Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0101/01/11
Վիճակագրական տողի համար :
6.4
Պատասխանող
Արմեն Մանուկյան
Արմեն Մանուկյան Մնացականի
Արմեն Մանուկյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Սեվակ Համբարձումյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արմեն Բեկթաշյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Սեվակ Համբարձումյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արմեն Բեկթաշյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2011-10-27 | 16:30 | 5 | |||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2011-06-16 | 12:00 | 3 | |||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2011-07-29 | 12:00 | 3 |
2011թ.
Գործ հ ԵԿԴ/0101/01/11
à ð à Þ à ô Ø
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
27 հոկտեմբերի 2011թ. ք.Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
դատավորներ` Ա.Պետրոսյան
Մ.Պետրոսյան
քարտուղարությամբª Ռ.Դավոյանի
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲª
դատախազ` Մ.Շագալդյանի
ամբաստանյալ` Ա.Մանուկյանի
դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա գործում եղած ապացույցներով վերանայելով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. հուլիսի 29-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արմեն Մնացականի Մանուկյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 14102701 քրեական գործը հարուցվել է 03.02.2001թ. Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գասպարյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 89-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով:
Նախաքննության մարմնի 2001թ. նոյեմբերի 23-ի որոշմամբ Ա.Մանուկյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 89-րդ հոդվածի 4-րդ մասով և նույն օրը վերջինիս նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
Նախաքննության մարմնի 2002թ. փետրվարի 01-ի որոշմամբ թիվ 14102701 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է:
Նախաքննության մարմնի 22.08.2004թ. որոշմամբ թիվ 14102701 քրեական գործով մեղադրյալ Ա.Մանուկյանին ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 89-րդ հոդվածի 4-րդ մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին 23.11.2001թ. որոշումը փոփոխվել է և վերջինս որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
20.12.2004թ. նախաքննության մարմնի որոշմամբ թիվ 14102701 քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է:
28.03.2005թ. նախաքննության մարմնի որոշմամբ թիվ 14102701 քրեական գործից առանձին վարույթ է անջատվել մեղադրյալ Ա.Մանուկյանի վերաբերյալ քրեական գործի անհրաժեշտ նյութերը, որին շնորհվել է թիվ 14102701/1 համարը:
Նախաքննության մարմնի 2005թ. ապրիլի 20-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի հիմքով թիվ 14102701/1 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է:
08.11.2010թ. ՀՀ Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն բաժնից ստացվել է գրություն այն մասին, որ հետախուզվող Ա.Մանուկյանը 01.11.2010թ. հայտնաբերվել և ձերբակալվել է ՌԴ-ի Մոսկվա քաղաքի Սոկոլինայա Գառա շրջանի ՆԳ բաժնի կողմից:
26.04.2011թ. ՀՀ Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն բաժնից ստացվել է գրություն այն մասին, որ հետախուզվող Ա.Մանուկյանը 24.04.2011թ. էտապավորվել է ՌԴ-ից և տեղափոխվել ՀՀ ԱՆ <<Նուբարաշեն>> քկհ:
26.04.2011թ. նախաքննության մարմնի որոշմամբ թիվ 14102701/1 քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է և նույն օրը Ա.Մանուկյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
20.05.2011թ. Ա.Մանուկյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. հուլիսի 29-ի դատավճռով ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել է ազատազրկման 5/հինգ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով` առանց գուքի բռնագրավման։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կիրառմամբ վերացվել է 12.06.1999թ. կայացված` Արմեն Մնացականի Մանուկյանին 2/երկու/ տարի 1/մեկ/ ամիս ժամկետով պատժի հետագա կրումից պայմանական վաղակետ ազատելու մասին որոշումը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 1-ին և 4-րդ մասերի կիրառմամբ` ՌԴ Մոսկվա քաղաքի, Զամոսկվորեցկի շրջանի ժող.դատարանի 16.06.1997թ. դատավճռով նշանակված 6/վեց/ տարի 6/վեց/ ամիս ազատազրկումից չկրած 2/երկու/ տարի 1/մեկ/ ամիս ժամկետից մասնակիորեն գումարվել է 1/մեկ/ տարի 6/վեց/ ամիս ազատազրկումը:
Սվերդլովսկի շրջանի Բելգորոդի քաղաքային դատարանի 27.02.2004թ. որոշմամբ նշանակված և կրած 7/յոթ/ տարի ազատազրկումից մասնակիորեն գումարվել է 4/չորս/ տարի ազատազրկումը:
Նշված պատժի մեջ հաշվակցվել է ազատազրկման վայրում գտնվելու 6/վեց/ տարի 11/տասնմեկ/ ամիս 28/քսանութ/ օր ժամկետը և վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 4/չորս/ տարի 2/երկու/ օր ժամկետով:
Նշված պատժի մեջ հաշվակցվել է ազատազրկման վայրում գտնվելու 7/յոթ/ տարի 3/երեք/ օր ժամկետը և վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 3/երեք/ տարի 11/տասնմեկ/ ամիս 27/քսանյոթ/ օր ժամկետով:
Ընդհանուր իրավասության դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ քրեակատարողական հիմնարկի վարչակազմին հանձնելու միջոցով 26.08.2011թ. վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանը:
2.Գործի փաստական հանգամանքները.
Ա.Մանուկյանը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել այն բանի համար, որ նա խաբեության և վuտահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի առանձնապես խոշոր չափերով գույքը հափշտակելով կատարել է խարդախություն, այն է` 1999 թվականի սեպտեմբեր ամսվա սկզբներին Արմեն Մնացականի Մանուկյանն իր ընկեր Վալերի Բալաբեկի Սարգսյանի միջոցով ծանոթացել է Աշոտ Ռաֆիկի Կրոյանի հետ և տեղեկանալով, որ Ա.Կրոյանը ցանկանում է 22.000 ԱՄՆ դոլար գումարով վաճառել իր անձնական օգտագործման <<Լինկոլն Մարկ-8>> մնակնիշի ավտոմեքենան` Ա.Մանուկյանը Վ.Սարգսյանի հետ միասին, մի քանի օրերի ընթացքում, կեղծ խոստումներ տալով` համոզել են Ա.Կրոյանին և նրա կնոջը` Անժելա Սարգսյանին, որպեսզի նշված ավտոմեքենան վաճառեն իրենց և խոստացել են գումարը վճարել չորս օրվա ընթացքում: Այնուհետև, 1999թ. սեպտեմբերի 4-ին, Ա.Մանուկյանը, նշված ավտոմեքենան խաբեությամբ հափշտակելու և դրանով Մոսկվա քաղաք գնալու հարցի շուրջ նախապես համաձայնության գալով Վ.Սարգսյանի հետ, Ա.Կրոյանից վարելու լիազորագրով վերցրել է ավտոմեքենան ու նույն օրը Վ.Սարգսյանի հետ նշված ավտոմեքենայով գնացել են ՌԴ Մոսկվա քաղաք` հետագայում չվճարելով ավտոմեքենայի արժեքը: Այսպիսով, Ա.Մանուկյանը Ա.Կրոյանից ստանալով նշված ավտոմեքենան և այն վարելու լիազորագիրը` չարաշահել է վերջինիս վստահությունը և խարդախությամբ տիրացել է առանձնապես խոշոր չափերի հասնող 11.747.120 դրամի համարժեք 22.000 ԱՄՆ դոլար արժողության ավտոմեքենային:
3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը և հիմնավորումները.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում նշում է, որ Կենտրոն եւ Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը կայացրած դատական ակտով իր նկատմամբ թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ և 399-րդ հոդվածներով նախատեսված նյութական և քրեադատավարական նորմերի խախտումներ, որոնք ազդել են գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա։
Մասնավորապես, դատարանը չի կիրառել կիրառման ենթակա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջը, համաձայն որի՝ <<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>։
Դատական ակտը արդարացի չէ, չի համապատասխանում հանցանքի ծանրությանը և հանցավորի անձնավորությանը։ Թեև դատարանը կայացված դատական ակտում նշել է, որ հաշվի է առնում հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, բնույթը, իր անձը բնութագրող տվյալները, սակայն դրանք կրում են ֆորմալ բնույթ, քանի որ եթե դատարանն իրականում հաշվի առներ հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև իր պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները, դրանք են՝ զղջացել է կատարածի համար, դրականորեն է բնութագրվում իր բնակության վայրի բնակիչների կողմից, խնամքի տակ են գտնվում որդին, թոշակառու մայրը, որը երկրորդ խմբի հաշմանդամ է և թոշակառու հայրը, ունի մշտական բնակության վայր, ի սկզբանե խոստովանել է հանցանքը, ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալով աջակցել է վարույթն իրականացնող մարմնին օբյեկտիվ, բազմակողմանի և լրիվ քննություն կատարելուն, զղջացել է կատարածի համար, ապա նման, անարդարացի դատական ակտ չէր կայացնի։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ <<Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատճառաբանված։ Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռումշարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք կատարելու համար 5/հինգ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկման դատապարտելու դեպքում, դատարանը դատական ակտում պետք է պատճառաբաներ, թե ինչի՞ց ելնելով է իր նկատմամբ ազատազրկման ձևով այդքան խիստ պատիժ կիրառում կամ ինչի՞ց ելնելով իրեն ազատազրկման դատապարտելով, ցանկանում է իրեն մեկուսացնել հասարակությունից, այլ ոչ թե ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ իր նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով նշանակի փորձաշրջան, այն դեպքում, երբ գոյություն ունեն իր պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող բազմաթիվ հանգամանքներ։
Դատարանը չի կիրառել կիրառման ենթակա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը, համաձայն որի` <<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>>:
Դատարանը փաստորեն իր նկատմամբ արդարացի պատիժ չի նշանակել, քանի որ հաշվի չի առել Ընդհանուր մասի դրույթները, որի արդյունքում իր նկատմամբ նշանակված պատիժն համաչափ չէ և ակնհայտ խիստ է։
Չի կիրառել կիրառման ենթակա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, համաձայն որի՝ <<Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>>:
Ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, համաձայն որի՝ <<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>
Համաձայն վերոնշյալ դրույթների՝ պատիժ նշանակելիս դատարանը ղեկավարվում է օրինականության, արդարության, պատժի անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով։
Պատիժն արդարացի է, եթե այն նշանակելիս դատարանը ճիշտ է գնահատել գործի հանգամանքները և կիրառել է պատժի անհատականացման սկզբունքը։ Այդ սկզբունքի կիրառումն անհրաժեշտ է, քանի ոք պատժի տեսակը և չափն ընտրելիս դատարանը պետք է համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի նպատակին, այն է՝ ուղղի հանցանք կատարած անձին և կանխի հանցագործությունը, ինչպես նաև վերականգնի սոցիալական արդարությունը։
Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և իր ուղղվելու մասին է վկայում հանցագործությունից հետո իր դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես՝ տվել է ինքնախոստովանական և ճիշտ ցուցմունքներ, դրանով իսկ օգնելով վարույթն իրականացնող մարմնին ճիշտ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննություն կատարելուն, զղջացել է կատարածի համար, հասկացել ու գիտակցել է կատարածի հետևանքները, չունի հանցավոր կապեր, նախաքննության ընթացքում և դատարանում դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ։
Դատարանը չի կիրառել կիրառման ենթակա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասը, համաձայն որի՝ <<Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր Է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին>>:
Այսինքն՝ դատարանը, կայացնելով մեղադրական դատավճիռ, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակում է քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում թվարկված պատժատեսակներից /կալանք, ազատազրկում, կարգապահական գումարտակում պահելը/ որևէ մեկը՝ սահմանելով դրա չափը այնուհետև համոզված լինելով, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու՝ որոշում է, դատապարտյալի վրա որոշակի պարտականություններ դնելով, նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել։
Չի կիրառել կիրառման ենթակա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, համաձայն որի՝ <<Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները>>:
Օրենսդիրը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ինստիտուտը սահմանելով, չի նախատեսել որևէ սահմանափակում հանցագործության տեսակի, արարքի վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, ինչպես նաև անձանց շրջանակի վերաբերյալ, ինչով ենթադրվում է, որ դրանք պետք է գնահատել և հաշվի առնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի՝ <<պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները, ինչը որ դատարանը չի կատարել։
Գործող քրեական օրենսգիրքը դատարանին հնարավորություն է տալիս, անհրաժեշտ հիմքերի առկայության պայմաններում, մարդասիրական վերաբերմունք դրսևորել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ, այն է պատիժը պայմանականորեն չկիրառել, նշանակել փորձաշրջան՝ դնելով նրա վրա որոշակի պարտականություններ։
Իր նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով և փորձաշրջան նշանակելով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և նոր հանցագործությունների կանխմանը, ինչպես նաև ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները։
Չի կիրառել կիրառման ենթակա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, համաձայն որի՝ <<Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում>>:
Դատարանի կողմից անհրաժեշտ է հաշվի առնել և պատշաճ գնահատման արժանացել իր պատասխանատվությունը ու պատիժը մեղմացնող այնպիսի հանգամանքներ, որոնք էական նշանակություն ունեն իր նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելու տեսանկյունից, դրանք են՝
1/ դրականորեն է բնութագրվում բնակության վայրի համատիրության կողմից.
2/ խնամքին են գտնվում նաև թոշակառու ծնողները, որոնցից մայրը երկրորդ խմբի հաշմանդամ է.
3/ ի սկզբանե խոստովանել է հանցանքը, աջակցել է քննությանը և զղջացել կատարածի համար, դրանով իսկ օգնելով վարույթն իրականացնող մարմնին օբյեկտիվ, բազմակողմանի և լրիվ քննություն կատարելուն:
Չի կիրառել կիրառման ենթակա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածը, համաձայն որի՝ <<Բոլորը հավասար են օրենքի և դատարանի առջև:
Որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորում¬ները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ, բացառութ¬յամբ այն դեպքի, երբ վերջինս ծանրակշիռ փաստարկների մատնանշմամբ հիմնավո¬րում է, որ դրանք կիրառելի չեն տվյալ փաստական հանգամանքների նկատմամբ>>:
Որպես իրավական փաստարկ բողոք բերած անձը դատարանին է ներկայացնում`
1/ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ՎԲ-124/07 որոշումը, որում վճռաբեկ դատա¬րանն իր դիրքորոշումն է արտահայտել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման վերաբերյալ, մասնավորապես նշելով` <<Այդ հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում։ Դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել:
ՀՀ քրեական օրենսմնրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու>>:
Ինքը ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Զամոսկվորեցկի շրջանի ժող.դատարանի 16.06.1997թ. դատավճռով՝ ՌԴ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 15-147-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման 6 տարի 6 ամիս ժամկետով, 12.06.1999թ. որոշմամբ 2 տարի 1 ամիս ժամկետով պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է պատժի կրումից, ուստի իր նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը պետք է քննարկվեր նաև Հայաստանի Հանրապետության և Ռուսաստանի Դաշնության միջև գործող միջազգային փաստաթղթերի շրջանակներում։
<<Քաղաքացիական, ընտանեկան և քրեական գործերով իրավական օգնության և իրավական հարաբերությունների մասին>> 2002թ. հոկտեմբերի 7-ի Քիշնևի կոնվենցիայի /2002թ. Կոնվենցիան Հայաստանի Հանրապետության համար ուժի մեջ է մտել 2005թ. փետրվարի 19-ին/ 120-րդ հոդվածի 3-րդ կետի համաձայն` <<սույն Կոնվենցիայի մասնակից պետությունների միջև իրենց գործողությունը դադարեցնում են <<Քաղաքացիական, ընտանեկան և քրեական գործերով իրավական օգնության և իրավական հարաբերությունների մասին>> 1993թ. հունվարի 22-ի Կոնվենցիան /1993թ. Կոնվենցիան Հայաստանի Հանրապետության համար ուժի մեջ է մտել 1994թ. դեկտեմբերի 21-ին/ և դրան կից 1997թ. մարտի 28-ի Արձանագրությունը /Արձանագրությունը Հայաստանի Հանրապետության համար ուժի մեջ է մտել 2000թ. հունիսի 9-ին/։
Նույն հոդվածի 4-րդ կետի համաձայն` <<սույն հոդվածի 3-րդ կետում նշված Կոնվենցիան և դրան կից Արձանագրությունը շարունակվում են կիրառվել սույն Կոնվենցիայի մասնակից պետության և դրանց մասնակից հանդիսացող այն պետության միջև հարաբերություններում, որի համար սույն Կոնվենցիան ուժի մեջ չի մտել։
Հայաստանի Հանրապետության և Ռուսաստանի Դաշնության միջև գործում է <<Քաղաքացիական, ընտանեկան և քրեական գործերով իրավական օգնության և իրավական հարաբերությունների մասին>> 1993թ. հունվարի 22-ի Մինսկի կոնվենցիան և դրան կից Արձանագրությունը, քանի որ Ռուսաստանի Դաշնության համար 2002թ. հոկտեմբերի 7-ի կոնվենցիան ուժի մեջ չէ։>>
1993թ. հունվարի 22-ի <<Քաղաքացիական, ընտանեկան և քրեական գործերով իրավական օգնության և իրավական հարաբերությունների մասին>> Մինսկի կոնվենցիայի 76-րդ հոդվածի համաձայն՝ յուրաքանչյուր Պայմանավորվող կողմ հանցագործությունների հետաքննության և դատարանների կողմից քրեական գործերի քննության ժամանակ հաշվի է առնում պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող՝ Պայմանավորվող կողմերի օրենսդրություններով նախատեսված հանգամանքները, անկախ այն բանից, թե որ Պայմանավորվող կողմի տարածքում են դրանք ծագել։ Նշած կոնվենցիայի կից Արձանագրությամբ լրացված 76/1-րդ հոդվածի համաձայն՝ <<անձին առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվիստ ճանաչելու, հանցագործությունը կրկին անգամ կատարելու և պայմանական դատապարտման, դատավճռի կատարումը հետաձգելու կամ պայմանական վաղաժամկետ ազատման հետ կապված պարտականությունների խախտման փաստերը պարզելու հարցերը լուծելիս, Պայմանավորող կողմերի արդարադատության հիմնարկները կարող են ճանաչել և հաշվի առնել այն դատավճիռները, որոնք արձակվել են նախկին ԽՍՀ Միության և նրա կազմի մեջ մտած Միութենական Հանրապետությունների դատարանների /տրիբունալների/, ինչպես նաև Պայմանավորվող կողմերի դատարանների կողմից>>։
Նմանատիպ դրույթ նախատեսված է նաև 2003թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածում, որում նշված է, որ օտարերկրյա պետության դատավճիռը կարող է հաշվի առնվել նոր հանցանքը որակելիս։
Սակայն հարկ է նկատել, որ ինչպես 1993թ. Կոնվենցիայի կից Արձանագրության 76/1-րդ հոդվածը, այնպես էլ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածն իր նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը լուծելիս կիրառելի չեն, քանի որ ինքը ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Զամոսկվորեցկի շրջանի ժող.դատարանի կողմից դատապարտվել է 16.06.1997թ., պատժի կրումից պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է 12.06.1999թ., այսինքն մինչև նշված փաստաթղթերի ուժի մեջ մտնելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ <<արարքի հանցավորությունը և պատժելիությունը որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով>>։ ՀՀ Սահմանադրության 22-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ <<պատասխանատվություն սահմանող կամ պատասխանատվությունը խստացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի>>, իսկ 42-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ <<անձի իրավական վիճակը վատթարացնող օրենքները և այլ իրավական ակտերը հետադարձ ուժ չունեն>>։
Նմանատիպ նորմեր նախատեսված են նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածում, որի 1-ին մասի համաձայն՝ <<արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն տարածվում է միևչն այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն>>։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ <<արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի, իսկ 3-րդ մասի համաձայն՝ պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժամանակ պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող օրենքը հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը>>։
Վերը շարադրվածից պարզ է դառնում, որ դատարանը իրավունք չուներ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կիրառմամբ վերացնել 12.06.1999թ. կայացված՝ իրեն 2 տարի 1 ամիս ժամկետով պատժի հետագա կրումից պայմանական վաղակետ ազատելու մասին որոշումը, հետևաբար էլ իրավունք չուներ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 1-ին ու 4-րդ մասերի կիրառմամբ՝ ՌԴ Մոսկվա քաղաքի, Զամոսկվոռեցկի շրջանի ժող.դատարանի 16.06.1997թ. դատավճռով նշանակված 6/վեց/ տարի 6/վեց/ ամիս ազատազրկումից չկրած 2/երկու/ տարի 1/մեկ/ սյմիս ժամկետից իր նկատմամբ նշանակված 5/հինգ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով պատժին մասնակիորեն գումարել 1/մեկ/ տարի 6/վեց/ ամիս ազատազրկումը, ինչպես նաև իրավունք չուներ, որպես իր պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք, դիտեր հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը։
Այս ամենից հետևում է նաև, որ իր նկատմամբ անհրաժեշտ է կիրառել ՀՀ ԱԺ-ի կողմից 26.05.2011թ. ընդունված Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին որոշումը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Բողոքը քննելու արդյունքում՝ վերաքննիչ դատարանը կայացնում է դատական ակտ, որն ամբողջությամբ կամ մասամբ փոխարինում է առաջին ատյանի դատարանի դատա¬կան ակտին>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն՝ <<Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյուն¬քում վերաքննիչ դատարանը՝... ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բավարարում է վե¬րաքննիչ բողոքը ՝ համապատասխանաբար ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկա¬նելով դատական ակտը։ Բեկանված մասով կայացվում է գործն ըստ էության լուծող դա¬տական ակտ, կամ գործն ուղարկվում է համապատասխան ստորադաս դատարան նոր քննության սահմանելով նոր քննության ծավալը։ Չբեկանված մասով դատական ակտը մտնում է օրինական ուժի մեջ>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ <<Գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում... է պատիժը՝ ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով>>:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 73-րդ, 376-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 376.1-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 377-381-րդ, 385-րդ և 386-րդ հոդվածների, 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի պահանջ¬ներով, բողոք բերած անձը խնդրում է վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ, վերանայել Կենտրոն եւ Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 29.07.2011թ. կայացրած թիվ ԵԿԴ/0101/01/11 դատական ակտը, ամբողջությամբ բեկանել կամ փոփոխել այն, նշանակել ավելի մեղմ պատիժ և/կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ իր նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան։ Նշանակված պատժից հանել ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Զամոսկվորեցկի շրջանի ժող.դատարանի 16.06.1997թ. դատավճռով նշանակված 6/վեց/ տարի 6/վեց/ ամիս ազատազրկումից չկրած 2/երկու/ տարի 1/մեկ/ ամիս ժամկետից իր նկատմամբ նշանակված 5/հինգ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով պատժին մասնակիորեն գումարած 1/մեկ/ տարի 6/վեց/ ամիս ազատազրկումը և իր նկատմամբ կիրառել ՀՀ Աժ-ի կողմից 26.05.2011թ. ընդունված Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին որոշումը։
4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում` գործում եղած ապացույցներով վերանայելով Արմեն Մնացականի Մանուկյանի վերաբերյալ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. հուլիսի 29-ի դատավճիռը, գտնում է, ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել մասնակիորեն, իսկ առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն`
