք կտրոն չի ստացել:
27.10.2010թ. մինչև 03.11.2010թ. Հասմիկ Դավթյանի անվամբ գրանցված <<Նուռ>> կուտակային թիվ 9119068239 քարտի վրա կուտակել է 86.640 բոնուսային միավոր, սակայն այն չի ներկայացրել <<Ալիս Ջուլյեր>> ՍՊԸ-ի գրասենյակ և բոնուսին համարժեք կտրոն չի ստացել:
23.10.2010թ. մինչև 03.11.2010թ. Աշոտ Ասմանգուլյանի անվամբ գրանցված <<Նուռ>> կուտակային թիվ 9119068129 քարտի վրա կուտակել է 242.020 բոնուսային միավոր, սակայն այն չի ներկայացրել <<Ալիս Ջուլյեր>> ՍՊԸ-ի գրասենյակ և բոնուսին համարժեք կտրոն չի ստացել:
08.10.2010թ. մինչև 12.10.2010թ. Գևորգ Փանոսյանի անվամբ գրանցված <<Նուռ>> կուտակային թիվ 9119095966 քարտի վրա կուտակել է 74.600 բոնուսային միավոր, սակայն այն չի ներկայացրել <<Ալիս Ջուլյեր>> ՍՊԸ-ի գրասենյակ և բոնուսին համարժեք կտրոն չի ստացել:
18.10.2010թ. մինչև 21.10.2010թ. Արմեն Գևորգյանի անվամբ գրանցված <<Նուռ>> կուտակային թիվ 9119068414 քարտի վրա կուտակել է 66.960 բոնուսային միավոր, սակայն այն չի ներկայացրել <<Ալիս Ջուլյեր>> ՍՊԸ-ի գրասենյակ և բոնուսին համարժեք կտրոն չի ստացել:

3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.

Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Ամբաստանյալ Արա Ասմանգուլյանի պաշտպան Կարեն Քամալյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ դատավճիռն անհիմն է նշանակված լրացուցիչ պատժի մասով և այն պետք է բեկանվի նյութական իրավքունքի հիմնարար խախտման հիմքով հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Դատարանն իր պաշտպանյալի նկատմամբ հաշվի առնելով պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքերը, ինչպես նաև խստացնող հանգմանքերի բացակայությունը, դրանք դիտելով իրենց համակցության մեջ` դատապարտել է ազատազրկման 4 տարի ժամկետով, կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և պատիժը պայմանականորեն չի կիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 3 տարի ժամկետով: Սակայն այդքանով հանդերձ դատարանը խախտելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի պահանջը` որոշել է որպես լրացուցիչ պատիժ սահմանել գույքի բռնագրավում` 363.000 ՀՀ դրամի չափով:
Այսպիով, դատարանը չի պահպանել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջը` այն է սահմանել է լրացուցիչ պատիժ` 363.000 ՀՀ դրամի չափով գույքի բռնագրավում, սակայն համաձայն վերոհիշյալ քրեաիրավական նորմի` պայմանական դատապարտության ենթարկվող անձը չի կարող միաժամանակ ենթարկվել լրացուցիչ պատժի` գույքի բռնագրավման:
Վերոգրյալի հիման վրա պաշտպան Կարեն Քամալյանը խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի սեպտեմբերի 05-ի դատավճիռը` Արա Ժորա Ասմանգուլյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատժի` գույքի բռնագրավման մասով, և այն վերացնել:

4. Վերաքննիչ բողոքի դեմ բերված պատասխանը.

Մեղադրող, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս.Հարությունյանը հայտնեց, որ վերաքննիչ բողոքի դեմ չի առարկում: Գտնում է, որ դատարանը թույլ է տվել խախտում, վերաքննիչ բողոքը հիմնավոր է և ենթակա է բավարարման:

5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, վերլուծելով գործի նյութերը, լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին պաշտպանության կողմի պատճառաբանությունները, մեղադրողի պատասխանը, հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք, և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ սխալ է թույլ տվել:
Առաջին ատյանի դատարանում, մինչև դատաքննությունն սկսելը, ամբաստանյալ Արա Ասմանգուլյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր` իր պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում և գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` հանգել է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Արա Ասմանգուլյանը կատարել է հանցանք նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, որով և պետք է պատասխանատվության ենթարկվի:
Ամբաստանյալ Արա Ասմանգուլյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը որևէ մասնակցի կողմից չի վիճարկվում, չի վիճարկվում նաև առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատավճռով հաստատված ճանաչված որևէ փաստական հանգամանք, այդ իսկ պատճառով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի, նույն հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին նախադասության հիմքով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը ամբաստանյալի նկատմամբ հաստատված ճանաչված փաստական հանգամանքներն ընդունում է որպես հիմք, նրա արարքին դատարանի կողմից տրված քրեաիրավական գնահատականը քննության առարկա չի դարձնում, այլ քննության առարկա է դարձնում դատավճռով նշանակված լրացուցիչ պատժի` գույքի բռնագրավման հիմնավորվածությունը:
Դատարանը, նկատի ունենալով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունն ու ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվության անհատականացման ու պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, հանգել է հետևության, որ ամբաստանյալ Արա Ասմանգուլյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու` ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով, ինչն անհրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար:
Քննության առնելով վերաքննիչ բողոքի փաստարկներն առ այն, որ դատարանը չի պահպանել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջը` սահմանելով լրացուցիչ պատիժ` 363.000 ՀՀ դրամի չափով գույքի բռնագրավում, վերաքննիչ դատարանը դրանք համարում է հիմնավոր հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցանքը կատարելու համար պատիժ է նախատեսված ազատազրկում` չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 50-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հատուկ կամ զինվորական կոչումից, կարգից, աստիճանից կամ որակավորման դասից զրկելը, ինչպես նաև գույքի բռնագրավումը կիրառվում են միայն որպես լրացուցիչ պատիժներ:
Նույն հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն` գույքի բռնագրավումը և որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը՝ որպես լրացուցիչ պատիժներ կարող են նշանակվել միայն սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Գույքի բռնագրավումը դատապարտյալի սեփականությունը համարվող գույքը կամ դրա մի մասը հարկադրաբար և անհատույց վերցնելն է` ի սեփականություն պետության:
2. Գույքի բռնագրավման չափը դատարանը որոշում է` նկատի ունենալով հանցագործությամբ հասցված գույքային վնասի, ինչպես նաև հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված գույքի չափը: Գույքի բռնագրավման չափը չի կարող գերազանցել հանցագործությամբ հասցված վնասի կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված օգուտի չափը:
3. Գույքի բռնագրավումը կարող է նշանակվել շահադիտական դրդումներով կատարված ծանր և առանձնապես ծանր հանցանքների համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում, բացառությամբ սույն հոդվածի չորրորդ և հինգերորդ, ինչպես նաև 5.1-ին մասերով նախատեսված դեպքերի:
4. Հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի, այդ թվում` հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման և սույն օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով նախատեսված արարքների կատարման արդյունքում ուղղակի կամ անուղղակի առաջացած կամ ձեռք բերված գույքի, ներառյալ` այդ գույքի օգտագործումից ստացված եկամուտների կամ այլ տեսակի օգուտների, այդ արարքների կատարման համար օգտագործված կամ օգտագործման համար նախատեսված գործիքների, իսկ հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի չհայտնաբերման դեպքում` այդ գույքին համարժեք այլ գույքի բռնագրավումը պարտադիր է: Այդ գույքը ենթակա է բռնագրավման` անկախ դատապարտյալի կամ որևէ երրորդ անձի սեփականությունը հանդիսանալու կամ նրանց կողմից տիրապետելու հանգամանքից:
Վերը շարադրված նորմերի վերլուծությունից երևում է, որ ՀՀ օրենսդրության մեջ <<գույքի բռնագրավում>> եզրույթն արտահայտում է իրավական ներգործության երկու տարբեր միջոց. քրեական պատժատեսակ /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-3-րդ մասեր/ և հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի հարկադրական վերցնում /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 4-րդ և 5.1 մասեր/:
Գույքի բռանգրավումը` որպես պատժատեսակ, բացառապես լրացուցիչ պատիժ է, այն միայն տարածվում է դատապարտյալի սեփականությունը հանդիսացող գույքի վրա, իսկ գույքի բռնագրավման չափը որոշակիորեն սահմանափակված է` կախված հանցագործությամբ հասցված գույքային վնասից, ինչպես նաև հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված գույքի չափից: Գույքի բռնագրավումը որպես լրացուցիչ պատժատեսակ կարող է կիրառվել միայն ծանր և առանձնապես ծանր հանցանքների դեպքում /օրենսդրությամբ նախատեսված է նաև բացառություն/: Որպես պատժատեսակ` գույքի բռնագրավման առարկան, որպես կանոն, քրեադատավարական իմաստով իրեղեն ապացույց չէ:
Մինչդեռ գույքի բռնագրավումը` որպես հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված գույքի հարկադրական վերցնում, տարածվում է այն գույքի վրա, որի նկատմամբ հանցանք կատարած անձը սեփականության իրավունք չունի, քանի որ այն ստացվել է հանցագործության հետևանքով: Իրավական ներգործության այս միջոցը կիրառելի է անկախ հանցագործության ծանրության աստիճանից: Որպես հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված գույքի հարկադրական վերցնում` գույքի բռնագրավման առարկան այն քրեադատավարական իմաստով իրեղեն ապացույցն է, որի վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությամբ նախատեսված են պահպանման և տնօրինման յուրահատուկ կարգավորումներ /ՀՀ վճռաբեկ դատարանի Արշակ Մանուկի Սվազյանի վերաբերյալ քրեական գործով, 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵՄԴ/0055/01/10 որոշում:/:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս կարող են նշանակվել լրացուցիչ պատիժներ, բացի գույքի բռնագրավումից:
Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Արա Ասմանգուլյանը բոնուսային քարտերի վրա հավելագրելով բոնուսներ` ընդհանուր 3.415.260 ՀՀ դրամի, և ստացված համապատասխան կտրոնները ներկայացնելով տարբեր առևտրային կազմակերպություններ` ստացել սնունդ, կենցաղային ապրանքներ` ընդհանուր 363.000 ՀՀ դրամի, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով մնացած առանձնապես խոշոր չափի` ապրանքների տեսքով ստանալիք 3.052.260 ՀՀ դրամ գումարը խարդախությամբ հափշտակել չի հաջողվել:
Առաջին ատյանի դատարանը քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու հարցը և նկատի ունենալով, որ նա հանցավոր ճանապարհով ձեռք է բերել գույք` գտել է, որ նրա նկատմամբ պետք է նշանակել 363.000 ՀՀ դրամին համարժեք գույքի բռնագրավում:
Վերաքննիչ դատարանը գնահատելով վերոնշյալ փաստական հանգամանքները` փաստում է, որ 363.000 ՀՀ դրամի ստացած սնունդն ու կենցաղային ապրանքներն իրեղեն ապացույց չեն հանդիսացել, այսինքն 363.000 ՀՀ դրամին համարժեք գույքի բռնագրավումը նշանակվել է որպես լրացուցիչ պատժատեսակ:
Նման պայմաններում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արա Ասմանգուլյանի նկատմամբ նշանակված լրացուցիչ պատիժը` 363.000 /երեք հարյուր վաթսուներեք հազար/ ՀՀ դրամին համարժեք գույքի բռնագրավում, հակասում է օրինականության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի, պատասխանատվության անխուսափելիության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջներին:
Ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից քրեական օրենքը ճիշտ չկիրառելը` հիմք է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի սեպտեմբերի 05-ի դատավճիռը բեկանելու և փոփոխելու համար:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3761-րդ, 385-րդ, 386-րդ, 390-րդ, 391-րդ, 393-395-րդ, 402-րդ, 418-րդ հոդվածներով` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը


Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Ամբաստանյալ Արա Ասմանգուլյանի պաշտպան Կարեն Քամալյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի սեպտեմբերի 05-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Արա Ժորայի Ասմանգուլյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, լրացուցիչ պատժի` գույքի բռնագրավման մասով, բեկանել և փոփոխել:
Ամբաստանյալ Արա Ժորայի Ասմանգուլյանի նկատմամբ նշանակված լրացուցիչ պատիժը` գույքի բռնագրավումը վերացնել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում։


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ

Իսկականի հետ ճիշտ է`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