<<Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Նման դեպքերում դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները>>:
Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, հաշվի առնելով կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը /կատարվածը ծանր հանցագործություն է/, հանցավորի անձը, այն, որ վերջինս անկեղծորեն զղջացել է կատարվածի համար, որպես նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք դիտելով հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքերի բացակայության պայմաններում վերջինիս նկատմամբ նշանակել է համաչափ պատիժ:
Նման պայմաններում, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքի այն մասը, որով վերջինս խնդրում է իր նկատմամբ կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայամանականորեն չկիրառել, հիմնավորված չէ, նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր չէ առանց պատիժը կրելու և միայն դրա միջոցով է հնարավոր հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին և կանխել նոր հանցագործությունների կատարումը:
Ինչ վերաբերվում է վերաքննիչ բողոքում ամբաստանյալի մատնանշած` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև անձը բնութագրող տվյալներին /զղջացել է կատարածի համար, դրականորեն է բնութագրվում իր բնակության վայրի բնակիչների կողմից, խնամքի տակ են գտնվում որդին, թոշակառու մայրը, որը երկրորդ խմբի հաշմանդամ է և թոշակառու հայրը, ունի մշտական բնակության վայր, ի սկզբանե խոստովանել է հանցանքը, ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալով աջակցել է վարույթն իրականացնող մարմնին օբյեկտիվ, բազմակողմանի և լրիվ քննություն կատարելուն, զղջացել է կատարածի համար/, ապա կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը արդեն իսկ հաշվի առնվել է դատարանի կողմից ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս,թվարկված մյուս հանգամանքները որոշիչ դեր ունենալ չեն կարող ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս:
Ինչ վերաբերվում է վերաքննիչ բողոքի այն պատճառաբանություններին, որոնցով ամբաստանյալը վիճարկում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կիրառմամբ ՌԴ Մոսկվա քաղաքի, Զամոսկվորեցկի շրջանի ժող.դատարանի 16.06.1997թ. դատավճռով նշանակված պատժի կրումից 12.06.1999թ. կայացված` Արմեն Մնացականի Մանուկյանին 2/երկու/ տարի 1/մեկ/ ամիս ժամկետով պատժի հետագա կրումից պայմանական վաղակետ ազատելու մասին որոշումը վերացնելուն և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 1-ին և 4-րդ մասերի կիրառմամբ` ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Զամոսկվորեցկի շրջանի ժող.դատարանի 16.06.1997թ. դատավճռով նշանակված 6/վեց/ տարի 6/վեց/ ամիս ազատազրկումից չկրած 2/երկու/ տարի 1/մեկ/ ամիս ժամկետից մասնակիորեն 1/մեկ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը նշանակված պատժին գումարելուն, ապա դրանք հիմնավորված են` ելնելով հետևյալ նկատառումներից:
Ա.Մանուկյանը ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Զամոսկվորեցկի շրջանի ժող.դատարանի 16.06.1997թ. դատավճռով՝ ՌԴ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 15-147-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման 6/վեց/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով:
Նա 12.06.1999թ. դատարանի որոշմամբ 2/երկու/ տարի 1/մեկ/ ամիս շուտ պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է պատժի կրումից:
Ա.Մանուկյանը ՀՀ-ում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունը կատարել է 1999թ. սեպտեմբերի 04-ին:
Այլ պետության տարածքում կատարած հանցագործության համար պատիժը կրելուց պայմանական վաղաժամկետ ազատվելու, ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կիրառմամբ` այլ պետությունում պատժի հետագա կրումից պայմանական վաղաժամկետ ազատումը վերացնելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածով նախատեսված կանոններով պատիժ նշանակելու հարցը դատարանը պետք է քննարկեր Հայաստանի Հանրապետության և այլ պետության` տվյալ դեպքում Ռուսաստանի Դաշնության միջև գործող միջազգային-իրավական պայմանագրերի շրջանակներում։
Հայաստանի Հանրապետության և Ռուսաստանի Դաշնության միջև գործում է Քաղաքացիական, ընտանեկան և քրեական գործերով իրավական օգնության և իրավական հարաբերությունների մասին 1993թ. հունվարի 22-ի Մինսկի կոնվենցիան, որը ՀՀ-ի համար ուժի մեջ է մտել 1994թ. դեկտեմբերի 21-ից և դրան կից Արձանագրությունը, որը ՀՀ-ի համար ուժի մեջ է մտել 2000թ. հունիսի 09-ից։
Նշված կոնվենցիան կից Արձանագրությամբ լրացվել է 76.1-րդ հոդվածով, որի համաձայն՝
<<Անձին առանձնապես հանցավոր ռեցիդիվիստ ճանաչելու, հանցացործությունը կրկին անգամ կատարելու և պայմանական դատապարտման, դատավճռի կատարումը հետաձգելու կամ պայմանական վաղաժամկետ ազատման հետ կապված պարտականությունների խախտման փաստերը պարզելու հարցերը լուծելիս Պայմանավորվող կողմերի արդարադատության հիմնարկները կարող են ճանաչել և հաշվի առնել այն դատավճիռները, որոնք արձակվել են նախկին ԽՍՀ Միության և նրա կազմի մեջ մտած Միութենական Հանրապետությունների դատարանների /տրիբունալերի/, ինչպես նաև Պայմանավորվող կողմերի դատարանների կողմից>>։
Վերոնշյալ հարցերի կարգավորման համար դրույթներ են նախատեսված նաև 2003թ. օգոստոսի 1-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածում, որի համաձայն`
<<1.Օտարերկրյա պետության դատարանի դատավճիռը կարող է հաշվի առնվել, եթե Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացին, օտարերկրյա քաղաքացին կամ քաղաքացիություն չունեցող անձը դատապարտվել է Հայաստանի Հանրապետության տարածքից դուրս կատարած հանցանքի համար և կրկին հանցանք է կատարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքում:
2. Սույն հոդվածի առաջին մասին համապատասխան հանցագործությունների ռեցիդիվը, չկրած պատիժը կամ օտարերկրյա պետության դատարանի դատավճռի այլ իրավական հետևանքները հաշվի են առնվում նոր հանցանքը որակելիս, պատիժ նշանակելիս, քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելիս>>:
ՀՀ Սահմանադրության 22-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ <<պատասխանատվություն սահմանող կամ պատասխանատվությունը խստացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի>>, իսկ 42-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ <<անձի իրավական վիճակը վատթարացնող օրենքները և այլ իրավական ակտերը հետադարձ ուժ չունեն>>։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<արարքի հանցավորությունը և պատժելիությունը որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով>>։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ <<արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի>>:
Նկատի ունենալով, որ ինչպես 1993թ. Կոնվենցիային կից Արձանագրության 76.1-րդ հոդվածը, այնպես էլ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածը պատիժը խստացնող և հանցանք կատարած անձի վիճակը վատթարացնող նորմատիվ իրավական ակտեր են, դրանք հետադարձ ուժ ունենալ չեն կարող և Ա.Մանուկյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը լուծելիս կիրառելի չեն, քանի որ վերջինս ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Զամոսկվորեցկի շրջանի ժող.դատարանի կողմից դատապարտվել է 16.06.1997թ., իսկ ՌԴ-ում պատժի կրումից պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է 12.06.1999թ., այսինքն մինչև Կոնվենցիայի վերոնշյալ դրույթի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ հոդվածի ուժի մեջ մտնելը։
Բացի այդ, նկատի ունենալով, որ Ա.Մանուկյանը ՌԴ Մոսկվայի մարզի Վիդնոյե քաղաքի դատարանի կողմից 26.06.2003թ. դատավճռով դատապարտվելուց հետո, ՀՀ-ում մեղավոր է ճանաչվել մեկ այլ հանցանքի համար` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, որը նա կատարել է նախքան առաջին գործով դատավճիռ կայացնելը, առաջին ատյանի դատարանը վերջինիս նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակեր հանցանքների համակցությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կիրառմամբ` պատիժները լրիվ կամ մասնակի գումարելու սկզբունքով: Այս դեպքում վերջնական պատժի ժամկետին պետք է հաշվակցվեր առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը, որը կազմում է 6/վեց/ տարի 11/տասնմեկ/ ամիս 28/քսանութ/ օր: Մինչդեռ, առաջին ատյանի դատարանն անհասկանալի պատճառներով Ա.Մանուկյանի պատժի ժամկետի մեջ հաջորդաբար հաշվակցել է 2 տարբեր պատժաչափեր` 6/վեց/ տարի 11/տասնմեկ/ ամիս 28/քսանութ/ օր և 7/յոթ/ տարի 3/երեք/ օր և սահմանել է երկու վերջնական պատիժներ` 4/չորս/ տարի 2/երկու/ օր և 3/երեք/ տարի 11/տասնմեկ/ ամիս 27/քսանյոթ/ օր:
Միևնույն ժամանակ, պետք է նկատի ունենալ նաև, որ ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանի նկատմամբ կիրառելի է նաև <<ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ ԱԺ 26.05.2011թ. որոշման 8-րդ կետի 5-րդ ենթակետը և սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերջինիս պատժաչափի չկրած մասը պետք է կրճատվի մեկ քառորդով:
Այսպիսով, հաշվի առնելով վերոնշյալ հանգամանքները, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է բավարարման մասնակիորեն, իսկ դատարանի դատավճիռը պետք է բեկանել և փոփոխել` նկատի ունենալով, որ վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանի կողմից թույլ են տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք հանգեցրել են դատական սխալի:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395,397-րդ և 399-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակիորեն:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. հուլիսի 29-ի դատավճիռն ըստ մեղադրանքի Արմեն Մնացականի Մանուկյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` բեկանել և փոփոխել պատժի մասով.
Արմեն Մնացականի Մանուկյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտել ազատազրկման 5/հինգ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով` առանց գուքի բռնագրավման:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կիրառմամբ` ՌԴ Բելգորոդ քաղաքի Սվերդլովսկի շրջանային դատարանի 27.02.2004թ. որոշմամբ նշանակված 7/յոթ/ տարի ժամկետով ազատազրկումը և նույն որոշմամբ նշանակված 5/հինգ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը մասնակիորեն գումարելու միջոցով նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 9/ինը/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի կիրառմամբ` պատժի ժամկետի մեջ հաշվակցել ՌԴ Բելգորոդ քաղաքի Սվերդլովսկի շրջանային դատարանի 27.02.2004թ. որոշմամբ սահմանված և կրած պատիժը` ազատազրկում 6/վեց/ տարի 11/տասնմեկ/ ամիս 28/քսանութ/ օր ժամկետով և Ա.Մանուկյանին թողնել կրելու ազատազրկում 2/երկու/ տարի 6/վեց/ ամիս 2/երկու/ օր ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանի պատժի սկիզբը հաշվել 2010թ. նոյեմբերի 01-ից:
Ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնել անփոփոխ մինչև սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին:
Իսկականի հետ ճիշտ է՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
Գործ հ ԵԿԴ/0101/01/11
à ð à Þ à ô Ø
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
27 հոկտեմբերի 2011թ. ք.Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
դատավորներ` Ա.Պետրոսյան
Մ.Պետրոսյան
քարտուղարությամբª Ռ.Դավոյանի
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲª
դատախազ` Մ.Շագալդյանի
ամբաստանյալ` Ա.Մանուկյանի
դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա գործում եղած ապացույցներով վերանայելով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. հուլիսի 29-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արմեն Մնացականի Մանուկյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 14102701 քրեական գործը հարուցվել է 03.02.2001թ. Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գասպարյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 89-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով:
Նախաքննության մարմնի 2001թ. նոյեմբերի 23-ի որոշմամբ Ա.Մանուկյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 89-րդ հոդվածի 4-րդ մասով և նույն օրը վերջինիս նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
Նախաքննության մարմնի 2002թ. փետրվարի 01-ի որոշմամբ թիվ 14102701 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է:
Նախաքննության մարմնի 22.08.2004թ. որոշմամբ թիվ 14102701 քրեական գործով մեղադրյալ Ա.Մանուկյանին ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 89-րդ հոդվածի 4-րդ մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին 23.11.2001թ. որոշումը փոփոխվել է և վերջինս որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
20.12.2004թ. նախաքննության մարմնի որոշմամբ թիվ 14102701 քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է:
28.03.2005թ. նախաքննության մարմնի որոշմամբ թիվ 14102701 քրեական գործից առանձին վարույթ է անջատվել մեղադրյալ Ա.Մանուկյանի վերաբերյալ քրեական գործի անհրաժեշտ նյութերը, որին շնորհվել է թիվ 14102701/1 համարը:
Նախաքննության մարմնի 2005թ. ապրիլի 20-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի հիմքով թիվ 14102701/1 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է:
08.11.2010թ. ՀՀ Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն բաժնից ստացվել է գրություն այն մասին, որ հետախուզվող Ա.Մանուկյանը 01.11.2010թ. հայտնաբերվել և ձերբակալվել է ՌԴ-ի Մոսկվա քաղաքի Սոկոլինայա Գառա շրջանի ՆԳ բաժնի կողմից:
26.04.2011թ. ՀՀ Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն բաժնից ստացվել է գրություն այն մասին, որ հետախուզվող Ա.Մանուկյանը 24.04.2011թ. էտապավորվել է ՌԴ-ից և տեղափոխվել ՀՀ ԱՆ <<Նուբարաշեն>> քկհ:
26.04.2011թ. նախաքննության մարմնի որոշմամբ թիվ 14102701/1 քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է և նույն օրը Ա.Մանուկյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
20.05.2011թ. Ա.Մանուկյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. հուլիսի 29-ի դատավճռով ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել է ազատազրկման 5/հինգ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով` առանց գուքի բռնագրավման։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կիրառմամբ վերացվել է 12.06.1999թ. կայացված` Արմեն Մնացականի Մանուկյանին 2/երկու/ տարի 1/մեկ/ ամիս ժամկետով պատժի հետագա կրումից պայմանական վաղակետ ազատելու մասին որոշումը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 1-ին և 4-րդ մասերի կիրառմամբ` ՌԴ Մոսկվա քաղաքի, Զամոսկվորեցկի շրջանի ժող.դատարանի 16.06.1997թ. դատավճռով նշանակված 6/վեց/ տարի 6/վեց/ ամիս ազատազրկումից չկրած 2/երկու/ տարի 1/մեկ/ ամիս ժամկետից մասնակիորեն գումարվել է 1/մեկ/ տարի 6/վեց/ ամիս ազատազրկումը:
Սվերդլովսկի շրջանի Բելգորոդի քաղաքային դատարանի 27.02.2004թ. որոշմամբ նշանակված և կրած 7/յոթ/ տարի ազատազրկումից մասնակիորեն գումարվել է 4/չորս/ տարի ազատազրկումը:
Նշված պատժի մեջ հաշվակցվել է ազատազրկման վայրում գտնվելու 6/վեց/ տարի 11/տասնմեկ/ ամիս 28/քսանութ/ օր ժամկետը և վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 4/չորս/ տարի 2/երկու/ օր ժամկետով:
Նշված պատժի մեջ հաշվակցվել է ազատազրկման վայրում գտնվելու 7/յոթ/ տարի 3/երեք/ օր ժամկետը և վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 3/երեք/ տարի 11/տասնմեկ/ ամիս 27/քսանյոթ/ օր ժամկետով:
Ընդհանուր իրավասության դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ քրեակատարողական հիմնարկի վարչակազմին հանձնելու միջոցով 26.08.2011թ. վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանը:
2.Գործի փաստական հանգամանքները.
Ա.Մանուկյանը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել այն բանի համար, որ նա խաբեության և վuտահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի առանձնապես խոշոր չափերով գույքը հափշտակելով կատարել է խարդախություն, այն է` 1999 թվականի սեպտեմբեր ամսվա սկզբներին Արմեն Մնացականի Մանուկյանն իր ընկեր Վալերի Բալաբեկի Սարգսյանի միջոցով ծանոթացել է Աշոտ Ռաֆիկի Կրոյանի հետ և տեղեկանալով, որ Ա.Կրոյանը ցանկանում է 22.000 ԱՄՆ դոլար գումարով վաճառել իր անձնական օգտագործման <<Լինկոլն Մարկ-8>> մնակնիշի ավտոմեքենան` Ա.Մանուկյանը Վ.Սարգսյանի հետ միասին, մի քանի օրերի ընթացքում, կեղծ խոստումներ տալով` համոզել են Ա.Կրոյանին և նրա կնոջը` Անժելա Սարգսյանին, որպեսզի նշված ավտոմեքենան վաճառեն իրենց և խոստացել են գումարը վճարել չորս օրվա ընթացքում: Այնուհետև, 1999թ. սեպտեմբերի 4-ին, Ա.Մանուկյանը, նշված ավտոմեքենան խաբեությամբ հափշտակելու և դրանով Մոսկվա քաղաք գնալու հարցի շուրջ նախապես համաձայնության գալով Վ.Սարգսյանի հետ, Ա.Կրոյանից վարելու լիազորագրով վերցրել է ավտոմեքենան ու նույն օրը Վ.Սարգսյանի հետ նշված ավտոմեքենայով գնացել են ՌԴ Մոսկվա քաղաք` հետագայում չվճարելով ավտոմեքենայի արժեքը: Այսպիսով, Ա.Մանուկյանը Ա.Կրոյանից ստանալով նշված ավտոմեքենան և այն վարելու լիազորագիրը` չարաշահել է վերջինիս վստահությունը և խարդախությամբ տիրացել է առանձնապես խոշոր չափերի հասնող 11.747.120 դրամի համարժեք 22.000 ԱՄՆ դոլար արժողության ավտոմեքենային:
3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը և հիմնավորումները.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում նշում է, որ Կենտրոն եւ Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը կայացրած դատական ակտով իր նկատմամբ թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ և 399-րդ հոդվածներով նախատեսված նյութական և քրեադատավարական նորմերի խախտումներ, որոնք ազդել են գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա։
Մասնավորապես, դատարանը չի կիրառել կիրառման ենթակա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջը, համաձայն որի՝ <<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>։
Դատական ակտը արդարացի չէ, չի համապատասխանում հանցանքի ծանրությանը և հանցավորի անձնավորությանը։ Թեև դատարանը կայացված դատական ակտում նշել է, որ հաշվի է առնում հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, բնույթը, իր անձը բնութագրող տվյալները, սակայն դրանք կրում են ֆորմալ բնույթ, քանի որ եթե դատարանն իրականում հաշվի առներ հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև իր պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները, դրանք են՝ զղջացել է կատարածի համար, դրականորեն է բնութագրվում իր բնակության վայրի բնակիչների կողմից, խնամքի տակ են գտնվում որդին, թոշակառու մայրը, որը երկրորդ խմբի հաշմանդամ է և թոշակառու հայրը, ունի մշտական բնակության վայր, ի սկզբանե խոստովանել է հանցանքը, ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալով աջակցել է վարույթն իրականացնող մարմնին օբյեկտիվ, բազմակողմանի և լրիվ քննություն կատարելուն, զղջացել է կատարածի համար, ապա նման, անարդարացի դատական ակտ չէր կայացնի։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ <<Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատճառաբանված։ Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռումշարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք կատարելու համար 5/հինգ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկման դատապարտելու դեպքում, դատարանը դատական ակտում պետք է պատճառաբաներ, թե ինչի՞ց ելնելով է իր նկատմամբ ազատազրկման ձևով այդքան խիստ պատիժ կիրառում կամ ինչի՞ց ելնելով իրեն ազատազրկման դատապարտելով, ցանկանում է իրեն մեկուսացնել հասարակությունից, այլ ոչ թե ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ իր նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով նշանակի փորձաշրջան, այն դեպքում, երբ գոյություն ունեն իր պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող բազմաթիվ հանգամանքներ։
Դատարանը չի կիրառել կիրառման ենթակա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը, համաձայն որի` <<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>>:
Դատարանը փաստորեն իր նկատմամբ արդարացի պատիժ չի նշանակել, քանի որ հաշվի չի առել Ընդհանուր մասի դրույթները, որի արդյունքում իր նկատմամբ նշանակված պատիժն համաչափ չէ և ակնհայտ խիստ է։
Չի կիրառել կիրառման ենթակա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, համաձայն որի՝ <<Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>>:
Ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, համաձայն որի՝ <<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>
Համաձայն վերոնշյալ դրույթների՝ պատիժ նշանակելիս դատարանը ղեկավարվում է օրինականության, արդարության, պատժի անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով։
Պատիժն արդարացի է, եթե այն նշանակելիս դատարանը ճիշտ է գնահատել գործի հանգամանքները և կիրառել է պատժի անհատականացման սկզբունքը։ Այդ սկզբունքի կիրառումն անհրաժեշտ է, քանի ոք պատժի տեսակը և չափն ընտրելիս դատարանը պետք է համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի նպատակին, այն է՝ ուղղի հանցանք կատարած անձին և կանխի հանցագործությունը, ինչպես նաև վերականգնի սոցիալական արդարությունը։
Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և իր ուղղվելու մասին է վկայում հանցագործությունից հետո իր դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես՝ տվել է ինքնախոստովանական և ճիշտ ցուցմունքներ, դրանով իսկ օգնելով վարույթն իրականացնող մարմնին ճիշտ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննություն կատարելուն, զղջացել է կատարածի համար, հասկացել ու գիտակցել է կատարածի հետևանքները, չունի հանցավոր կապեր, նախաքննության ընթացքում և դատարանում դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ։
Դատարանը չի կիրառել կիրառման ենթակա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասը, համաձայն որի՝ <<Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր Է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին>>:
Այսինքն՝ դատարանը, կայացնելով մեղադրական դատավճիռ, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակում է քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում թվարկված պատժատեսակներից /կալանք, ազատազրկում, կարգապահական գումարտակում պահելը/ որևէ մեկը՝ սահմանելով դրա չափը այնուհետև համոզված լինելով, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու՝ որոշում է, դատապարտյալի վրա որոշակի պարտականություններ դնելով, նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել։
Չի կիրառել կիրառման ենթակա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, համաձայն որի՝ <<Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները>>:
Օրենսդիրը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ինստիտուտը սահմանելով, չի նախատեսել որևէ սահմանափակում հանցագործության տեսակի, արարքի վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, ինչպես նաև անձանց շրջանակի վերաբերյալ, ինչով ենթադրվում է, որ դրանք պետք է գնահատել և հաշվի առնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի՝ <<պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները, ինչը որ դատարանը չի կատարել։
Գործող քրեական օրենսգիրքը դատարանին հնարավորություն է տալիս, անհրաժեշտ հիմքերի առկայության պայմաններում, մարդասիրական վերաբերմունք դրսևորել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ, այն է պատիժը պայմանականորեն չկիրառել, նշանակել փորձաշրջան՝ դնելով նրա վրա որոշակի պարտականություններ։
Իր նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով և փորձաշրջան նշանակելով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և նոր հանցագործությունների կանխմանը, ինչպես նաև ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները։
Չի կիրառել կիրառման ենթակա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, համաձայն որի՝ <<Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում>>:
Դատարանի կողմից անհրաժեշտ է հաշվի առնել և պատշաճ գնահատման արժանացել իր պատասխանատվությունը ու պատիժը մեղմացնող այնպիսի հանգամանքներ, որոնք էական նշանակություն ունեն իր նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելու տեսանկյունից, դրանք են՝
1/ դրականորեն է բնութագրվում բնակության վայրի համատիրության կողմից.
2/ խնամքին են գտնվում նաև թոշակառու ծնողները, որոնցից մայրը երկրորդ խմբի հաշմանդամ է.
3/ ի սկզբանե խոստովանել է հանցանքը, աջակցել է քննությանը և զղջացել կատարածի համար, դրանով իսկ օգնելով վարույթն իրականացնող մարմնին օբյեկտիվ, բազմակողմանի և լրիվ քննություն կատարելուն:
Չի կիրառել կիրառման ենթակա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածը, համաձայն որի՝ <<Բոլորը հավասար են օրենքի և դատարանի առջև:
Որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորում¬ները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ, բացառութ¬յամբ այն դեպքի, երբ վերջինս ծանրակշիռ փաստարկների մատնանշմամբ հիմնավո¬րում է, որ դրանք կիրառելի չեն տվյալ փաստական հանգամանքների նկատմամբ>>:
Որպես իրավական փաստարկ բողոք բերած անձը դատարանին է ներկայացնում`
1/ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ՎԲ-124/07 որոշումը, որում վճռաբեկ դատա¬րանն իր դիրքորոշումն է արտահայտել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման վերաբերյալ, մասնավորապես նշելով` <<Այդ հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում։ Դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել:
ՀՀ քրեական օրենսմնրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու>>:
Ինքը ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Զամոսկվորեցկի շրջանի ժող.դատարանի 16.06.1997թ. դատավճռով՝ ՌԴ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 15-147-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման 6 տարի 6 ամիս ժամկետով, 12.06.1999թ. որոշմամբ 2 տարի 1 ամիս ժամկետով պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է պատժի կրումից, ուստի իր նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը պետք է քննարկվեր նաև Հայաստանի Հանրապետության և Ռուսաստանի Դաշնության միջև գործող միջազգային փաստաթղթերի շրջանակներում։
<<Քաղաքացիական, ընտանեկան և քրեական գործերով իրավական օգնության և իրավական հարաբերությունների մասին>> 2002թ. հոկտեմբերի 7-ի Քիշնևի կոնվենցիայի /2002թ. Կոնվենցիան Հայաստանի Հանրապետության համար ուժի մեջ է մտել 2005թ. փետրվարի 19-ին/ 120-րդ հոդվածի 3-րդ կետի համաձայն` <<սույն Կոնվենցիայի մասնակից պետությունների միջև իրենց գործողությունը դադարեցնում են <<Քաղաքացիական, ընտանեկան և քրեական գործերով իրավական օգնության և իրավական հարաբերությունների մասին>> 1993թ. հունվարի 22-ի Կոնվենցիան /1993թ. Կոնվենցիան Հայաստանի Հանրապետության համար ուժի մեջ է մտել 1994թ. դեկտեմբերի 21-ին/ և դրան կից 1997թ. մարտի 28-ի Արձանագրությունը /Արձանագրությունը Հայաստանի Հանրապետության համար ուժի մեջ է մտել 2000թ. հունիսի 9-ին/։
Նույն հոդվածի 4-րդ կետի համաձայն` <<սույն հոդվածի 3-րդ կետում նշված Կոնվենցիան և դրան կից Արձանագրությունը շարունակվում են կիրառվել սույն Կոնվենցիայի մասնակից պետության և դրանց մասնակից հանդիսացող այն պետության միջև հարաբերություններում, որի համար սույն Կոնվենցիան ուժի մեջ չի մտել։
Հայաստանի Հանրապետության և Ռուսաստանի Դաշնության միջև գործում է <<Քաղաքացիական, ընտանեկան և քրեական գործերով իրավական օգնության և իրավական հարաբերությունների մասին>> 1993թ. հունվարի 22-ի Մինսկի կոնվենցիան և դրան կից Արձանագրությունը, քանի որ Ռուսաստանի Դաշնության համար 2002թ. հոկտեմբերի 7-ի կոնվենցիան ուժի մեջ չէ։>>
1993թ. հունվարի 22-ի <<Քաղաքացիական, ընտանեկան և քրեական գործերով իրավական օգնության և իրավական հարաբերությունների մասին>> Մինսկի կոնվենցիայի 76-րդ հոդվածի համաձայն՝ յուրաքանչյուր Պայմանավորվող կողմ հանցագործությունների հետաքննության և դատարանների կողմից քրեական գործերի քննության ժամանակ հաշվի է առնում պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող՝ Պայմանավորվող կողմերի օրենսդրություններով նախատեսված հանգամանքները, անկախ այն բանից, թե որ Պայմանավորվող կողմի տարածքում են դրանք ծագել։ Նշած կոնվենցիայի կից Արձանագրությամբ լրացված 76/1-րդ հոդվածի համաձայն՝ <<անձին առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվիստ ճանաչելու, հանցագործությունը կրկին անգամ կատարելու և պայմանական դատապարտման, դատավճռի կատարումը հետաձգելու կամ պայմանական վաղաժամկետ ազատման հետ կապված պարտականությունների խախտման փաստերը պարզելու հարցերը լուծելիս, Պայմանավորող կողմերի արդարադատության հիմնարկները կարող են ճանաչել և հաշվի առնել այն դատավճիռները, որոնք արձակվել են նախկին ԽՍՀ Միության և նրա կազմի մեջ մտած Միութենական Հանրապետությունների դատարանների /տրիբունալների/, ինչպես նաև Պայմանավորվող կողմերի դատարանների կողմից>>։
Նմանատիպ դրույթ նախատեսված է նաև 2003թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածում, որում նշված է, որ օտարերկրյա պետության դատավճիռը կարող է հաշվի առնվել նոր հանցանքը որակելիս։
Սակայն հարկ է նկատել, որ ինչպես 1993թ. Կոնվենցիայի կից Արձանագրության 76/1-րդ հոդվածը, այնպես էլ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածն իր նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը լուծելիս կիրառելի չեն, քանի որ ինքը ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Զամոսկվորեցկի շրջանի ժող.դատարանի կողմից դատապարտվել է 16.06.1997թ., պատժի կրումից պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է 12.06.1999թ., այսինքն մինչև նշված փաստաթղթերի ուժի մեջ մտնելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ <<արարքի հանցավորությունը և պատժելիությունը որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով>>։ ՀՀ Սահմանադրության 22-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ <<պատասխանատվություն սահմանող կամ պատասխանատվությունը խստացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի>>, իսկ 42-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ <<անձի իրավական վիճակը վատթարացնող օրենքները և այլ իրավական ակտերը հետադարձ ուժ չունեն>>։
Նմանատիպ նորմեր նախատեսված են նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածում, որի 1-ին մասի համաձայն՝ <<արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն տարածվում է միևչն այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն>>։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ <<արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի, իսկ 3-րդ մասի համաձայն՝ պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժամանակ պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող օրենքը հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը>>։
Վերը շարադրվածից պարզ է դառնում, որ դատարանը իրավունք չուներ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կիրառմամբ վերացնել 12.06.1999թ. կայացված՝ իրեն 2 տարի 1 ամիս ժամկետով պատժի հետագա կրումից պայմանական վաղակետ ազատելու մասին որոշումը, հետևաբար էլ իրավունք չուներ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 1-ին ու 4-րդ մասերի կիրառմամբ՝ ՌԴ Մոսկվա քաղաքի, Զամոսկվոռեցկի շրջանի ժող.դատարանի 16.06.1997թ. դատավճռով նշանակված 6/վեց/ տարի 6/վեց/ ամիս ազատազրկումից չկրած 2/երկու/ տարի 1/մեկ/ սյմիս ժամկետից իր նկատմամբ նշանակված 5/հինգ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով պատժին մասնակիորեն գումարել 1/մեկ/ տարի 6/վեց/ ամիս ազատազրկումը, ինչպես նաև իրավունք չուներ, որպես իր պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք, դիտեր հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը։
Այս ամենից հետևում է նաև, որ իր նկատմամբ անհրաժեշտ է կիրառել ՀՀ ԱԺ-ի կողմից 26.05.2011թ. ընդունված Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին որոշումը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Բողոքը քննելու արդյունքում՝ վերաքննիչ դատարանը կայացնում է դատական ակտ, որն ամբողջությամբ կամ մասամբ փոխարինում է առաջին ատյանի դատարանի դատա¬կան ակտին>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն՝ <<Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյուն¬քում վերաքննիչ դատարանը՝... ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բավարարում է վե¬րաքննիչ բողոքը ՝ համապատասխանաբար ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկա¬նելով դատական ակտը։ Բեկանված մասով կայացվում է գործն ըստ էության լուծող դա¬տական ակտ, կամ գործն ուղարկվում է համապատասխան ստորադաս դատարան նոր քննության սահմանելով նոր քննության ծավալը։ Չբեկանված մասով դատական ակտը մտնում է օրինական ուժի մեջ>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ <<Գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում... է պատիժը՝ ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով>>:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 73-րդ, 376-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 376.1-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 377-381-րդ, 385-րդ և 386-րդ հոդվածների, 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի պահանջ¬ներով, բողոք բերած անձը խնդրում է վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ, վերանայել Կենտրոն եւ Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 29.07.2011թ. կայացրած թիվ ԵԿԴ/0101/01/11 դատական ակտը, ամբողջությամբ բեկանել կամ փոփոխել այն, նշանակել ավելի մեղմ պատիժ և/կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ իր նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան։ Նշանակված պատժից հանել ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Զամոսկվորեցկի շրջանի ժող.դատարանի 16.06.1997թ. դատավճռով նշանակված 6/վեց/ տարի 6/վեց/ ամիս ազատազրկումից չկրած 2/երկու/ տարի 1/մեկ/ ամիս ժամկետից իր նկատմամբ նշանակված 5/հինգ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով պատժին մասնակիորեն գումարած 1/մեկ/ տարի 6/վեց/ ամիս ազատազրկումը և իր նկատմամբ կիրառել ՀՀ Աժ-ի կողմից 26.05.2011թ. ընդունված Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին որոշումը։
4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում` գործում եղած ապացույցներով վերանայելով Արմեն Մնացականի Մանուկյանի վերաբերյալ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. հուլիսի 29-ի դատավճիռը, գտնում է, ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել մասնակիորեն, իսկ առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն`
<<Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Նման դեպքերում դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները>>:
Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, հաշվի առնելով կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը /կատարվածը ծանր հանցագործություն է/, հանցավորի անձը, այն, որ վերջինս անկեղծորեն զղջացել է կատարվածի համար, որպես նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք դիտելով հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքերի բացակայության պայմաններում վերջինիս նկատմամբ նշանակել է համաչափ պատիժ:
Նման պայմաններում, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքի այն մասը, որով վերջինս խնդրում է իր նկատմամբ կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայամանականորեն չկիրառել, հիմնավորված չէ, նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր չէ առանց պատիժը կրելու և միայն դրա միջոցով է հնարավոր հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին և կանխել նոր հանցագործությունների կատարումը:
Ինչ վերաբերվում է վերաքննիչ բողոքում ամբաստանյալի մատնանշած` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև անձը բնութագրող տվյալներին /զղջացել է կատարածի համար, դրականորեն է բնութագրվում իր բնակության վայրի բնակիչների կողմից, խնամքի տակ են գտնվում որդին, թոշակառու մայրը, որը երկրորդ խմբի հաշմանդամ է և թոշակառու հայրը, ունի մշտական բնակության վայր, ի սկզբանե խոստովանել է հանցանքը, ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալով աջակցել է վարույթն իրականացնող մարմնին օբյեկտիվ, բազմակողմանի և լրիվ քննություն կատարելուն, զղջացել է կատարածի համար/, ապա կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը արդեն իսկ հաշվի առնվել է դատարանի կողմից ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս,թվարկված մյուս հանգամանքները որոշիչ դեր ունենալ չեն կարող ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս:
Ինչ վերաբերվում է վերաքննիչ բողոքի այն պատճառաբանություններին, որոնցով ամբաստանյալը վիճարկում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կիրառմամբ ՌԴ Մոսկվա քաղաքի, Զամոսկվորեցկի շրջանի ժող.դատարանի 16.06.1997թ. դատավճռով նշանակված պատժի կրումից 12.06.1999թ. կայացված` Արմեն Մնացականի Մանուկյանին 2/երկու/ տարի 1/մեկ/ ամիս ժամկետով պատժի հետագա կրումից պայմանական վաղակետ ազատելու մասին որոշումը վերացնելուն և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 1-ին և 4-րդ մասերի կիրառմամբ` ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Զամոսկվորեցկի շրջանի ժող.դատարանի 16.06.1997թ. դատավճռով նշանակված 6/վեց/ տարի 6/վեց/ ամիս ազատազրկումից չկրած 2/երկու/ տարի 1/մեկ/ ամիս ժամկետից մասնակիորեն 1/մեկ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը նշանակված պատժին գումարելուն, ապա դրանք հիմնավորված են` ելնելով հետևյալ նկատառումներից:
Ա.Մանուկյանը ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Զամոսկվորեցկի շրջանի ժող.դատարանի 16.06.1997թ. դատավճռով՝ ՌԴ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 15-147-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման 6/վեց/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով:
Նա 12.06.1999թ. դատարանի որոշմամբ 2/երկու/ տարի 1/մեկ/ ամիս շուտ պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է պատժի կրումից:
Ա.Մանուկյանը ՀՀ-ում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունը կատարել է 1999թ. սեպտեմբերի 04-ին:
Այլ պետության տարածքում կատարած հանցագործության համար պատիժը կրելուց պայմանական վաղաժամկետ ազատվելու, ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կիրառմամբ` այլ պետությունում պատժի հետագա կրումից պայմանական վաղաժամկետ ազատումը վերացնելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածով նախատեսված կանոններով պատիժ նշանակելու հարցը դատարանը պետք է քննարկեր Հայաստանի Հանրապետության և այլ պետության` տվյալ դեպքում Ռուսաստանի Դաշնության միջև գործող միջազգային-իրավական պայմանագրերի շրջանակներում։
Հայաստանի Հանրապետության և Ռուսաստանի Դաշնության միջև գործում է Քաղաքացիական, ընտանեկան և քրեական գործերով իրավական օգնության և իրավական հարաբերությունների մասին 1993թ. հունվարի 22-ի Մինսկի կոնվենցիան, որը ՀՀ-ի համար ուժի մեջ է մտել 1994թ. դեկտեմբերի 21-ից և դրան կից Արձանագրությունը, որը ՀՀ-ի համար ուժի մեջ է մտել 2000թ. հունիսի 09-ից։
Նշված կոնվենցիան կից Արձանագրությամբ լրացվել է 76.1-րդ հոդվածով, որի համաձայն՝
<<Անձին առանձնապես հանցավոր ռեցիդիվիստ ճանաչելու, հանցացործությունը կրկին անգամ կատարելու և պայմանական դատապարտման, դատավճռի կատարումը հետաձգելու կամ պայմանական վաղաժամկետ ազատման հետ կապված պարտականությունների խախտման փաստերը պարզելու հարցերը լուծելիս Պայմանավորվող կողմերի արդարադատության հիմնարկները կարող են ճանաչել և հաշվի առնել այն դատավճիռները, որոնք արձակվել են նախկին ԽՍՀ Միության և նրա կազմի մեջ մտած Միութենական Հանրապետությունների դատարանների /տրիբունալերի/, ինչպես նաև Պայմանավորվող կողմերի դատարանների կողմից>>։
Վերոնշյալ հարցերի կարգավորման համար դրույթներ են նախատեսված նաև 2003թ. օգոստոսի 1-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածում, որի համաձայն`
<<1.Օտարերկրյա պետության դատարանի դատավճիռը կարող է հաշվի առնվել, եթե Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացին, օտարերկրյա քաղաքացին կամ քաղաքացիություն չունեցող անձը դատապարտվել է Հայաստանի Հանրապետության տարածքից դուրս կատարած հանցանքի համար և կրկին հանցանք է կատարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքում:
2. Սույն հոդվածի առաջին մասին համապատասխան հանցագործությունների ռեցիդիվը, չկրած պատիժը կամ օտարերկրյա պետության դատարանի դատավճռի այլ իրավական հետևանքները հաշվի են առնվում նոր հանցանքը որակելիս, պատիժ նշանակելիս, քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելիս>>:
ՀՀ Սահմանադրության 22-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ <<պատասխանատվություն սահմանող կամ պատասխանատվությունը խստացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի>>, իսկ 42-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ <<անձի իրավական վիճակը վատթարացնող օրենքները և այլ իրավական ակտերը հետադարձ ուժ չունեն>>։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<արարքի հանցավորությունը և պատժելիությունը որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով>>։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ <<արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի>>:
Նկատի ունենալով, որ ինչպես 1993թ. Կոնվենցիային կից Արձանագրության 76.1-րդ հոդվածը, այնպես էլ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածը պատիժը խստացնող և հանցանք կատարած անձի վիճակը վատթարացնող նորմատիվ իրավական ակտեր են, դրանք հետադարձ ուժ ունենալ չեն կարող և Ա.Մանուկյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը լուծելիս կիրառելի չեն, քանի որ վերջինս ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Զամոսկվորեցկի շրջանի ժող.դատարանի կողմից դատապարտվել է 16.06.1997թ., իսկ ՌԴ-ում պատժի կրումից պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է 12.06.1999թ., այսինքն մինչև Կոնվենցիայի վերոնշյալ դրույթի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ հոդվածի ուժի մեջ մտնելը։
Բացի այդ, նկատի ունենալով, որ Ա.Մանուկյանը ՌԴ Մոսկվայի մարզի Վիդնոյե քաղաքի դատարանի կողմից 26.06.2003թ. դատավճռով դատապարտվելուց հետո, ՀՀ-ում մեղավոր է ճանաչվել մեկ այլ հանցանքի համար` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, որը նա կատարել է նախքան առաջին գործով դատավճիռ կայացնելը, առաջին ատյանի դատարանը վերջինիս նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակեր հանցանքների համակցությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կիրառմամբ` պատիժները լրիվ կամ մասնակի գումարելու սկզբունքով: Այս դեպքում վերջնական պատժի ժամկետին պետք է հաշվակցվեր առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը, որը կազմում է 6/վեց/ տարի 11/տասնմեկ/ ամիս 28/քսանութ/ օր: Մինչդեռ, առաջին ատյանի դատարանն անհասկանալի պատճառներով Ա.Մանուկյանի պատժի ժամկետի մեջ հաջորդաբար հաշվակցել է 2 տարբեր պատժաչափեր` 6/վեց/ տարի 11/տասնմեկ/ ամիս 28/քսանութ/ օր և 7/յոթ/ տարի 3/երեք/ օր և սահմանել է երկու վերջնական պատիժներ` 4/չորս/ տարի 2/երկու/ օր և 3/երեք/ տարի 11/տասնմեկ/ ամիս 27/քսանյոթ/ օր:
Միևնույն ժամանակ, պետք է նկատի ունենալ նաև, որ ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանի նկատմամբ կիրառելի է նաև <<ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ ԱԺ 26.05.2011թ. որոշման 8-րդ կետի 5-րդ ենթակետը և սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերջինիս պատժաչափի չկրած մասը պետք է կրճատվի մեկ քառորդով:
Այսպիսով, հաշվի առնելով վերոնշյալ հանգամանքները, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է բավարարման մասնակիորեն, իսկ դատարանի դատավճիռը պետք է բեկանել և փոփոխել` նկատի ունենալով, որ վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանի կողմից թույլ են տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք հանգեցրել են դատական սխալի:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395,397-րդ և 399-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակիորեն:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. հուլիսի 29-ի դատավճիռն ըստ մեղադրանքի Արմեն Մնացականի Մանուկյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` բեկանել և փոփոխել պատժի մասով.
Արմեն Մնացականի Մանուկյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտել ազատազրկման 5/հինգ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով` առանց գուքի բռնագրավման:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կիրառմամբ` ՌԴ Բելգորոդ քաղաքի Սվերդլովսկի շրջանային դատարանի 27.02.2004թ. որոշմամբ նշանակված 7/յոթ/ տարի ժամկետով ազատազրկումը և նույն որոշմամբ նշանակված 5/հինգ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը մասնակիորեն գումարելու միջոցով նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 9/ինը/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի կիրառմամբ` պատժի ժամկետի մեջ հաշվակցել ՌԴ Բելգորոդ քաղաքի Սվերդլովսկի շրջանային դատարանի 27.02.2004թ. որոշմամբ սահմանված և կրած պատիժը` ազատազրկում 6/վեց/ տարի 11/տասնմեկ/ ամիս 28/քսանութ/ օր ժամկետով և Ա.Մանուկյանին թողնել կրելու ազատազրկում 2/երկու/ տարի 6/վեց/ ամիս 2/երկու/ օր ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանի պատժի սկիզբը հաշվել 2010թ. նոյեմբերի 01-ից:
Ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնել անփոփոխ մինչև սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին:
Իսկականի հետ ճիշտ է՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
Գործ ԵԿԴ/0101/01/11
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը
Նախագահությամբ դատավոր` Արմեն Բեկթաշյանի
քարտուղարությամբ` Լուսինե Ղամբարյանի
մասնակցությամբ` մեղադրող` Մնացական Շահգալդյանի
2011 թվականի հուլիսի 29-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Արմեն Մնացականի Մանուկյանի` ծնված 07.02.1961 թվականին Գյումրի քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնալուծված, խնամքին 1 անձ, չի աշխատում, նախկինում դատված`
1. ՌԴ Մոսկա քաղաքի, Զամոսկվորեցկի շրջանի ժող. դատարանի 16.06.1997 թվականի դատավճռով` ՌԴ քրեական օրենսգրքի 147 հոդվածի 3-րդ մասով, ՌԴ քրեական օրենսգրքի 15-147 հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման 6 տարի 6 ամիս ժամկետով, 12.06.1999 թվականի որոշմամբ 2 տարի 1 ամիս ժամկետով պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է պատժի կրումից,
2. ՌԴ Մոսկվայի շրջանի Վիդնոյե քաղաքային դատարանի 26.06.2003 թվականի դատավճռով` ՌԴ քրեական օրենսգրքի 30 հոդվածի 3-րդ մասով, ՌԴ քրեական օրենսգրքի 105 հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է ազատազրկման 8 տարի ժամկետով, Սվերդլովսկի շրջանի Բելգորոդի քաղաքային դատարանի 27.02.2004 թվականի որոշմամբ դատապարտվել է ազատազրկման 7 տարի ժամկետով, պատիժը չկրած, Հաշվառված է Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղի 10 շենքի 15 բնակարանում, կալանքի տակ է 01.11.2011 թվականից:
Արմեն Մնացականի Մանուկյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
23.11.2001 թվականի որոշմամբ Արմեն Մնացականի Մանուկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
27.04.2011 թվականի որոշմամբ Արմեն Մնացականի Մանուկյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը վերահաստատվել է:
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Վալերի Սարգսյանի կողմից խաբեությամբ Ալբերտ Խուդոյանի 94.000 ԱՄՆ դոլար գումարը հափշտակելու փաստի առթիվ ՀՀ ներքին գործերի նախարարության քննչական գլխավոր վարչությունում 2001 թվականի փետրվարի 03-ին հարուցվել է թիվ 14102701 քրեական գործը:
2001 թվականի մարտի 06-ի որոշմամբ թիվ 14102701 քրեական գործով Վալերի Բալաբեկի Սարգսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 89 հոդվածի 4-րդ մասով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ: 2001 թվականի հունիսի 29-ի որոշմամբ Վալերի Բալաբեկի Սարգսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել ու լրացվել է և նրան առաջադրվել է նոր մեղադրանք` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 89 հոդվածի 4-րդ մասով:
2001 թվականի հուլիսի 03-ի որոշմամբ թիվ 14102701 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` մինչև մեղադյալ Վալերի Բալաբեկի Սարգսյանին հայտնաբերելը:
2001 թվականի հոկտեմբերի 10-ի որոշմամբ թիվ վերացվել է Նվեր Պողոսյանի և Մասիսի Բաղումյանի նկատմամբ քրական գործի մասը կարճելու և թիվ 14102701 քրեական գործի վարույթը կասեցնելու մասին որոշումները:
Վալերի Սարգսյանի հետ նախնական համաձայնության գալով ուրիշի գույքին խաբեությամբ տիրանալու փաստի առթիվ 2001 թվականի նոյեմբերի 23-ի որոշմամբ Արմեն Մնացականի Մանուկյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 89 հոդվածի 4-րդ մասով: Նույն օրը որոշում է կայացվել Արմեն Մնացականի Մանուկյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում և որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանքը:
Երևան քաղաքի դատախազության ավագ քննիչ Ա.Գրիգորյանի 2002 թվականի փետրվարի 01-ի որոշմամբ թիվ 14102701 քրեական գործով վարույթը կասեցվել է` մինչև մեղադրյալներ Արմեն Մնացականի Մանուկյանին և Վալերի Բալաբեկի Սարգսյանին հայտնաբերելը:
Համաձայն ՌԴ Մոսկվայի մարզի Սերպուխով քաղաքի թիվ 50/3 քննչական մեկուսարանից 04.09.2003 թվականին ստացված հեռախոսագրի` հետախուզվող Արմեն Մնացականի Մանուկյանը ՌԴ Մոսկվայի շրջանի Վիդնոյե քաղաքային դատարանի 26.06.2003 թվականի դատավճռով` ՌԴ քրեական օրենսգրքի 30 հոդվածի 3-րդ մասով, ՌԴ քրեական օրենսգրքի 105 հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է ազատազրկման 8 տարի ժամկետով և պահվում է թիվ 50/3 մեկուսարանում:
Երևան քաղաքի դատախազության ավագ քննիչ Ա.Գրիգորյանի կողմից 2003 թվականի սեպտեմբերի 09-ին որոշում է կայացվել` թիվ 14102701 քրեական գործով հետախուզվող Արմեն Մնացականի Մանուկյանին ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ ՔԿՀ էտապավորելու վերաբերյալ:
ՌԴ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Զվյագինցևի 13.11.2003 թվականի թիվ 25/1-2379-03 գրությամբ մերժվել է Արմեն Մնացականի Մանուկյանին ՀՀ էտապավորելու ՀՀ գլխավոր դատախազության պահանջը, պատճառաբանելով, որ ՌԴ դատարանի կողմից նշանակված պատիժը կրելուց հետո ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից նոր պահանջ ներկայացնելու դեպքում միայն Ա.Մանուկյանի հանձնման հարցը կլուծվի սահմանված կարգով:
Երևան քաղաքի դատախազության ավագ քննիչ Ա.Գրիգորյանի 2004 թվականի օգոստոսի 22-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանին ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 89 հոդվածի 4-րդ մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին 2001 թվականի նոյեմբերի 23-ի որոշումը փոփոխվել է և համապատասխանեցվել է ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետին: Նույն օրը որոշում է կայացվել Արմեն Մնացականի Մանուկյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով որպես մեղադրյալ ներգրավվելու մասին:
2004 թվականի դեկտեմբերի 20-ին թիվ 14102701 քրեական գործով մեղադրյալ Վալերի Բալաբեկի Սարգսյանը հայտնաբերվել ու տեղավորվել է ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկում: Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 14102701 քրեական գործով կասեցված վարույթը վերսկսելու մասին:
Երևան քաղաքի դատախազության ավագ քննիչ Ա.Գրիգորյանի 2005 թվականի մարտի 28-ի որոշմամբ թիվ 14102701 քրեական գործից մեղադրյալ Արմեն Մնացականի մանուկյանի վերաբերյալ ման անջատվել է առանձին վարույթում և անջատված մասին տրվել է 14102701/1 համարը:
Երևան քաղաքի դատախազության ավագ քննիչ Ա.Գրիգորյանի 2005 թվականի ապրիլի 20-ի որոշմամբ թիվ 14102701/1 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` մինչև կասեցման հիմք հանդիսացող հանգամանքների վերանալը:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ համայնքների առաջին ատյանի դատարանի 2005 թվականի հունիսի 16-ի դատավճռով Վալերի Բալաբեկի Սարգսյանի վերաբերյալ կայացվել է մեղադրական դատավճիռ:
2007 թվականի նոյեմբերի 09-ի որոշմամբ թիվ 14102701/1 քրեական գործի ըստ մեղադրանքի Արմեն Մնացականի Մանուկյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, կասեցված վարույթն ուղարկվել է ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչություն` նախաքննությունը շարունակելու համար:
2010 թվականի նոյեմբերի 01-ին Արմեն Մնացականի Մանուկյանը ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Սոկոլինայա Գոռա շրջանի ՆԳ բաժնի կողմից հայտնաբերվել ու ձերբակալվել է:
2011 թվականի ապրիլի 24-ին Արմեն Մնացականի Մանուկյանը ՌԴ-ից էտապավորվել է ՀՀ և նույն օրը տեղափոխվել է ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ ՔԿՀ:
2011 թվականի ապրիլի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ 14102701/1 քրեական գործի կասեցված վարույթը վերսկսելու մասին:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի ապրիլի 27-ի որոշմամբ Արմեն Մնացականի Մանուկյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանվորումը թողնվել է անփոփոխ:
Արմեն Մնացականի Մանուկյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա խաբեության և վuտահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի առանձնապես խոշոր չափերով գույքը հափշտակելով կատարել է խարդախություն, այն է` 1999 թվականի սեպտեմբեր ամսվա սկզբներին Արմեն Մնացականի Մանուկյանն իր ընկեր Վալերի Բալաբեկի Սարգսյանի միջոցով ծանոթացել է Աշոտ Ռաֆիկի Կրոյանի հետ և տեղեկանալով, որ Ա.Կրոյանը ցանականում է 22.000 ԱՄՆ դոլար գումարով վաճառել իր անձնական օգտագործման ՙԼինկոլն Մարկ-8՚ մնակնիշի ավտոմեքենան` Արմեն Մանուկյանը Վայերի Սարգսյանի հետ միասին, մի քանի օրերի ընթացքում, կեղծ խոստումներ տալով` համոզել են Ա.Կրոյանին և նրա կնոջը` Անժելա Սարգսյանին, որպեսզի նշված ավտոմեքենան վաճառեն իրենց և խոստացել են գումարը վճարել չորս օրվա ընթացքում: Այնուհետև` 1999 թվականի սեպտեմբերի 4-ին, Արմեն Մանուկյանը, նշված ավտոմեքենան խաբեությամբ հափշտակելու և դրանով Մոսկվա քաղաք գնալու հարցի շուրջ նախապես համաձայնության գալով Վալերի Սարգսյանի հետ, Աշոտ Կրոյանից վարելու լիազորագրով վերցրել է ավտոմեքենան ու նույն օրը Վ.Սարգսյանի հետ նշված ավտոմեքենայով գնացել են ՌԴ Մոսկվա քաղաք` հետագայում չվճարելով ավտոմեքենայի արժեքը: Այսպիսով, Ա.Մանուկյանը Ա.Կրոյանից ստանալով նշված ավտոմեքենան և այն վարելու լիազորագիրը` չարաշահել է վերջինիս վստահությունը և խարդախությամբ տիրացել է առանձնապես խոշոր չափերի հասնող 11.747.120 դրամի համարժեք 22.000 ԱՄՆ դոլար արժողության ավտոմեքենային:
2011 թվականի մայիսի 23-ին թիվ 14102701/1 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Ամբաստանյալ` Արմեն Մնացականի Մանուկյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր ճանաչեց և ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 1999 թվականի սեպտեմբեր ամսին իր ընկեր Վալերի Սարգսյանը տեղեկանալով, որ ինքը մեկնելու է ՌԴ Մոսկվա քաղաք իրեն առաջարկել է, որպեսզի խաբեությամբ հափշտակեն Աշոտ Կրոյանի ավտոմեքենան և միասին ավտոմեքենայով գնան Ռուսաստանի Դաշնություն: Այնուհետև Վալերի Սարգսյանն իրեն ծանոթացրել է Աշոտ Կրոյանի հետ և Վ.Սարգսյանի հետ պայմանավորվածության համաձայն ինքն Աշոտ Կրոյանին ասել է, որ կգնի նրա 22.000 ԱՄՆ դոլար արժողության ավտոմեքենան և գումարը կվճարի չորս օրվա ընթացքում: Նույնիսկ Աշոտի ու նր ակնոջ մոտ վստահություն ներշնչելու համար Վալերայի հետ ցույց են տվել ինչ-որ ամերիկյան բանկի վճարաթուղթ, հավաստիացնելով, որ դրանում գումար կա և ավտոմեքենայի լիազորագիրը տրամադրելուց հետո իրենք չորս օրվա ընթացքում գումարը կվճարեն: 1999 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Աշոտ Կրոյանն իրեն է տվել ՙԼինկոլն Մարկ-8՚ մակնիշի ավտոմեքենան վարելու լիազորագիր և արդեն նախապես համաձայնության գալով Վալեր Սարգսյանի հետ ավտոմեքենան խաբեությամբ հափշտակելու հարցի շուրջ, նույն օրը հափշտակել են այն և ավտոմեքենայով դուրս են եկել Հայաստանից ու գնացել ՌԴ Մոսկվա քաղաք, իսկ նոյեմբեր ամսին Վալերան իրեն ասել է, որ ավոտմեքենան վաճառել է, սակայն ավտոմեքենայի վաճառքի գումարից Վալերան իրեն չի տվել և իրեն չի էլ հետաքրքրել դա, քանի որ ինքն արդեն աշխատանք է ունեցել ու գումար է վաստակել: Ավտոմեքենան վերցնելու հենց սկզբից իրենք նպատակ են ունեցել դրանով գնալ ՌԴ` իբր հետո գումարը վճարելու նպատակով: Կատարած արարքի համար զղչում է և պատրաստ է վերականգնել տուժողին պատճառված վնասը մաս առ մաս վճարելով:
Ամբաստանյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանի կատարած հանցանքը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, հիմնավորվել են նաև հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող` Աշոտ Ռաֆիկի Կրոյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ իր ծանոթ Վալերի Սրագսյանի հետ տեղի ունեցած խոսակցության ժամանակ հայտնել է, որ գումարի կարիք ունի և ցանկանում է վաճառել անձնական օգտագործման ՙԼինկոլն Մարկ-8՚ մակնիշի ավտոմեքենան: 1999 թվականի սեպտեմբեր ամսվա սկզբներին Վալերի Սարգսյանը իրեն ծանոթացրել է Արմեն Մանուկյանի հետ և նրան ներկայացրել` որպես իր ՙԼինկոլն Մարկ-8՚ մակնիշի ավտոմեքենային գնորդի: Սարգսյանն ու նրա ընկերը գումար չեն ունեցել, սակայն վերջինս իրեն ցույց տալով ինչ-որ ՙԱմերիկյան էքսպրես՚ տեսակի վճարման հանձնարարագիր, հավաստիացրել է, որ դրանով Մոսկվայում բանկից կարող է գումար ստանալ և ավտոմեքենայի գումարը` 22.000 ԱՄՆ դոլարը, չորսի հինգ օրերի ընթացքում կփոխանցի իր հաշվին: Հավատալով նրանց խոստումներին և չմտածելով, որ Վալերի Սարգսյանը կարող է իրեն խաբել և Արմենի հետ ավտոմեքենան հափշտակել, նրանց հետ 1999 թվականին սեպտեմբերի 4-ին գնացել է Կենտրոն նոտարական գրասենյակ ու Արմեն Մանուկյանի անունով տվել նոտարական կարգով հաստատված ավտոմեքենան վարելու հավատարմագիրն ու ավտոմեքենան հանձնել է նրան` առանց օտարելու իրավունքի: Դրանից հետո, իր իմանալով Արմեն Մանուկյանը մեկնել է Մոսկվա և ինքը չի կարողացել գտնել ոչ Արմեն Մանուկյանին և ոչ էլ պարզել ավտոմեքենայի գտնվելու տեղը, իսկ Վալերի Սրագսյանից բազմիցս փորձել է ստանալ ավտոմեքենայի գումարը, բայց վերջինս միշտ խոստացել է մի քանի օրից գումարը տալ, սակայն այդպես էլ մինչ օրս որևէ գումար իրեն չի տվել: Իր ավտոմեքենան հափշտակելով Արմեն Մանուկյանը և Վալերի Սարգսյանն իրեն պատճառել են 22.000 ԱՄՆ դոլալի նյութական վնաս և ինքը պահանջում է, որպեսզի նրանք վերականգնեն իրեն պատճառված վնասը:
Վկա` Անժելա Գուրգենի Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է տուժող Աշոտ Կրոյանի կինը և համատեղ բնակվում են Երևան քաղաքի Նորքի այգիներ 234/5 տանը: 1999 թվականի սեպտեմբեր ամսվա սկզբներին իրենց տուն են եկել իր ամուսնու ծանոթ Վալերի Սարգյանը և Արմեն Մանուկյանի հետ և վերջինիս ներկայացրել որպես Մոսկվայում բնակվող մեծահարուստ անձնավորություն, որը զբաղվում է բիզնեսով: Նրանց գնալուց հետո ամուսինն իրեն ասել է, որ Արմեն Մանուկյանը ցանկանում է գնել իրենց ավտոմեքենան, գնալ Մոսկվա քաղաք և ավտոմեքենայի արժեքն այնտեղից փոխանցել 3-4 օրվա ընթացքում: Վալերի Սարգսյանն էլ իր հերթին վստահեցրել է, որ Արմեն Մանուկյանն անպայման 22.000 ԱՄՆ դոլարը կվճրի և որպես երաշխիք ասել, որ չվճարելու դեպքում ինքը կարող է ՙՄանկական աշխարհ՚ խանութի պահեստից` որպես այնտեղի տնօրեն, տալ ՙԿրիո-Կրեմլյովսկայա՚ տեսակի օղիներ` ավտոմեքենայի արժեքի դիմաց: Այնուհետև, ամուսինը, վստահելով Վալերի Սարգսյանին և Արմեն Մանուկյանին, ավտոմեքենան վարելու իրավունք վերապահող հավատարմագրով Արմեն Մանուկյանին է տվել ՙԼինկոլն Մարկ-8՚ մակնիշի ավտոմեքենան` գումարը մի քանի օրից վճարելու պայմանով: Դրանից հետո ինքն այլևս Արմեն Մանուկյանին և Վալերի Սարգսյանին չի տեսել և փաստորեն, նրան խաբելով իր ամուսնուն ու չարաշահելով նրա վստահությունը ավտոմեքենայի գումարը այդպես էլ չեն վճարել:
Այլ փաստաթղթերով իրեղեն ապացույց ճանաչելու որոշմամբ, համաձայն որի Աշոտ Կրոյանի կողմից ՙԼինկոլն Մարկ-8՚ մակնիշի, Օ265ԿՍ77 պետահամարանիշի ավտոմեքենան Արմեն Մանուկյանի վարելու իրավունքով 04.09.1999 թվականին տրված հավատարմագիրը թիվ 14102701 քրեական գործով ճանաչվել է իրեղեն ապացույց և կցվել գործին:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ համայնքների առաջին ատյանի դատարանի 16.06.2005 թվականի դատավճռով, համաձայն որի, թիվ 14102701 քրեական գործով Վալերի Բալաբեկի Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 178 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 205 հոդվածի 1-ին մասով, բացի այդ Վալերի Սարգսյանը Արմեն Մանուկյանի հետ նախնական համաձայնությամբ հայտնել են տուժող Աշոտ Կրոյանին, որ ցանկանում են գնել նրան պատկանող ՙԼինկոլն Մարկ-8՚ մակնիշի ավտոմեքենան, մի քանի օրից վճարելով դրա արժեքը` 22.000 ԱՄՆ դոլար գումարը, հավատ ներշնչելու համար Ա.Կրոյանին են ներկայացրել ինչ-որ վճարման հանձնարարագիր, ըստ որի, դրանով Մոսկվա քաղաքում հնարավոր է ստանալ այդ գումարն ու հանձնել Կրոյանին: Այդ եղանակով, չարաշահելով Կրոյանի վստահությունը, 1999 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Ա.Կրոյանի կողմից ավտոմեքենան վարելու հավատարմագիր է տվել Արմեն Մանուկյանին ու նրանց է հանձնել 11.747.120 ՀՀ դրամին համարժեք 22.000 ԱՄՆ դոլար արժողության ավտոմեքենան, որին նրանք խարդախությամբ տիրացել են` Ա.Կրոյանին պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի հասնող գույքային վնաս:
Դատաքննությամբ հիմնավորվեց, որ Արմեն Մնացականի Մանուկյանը խաբեության և վuտահությունը չարաշահելու եղանակով հափշտակելով ուրիշի առանձնապես խոշոր չափերով գույքը, կատարել է խարդախություն, այն է` ամբաստանյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանն իր ընկեր Վալերի Բալաբեկի Սարգսյանի միջոցով 1999 թվականի սեպտեմբեր ամսվա սկզբներին ծանոթացել է գործով տուժող Աշոտ Ռաֆիկի Կրոյանի հետ և տեղեկանալով, որ Ա.Կրոյանը ցանականում է 22.000 ԱՄՆ դոլար գումարով վաճառել իր անձնական օգտագործման ՙԼինկոլն Մարկ-8՚ մնակնիշի ավտոմեքենան` Արմեն Մանուկյանը և Վայերի Սարգսյանը միասին, մի քանի օրերի ընթացքում գնալով Ա.Կրոյանի տուն և կեղծ խոստումներ տալով` համոզել են Ա.Կրոյանին ու նրա կնոջը` գործով վկա Անժելա Սարգսյանին, որպեսզի նշված ավտոմեքենան վաճառեն իրենց և խոստացել են գումարը վճարել չորս օրվա ընթացքում: Այնուհետև` 1999 թվականի սեպտեմբերի 4-ին, Արմեն Մանուկյանը, նշված ավտոմեքենան խաբեությամբ հափշտակելու և դրանով Մոսկվա քաղաք գնալու հարցի շուրջ նախապես համաձայնության գալով Վալերի Սարգսյանի հետ, Աշոտ Կրոյանից վարելու լիազորագրով վերցրել է ավտոմեքենան ու նույն օրը Վ.Սարգսյանի հետ նշված ավտոմեքենայով գնացել են ՌԴ Մոսկվա քաղաք: Ա.Մանուկյանը և Վ.Սարգսյանը չվճարելով ավտոմեքենայի արժեքը Ա.Կրոյանին պատճառել են առանձնապես խոշոր չափերի հասնող` 22.000 ԱՄՆ դոլար գումարի համարժեք 11.747.120 ՀՀ դրամի նյութական վնաս: Հետագայում` քննությամբ չպարզված օրը Վ.Սարգսյանը տուժող Ա.Կրոյանին պատկանող ՙԼինկոլն Մարկ-8՚ մնակնիշի ավտոմեքենան վաճառել է քննությամբ չպարզված անձի:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Այսպիսով, ընդհանուր կարգով սահմանված դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանն ապացուցված է համարում, որ ամբաստանյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանը խաբեության և վuտահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի առանձնապես խոշոր չափերով գույքը հափշտակելով կատարել է խարդախություն` որպիսի արարքի համար նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի չափը և տեսակը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
Ամբաստանյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանը անկեղծորեն խոստովանեց և զղջաց կատարած արարքի համար, նախկինում եղել է երկու անգամ դատապարտված, պատիժը չկրած:
Պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ չկան:
Որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը դիտում է հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 6-րդ մասի 3-րդ կետը սահմանում է` ՙԵթե պատժի չկրած մասի ընթացքում դատապարտյալը կատարում է դիտավորյալ հանցանք, ապա դատարանը նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակում սույն օրենսգրքի 67-րդ հոդվածով նախատեսված կանոններով: Նույն կանոններով պատիժ է նշանակվում, եթե կատարվել է անզգույշ հանցանք, և դատարանը վերացնում է պայմանական վաղաժամկետ ազատումը՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է` ՙԵթե դատավճիռ կայացնելուց հետո, բայց մինչև պատժի լրիվ կրելը դատապարտյալը նոր հանցանք է կատարել, ապա դատարանը նոր դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն գումարում է նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը՚:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ դատավճիռների համակցությամբ վերջնական պատիժը, եթե դա կապված չէ ազատազրկման հետ, չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի ընդհանուր մասով պատժի տվյալ տեսակների համար սահմանված առավելագույն չափը:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասը սահմանում է, որ դատավճիռների համակցությամբ վերջնական պատիժը պետք է ավելի մեծ լինի ինչպես նոր հանցագործության համար նշանակված պատժից, այնպես էլ նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասից:
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև ամբաստանյալի կողմից ծանր հանցանք կատարած լինելու հանգամանքը, ղեկավարվելով օրինականության, արդարության, պատժի անհատականացման սկզբունքներով, դատարանը հանգում է այն համոզման, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76 հոդվածի 6-րդ մասի կիրառմամբ պետք է վերացնել 12.06.1999 թվականին կայացված` Արմեն Մնացականի Մանուկյանին 2 տարի 1 ամիս ժամկետով պատժի հետագա կրումից պայմանական վաղակետ ազատելու մասին որոշումը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67 հոդվածի 1-ին և 4-րդ մասերի կիրառմամբ, նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը նշանակված պատժին մասնակի գումարելու միջոցով, քանի որ դրանով հնարավոր կլինի հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձանց ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67 հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի կիրառմամբ ամբաստանյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկման ձևով` դատավճիռների համակցությամբ պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով:
Սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանին մեղադրանք է առաջադրվել նախկին` 07.03.1961 թվականին Գերագույն Խորհրդի կողմից ընդունված քրեական օրենսգրքի 89 հոդվածի 4-րդ մասով, որի սանկցիան նախատեսել է հետևյալ պատժատեսակը` ազատազրկում` չորսից մինչև տասը տարի ժամկետով` անձնական գույքի բռնագրավմամբ՚:
ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիան նախատեսում է հետևյալ պատժատեսակը` ՙազատազրկում` չորսից մինչև ութ տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածը սահմանում է` ՙԱրարքի հանցավորությունը և պատժելիությունը որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով: Հանցանքը կատարելու ժամանակ է համարվում հանրության համար վտանգավոր գործողությունը (անգործությունը) իրականացնելու ժամանակը՝ անկախ հետևանքները վրա հասնելու պահից՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածը սահմանում է` ՙԱրարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն՝ տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում՝ այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն: Արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի: Պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժամանակ պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող օրենքը հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը՚:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանը հանցանքը կատարել է 1999 թվականի սեպտեմբերի 04-ին` մինչև ՀՀ նոր քրեական օրենսգրքի ուժի մեջ մտնելը և նրա կատարած հանցանքի համապատասխան հոդվածի սանկցիան նախատեսել է չորսից մինչև տասը տարի ժամկետով` անձնական գույքի բռնագրավմամբ՚, իսկ նոր քրեական օրենսգրքով նրա կատարած հանցանքի համապատասխան հոդվածի սանկցիան նախատեսել է ազատազրկում` չորսից ութ տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա՚, և նկատի ունենալով նաև այն հանգամանքը, որ պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժամանակ պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող օրենքը հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը, ուստի դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով` ՙազատազրկում` չորսից մինչև ութ տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա՚:
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69 հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն, նշանակվելիք պատժին պետք է հաշվակցել Արմեն Մնացականի Մանուկյանի ազատազրկման վայրում գտնվելու 6 /վեց/ տարի 11 /տասնմեկ/ ամիս 28 /քսանութ/ օր ժամկետը:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ տուժող Աշոտ Կրոյանին պատճառված վնասը չի վերականգնվել, ուստի դատարանը գտնում է, որ պատճառված վնասի` 11.747.120 /տասնմեկ միլիոն յոթ հարյուր քառասունյոթ հազար մեկ հարյուր քսան/ ՀՀ դրամ գումարի չափով կալանք դնել Արմեն Մնացականի Մանուկյանին պատկանող անշարժ և շարժական գույքերի, ինչպես նաև դրամական միջոցների վրա, մինչև
Դատարանը քննարկելով ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է թողնել անփոփոխ:
Տուժող Աշոտ Ռաֆիկի Կրոյանին պետք է վերապահել քաղաքացիական հայցի իրավունք:
Եզրափակիչ մաս.
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360 հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց`
Արմեն Մնացականի Մանուկյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և նրան դատապարտել ազատազրկման 5 /հինգ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76 հոդվածի 6-րդ մասի կիրառմամբ վերացնել 12.06.1999 թվականին կայացված` Արմեն Մնացականի Մանուկյանին 2 տարի 1 ամիս ժամկետով պատժի հետագա կրումից պայմանական վաղակետ ազատելու մասին որոշումը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67 հոդվածի 1-ին և 4-րդ մասերի կիրառմամբ` ՌԴ Մոսկվա քաղաքի, Զամոսկվորեցկի շրջանի ժող. դատարանի 16.06.1997 թվականի դատավճռով նշանակված 6 վեց/ տարի 6 /վեց/ ամիս ազատազրկումից չկրած 2 /երկու/ տարի 1 /մեկ/ ամիս ժամկետից մասնակիորեն գումարել 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ազատազրկումը/:
Սվերդլովսկի շրջանի Բելգորոդի քաղաքային դատարանի 27.02.2004 թվականի որոշմամբ նշանակված և կրած 7 /յոթ/ տարի ազատազրկումից մասնակիորեն գումարել 4 /չորս/ տարի ազատազրկումը:
Նշված պատժի մեջ հաշվակցել ազատազրկման վայրում գտնվելու 6 /վեց/ տարի 11 /տասնմեկ/ ամիս 28 /քսանութ/ օր ժամկետը և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի 2 /երկու/ օր ժամկետով:
Նշված պատժի մեջ հաշվակցել ազատազրկման վայրում գտնվելու 7 /յոթ/ տարի 3 /երեք/ օր ժամկետը և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի 11 /տասնմեկ/ ամիս 27 /քսանյոթ/ օր ժամկետով:
Արմեն Մնացականի Մանուկյանի պատժի սկիզբը հաշվել 01.11.2010 թվականից, խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ:
Տուժող Աշոտ Ռաֆիկի Կրոյանին վերապահել քաղաքացիական հայցի իրավունք:
Պատճառված վնասի` 11.747.120 /տասնմեկ միլիոն յոթ հարյուր քառասունյոթ հազար մեկ հարյուր քսան/ ՀՀ դրամ գումարի չափով կալանք դնել Արմեն Մնացականի Մանուկյանին պատկանող անշարժ և շարժական գույքերի, ինչպես նաև դրամական
Սույն դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկ ամսվա ընթացքում:
ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը
Նախագահությամբ դատավոր` Արմեն Բեկթաշյանի
քարտուղարությամբ` Լուսինե Ղամբարյանի
մասնակցությամբ` մեղադրող` Մնացական Շահգալդյանի
2011 թվականի հուլիսի 29-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Արմեն Մնացականի Մանուկյանի` ծնված 07.02.1961 թվականին Գյումրի քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնալուծված, խնամքին 1 անձ, չի աշխատում, նախկինում դատված`
1. ՌԴ Մոսկա քաղաքի, Զամոսկվորեցկի շրջանի ժող. դատարանի 16.06.1997 թվականի դատավճռով` ՌԴ քրեական օրենսգրքի 147 հոդվածի 3-րդ մասով, ՌԴ քրեական օրենսգրքի 15-147 հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման 6 տարի 6 ամիս ժամկետով, 12.06.1999 թվականի որոշմամբ 2 տարի 1 ամիս ժամկետով պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է պատժի կրումից,
2. ՌԴ Մոսկվայի շրջանի Վիդնոյե քաղաքային դատարանի 26.06.2003 թվականի դատավճռով` ՌԴ քրեական օրենսգրքի 30 հոդվածի 3-րդ մասով, ՌԴ քրեական օրենսգրքի 105 հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է ազատազրկման 8 տարի ժամկետով, Սվերդլովսկի շրջանի Բելգորոդի քաղաքային դատարանի 27.02.2004 թվականի որոշմամբ դատապարտվել է ազատազրկման 7 տարի ժամկետով, պատիժը չկրած, Հաշվառված է Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղի 10 շենքի 15 բնակարանում, կալանքի տակ է 01.11.2011 թվականից:
Արմեն Մնացականի Մանուկյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
23.11.2001 թվականի որոշմամբ Արմեն Մնացականի Մանուկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
27.04.2011 թվականի որոշմամբ Արմեն Մնացականի Մանուկյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը վերահաստատվել է:
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Վալերի Սարգսյանի կողմից խաբեությամբ Ալբերտ Խուդոյանի 94.000 ԱՄՆ դոլար գումարը հափշտակելու փաստի առթիվ ՀՀ ներքին գործերի նախարարության քննչական գլխավոր վարչությունում 2001 թվականի փետրվարի 03-ին հարուցվել է թիվ 14102701 քրեական գործը:
2001 թվականի մարտի 06-ի որոշմամբ թիվ 14102701 քրեական գործով Վալերի Բալաբեկի Սարգսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 89 հոդվածի 4-րդ մասով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ: 2001 թվականի հունիսի 29-ի որոշմամբ Վալերի Բալաբեկի Սարգսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել ու լրացվել է և նրան առաջադրվել է նոր մեղադրանք` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 89 հոդվածի 4-րդ մասով:
2001 թվականի հուլիսի 03-ի որոշմամբ թիվ 14102701 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` մինչև մեղադյալ Վալերի Բալաբեկի Սարգսյանին հայտնաբերելը:
2001 թվականի հոկտեմբերի 10-ի որոշմամբ թիվ վերացվել է Նվեր Պողոսյանի և Մասիսի Բաղումյանի նկատմամբ քրական գործի մասը կարճելու և թիվ 14102701 քրեական գործի վարույթը կասեցնելու մասին որոշումները:
Վալերի Սարգսյանի հետ նախնական համաձայնության գալով ուրիշի գույքին խաբեությամբ տիրանալու փաստի առթիվ 2001 թվականի նոյեմբերի 23-ի որոշմամբ Արմեն Մնացականի Մանուկյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 89 հոդվածի 4-րդ մասով: Նույն օրը որոշում է կայացվել Արմեն Մնացականի Մանուկյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում և որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանքը:
Երևան քաղաքի դատախազության ավագ քննիչ Ա.Գրիգորյանի 2002 թվականի փետրվարի 01-ի որոշմամբ թիվ 14102701 քրեական գործով վարույթը կասեցվել է` մինչև մեղադրյալներ Արմեն Մնացականի Մանուկյանին և Վալերի Բալաբեկի Սարգսյանին հայտնաբերելը:
Համաձայն ՌԴ Մոսկվայի մարզի Սերպուխով քաղաքի թիվ 50/3 քննչական մեկուսարանից 04.09.2003 թվականին ստացված հեռախոսագրի` հետախուզվող Արմեն Մնացականի Մանուկյանը ՌԴ Մոսկվայի շրջանի Վիդնոյե քաղաքային դատարանի 26.06.2003 թվականի դատավճռով` ՌԴ քրեական օրենսգրքի 30 հոդվածի 3-րդ մասով, ՌԴ քրեական օրենսգրքի 105 հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է ազատազրկման 8 տարի ժամկետով և պահվում է թիվ 50/3 մեկուսարանում:
Երևան քաղաքի դատախազության ավագ քննիչ Ա.Գրիգորյանի կողմից 2003 թվականի սեպտեմբերի 09-ին որոշում է կայացվել` թիվ 14102701 քրեական գործով հետախուզվող Արմեն Մնացականի Մանուկյանին ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ ՔԿՀ էտապավորելու վերաբերյալ:
ՌԴ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Զվյագինցևի 13.11.2003 թվականի թիվ 25/1-2379-03 գրությամբ մերժվել է Արմեն Մնացականի Մանուկյանին ՀՀ էտապավորելու ՀՀ գլխավոր դատախազության պահանջը, պատճառաբանելով, որ ՌԴ դատարանի կողմից նշանակված պատիժը կրելուց հետո ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից նոր պահանջ ներկայացնելու դեպքում միայն Ա.Մանուկյանի հանձնման հարցը կլուծվի սահմանված կարգով:
Երևան քաղաքի դատախազության ավագ քննիչ Ա.Գրիգորյանի 2004 թվականի օգոստոսի 22-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանին ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 89 հոդվածի 4-րդ մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին 2001 թվականի նոյեմբերի 23-ի որոշումը փոփոխվել է և համապատասխանեցվել է ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետին: Նույն օրը որոշում է կայացվել Արմեն Մնացականի Մանուկյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով որպես մեղադրյալ ներգրավվելու մասին:
2004 թվականի դեկտեմբերի 20-ին թիվ 14102701 քրեական գործով մեղադրյալ Վալերի Բալաբեկի Սարգսյանը հայտնաբերվել ու տեղավորվել է ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկում: Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 14102701 քրեական գործով կասեցված վարույթը վերսկսելու մասին:
Երևան քաղաքի դատախազության ավագ քննիչ Ա.Գրիգորյանի 2005 թվականի մարտի 28-ի որոշմամբ թիվ 14102701 քրեական գործից մեղադրյալ Արմեն Մնացականի մանուկյանի վերաբերյալ ման անջատվել է առանձին վարույթում և անջատված մասին տրվել է 14102701/1 համարը:
Երևան քաղաքի դատախազության ավագ քննիչ Ա.Գրիգորյանի 2005 թվականի ապրիլի 20-ի որոշմամբ թիվ 14102701/1 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` մինչև կասեցման հիմք հանդիսացող հանգամանքների վերանալը:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ համայնքների առաջին ատյանի դատարանի 2005 թվականի հունիսի 16-ի դատավճռով Վալերի Բալաբեկի Սարգսյանի վերաբերյալ կայացվել է մեղադրական դատավճիռ:
2007 թվականի նոյեմբերի 09-ի որոշմամբ թիվ 14102701/1 քրեական գործի ըստ մեղադրանքի Արմեն Մնացականի Մանուկյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, կասեցված վարույթն ուղարկվել է ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչություն` նախաքննությունը շարունակելու համար:
2010 թվականի նոյեմբերի 01-ին Արմեն Մնացականի Մանուկյանը ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Սոկոլինայա Գոռա շրջանի ՆԳ բաժնի կողմից հայտնաբերվել ու ձերբակալվել է:
2011 թվականի ապրիլի 24-ին Արմեն Մնացականի Մանուկյանը ՌԴ-ից էտապավորվել է ՀՀ և նույն օրը տեղափոխվել է ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ ՔԿՀ:
2011 թվականի ապրիլի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ 14102701/1 քրեական գործի կասեցված վարույթը վերսկսելու մասին:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի ապրիլի 27-ի որոշմամբ Արմեն Մնացականի Մանուկյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանվորումը թողնվել է անփոփոխ:
Արմեն Մնացականի Մանուկյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա խաբեության և վuտահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի առանձնապես խոշոր չափերով գույքը հափշտակելով կատարել է խարդախություն, այն է` 1999 թվականի սեպտեմբեր ամսվա սկզբներին Արմեն Մնացականի Մանուկյանն իր ընկեր Վալերի Բալաբեկի Սարգսյանի միջոցով ծանոթացել է Աշոտ Ռաֆիկի Կրոյանի հետ և տեղեկանալով, որ Ա.Կրոյանը ցանականում է 22.000 ԱՄՆ դոլար գումարով վաճառել իր անձնական օգտագործման ՙԼինկոլն Մարկ-8՚ մնակնիշի ավտոմեքենան` Արմեն Մանուկյանը Վայերի Սարգսյանի հետ միասին, մի քանի օրերի ընթացքում, կեղծ խոստումներ տալով` համոզել են Ա.Կրոյանին և նրա կնոջը` Անժելա Սարգսյանին, որպեսզի նշված ավտոմեքենան վաճառեն իրենց և խոստացել են գումարը վճարել չորս օրվա ընթացքում: Այնուհետև` 1999 թվականի սեպտեմբերի 4-ին, Արմեն Մանուկյանը, նշված ավտոմեքենան խաբեությամբ հափշտակելու և դրանով Մոսկվա քաղաք գնալու հարցի շուրջ նախապես համաձայնության գալով Վալերի Սարգսյանի հետ, Աշոտ Կրոյանից վարելու լիազորագրով վերցրել է ավտոմեքենան ու նույն օրը Վ.Սարգսյանի հետ նշված ավտոմեքենայով գնացել են ՌԴ Մոսկվա քաղաք` հետագայում չվճարելով ավտոմեքենայի արժեքը: Այսպիսով, Ա.Մանուկյանը Ա.Կրոյանից ստանալով նշված ավտոմեքենան և այն վարելու լիազորագիրը` չարաշահել է վերջինիս վստահությունը և խարդախությամբ տիրացել է առանձնապես խոշոր չափերի հասնող 11.747.120 դրամի համարժեք 22.000 ԱՄՆ դոլար արժողության ավտոմեքենային:
2011 թվականի մայիսի 23-ին թիվ 14102701/1 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Ամբաստանյալ` Արմեն Մնացականի Մանուկյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր ճանաչեց և ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 1999 թվականի սեպտեմբեր ամսին իր ընկեր Վալերի Սարգսյանը տեղեկանալով, որ ինքը մեկնելու է ՌԴ Մոսկվա քաղաք իրեն առաջարկել է, որպեսզի խաբեությամբ հափշտակեն Աշոտ Կրոյանի ավտոմեքենան և միասին ավտոմեքենայով գնան Ռուսաստանի Դաշնություն: Այնուհետև Վալերի Սարգսյանն իրեն ծանոթացրել է Աշոտ Կրոյանի հետ և Վ.Սարգսյանի հետ պայմանավորվածության համաձայն ինքն Աշոտ Կրոյանին ասել է, որ կգնի նրա 22.000 ԱՄՆ դոլար արժողության ավտոմեքենան և գումարը կվճարի չորս օրվա ընթացքում: Նույնիսկ Աշոտի ու նր ակնոջ մոտ վստահություն ներշնչելու համար Վալերայի հետ ցույց են տվել ինչ-որ ամերիկյան բանկի վճարաթուղթ, հավաստիացնելով, որ դրանում գումար կա և ավտոմեքենայի լիազորագիրը տրամադրելուց հետո իրենք չորս օրվա ընթացքում գումարը կվճարեն: 1999 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Աշոտ Կրոյանն իրեն է տվել ՙԼինկոլն Մարկ-8՚ մակնիշի ավտոմեքենան վարելու լիազորագիր և արդեն նախապես համաձայնության գալով Վալեր Սարգսյանի հետ ավտոմեքենան խաբեությամբ հափշտակելու հարցի շուրջ, նույն օրը հափշտակել են այն և ավտոմեքենայով դուրս են եկել Հայաստանից ու գնացել ՌԴ Մոսկվա քաղաք, իսկ նոյեմբեր ամսին Վալերան իրեն ասել է, որ ավոտմեքենան վաճառել է, սակայն ավտոմեքենայի վաճառքի գումարից Վալերան իրեն չի տվել և իրեն չի էլ հետաքրքրել դա, քանի որ ինքն արդեն աշխատանք է ունեցել ու գումար է վաստակել: Ավտոմեքենան վերցնելու հենց սկզբից իրենք նպատակ են ունեցել դրանով գնալ ՌԴ` իբր հետո գումարը վճարելու նպատակով: Կատարած արարքի համար զղչում է և պատրաստ է վերականգնել տուժողին պատճառված վնասը մաս առ մաս վճարելով:
Ամբաստանյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանի կատարած հանցանքը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, հիմնավորվել են նաև հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող` Աշոտ Ռաֆիկի Կրոյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ իր ծանոթ Վալերի Սրագսյանի հետ տեղի ունեցած խոսակցության ժամանակ հայտնել է, որ գումարի կարիք ունի և ցանկանում է վաճառել անձնական օգտագործման ՙԼինկոլն Մարկ-8՚ մակնիշի ավտոմեքենան: 1999 թվականի սեպտեմբեր ամսվա սկզբներին Վալերի Սարգսյանը իրեն ծանոթացրել է Արմեն Մանուկյանի հետ և նրան ներկայացրել` որպես իր ՙԼինկոլն Մարկ-8՚ մակնիշի ավտոմեքենային գնորդի: Սարգսյանն ու նրա ընկերը գումար չեն ունեցել, սակայն վերջինս իրեն ցույց տալով ինչ-որ ՙԱմերիկյան էքսպրես՚ տեսակի վճարման հանձնարարագիր, հավաստիացրել է, որ դրանով Մոսկվայում բանկից կարող է գումար ստանալ և ավտոմեքենայի գումարը` 22.000 ԱՄՆ դոլարը, չորսի հինգ օրերի ընթացքում կփոխանցի իր հաշվին: Հավատալով նրանց խոստումներին և չմտածելով, որ Վալերի Սարգսյանը կարող է իրեն խաբել և Արմենի հետ ավտոմեքենան հափշտակել, նրանց հետ 1999 թվականին սեպտեմբերի 4-ին գնացել է Կենտրոն նոտարական գրասենյակ ու Արմեն Մանուկյանի անունով տվել նոտարական կարգով հաստատված ավտոմեքենան վարելու հավատարմագիրն ու ավտոմեքենան հանձնել է նրան` առանց օտարելու իրավունքի: Դրանից հետո, իր իմանալով Արմեն Մանուկյանը մեկնել է Մոսկվա և ինքը չի կարողացել գտնել ոչ Արմեն Մանուկյանին և ոչ էլ պարզել ավտոմեքենայի գտնվելու տեղը, իսկ Վալերի Սրագսյանից բազմիցս փորձել է ստանալ ավտոմեքենայի գումարը, բայց վերջինս միշտ խոստացել է մի քանի օրից գումարը տալ, սակայն այդպես էլ մինչ օրս որևէ գումար իրեն չի տվել: Իր ավտոմեքենան հափշտակելով Արմեն Մանուկյանը և Վալերի Սարգսյանն իրեն պատճառել են 22.000 ԱՄՆ դոլալի նյութական վնաս և ինքը պահանջում է, որպեսզի նրանք վերականգնեն իրեն պատճառված վնասը:
Վկա` Անժելա Գուրգենի Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է տուժող Աշոտ Կրոյանի կինը և համատեղ բնակվում են Երևան քաղաքի Նորքի այգիներ 234/5 տանը: 1999 թվականի սեպտեմբեր ամսվա սկզբներին իրենց տուն են եկել իր ամուսնու ծանոթ Վալերի Սարգյանը և Արմեն Մանուկյանի հետ և վերջինիս ներկայացրել որպես Մոսկվայում բնակվող մեծահարուստ անձնավորություն, որը զբաղվում է բիզնեսով: Նրանց գնալուց հետո ամուսինն իրեն ասել է, որ Արմեն Մանուկյանը ցանկանում է գնել իրենց ավտոմեքենան, գնալ Մոսկվա քաղաք և ավտոմեքենայի արժեքն այնտեղից փոխանցել 3-4 օրվա ընթացքում: Վալերի Սարգսյանն էլ իր հերթին վստահեցրել է, որ Արմեն Մանուկյանն անպայման 22.000 ԱՄՆ դոլարը կվճրի և որպես երաշխիք ասել, որ չվճարելու դեպքում ինքը կարող է ՙՄանկական աշխարհ՚ խանութի պահեստից` որպես այնտեղի տնօրեն, տալ ՙԿրիո-Կրեմլյովսկայա՚ տեսակի օղիներ` ավտոմեքենայի արժեքի դիմաց: Այնուհետև, ամուսինը, վստահելով Վալերի Սարգսյանին և Արմեն Մանուկյանին, ավտոմեքենան վարելու իրավունք վերապահող հավատարմագրով Արմեն Մանուկյանին է տվել ՙԼինկոլն Մարկ-8՚ մակնիշի ավտոմեքենան` գումարը մի քանի օրից վճարելու պայմանով: Դրանից հետո ինքն այլևս Արմեն Մանուկյանին և Վալերի Սարգսյանին չի տեսել և փաստորեն, նրան խաբելով իր ամուսնուն ու չարաշահելով նրա վստահությունը ավտոմեքենայի գումարը այդպես էլ չեն վճարել:
Այլ փաստաթղթերով իրեղեն ապացույց ճանաչելու որոշմամբ, համաձայն որի Աշոտ Կրոյանի կողմից ՙԼինկոլն Մարկ-8՚ մակնիշի, Օ265ԿՍ77 պետահամարանիշի ավտոմեքենան Արմեն Մանուկյանի վարելու իրավունքով 04.09.1999 թվականին տրված հավատարմագիրը թիվ 14102701 քրեական գործով ճանաչվել է իրեղեն ապացույց և կցվել գործին:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ համայնքների առաջին ատյանի դատարանի 16.06.2005 թվականի դատավճռով, համաձայն որի, թիվ 14102701 քրեական գործով Վալերի Բալաբեկի Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 178 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 205 հոդվածի 1-ին մասով, բացի այդ Վալերի Սարգսյանը Արմեն Մանուկյանի հետ նախնական համաձայնությամբ հայտնել են տուժող Աշոտ Կրոյանին, որ ցանկանում են գնել նրան պատկանող ՙԼինկոլն Մարկ-8՚ մակնիշի ավտոմեքենան, մի քանի օրից վճարելով դրա արժեքը` 22.000 ԱՄՆ դոլար գումարը, հավատ ներշնչելու համար Ա.Կրոյանին են ներկայացրել ինչ-որ վճարման հանձնարարագիր, ըստ որի, դրանով Մոսկվա քաղաքում հնարավոր է ստանալ այդ գումարն ու հանձնել Կրոյանին: Այդ եղանակով, չարաշահելով Կրոյանի վստահությունը, 1999 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Ա.Կրոյանի կողմից ավտոմեքենան վարելու հավատարմագիր է տվել Արմեն Մանուկյանին ու նրանց է հանձնել 11.747.120 ՀՀ դրամին համարժեք 22.000 ԱՄՆ դոլար արժողության ավտոմեքենան, որին նրանք խարդախությամբ տիրացել են` Ա.Կրոյանին պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի հասնող գույքային վնաս:
Դատաքննությամբ հիմնավորվեց, որ Արմեն Մնացականի Մանուկյանը խաբեության և վuտահությունը չարաշահելու եղանակով հափշտակելով ուրիշի առանձնապես խոշոր չափերով գույքը, կատարել է խարդախություն, այն է` ամբաստանյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանն իր ընկեր Վալերի Բալաբեկի Սարգսյանի միջոցով 1999 թվականի սեպտեմբեր ամսվա սկզբներին ծանոթացել է գործով տուժող Աշոտ Ռաֆիկի Կրոյանի հետ և տեղեկանալով, որ Ա.Կրոյանը ցանականում է 22.000 ԱՄՆ դոլար գումարով վաճառել իր անձնական օգտագործման ՙԼինկոլն Մարկ-8՚ մնակնիշի ավտոմեքենան` Արմեն Մանուկյանը և Վայերի Սարգսյանը միասին, մի քանի օրերի ընթացքում գնալով Ա.Կրոյանի տուն և կեղծ խոստումներ տալով` համոզել են Ա.Կրոյանին ու նրա կնոջը` գործով վկա Անժելա Սարգսյանին, որպեսզի նշված ավտոմեքենան վաճառեն իրենց և խոստացել են գումարը վճարել չորս օրվա ընթացքում: Այնուհետև` 1999 թվականի սեպտեմբերի 4-ին, Արմեն Մանուկյանը, նշված ավտոմեքենան խաբեությամբ հափշտակելու և դրանով Մոսկվա քաղաք գնալու հարցի շուրջ նախապես համաձայնության գալով Վալերի Սարգսյանի հետ, Աշոտ Կրոյանից վարելու լիազորագրով վերցրել է ավտոմեքենան ու նույն օրը Վ.Սարգսյանի հետ նշված ավտոմեքենայով գնացել են ՌԴ Մոսկվա քաղաք: Ա.Մանուկյանը և Վ.Սարգսյանը չվճարելով ավտոմեքենայի արժեքը Ա.Կրոյանին պատճառել են առանձնապես խոշոր չափերի հասնող` 22.000 ԱՄՆ դոլար գումարի համարժեք 11.747.120 ՀՀ դրամի նյութական վնաս: Հետագայում` քննությամբ չպարզված օրը Վ.Սարգսյանը տուժող Ա.Կրոյանին պատկանող ՙԼինկոլն Մարկ-8՚ մնակնիշի ավտոմեքենան վաճառել է քննությամբ չպարզված անձի:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Այսպիսով, ընդհանուր կարգով սահմանված դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանն ապացուցված է համարում, որ ամբաստանյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանը խաբեության և վuտահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի առանձնապես խոշոր չափերով գույքը հափշտակելով կատարել է խարդախություն` որպիսի արարքի համար նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի չափը և տեսակը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
Ամբաստանյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանը անկեղծորեն խոստովանեց և զղջաց կատարած արարքի համար, նախկինում եղել է երկու անգամ դատապարտված, պատիժը չկրած:
Պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ չկան:
Որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը դիտում է հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 6-րդ մասի 3-րդ կետը սահմանում է` ՙԵթե պատժի չկրած մասի ընթացքում դատապարտյալը կատարում է դիտավորյալ հանցանք, ապա դատարանը նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակում սույն օրենսգրքի 67-րդ հոդվածով նախատեսված կանոններով: Նույն կանոններով պատիժ է նշանակվում, եթե կատարվել է անզգույշ հանցանք, և դատարանը վերացնում է պայմանական վաղաժամկետ ազատումը՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է` ՙԵթե դատավճիռ կայացնելուց հետո, բայց մինչև պատժի լրիվ կրելը դատապարտյալը նոր հանցանք է կատարել, ապա դատարանը նոր դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն գումարում է նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը՚:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ դատավճիռների համակցությամբ վերջնական պատիժը, եթե դա կապված չէ ազատազրկման հետ, չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի ընդհանուր մասով պատժի տվյալ տեսակների համար սահմանված առավելագույն չափը:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասը սահմանում է, որ դատավճիռների համակցությամբ վերջնական պատիժը պետք է ավելի մեծ լինի ինչպես նոր հանցագործության համար նշանակված պատժից, այնպես էլ նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասից:
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև ամբաստանյալի կողմից ծանր հանցանք կատարած լինելու հանգամանքը, ղեկավարվելով օրինականության, արդարության, պատժի անհատականացման սկզբունքներով, դատարանը հանգում է այն համոզման, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76 հոդվածի 6-րդ մասի կիրառմամբ պետք է վերացնել 12.06.1999 թվականին կայացված` Արմեն Մնացականի Մանուկյանին 2 տարի 1 ամիս ժամկետով պատժի հետագա կրումից պայմանական վաղակետ ազատելու մասին որոշումը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67 հոդվածի 1-ին և 4-րդ մասերի կիրառմամբ, նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը նշանակված պատժին մասնակի գումարելու միջոցով, քանի որ դրանով հնարավոր կլինի հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձանց ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67 հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի կիրառմամբ ամբաստանյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկման ձևով` դատավճիռների համակցությամբ պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով:
Սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանին մեղադրանք է առաջադրվել նախկին` 07.03.1961 թվականին Գերագույն Խորհրդի կողմից ընդունված քրեական օրենսգրքի 89 հոդվածի 4-րդ մասով, որի սանկցիան նախատեսել է հետևյալ պատժատեսակը` ազատազրկում` չորսից մինչև տասը տարի ժամկետով` անձնական գույքի բռնագրավմամբ՚:
ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիան նախատեսում է հետևյալ պատժատեսակը` ՙազատազրկում` չորսից մինչև ութ տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածը սահմանում է` ՙԱրարքի հանցավորությունը և պատժելիությունը որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով: Հանցանքը կատարելու ժամանակ է համարվում հանրության համար վտանգավոր գործողությունը (անգործությունը) իրականացնելու ժամանակը՝ անկախ հետևանքները վրա հասնելու պահից՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածը սահմանում է` ՙԱրարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն՝ տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում՝ այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն: Արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի: Պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժամանակ պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող օրենքը հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը՚:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանը հանցանքը կատարել է 1999 թվականի սեպտեմբերի 04-ին` մինչև ՀՀ նոր քրեական օրենսգրքի ուժի մեջ մտնելը և նրա կատարած հանցանքի համապատասխան հոդվածի սանկցիան նախատեսել է չորսից մինչև տասը տարի ժամկետով` անձնական գույքի բռնագրավմամբ՚, իսկ նոր քրեական օրենսգրքով նրա կատարած հանցանքի համապատասխան հոդվածի սանկցիան նախատեսել է ազատազրկում` չորսից ութ տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա՚, և նկատի ունենալով նաև այն հանգամանքը, որ պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժամանակ պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող օրենքը հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը, ուստի դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով` ՙազատազրկում` չորսից մինչև ութ տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա՚:
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69 հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն, նշանակվելիք պատժին պետք է հաշվակցել Արմեն Մնացականի Մանուկյանի ազատազրկման վայրում գտնվելու 6 /վեց/ տարի 11 /տասնմեկ/ ամիս 28 /քսանութ/ օր ժամկետը:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ տուժող Աշոտ Կրոյանին պատճառված վնասը չի վերականգնվել, ուստի դատարանը գտնում է, որ պատճառված վնասի` 11.747.120 /տասնմեկ միլիոն յոթ հարյուր քառասունյոթ հազար մեկ հարյուր քսան/ ՀՀ դրամ գումարի չափով կալանք դնել Արմեն Մնացականի Մանուկյանին պատկանող անշարժ և շարժական գույքերի, ինչպես նաև դրամական միջոցների վրա, մինչև
Դատարանը քննարկելով ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է թողնել անփոփոխ:
Տուժող Աշոտ Ռաֆիկի Կրոյանին պետք է վերապահել քաղաքացիական հայցի իրավունք:
Եզրափակիչ մաս.
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360 հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց`
Արմեն Մնացականի Մանուկյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և նրան դատապարտել ազատազրկման 5 /հինգ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76 հոդվածի 6-րդ մասի կիրառմամբ վերացնել 12.06.1999 թվականին կայացված` Արմեն Մնացականի Մանուկյանին 2 տարի 1 ամիս ժամկետով պատժի հետագա կրումից պայմանական վաղակետ ազատելու մասին որոշումը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67 հոդվածի 1-ին և 4-րդ մասերի կիրառմամբ` ՌԴ Մոսկվա քաղաքի, Զամոսկվորեցկի շրջանի ժող. դատարանի 16.06.1997 թվականի դատավճռով նշանակված 6 վեց/ տարի 6 /վեց/ ամիս ազատազրկումից չկրած 2 /երկու/ տարի 1 /մեկ/ ամիս ժամկետից մասնակիորեն գումարել 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ազատազրկումը/:
Սվերդլովսկի շրջանի Բելգորոդի քաղաքային դատարանի 27.02.2004 թվականի որոշմամբ նշանակված և կրած 7 /յոթ/ տարի ազատազրկումից մասնակիորեն գումարել 4 /չորս/ տարի ազատազրկումը:
Նշված պատժի մեջ հաշվակցել ազատազրկման վայրում գտնվելու 6 /վեց/ տարի 11 /տասնմեկ/ ամիս 28 /քսանութ/ օր ժամկետը և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի 2 /երկու/ օր ժամկետով:
Նշված պատժի մեջ հաշվակցել ազատազրկման վայրում գտնվելու 7 /յոթ/ տարի 3 /երեք/ օր ժամկետը և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի 11 /տասնմեկ/ ամիս 27 /քսանյոթ/ օր ժամկետով:
Արմեն Մնացականի Մանուկյանի պատժի սկիզբը հաշվել 01.11.2010 թվականից, խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ:
Տուժող Աշոտ Ռաֆիկի Կրոյանին վերապահել քաղաքացիական հայցի իրավունք:
Պատճառված վնասի` 11.747.120 /տասնմեկ միլիոն յոթ հարյուր քառասունյոթ հազար մեկ հարյուր քսան/ ՀՀ դրամ գումարի չափով կալանք դնել Արմեն Մնացականի Մանուկյանին պատկանող անշարժ և շարժական գույքերի, ինչպես նաև դրամական
Սույն դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկ ամսվա ընթացքում:
ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0101/01/11
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 23-05-2011 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0101/01/11 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Երևան քաղաքի դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 14102701/1 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Արմեն Մանուկյանը մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա նախապես համաձայնության գալով Վալերի Բալաբեկի հետ, ուրիշի գույքին խաբեությամբ տիրանալու դիտավորությամբ, 1999թ. սեպտեմբերի առաջին օրերին իմանալով, որ Երևան քաղաքի բնակիչ Աշոտ Ռաֆիկի Կրոյանը ցանկանում է 22.000 ԱՄՆ դոլար գումարով վաճառել իր անձնական օգտագործման <Լինկոլն ՄԱՐԿ-8> մակնիշի ավտոմեքենան, Վալերի Սարգսյանի հետ միասին մի քանի օրվա ընթացքում` տարբեր կեղծ փաստարկներով և խոստումներով համոզել են Աշոտ Կրոյանին և նրա կնոջը, որպեսզի վերջիններս նշված ավտոմեքենան վաճառեն իրեն, որի գումարը խոստացել են վճարել 4 օրվա ընթացքում: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հայրանուն | Մնացականի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 178 Մաս 3 Կետ 1 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 6.4 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 23-05-2011 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Բեկթաշյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 25-05-2011 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 25-05-2011 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 25-05-2011 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 16-06-2011 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Աշոտ |
| Ազգանուն | Կրոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Մ |
| Ազգանուն | Շահգալդյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-06-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 09-07-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-07-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 21-07-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-07-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 29-07-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 29-07-2011 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 29-07-2011 |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ ԵԿԴ/0101/01/11 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը Նախագահությամբ դատավոր` Արմեն Բեկթաշյանի քարտուղարությամբ` Լուսինե Ղամբարյանի մասնակցությամբ` մեղադրող` Մնացական Շահգալդյանի 2011 թվականի հուլիսի 29-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Արմեն Մնացականի Մանուկյանի` ծնված 07.02.1961 թվականին Գյումրի քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնալուծված, խնամքին 1 անձ, չի աշխատում, նախկինում դատված` 1. ՌԴ Մոսկա քաղաքի, Զամոսկվորեցկի շրջանի ժող. դատարանի 16.06.1997 թվականի դատավճռով` ՌԴ քրեական օրենսգրքի 147 հոդվածի 3-րդ մասով, ՌԴ քրեական օրենսգրքի 15-147 հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման 6 տարի 6 ամիս ժամկետով, 12.06.1999 թվականի որոշմամբ 2 տարի 1 ամիս ժամկետով պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է պատժի կրումից, 2. ՌԴ Մոսկվայի շրջանի Վիդնոյե քաղաքային դատարանի 26.06.2003 թվականի դատավճռով` ՌԴ քրեական օրենսգրքի 30 հոդվածի 3-րդ մասով, ՌԴ քրեական օրենսգրքի 105 հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է ազատազրկման 8 տարի ժամկետով, Սվերդլովսկի շրջանի Բելգորոդի քաղաքային դատարանի 27.02.2004 թվականի որոշմամբ դատապարտվել է ազատազրկման 7 տարի ժամկետով, պատիժը չկրած, Հաշվառված է Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղի 10 շենքի 15 բնակարանում, կալանքի տակ է 01.11.2011 թվականից: Արմեն Մնացականի Մանուկյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: 23.11.2001 թվականի որոշմամբ Արմեն Մնացականի Մանուկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը: 27.04.2011 թվականի որոշմամբ Արմեն Մնացականի Մանուկյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը վերահաստատվել է: Գործի դատավարական նախապատմությունը. Վալերի Սարգսյանի կողմից խաբեությամբ Ալբերտ Խուդոյանի 94.000 ԱՄՆ դոլար գումարը հափշտակելու փաստի առթիվ ՀՀ ներքին գործերի նախարարության քննչական գլխավոր վարչությունում 2001 թվականի փետրվարի 03-ին հարուցվել է թիվ 14102701 քրեական գործը: 2001 թվականի մարտի 06-ի որոշմամբ թիվ 14102701 քրեական գործով Վալերի Բալաբեկի Սարգսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 89 հոդվածի 4-րդ մասով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ: 2001 թվականի հունիսի 29-ի որոշմամբ Վալերի Բալաբեկի Սարգսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել ու լրացվել է և նրան առաջադրվել է նոր մեղադրանք` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 89 հոդվածի 4-րդ մասով: 2001 թվականի հուլիսի 03-ի որոշմամբ թիվ 14102701 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` մինչև մեղադյալ Վալերի Բալաբեկի Սարգսյանին հայտնաբերելը: 2001 թվականի հոկտեմբերի 10-ի որոշմամբ թիվ վերացվել է Նվեր Պողոսյանի և Մասիսի Բաղումյանի նկատմամբ քրական գործի մասը կարճելու և թիվ 14102701 քրեական գործի վարույթը կասեցնելու մասին որոշումները: Վալերի Սարգսյանի հետ նախնական համաձայնության գալով ուրիշի գույքին խաբեությամբ տիրանալու փաստի առթիվ 2001 թվականի նոյեմբերի 23-ի որոշմամբ Արմեն Մնացականի Մանուկյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 89 հոդվածի 4-րդ մասով: Նույն օրը որոշում է կայացվել Արմեն Մնացականի Մանուկյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում և որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանքը: Երևան քաղաքի դատախազության ավագ քննիչ Ա.Գրիգորյանի 2002 թվականի փետրվարի 01-ի որոշմամբ թիվ 14102701 քրեական գործով վարույթը կասեցվել է` մինչև մեղադրյալներ Արմեն Մնացականի Մանուկյանին և Վալերի Բալաբեկի Սարգսյանին հայտնաբերելը: Համաձայն ՌԴ Մոսկվայի մարզի Սերպուխով քաղաքի թիվ 50/3 քննչական մեկուսարանից 04.09.2003 թվականին ստացված հեռախոսագրի` հետախուզվող Արմեն Մնացականի Մանուկյանը ՌԴ Մոսկվայի շրջանի Վիդնոյե քաղաքային դատարանի 26.06.2003 թվականի դատավճռով` ՌԴ քրեական օրենսգրքի 30 հոդվածի 3-րդ մասով, ՌԴ քրեական օրենսգրքի 105 հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է ազատազրկման 8 տարի ժամկետով և պահվում է թիվ 50/3 մեկուսարանում: Երևան քաղաքի դատախազության ավագ քննիչ Ա.Գրիգորյանի կողմից 2003 թվականի սեպտեմբերի 09-ին որոշում է կայացվել` թիվ 14102701 քրեական գործով հետախուզվող Արմեն Մնացականի Մանուկյանին ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ ՔԿՀ էտապավորելու վերաբերյալ: ՌԴ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Զվյագինցևի 13.11.2003 թվականի թիվ 25/1-2379-03 գրությամբ մերժվել է Արմեն Մնացականի Մանուկյանին ՀՀ էտապավորելու ՀՀ գլխավոր դատախազության պահանջը, պատճառաբանելով, որ ՌԴ դատարանի կողմից նշանակված պատիժը կրելուց հետո ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից նոր պահանջ ներկայացնելու դեպքում միայն Ա.Մանուկյանի հանձնման հարցը կլուծվի սահմանված կարգով: Երևան քաղաքի դատախազության ավագ քննիչ Ա.Գրիգորյանի 2004 թվականի օգոստոսի 22-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանին ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 89 հոդվածի 4-րդ մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին 2001 թվականի նոյեմբերի 23-ի որոշումը փոփոխվել է և համապատասխանեցվել է ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետին: Նույն օրը որոշում է կայացվել Արմեն Մնացականի Մանուկյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով որպես մեղադրյալ ներգրավվելու մասին: 2004 թվականի դեկտեմբերի 20-ին թիվ 14102701 քրեական գործով մեղադրյալ Վալերի Բալաբեկի Սարգսյանը հայտնաբերվել ու տեղավորվել է ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկում: Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 14102701 քրեական գործով կասեցված վարույթը վերսկսելու մասին: Երևան քաղաքի դատախազության ավագ քննիչ Ա.Գրիգորյանի 2005 թվականի մարտի 28-ի որոշմամբ թիվ 14102701 քրեական գործից մեղադրյալ Արմեն Մնացականի մանուկյանի վերաբերյալ ման անջատվել է առանձին վարույթում և անջատված մասին տրվել է 14102701/1 համարը: Երևան քաղաքի դատախազության ավագ քննիչ Ա.Գրիգորյանի 2005 թվականի ապրիլի 20-ի որոշմամբ թիվ 14102701/1 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` մինչև կասեցման հիմք հանդիսացող հանգամանքների վերանալը: Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ համայնքների առաջին ատյանի դատարանի 2005 թվականի հունիսի 16-ի դատավճռով Վալերի Բալաբեկի Սարգսյանի վերաբերյալ կայացվել է մեղադրական դատավճիռ: 2007 թվականի նոյեմբերի 09-ի որոշմամբ թիվ 14102701/1 քրեական գործի ըստ մեղադրանքի Արմեն Մնացականի Մանուկյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, կասեցված վարույթն ուղարկվել է ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչություն` նախաքննությունը շարունակելու համար: 2010 թվականի նոյեմբերի 01-ին Արմեն Մնացականի Մանուկյանը ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Սոկոլինայա Գոռա շրջանի ՆԳ բաժնի կողմից հայտնաբերվել ու ձերբակալվել է: 2011 թվականի ապրիլի 24-ին Արմեն Մնացականի Մանուկյանը ՌԴ-ից էտապավորվել է ՀՀ և նույն օրը տեղափոխվել է ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ ՔԿՀ: 2011 թվականի ապրիլի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ 14102701/1 քրեական գործի կասեցված վարույթը վերսկսելու մասին: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի ապրիլի 27-ի որոշմամբ Արմեն Մնացականի Մանուկյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանվորումը թողնվել է անփոփոխ: Արմեն Մնացականի Մանուկյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա խաբեության և վuտահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի առանձնապես խոշոր չափերով գույքը հափշտակելով կատարել է խարդախություն, այն է` 1999 թվականի սեպտեմբեր ամսվա սկզբներին Արմեն Մնացականի Մանուկյանն իր ընկեր Վալերի Բալաբեկի Սարգսյանի միջոցով ծանոթացել է Աշոտ Ռաֆիկի Կրոյանի հետ և տեղեկանալով, որ Ա.Կրոյանը ցանականում է 22.000 ԱՄՆ դոլար գումարով վաճառել իր անձնական օգտագործման ՙԼինկոլն Մարկ-8՚ մնակնիշի ավտոմեքենան` Արմեն Մանուկյանը Վայերի Սարգսյանի հետ միասին, մի քանի օրերի ընթացքում, կեղծ խոստումներ տալով` համոզել են Ա.Կրոյանին և նրա կնոջը` Անժելա Սարգսյանին, որպեսզի նշված ավտոմեքենան վաճառեն իրենց և խոստացել են գումարը վճարել չորս օրվա ընթացքում: Այնուհետև` 1999 թվականի սեպտեմբերի 4-ին, Արմեն Մանուկյանը, նշված ավտոմեքենան խաբեությամբ հափշտակելու և դրանով Մոսկվա քաղաք գնալու հարցի շուրջ նախապես համաձայնության գալով Վալերի Սարգսյանի հետ, Աշոտ Կրոյանից վարելու լիազորագրով վերցրել է ավտոմեքենան ու նույն օրը Վ.Սարգսյանի հետ նշված ավտոմեքենայով գնացել են ՌԴ Մոսկվա քաղաք` հետագայում չվճարելով ավտոմեքենայի արժեքը: Այսպիսով, Ա.Մանուկյանը Ա.Կրոյանից ստանալով նշված ավտոմեքենան և այն վարելու լիազորագիրը` չարաշահել է վերջինիս վստահությունը և խարդախությամբ տիրացել է առանձնապես խոշոր չափերի հասնող 11.747.120 դրամի համարժեք 22.000 ԱՄՆ դոլար արժողության ավտոմեքենային: 2011 թվականի մայիսի 23-ին թիվ 14102701/1 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան: Ապացույցների հետազոտում և գնահատում. Ամբաստանյալ` Արմեն Մնացականի Մանուկյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր ճանաչեց և ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 1999 թվականի սեպտեմբեր ամսին իր ընկեր Վալերի Սարգսյանը տեղեկանալով, որ ինքը մեկնելու է ՌԴ Մոսկվա քաղաք իրեն առաջարկել է, որպեսզի խաբեությամբ հափշտակեն Աշոտ Կրոյանի ավտոմեքենան և միասին ավտոմեքենայով գնան Ռուսաստանի Դաշնություն: Այնուհետև Վալերի Սարգսյանն իրեն ծանոթացրել է Աշոտ Կրոյանի հետ և Վ.Սարգսյանի հետ պայմանավորվածության համաձայն ինքն Աշոտ Կրոյանին ասել է, որ կգնի նրա 22.000 ԱՄՆ դոլար արժողության ավտոմեքենան և գումարը կվճարի չորս օրվա ընթացքում: Նույնիսկ Աշոտի ու նր ակնոջ մոտ վստահություն ներշնչելու համար Վալերայի հետ ցույց են տվել ինչ-որ ամերիկյան բանկի վճարաթուղթ, հավաստիացնելով, որ դրանում գումար կա և ավտոմեքենայի լիազորագիրը տրամադրելուց հետո իրենք չորս օրվա ընթացքում գումարը կվճարեն: 1999 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Աշոտ Կրոյանն իրեն է տվել ՙԼինկոլն Մարկ-8՚ մակնիշի ավտոմեքենան վարելու լիազորագիր և արդեն նախապես համաձայնության գալով Վալեր Սարգսյանի հետ ավտոմեքենան խաբեությամբ հափշտակելու հարցի շուրջ, նույն օրը հափշտակել են այն և ավտոմեքենայով դուրս են եկել Հայաստանից ու գնացել ՌԴ Մոսկվա քաղաք, իսկ նոյեմբեր ամսին Վալերան իրեն ասել է, որ ավոտմեքենան վաճառել է, սակայն ավտոմեքենայի վաճառքի գումարից Վալերան իրեն չի տվել և իրեն չի էլ հետաքրքրել դա, քանի որ ինքն արդեն աշխատանք է ունեցել ու գումար է վաստակել: Ավտոմեքենան վերցնելու հենց սկզբից իրենք նպատակ են ունեցել դրանով գնալ ՌԴ` իբր հետո գումարը վճարելու նպատակով: Կատարած արարքի համար զղչում է և պատրաստ է վերականգնել տուժողին պատճառված վնասը մաս առ մաս վճարելով: Ամբաստանյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանի կատարած հանցանքը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, հիմնավորվել են նաև հետևյալ ապացույցներով. Տուժող` Աշոտ Ռաֆիկի Կրոյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ իր ծանոթ Վալերի Սրագսյանի հետ տեղի ունեցած խոսակցության ժամանակ հայտնել է, որ գումարի կարիք ունի և ցանկանում է վաճառել անձնական օգտագործման ՙԼինկոլն Մարկ-8՚ մակնիշի ավտոմեքենան: 1999 թվականի սեպտեմբեր ամսվա սկզբներին Վալերի Սարգսյանը իրեն ծանոթացրել է Արմեն Մանուկյանի հետ և նրան ներկայացրել` որպես իր ՙԼինկոլն Մարկ-8՚ մակնիշի ավտոմեքենային գնորդի: Սարգսյանն ու նրա ընկերը գումար չեն ունեցել, սակայն վերջինս իրեն ցույց տալով ինչ-որ ՙԱմերիկյան էքսպրես՚ տեսակի վճարման հանձնարարագիր, հավաստիացրել է, որ դրանով Մոսկվայում բանկից կարող է գումար ստանալ և ավտոմեքենայի գումարը` 22.000 ԱՄՆ դոլարը, չորսի հինգ օրերի ընթացքում կփոխանցի իր հաշվին: Հավատալով նրանց խոստումներին և չմտածելով, որ Վալերի Սարգսյանը կարող է իրեն խաբել և Արմենի հետ ավտոմեքենան հափշտակել, նրանց հետ 1999 թվականին սեպտեմբերի 4-ին գնացել է Կենտրոն նոտարական գրասենյակ ու Արմեն Մանուկյանի անունով տվել նոտարական կարգով հաստատված ավտոմեքենան վարելու հավատարմագիրն ու ավտոմեքենան հանձնել է նրան` առանց օտարելու իրավունքի: Դրանից հետո, իր իմանալով Արմեն Մանուկյանը մեկնել է Մոսկվա և ինքը չի կարողացել գտնել ոչ Արմեն Մանուկյանին և ոչ էլ պարզել ավտոմեքենայի գտնվելու տեղը, իսկ Վալերի Սրագսյանից բազմիցս փորձել է ստանալ ավտոմեքենայի գումարը, բայց վերջինս միշտ խոստացել է մի քանի օրից գումարը տալ, սակայն այդպես էլ մինչ օրս որևէ գումար իրեն չի տվել: Իր ավտոմեքենան հափշտակելով Արմեն Մանուկյանը և Վալերի Սարգսյանն իրեն պատճառել են 22.000 ԱՄՆ դոլալի նյութական վնաս և ինքը պահանջում է, որպեսզի նրանք վերականգնեն իրեն պատճառված վնասը: Վկա` Անժելա Գուրգենի Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է տուժող Աշոտ Կրոյանի կինը և համատեղ բնակվում են Երևան քաղաքի Նորքի այգիներ 234/5 տանը: 1999 թվականի սեպտեմբեր ամսվա սկզբներին իրենց տուն են եկել իր ամուսնու ծանոթ Վալերի Սարգյանը և Արմեն Մանուկյանի հետ և վերջինիս ներկայացրել որպես Մոսկվայում բնակվող մեծահարուստ անձնավորություն, որը զբաղվում է բիզնեսով: Նրանց գնալուց հետո ամուսինն իրեն ասել է, որ Արմեն Մանուկյանը ցանկանում է գնել իրենց ավտոմեքենան, գնալ Մոսկվա քաղաք և ավտոմեքենայի արժեքն այնտեղից փոխանցել 3-4 օրվա ընթացքում: Վալերի Սարգսյանն էլ իր հերթին վստահեցրել է, որ Արմեն Մանուկյանն անպայման 22.000 ԱՄՆ դոլարը կվճրի և որպես երաշխիք ասել, որ չվճարելու դեպքում ինքը կարող է ՙՄանկական աշխարհ՚ խանութի պահեստից` որպես այնտեղի տնօրեն, տալ ՙԿրիո-Կրեմլյովսկայա՚ տեսակի օղիներ` ավտոմեքենայի արժեքի դիմաց: Այնուհետև, ամուսինը, վստահելով Վալերի Սարգսյանին և Արմեն Մանուկյանին, ավտոմեքենան վարելու իրավունք վերապահող հավատարմագրով Արմեն Մանուկյանին է տվել ՙԼինկոլն Մարկ-8՚ մակնիշի ավտոմեքենան` գումարը մի քանի օրից վճարելու պայմանով: Դրանից հետո ինքն այլևս Արմեն Մանուկյանին և Վալերի Սարգսյանին չի տեսել և փաստորեն, նրան խաբելով իր ամուսնուն ու չարաշահելով նրա վստահությունը ավտոմեքենայի գումարը այդպես էլ չեն վճարել: Այլ փաստաթղթերով իրեղեն ապացույց ճանաչելու որոշմամբ, համաձայն որի Աշոտ Կրոյանի կողմից ՙԼինկոլն Մարկ-8՚ մակնիշի, Օ265ԿՍ77 պետահամարանիշի ավտոմեքենան Արմեն Մանուկյանի վարելու իրավունքով 04.09.1999 թվականին տրված հավատարմագիրը թիվ 14102701 քրեական գործով ճանաչվել է իրեղեն ապացույց և կցվել գործին: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ համայնքների առաջին ատյանի դատարանի 16.06.2005 թվականի դատավճռով, համաձայն որի, թիվ 14102701 քրեական գործով Վալերի Բալաբեկի Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 178 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 205 հոդվածի 1-ին մասով, բացի այդ Վալերի Սարգսյանը Արմեն Մանուկյանի հետ նախնական համաձայնությամբ հայտնել են տուժող Աշոտ Կրոյանին, որ ցանկանում են գնել նրան պատկանող ՙԼինկոլն Մարկ-8՚ մակնիշի ավտոմեքենան, մի քանի օրից վճարելով դրա արժեքը` 22.000 ԱՄՆ դոլար գումարը, հավատ ներշնչելու համար Ա.Կրոյանին են ներկայացրել ինչ-որ վճարման հանձնարարագիր, ըստ որի, դրանով Մոսկվա քաղաքում հնարավոր է ստանալ այդ գումարն ու հանձնել Կրոյանին: Այդ եղանակով, չարաշահելով Կրոյանի վստահությունը, 1999 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Ա.Կրոյանի կողմից ավտոմեքենան վարելու հավատարմագիր է տվել Արմեն Մանուկյանին ու նրանց է հանձնել 11.747.120 ՀՀ դրամին համարժեք 22.000 ԱՄՆ դոլար արժողության ավտոմեքենան, որին նրանք խարդախությամբ տիրացել են` Ա.Կրոյանին պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի հասնող գույքային վնաս: Դատաքննությամբ հիմնավորվեց, որ Արմեն Մնացականի Մանուկյանը խաբեության և վuտահությունը չարաշահելու եղանակով հափշտակելով ուրիշի առանձնապես խոշոր չափերով գույքը, կատարել է խարդախություն, այն է` ամբաստանյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանն իր ընկեր Վալերի Բալաբեկի Սարգսյանի միջոցով 1999 թվականի սեպտեմբեր ամսվա սկզբներին ծանոթացել է գործով տուժող Աշոտ Ռաֆիկի Կրոյանի հետ և տեղեկանալով, որ Ա.Կրոյանը ցանականում է 22.000 ԱՄՆ դոլար գումարով վաճառել իր անձնական օգտագործման ՙԼինկոլն Մարկ-8՚ մնակնիշի ավտոմեքենան` Արմեն Մանուկյանը և Վայերի Սարգսյանը միասին, մի քանի օրերի ընթացքում գնալով Ա.Կրոյանի տուն և կեղծ խոստումներ տալով` համոզել են Ա.Կրոյանին ու նրա կնոջը` գործով վկա Անժելա Սարգսյանին, որպեսզի նշված ավտոմեքենան վաճառեն իրենց և խոստացել են գումարը վճարել չորս օրվա ընթացքում: Այնուհետև` 1999 թվականի սեպտեմբերի 4-ին, Արմեն Մանուկյանը, նշված ավտոմեքենան խաբեությամբ հափշտակելու և դրանով Մոսկվա քաղաք գնալու հարցի շուրջ նախապես համաձայնության գալով Վալերի Սարգսյանի հետ, Աշոտ Կրոյանից վարելու լիազորագրով վերցրել է ավտոմեքենան ու նույն օրը Վ.Սարգսյանի հետ նշված ավտոմեքենայով գնացել են ՌԴ Մոսկվա քաղաք: Ա.Մանուկյանը և Վ.Սարգսյանը չվճարելով ավտոմեքենայի արժեքը Ա.Կրոյանին պատճառել են առանձնապես խոշոր չափերի հասնող` 22.000 ԱՄՆ դոլար գումարի համարժեք 11.747.120 ՀՀ դրամի նյութական վնաս: Հետագայում` քննությամբ չպարզված օրը Վ.Սարգսյանը տուժող Ա.Կրոյանին պատկանող ՙԼինկոլն Մարկ-8՚ մնակնիշի ավտոմեքենան վաճառել է քննությամբ չպարզված անձի: Դատարանի իրավական վերլուծությունները. Այսպիսով, ընդհանուր կարգով սահմանված դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանն ապացուցված է համարում, որ ամբաստանյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանը խաբեության և վuտահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի առանձնապես խոշոր չափերով գույքը հափշտակելով կատարել է խարդախություն` որպիսի արարքի համար նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի չափը և տեսակը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով: Ամբաստանյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանը անկեղծորեն խոստովանեց և զղջաց կատարած արարքի համար, նախկինում եղել է երկու անգամ դատապարտված, պատիժը չկրած: Պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ չկան: Որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը դիտում է հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 6-րդ մասի 3-րդ կետը սահմանում է` ՙԵթե պատժի չկրած մասի ընթացքում դատապարտյալը կատարում է դիտավորյալ հանցանք, ապա դատարանը նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակում սույն օրենսգրքի 67-րդ հոդվածով նախատեսված կանոններով: Նույն կանոններով պատիժ է նշանակվում, եթե կատարվել է անզգույշ հանցանք, և դատարանը վերացնում է պայմանական վաղաժամկետ ազատումը՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է` ՙԵթե դատավճիռ կայացնելուց հետո, բայց մինչև պատժի լրիվ կրելը դատապարտյալը նոր հանցանք է կատարել, ապա դատարանը նոր դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն գումարում է նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը՚: Նույն հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ դատավճիռների համակցությամբ վերջնական պատիժը, եթե դա կապված չէ ազատազրկման հետ, չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի ընդհանուր մասով պատժի տվյալ տեսակների համար սահմանված առավելագույն չափը: Նույն հոդվածի 4-րդ մասը սահմանում է, որ դատավճիռների համակցությամբ վերջնական պատիժը պետք է ավելի մեծ լինի ինչպես նոր հանցագործության համար նշանակված պատժից, այնպես էլ նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասից: Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև ամբաստանյալի կողմից ծանր հանցանք կատարած լինելու հանգամանքը, ղեկավարվելով օրինականության, արդարության, պատժի անհատականացման սկզբունքներով, դատարանը հանգում է այն համոզման, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76 հոդվածի 6-րդ մասի կիրառմամբ պետք է վերացնել 12.06.1999 թվականին կայացված` Արմեն Մնացականի Մանուկյանին 2 տարի 1 ամիս ժամկետով պատժի հետագա կրումից պայմանական վաղակետ ազատելու մասին որոշումը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67 հոդվածի 1-ին և 4-րդ մասերի կիրառմամբ, նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը նշանակված պատժին մասնակի գումարելու միջոցով, քանի որ դրանով հնարավոր կլինի հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձանց ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67 հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի կիրառմամբ ամբաստանյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկման ձևով` դատավճիռների համակցությամբ պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանին մեղադրանք է առաջադրվել նախկին` 07.03.1961 թվականին Գերագույն Խորհրդի կողմից ընդունված քրեական օրենսգրքի 89 հոդվածի 4-րդ մասով, որի սանկցիան նախատեսել է հետևյալ պատժատեսակը` ազատազրկում` չորսից մինչև տասը տարի ժամկետով` անձնական գույքի բռնագրավմամբ՚: ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիան նախատեսում է հետևյալ պատժատեսակը` ՙազատազրկում` չորսից մինչև ութ տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածը սահմանում է` ՙԱրարքի հանցավորությունը և պատժելիությունը որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով: Հանցանքը կատարելու ժամանակ է համարվում հանրության համար վտանգավոր գործողությունը (անգործությունը) իրականացնելու ժամանակը՝ անկախ հետևանքները վրա հասնելու պահից՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածը սահմանում է` ՙԱրարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն՝ տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում՝ այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն: Արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի: Պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժամանակ պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող օրենքը հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը՚: Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանը հանցանքը կատարել է 1999 թվականի սեպտեմբերի 04-ին` մինչև ՀՀ նոր քրեական օրենսգրքի ուժի մեջ մտնելը և նրա կատարած հանցանքի համապատասխան հոդվածի սանկցիան նախատեսել է չորսից մինչև տասը տարի ժամկետով` անձնական գույքի բռնագրավմամբ՚, իսկ նոր քրեական օրենսգրքով նրա կատարած հանցանքի համապատասխան հոդվածի սանկցիան նախատեսել է ազատազրկում` չորսից ութ տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա՚, և նկատի ունենալով նաև այն հանգամանքը, որ պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժամանակ պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող օրենքը հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը, ուստի դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով` ՙազատազրկում` չորսից մինչև ութ տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա՚: Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69 հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն, նշանակվելիք պատժին պետք է հաշվակցել Արմեն Մնացականի Մանուկյանի ազատազրկման վայրում գտնվելու 6 /վեց/ տարի 11 /տասնմեկ/ ամիս 28 /քսանութ/ օր ժամկետը: Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ տուժող Աշոտ Կրոյանին պատճառված վնասը չի վերականգնվել, ուստի դատարանը գտնում է, որ պատճառված վնասի` 11.747.120 /տասնմեկ միլիոն յոթ հարյուր քառասունյոթ հազար մեկ հարյուր քսան/ ՀՀ դրամ գումարի չափով կալանք դնել Արմեն Մնացականի Մանուկյանին պատկանող անշարժ և շարժական գույքերի, ինչպես նաև դրամական միջոցների վրա, մինչև Դատարանը քննարկելով ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Մնացականի Մանուկյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է թողնել անփոփոխ: Տուժող Աշոտ Ռաֆիկի Կրոյանին պետք է վերապահել քաղաքացիական հայցի իրավունք: Եզրափակիչ մաս. Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360 հոդվածներով, դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց` Արմեն Մնացականի Մանուկյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և նրան դատապարտել ազատազրկման 5 /հինգ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76 հոդվածի 6-րդ մասի կիրառմամբ վերացնել 12.06.1999 թվականին կայացված` Արմեն Մնացականի Մանուկյանին 2 տարի 1 ամիս ժամկետով պատժի հետագա կրումից պայմանական վաղակետ ազատելու մասին որոշումը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67 հոդվածի 1-ին և 4-րդ մասերի կիրառմամբ` ՌԴ Մոսկվա քաղաքի, Զամոսկվորեցկի շրջանի ժող. դատարանի 16.06.1997 թվականի դատավճռով նշանակված 6 վեց/ տարի 6 /վեց/ ամիս ազատազրկումից չկրած 2 /երկու/ տարի 1 /մեկ/ ամիս ժամկետից մասնակիորեն գումարել 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ազատազրկումը/: Սվերդլովսկի շրջանի Բելգորոդի քաղաքային դատարանի 27.02.2004 թվականի որոշմամբ նշանակված և կրած 7 /յոթ/ տարի ազատազրկումից մասնակիորեն գումարել 4 /չորս/ տարի ազատազրկումը: Նշված պատժի մեջ հաշվակցել ազատազրկման վայրում գտնվելու 6 /վեց/ տարի 11 /տասնմեկ/ ամիս 28 /քսանութ/ օր ժամկետը և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի 2 /երկու/ օր ժամկետով: Նշված պատժի մեջ հաշվակցել ազատազրկման վայրում գտնվելու 7 /յոթ/ տարի 3 /երեք/ օր ժամկետը և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի 11 /տասնմեկ/ ամիս 27 /քսանյոթ/ օր ժամկետով: Արմեն Մնացականի Մանուկյանի պատժի սկիզբը հաշվել 01.11.2010 թվականից, խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ: Տուժող Աշոտ Ռաֆիկի Կրոյանին վերապահել քաղաքացիական հայցի իրավունք: Պատճառված վնասի` 11.747.120 /տասնմեկ միլիոն յոթ հարյուր քառասունյոթ հազար մեկ հարյուր քսան/ ՀՀ դրամ գումարի չափով կալանք դնել Արմեն Մնացականի Մանուկյանին պատկանող անշարժ և շարժական գույքերի, ինչպես նաև դրամական Սույն դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկ ամսվա ընթացքում: ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 29-07-2011 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 13-09-2011 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 351, 66 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 13-09-2011 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 351, 66 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-24395 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 14-09-2011 |
|---|
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 07-12-2011 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 12-12-2011 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 22-12-2011 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 350,170 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 23-01-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 350,170 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0101/01/11
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 30-08-2011 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 26-08-2011 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Ամբաստանյալ |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Ամբողջությամբ բեկանել կամ փոփոխել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Արմեն Մնացականի Մանուկյանի /ՀՀ քր. օր-ի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով - ազատազրկում 5 տարի 6 ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման , ՀՀ քր.օր. 76 հոդ. 6-րդ մասի կիրառմամբ վերացվել է 12.06.1999թ. կայացված` Արմեն Մանուկյանին 2 տարի 1 ամիս ժամկետով պատժի հետագա կրումից պայմանական վաղաժամկետ ազատելու մասին որոշումը , ՀՀ քր.օր. 67 հոդ. 1-ին և 4-րդ մասերի կիրառմամբ ՌԴ Մոսկվայի Զամոսկվարեցկի շրջ.ժող.դատարանի 16.06.1997թ. դատավճռով նշանակված 6 տարի 6 ամիս ազատազրկումից չկրած 2 տարի 1 ամիս ժամկետից մասնակիորեն գումարվել է 1 տարի 6 ամիս ազատազրկումը, Սվերդլովսկի շրջանի Բելգորոդի քաղաքային դատարանի 27.02.2004թ. որոշմամբ նշանակված և կրած 7 տարի ազատազրկումից մասնակիորեն գումարվել է 4 տարի ազատազրկումը , նշված պատժի մեջ հաշվակցվել է ազատազրկման վայրում գտնվելու 6 տարի 11 ամիս 26 օր ժամկետը և վերջնական պատիժ նշանակվել ազատազրկում 4 տարի 2 օր ժամկետով , նշված պատժի մեջ հաշվակցվել է ազատազրկման վայրում գտնվելու 7 տարի 3 օր ժամկետը և վերջնական պատիժ նշանակվել ազատազրկում 3 տարի 11 ամիս 27 օր ժամկետով / վերաբերյալ 29.07.2011թ դատավճիռը , նշանակել ավելի մեղմ պատիժ և/կամ ՀՀ քր.օր. 70 հոդ.կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել`սահմանելով փորձաշրջան : Նշանակված պատժից հանել ՌԴ Մոսկվայի Զամոսկվարեցկի շրջ.ժող.դատարանի 16.06.1997թ. դատավճռով նշանակված 6 տարի 6 ամիս ազատազրկումից չկրած 2 տարի 1 ամիս ժամկետից իր նկատմամբ նշանակված 5 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով պատժին մասնակիորեն գումարած 1 տարի 6 ամիս ազատազրկումը և իր նկատմամբ կիրառել ՀՀ ԱԺ 26.05.2011թ. ընդունված <<ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> որոշումը : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 30-08-2011 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Սեվակ |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 14-09-2011 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | 2 հատոր` համապատասխանաբար 351 և 66 թերթից |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 26-09-2011 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 07-10-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 20-10-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 26-10-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 27-10-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է մասնակի
| Ամսաթիվ | 27-10-2011 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 27-10-2011 |
| Ստորադաս դատարանի ակտը բեկանվել է մասնակի | Մասնակի բեկանվել է դատական ակտը և բեկանված մասով փոփոխվել |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | 2011թ. Գործ հ ԵԿԴ/0101/01/11 à ð à Þ à ô Ø ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 27 հոկտեմբերի 2011թ. ք.Երևան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ դատավորներ` Ա.Պետրոսյան Մ.Պետրոսյան քարտուղարությամբª Ռ.Դավոյանի ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲª դատախազ` Մ.Շագալդյանի ամբաստանյալ` Ա.Մանուկյանի դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա գործում եղած ապացույցներով վերանայելով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. հուլիսի 29-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արմեն Մնացականի Մանուկյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը. Թիվ 14102701 քրեական գործը հարուցվել է 03.02.2001թ. Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Գասպարյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 89-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով: Նախաքննության մարմնի 2001թ. նոյեմբերի 23-ի որոշմամբ Ա.Մանուկյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 89-րդ հոդվածի 4-րդ մասով և նույն օրը վերջինիս նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում: Նախաքննության մարմնի 2002թ. փետրվարի 01-ի որոշմամբ թիվ 14102701 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է: Նախաքննության մարմնի 22.08.2004թ. որոշմամբ թիվ 14102701 քրեական գործով մեղադրյալ Ա.Մանուկյանին ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 89-րդ հոդվածի 4-րդ մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին 23.11.2001թ. որոշումը փոփոխվել է և վերջինս որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: 20.12.2004թ. նախաքննության մարմնի որոշմամբ թիվ 14102701 քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է: 28.03.2005թ. նախաքննության մարմնի որոշմամբ թիվ 14102701 քրեական գործից առանձին վարույթ է անջատվել մեղադրյալ Ա.Մանուկյանի վերաբերյալ քրեական գործի անհրաժեշտ նյութերը, որին շնորհվել է թիվ 14102701/1 համարը: Նախաքննության մարմնի 2005թ. ապրիլի 20-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի հիմքով թիվ 14102701/1 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է: 08.11.2010թ. ՀՀ Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն բաժնից ստացվել է գրություն այն մասին, որ հետախուզվող Ա.Մանուկյանը 01.11.2010թ. հայտնաբերվել և ձերբակալվել է ՌԴ-ի Մոսկվա քաղաքի Սոկոլինայա Գառա շրջանի ՆԳ բաժնի կողմից: 26.04.2011թ. ՀՀ Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն բաժնից ստացվել է գրություն այն մասին, որ հետախուզվող Ա.Մանուկյանը 24.04.2011թ. էտապավորվել է ՌԴ-ից և տեղափոխվել ՀՀ ԱՆ <<Նուբարաշեն>> քկհ: 26.04.2011թ. նախաքննության մարմնի որոշմամբ թիվ 14102701/1 քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է և նույն օրը Ա.Մանուկյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: 20.05.2011թ. Ա.Մանուկյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան: Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. հուլիսի 29-ի դատավճռով ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել է ազատազրկման 5/հինգ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով` առանց գուքի բռնագրավման։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կիրառմամբ վերացվել է 12.06.1999թ. կայացված` Արմեն Մնացականի Մանուկյանին 2/երկու/ տարի 1/մեկ/ ամիս ժամկետով պատժի հետագա կրումից պայմանական վաղակետ ազատելու մասին որոշումը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 1-ին և 4-րդ մասերի կիրառմամբ` ՌԴ Մոսկվա քաղաքի, Զամոսկվորեցկի շրջանի ժող.դատարանի 16.06.1997թ. դատավճռով նշանակված 6/վեց/ տարի 6/վեց/ ամիս ազատազրկումից չկրած 2/երկու/ տարի 1/մեկ/ ամիս ժամկետից մասնակիորեն գումարվել է 1/մեկ/ տարի 6/վեց/ ամիս ազատազրկումը: Սվերդլովսկի շրջանի Բելգորոդի քաղաքային դատարանի 27.02.2004թ. որոշմամբ նշանակված և կրած 7/յոթ/ տարի ազատազրկումից մասնակիորեն գումարվել է 4/չորս/ տարի ազատազրկումը: Նշված պատժի մեջ հաշվակցվել է ազատազրկման վայրում գտնվելու 6/վեց/ տարի 11/տասնմեկ/ ամիս 28/քսանութ/ օր ժամկետը և վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 4/չորս/ տարի 2/երկու/ օր ժամկետով: Նշված պատժի մեջ հաշվակցվել է ազատազրկման վայրում գտնվելու 7/յոթ/ տարի 3/երեք/ օր ժամկետը և վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 3/երեք/ տարի 11/տասնմեկ/ ամիս 27/քսանյոթ/ օր ժամկետով: Ընդհանուր իրավասության դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ քրեակատարողական հիմնարկի վարչակազմին հանձնելու միջոցով 26.08.2011թ. վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանը: 2.Գործի փաստական հանգամանքները. Ա.Մանուկյանը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել այն բանի համար, որ նա խաբեության և վuտահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի առանձնապես խոշոր չափերով գույքը հափշտակելով կատարել է խարդախություն, այն է` 1999 թվականի սեպտեմբեր ամսվա սկզբներին Արմեն Մնացականի Մանուկյանն իր ընկեր Վալերի Բալաբեկի Սարգսյանի միջոցով ծանոթացել է Աշոտ Ռաֆիկի Կրոյանի հետ և տեղեկանալով, որ Ա.Կրոյանը ցանկանում է 22.000 ԱՄՆ դոլար գումարով վաճառել իր անձնական օգտագործման <<Լինկոլն Մարկ-8>> մնակնիշի ավտոմեքենան` Ա.Մանուկյանը Վ.Սարգսյանի հետ միասին, մի քանի օրերի ընթացքում, կեղծ խոստումներ տալով` համոզել են Ա.Կրոյանին և նրա կնոջը` Անժելա Սարգսյանին, որպեսզի նշված ավտոմեքենան վաճառեն իրենց և խոստացել են գումարը վճարել չորս օրվա ընթացքում: Այնուհետև, 1999թ. սեպտեմբերի 4-ին, Ա.Մանուկյանը, նշված ավտոմեքենան խաբեությամբ հափշտակելու և դրանով Մոսկվա քաղաք գնալու հարցի շուրջ նախապես համաձայնության գալով Վ.Սարգսյանի հետ, Ա.Կրոյանից վարելու լիազորագրով վերցրել է ավտոմեքենան ու նույն օրը Վ.Սարգսյանի հետ նշված ավտոմեքենայով գնացել են ՌԴ Մոսկվա քաղաք` հետագայում չվճարելով ավտոմեքենայի արժեքը: Այսպիսով, Ա.Մանուկյանը Ա.Կրոյանից ստանալով նշված ավտոմեքենան և այն վարելու լիազորագիրը` չարաշահել է վերջինիս վստահությունը և խարդախությամբ տիրացել է առանձնապես խոշոր չափերի հասնող 11.747.120 դրամի համարժեք 22.000 ԱՄՆ դոլար արժողության ավտոմեքենային: 3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը և հիմնավորումները. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով: Ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում նշում է, որ Կենտրոն եւ Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը կայացրած դատական ակտով իր նկատմամբ թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ և 399-րդ հոդվածներով նախատեսված նյութական և քրեադատավարական նորմերի խախտումներ, որոնք ազդել են գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա։ Մասնավորապես, դատարանը չի կիրառել կիրառման ենթակա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջը, համաձայն որի՝ <<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>։ Դատական ակտը արդարացի չէ, չի համապատասխանում հանցանքի ծանրությանը և հանցավորի անձնավորությանը։ Թեև դատարանը կայացված դատական ակտում նշել է, որ հաշվի է առնում հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, բնույթը, իր անձը բնութագրող տվյալները, սակայն դրանք կրում են ֆորմալ բնույթ, քանի որ եթե դատարանն իրականում հաշվի առներ հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև իր պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները, դրանք են՝ զղջացել է կատարածի համար, դրականորեն է բնութագրվում իր բնակության վայրի բնակիչների կողմից, խնամքի տակ են գտնվում որդին, թոշակառու մայրը, որը երկրորդ խմբի հաշմանդամ է և թոշակառու հայրը, ունի մշտական բնակության վայր, ի սկզբանե խոստովանել է հանցանքը, ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալով աջակցել է վարույթն իրականացնող մարմնին օբյեկտիվ, բազմակողմանի և լրիվ քննություն կատարելուն, զղջացել է կատարածի համար, ապա նման, անարդարացի դատական ակտ չէր կայացնի։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ <<Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատճառաբանված։ Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռումշարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք կատարելու համար 5/հինգ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկման դատապարտելու դեպքում, դատարանը դատական ակտում պետք է պատճառաբաներ, թե ինչի՞ց ելնելով է իր նկատմամբ ազատազրկման ձևով այդքան խիստ պատիժ կիրառում կամ ինչի՞ց ելնելով իրեն ազատազրկման դատապարտելով, ցանկանում է իրեն մեկուսացնել հասարակությունից, այլ ոչ թե ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ իր նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով նշանակի փորձաշրջան, այն դեպքում, երբ գոյություն ունեն իր պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող բազմաթիվ հանգամանքներ։ Դատարանը չի կիրառել կիրառման ենթակա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը, համաձայն որի` <<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>>: Դատարանը փաստորեն իր նկատմամբ արդարացի պատիժ չի նշանակել, քանի որ հաշվի չի առել Ընդհանուր մասի դրույթները, որի արդյունքում իր նկատմամբ նշանակված պատիժն համաչափ չէ և ակնհայտ խիստ է։ Չի կիրառել կիրառման ենթակա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, համաձայն որի՝ <<Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>>: Ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, համաձայն որի՝ <<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>> Համաձայն վերոնշյալ դրույթների՝ պատիժ նշանակելիս դատարանը ղեկավարվում է օրինականության, արդարության, պատժի անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով։ Պատիժն արդարացի է, եթե այն նշանակելիս դատարանը ճիշտ է գնահատել գործի հանգամանքները և կիրառել է պատժի անհատականացման սկզբունքը։ Այդ սկզբունքի կիրառումն անհրաժեշտ է, քանի ոք պատժի տեսակը և չափն ընտրելիս դատարանը պետք է համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի նպատակին, այն է՝ ուղղի հանցանք կատարած անձին և կանխի հանցագործությունը, ինչպես նաև վերականգնի սոցիալական արդարությունը։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և իր ուղղվելու մասին է վկայում հանցագործությունից հետո իր դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես՝ տվել է ինքնախոստովանական և ճիշտ ցուցմունքներ, դրանով իսկ օգնելով վարույթն իրականացնող մարմնին ճիշտ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննություն կատարելուն, զղջացել է կատարածի համար, հասկացել ու գիտակցել է կատարածի հետևանքները, չունի հանցավոր կապեր, նախաքննության ընթացքում և դատարանում դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ։ Դատարանը չի կիրառել կիրառման ենթակա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասը, համաձայն որի՝ <<Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր Է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին>>: Այսինքն՝ դատարանը, կայացնելով մեղադրական դատավճիռ, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակում է քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում թվարկված պատժատեսակներից /կալանք, ազատազրկում, կարգապահական գումարտակում պահելը/ որևէ մեկը՝ սահմանելով դրա չափը այնուհետև համոզված լինելով, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու՝ որոշում է, դատապարտյալի վրա որոշակի պարտականություններ դնելով, նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել։ Չի կիրառել կիրառման ենթակա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, համաձայն որի՝ <<Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները>>: Օրենսդիրը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ինստիտուտը սահմանելով, չի նախատեսել որևէ սահմանափակում հանցագործության տեսակի, արարքի վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, ինչպես նաև անձանց շրջանակի վերաբերյալ, ինչով ենթադրվում է, որ դրանք պետք է գնահատել և հաշվի առնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի՝ <<պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները, ինչը որ դատարանը չի կատարել։ Գործող քրեական օրենսգիրքը դատարանին հնարավորություն է տալիս, անհրաժեշտ հիմքերի առկայության պայմաններում, մարդասիրական վերաբերմունք դրսևորել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ, այն է պատիժը պայմանականորեն չկիրառել, նշանակել փորձաշրջան՝ դնելով նրա վրա որոշակի պարտականություններ։ Իր նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով և փորձաշրջան նշանակելով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և նոր հանցագործությունների կանխմանը, ինչպես նաև ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները։ Չի կիրառել կիրառման ենթակա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, համաձայն որի՝ <<Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում>>: Դատարանի կողմից անհրաժեշտ է հաշվի առնել և պատշաճ գնահատման արժանացել իր պատասխանատվությունը ու պատիժը մեղմացնող այնպիսի հանգամանքներ, որոնք էական նշանակություն ունեն իր նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելու տեսանկյունից, դրանք են՝ 1/ դրականորեն է բնութագրվում բնակության վայրի համատիրության կողմից. 2/ խնամքին են գտնվում նաև թոշակառու ծնողները, որոնցից մայրը երկրորդ խմբի հաշմանդամ է. 3/ ի սկզբանե խոստովանել է հանցանքը, աջակցել է քննությանը և զղջացել կատարածի համար, դրանով իսկ օգնելով վարույթն իրականացնող մարմնին օբյեկտիվ, բազմակողմանի և լրիվ քննություն կատարելուն: Չի կիրառել կիրառման ենթակա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածը, համաձայն որի՝ <<Բոլորը հավասար են օրենքի և դատարանի առջև: Որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորում¬ները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ, բացառութ¬յամբ այն դեպքի, երբ վերջինս ծանրակշիռ փաստարկների մատնանշմամբ հիմնավո¬րում է, որ դրանք կիրառելի չեն տվյալ փաստական հանգամանքների նկատմամբ>>: Որպես իրավական փաստարկ բողոք բերած անձը դատարանին է ներկայացնում` 1/ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ՎԲ-124/07 որոշումը, որում վճռաբեկ դատա¬րանն իր դիրքորոշումն է արտահայտել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման վերաբերյալ, մասնավորապես նշելով` <<Այդ հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում։ Դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել: ՀՀ քրեական օրենսմնրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու>>: Ինքը ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Զամոսկվորեցկի շրջանի ժող.դատարանի 16.06.1997թ. դատավճռով՝ ՌԴ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 15-147-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման 6 տարի 6 ամիս ժամկետով, 12.06.1999թ. որոշմամբ 2 տարի 1 ամիս ժամկետով պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է պատժի կրումից, ուստի իր նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը պետք է քննարկվեր նաև Հայաստանի Հանրապետության և Ռուսաստանի Դաշնության միջև գործող միջազգային փաստաթղթերի շրջանակներում։ <<Քաղաքացիական, ընտանեկան և քրեական գործերով իրավական օգնության և իրավական հարաբերությունների մասին>> 2002թ. հոկտեմբերի 7-ի Քիշնևի կոնվենցիայի /2002թ. Կոնվենցիան Հայաստանի Հանրապետության համար ուժի մեջ է մտել 2005թ. փետրվարի 19-ին/ 120-րդ հոդվածի 3-րդ կետի համաձայն` <<սույն Կոնվենցիայի մասնակից պետությունների միջև իրենց գործողությունը դադարեցնում են <<Քաղաքացիական, ընտանեկան և քրեական գործերով իրավական օգնության և իրավական հարաբերությունների մասին>> 1993թ. հունվարի 22-ի Կոնվենցիան /1993թ. Կոնվենցիան Հայաստանի Հանրապետության համար ուժի մեջ է մտել 1994թ. դեկտեմբերի 21-ին/ և դրան կից 1997թ. մարտի 28-ի Արձանագրությունը /Արձանագրությունը Հայաստանի Հանրապետության համար ուժի մեջ է մտել 2000թ. հունիսի 9-ին/։ Նույն հոդվածի 4-րդ կետի համաձայն` <<սույն հոդվածի 3-րդ կետում նշված Կոնվենցիան և դրան կից Արձանագրությունը շարունակվում են կիրառվել սույն Կոնվենցիայի մասնակից պետության և դրանց մասնակից հանդիսացող այն պետության միջև հարաբերություններում, որի համար սույն Կոնվենցիան ուժի մեջ չի մտել։ Հայաստանի Հանրապետության և Ռուսաստանի Դաշնության միջև գործում է <<Քաղաքացիական, ընտանեկան և քրեական գործերով իրավական օգնության և իրավական հարաբերությունների մասին>> 1993թ. հունվարի 22-ի Մինսկի կոնվենցիան և դրան կից Արձանագրությունը, քանի որ Ռուսաստանի Դաշնության համար 2002թ. հոկտեմբերի 7-ի կոնվենցիան ուժի մեջ չէ։>> 1993թ. հունվարի 22-ի <<Քաղաքացիական, ընտանեկան և քրեական գործերով իրավական օգնության և իրավական հարաբերությունների մասին>> Մինսկի կոնվենցիայի 76-րդ հոդվածի համաձայն՝ յուրաքանչյուր Պայմանավորվող կողմ հանցագործությունների հետաքննության և դատարանների կողմից քրեական գործերի քննության ժամանակ հաշվի է առնում պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող՝ Պայմանավորվող կողմերի օրենսդրություններով նախատեսված հանգամանքները, անկախ այն բանից, թե որ Պայմանավորվող կողմի տարածքում են դրանք ծագել։ Նշած կոնվենցիայի կից Արձանագրությամբ լրացված 76/1-րդ հոդվածի համաձայն՝ <<անձին առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվիստ ճանաչելու, հանցագործությունը կրկին անգամ կատարելու և պայմանական դատապարտման, դատավճռի կատարումը հետաձգելու կամ պայմանական վաղաժամկետ ազատման հետ կապված պարտականությունների խախտման փաստերը պարզելու հարցերը լուծելիս, Պայմանավորող կողմերի արդարադատության հիմնարկները կարող են ճանաչել և հաշվի առնել այն դատավճիռները, որոնք արձակվել են նախկին ԽՍՀ Միության և նրա կազմի մեջ մտած Միութենական Հանրապետությունների դատարանների /տրիբունալների/, ինչպես նաև Պայմանավորվող կողմերի դատարանների կողմից>>։ Նմանատիպ դրույթ նախատեսված է նաև 2003թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածում, որում նշված է, որ օտարերկրյա պետության դատավճիռը կարող է հաշվի առնվել նոր հանցանքը որակելիս։ Սակայն հարկ է նկատել, որ ինչպես 1993թ. Կոնվենցիայի կից Արձանագրության 76/1-րդ հոդվածը, այնպես էլ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածն իր նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը լուծելիս կիրառելի չեն, քանի որ ինքը ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Զամոսկվորեցկի շրջանի ժող.դատարանի կողմից դատապարտվել է 16.06.1997թ., պատժի կրումից պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է 12.06.1999թ., այսինքն մինչև նշված փաստաթղթերի ուժի մեջ մտնելը։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ <<արարքի հանցավորությունը և պատժելիությունը որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով>>։ ՀՀ Սահմանադրության 22-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ <<պատասխանատվություն սահմանող կամ պատասխանատվությունը խստացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի>>, իսկ 42-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ <<անձի իրավական վիճակը վատթարացնող օրենքները և այլ իրավական ակտերը հետադարձ ուժ չունեն>>։ Նմանատիպ նորմեր նախատեսված են նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածում, որի 1-ին մասի համաձայն՝ <<արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն տարածվում է միևչն այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն>>։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ <<արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի, իսկ 3-րդ մասի համաձայն՝ պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժամանակ պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող օրենքը հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը>>։ Վերը շարադրվածից պարզ է դառնում, որ դատարանը իրավունք չուներ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կիրառմամբ վերացնել 12.06.1999թ. կայացված՝ իրեն 2 տարի 1 ամիս ժամկետով պատժի հետագա կրումից պայմանական վաղակետ ազատելու մասին որոշումը, հետևաբար էլ իրավունք չուներ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 1-ին ու 4-րդ մասերի կիրառմամբ՝ ՌԴ Մոսկվա քաղաքի, Զամոսկվոռեցկի շրջանի ժող.դատարանի 16.06.1997թ. դատավճռով նշանակված 6/վեց/ տարի 6/վեց/ ամիս ազատազրկումից չկրած 2/երկու/ տարի 1/մեկ/ սյմիս ժամկետից իր նկատմամբ նշանակված 5/հինգ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով պատժին մասնակիորեն գումարել 1/մեկ/ տարի 6/վեց/ ամիս ազատազրկումը, ինչպես նաև իրավունք չուներ, որպես իր պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք, դիտեր հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը։ Այս ամենից հետևում է նաև, որ իր նկատմամբ անհրաժեշտ է կիրառել ՀՀ ԱԺ-ի կողմից 26.05.2011թ. ընդունված Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին որոշումը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Բողոքը քննելու արդյունքում՝ վերաքննիչ դատարանը կայացնում է դատական ակտ, որն ամբողջությամբ կամ մասամբ փոխարինում է առաջին ատյանի դատարանի դատա¬կան ակտին>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն՝ <<Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյուն¬քում վերաքննիչ դատարանը՝... ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բավարարում է վե¬րաքննիչ բողոքը ՝ համապատասխանաբար ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկա¬նելով դատական ակտը։ Բեկանված մասով կայացվում է գործն ըստ էության լուծող դա¬տական ակտ, կամ գործն ուղարկվում է համապատասխան ստորադաս դատարան նոր քննության սահմանելով նոր քննության ծավալը։ Չբեկանված մասով դատական ակտը մտնում է օրինական ուժի մեջ>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ <<Գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում... է պատիժը՝ ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով>>: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 73-րդ, 376-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 376.1-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 377-381-րդ, 385-րդ և 386-րդ հոդվածների, 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի պահանջ¬ներով, բողոք բերած անձը խնդրում է վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ, վերանայել Կենտրոն եւ Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 29.07.2011թ. կայացրած թիվ ԵԿԴ/0101/01/11 դատական ակտը, ամբողջությամբ բեկանել կամ փոփոխել այն, նշանակել ավելի մեղմ պատիժ և/կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ իր նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան։ Նշանակված պատժից հանել ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Զամոսկվորեցկի շրջանի ժող.դատարանի 16.06.1997թ. դատավճռով նշանակված 6/վեց/ տարի 6/վեց/ ամիս ազատազրկումից չկրած 2/երկու/ տարի 1/մեկ/ ամիս ժամկետից իր նկատմամբ նշանակված 5/հինգ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով պատժին մասնակիորեն գումարած 1/մեկ/ տարի 6/վեց/ ամիս ազատազրկումը և իր նկատմամբ կիրառել ՀՀ Աժ-ի կողմից 26.05.2011թ. ընդունված Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին որոշումը։ 4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում` գործում եղած ապացույցներով վերանայելով Արմեն Մնացականի Մանուկյանի վերաբերյալ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. հուլիսի 29-ի դատավճիռը, գտնում է, ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել մասնակիորեն, իսկ առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել` հետևյալ պատճառաբանությամբ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` <<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>>: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` <<Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն` <<Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: Նման դեպքերում դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները>>: Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, հաշվի առնելով կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը /կատարվածը ծանր հանցագործություն է/, հանցավորի անձը, այն, որ վերջինս անկեղծորեն զղջացել է կատարվածի համար, որպես նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք դիտելով հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքերի բացակայության պայմաններում վերջինիս նկատմամբ նշանակել է համաչափ պատիժ: Նման պայմաններում, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքի այն մասը, որով վերջինս խնդրում է իր նկատմամբ կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայամանականորեն չկիրառել, հիմնավորված չէ, նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր չէ առանց պատիժը կրելու և միայն դրա միջոցով է հնարավոր հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին և կանխել նոր հանցագործությունների կատարումը: Ինչ վերաբերվում է վերաքննիչ բողոքում ամբաստանյալի մատնանշած` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև անձը բնութագրող տվյալներին /զղջացել է կատարածի համար, դրականորեն է բնութագրվում իր բնակության վայրի բնակիչների կողմից, խնամքի տակ են գտնվում որդին, թոշակառու մայրը, որը երկրորդ խմբի հաշմանդամ է և թոշակառու հայրը, ունի մշտական բնակության վայր, ի սկզբանե խոստովանել է հանցանքը, ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալով աջակցել է վարույթն իրականացնող մարմնին օբյեկտիվ, բազմակողմանի և լրիվ քննություն կատարելուն, զղջացել է կատարածի համար/, ապա կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը արդեն իսկ հաշվի առնվել է դատարանի կողմից ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս,թվարկված մյուս հանգամանքները որոշիչ դեր ունենալ չեն կարող ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս: Ինչ վերաբերվում է վերաքննիչ բողոքի այն պատճառաբանություններին, որոնցով ամբաստանյալը վիճարկում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կիրառմամբ ՌԴ Մոսկվա քաղաքի, Զամոսկվորեցկի շրջանի ժող.դատարանի 16.06.1997թ. դատավճռով նշանակված պատժի կրումից 12.06.1999թ. կայացված` Արմեն Մնացականի Մանուկյանին 2/երկու/ տարի 1/մեկ/ ամիս ժամկետով պատժի հետագա կրումից պայմանական վաղակետ ազատելու մասին որոշումը վերացնելուն և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 1-ին և 4-րդ մասերի կիրառմամբ` ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Զամոսկվորեցկի շրջանի ժող.դատարանի 16.06.1997թ. դատավճռով նշանակված 6/վեց/ տարի 6/վեց/ ամիս ազատազրկումից չկրած 2/երկու/ տարի 1/մեկ/ ամիս ժամկետից մասնակիորեն 1/մեկ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը նշանակված պատժին գումարելուն, ապա դրանք հիմնավորված են` ելնելով հետևյալ նկատառումներից: Ա.Մանուկյանը ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Զամոսկվորեցկի շրջանի ժող.դատարանի 16.06.1997թ. դատավճռով՝ ՌԴ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 15-147-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման 6/վեց/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով: Նա 12.06.1999թ. դատարանի որոշմամբ 2/երկու/ տարի 1/մեկ/ ամիս շուտ պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է պատժի կրումից: Ա.Մանուկյանը ՀՀ-ում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունը կատարել է 1999թ. սեպտեմբերի 04-ին: Այլ պետության տարածքում կատարած հանցագործության համար պատիժը կրելուց պայմանական վաղաժամկետ ազատվելու, ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կիրառմամբ` այլ պետությունում պատժի հետագա կրումից պայմանական վաղաժամկետ ազատումը վերացնելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածով նախատեսված կանոններով պատիժ նշանակելու հարցը դատարանը պետք է քննարկեր Հայաստանի Հանրապետության և այլ պետության` տվյալ դեպքում Ռուսաստանի Դաշնության միջև գործող միջազգային-իրավական պայմանագրերի շրջանակներում։ Հայաստանի Հանրապետության և Ռուսաստանի Դաշնության միջև գործում է Քաղաքացիական, ընտանեկան և քրեական գործերով իրավական օգնության և իրավական հարաբերությունների մասին 1993թ. հունվարի 22-ի Մինսկի կոնվենցիան, որը ՀՀ-ի համար ուժի մեջ է մտել 1994թ. դեկտեմբերի 21-ից և դրան կից Արձանագրությունը, որը ՀՀ-ի համար ուժի մեջ է մտել 2000թ. հունիսի 09-ից։ Նշված կոնվենցիան կից Արձանագրությամբ լրացվել է 76.1-րդ հոդվածով, որի համաձայն՝ <<Անձին առանձնապես հանցավոր ռեցիդիվիստ ճանաչելու, հանցացործությունը կրկին անգամ կատարելու և պայմանական դատապարտման, դատավճռի կատարումը հետաձգելու կամ պայմանական վաղաժամկետ ազատման հետ կապված պարտականությունների խախտման փաստերը պարզելու հարցերը լուծելիս Պայմանավորվող կողմերի արդարադատության հիմնարկները կարող են ճանաչել և հաշվի առնել այն դատավճիռները, որոնք արձակվել են նախկին ԽՍՀ Միության և նրա կազմի մեջ մտած Միութենական Հանրապետությունների դատարանների /տրիբունալերի/, ինչպես նաև Պայմանավորվող կողմերի դատարանների կողմից>>։ Վերոնշյալ հարցերի կարգավորման համար դրույթներ են նախատեսված նաև 2003թ. օգոստոսի 1-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածում, որի համաձայն` <<1.Օտարերկրյա պետության դատարանի դատավճիռը կարող է հաշվի առնվել, եթե Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացին, օտարերկրյա քաղաքացին կամ քաղաքացիություն չունեցող անձը դատապարտվել է Հայաստանի Հանրապետության տարածքից դուրս կատարած հանցանքի համար և կրկին հանցանք է կատարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքում: 2. Սույն հոդվածի առաջին մասին համապատասխան հանցագործությունների ռեցիդիվը, չկրած պատիժը կամ օտարերկրյա պետության դատարանի դատավճռի այլ իրավական հետևանքները հաշվի են առնվում նոր հանցանքը որակելիս, պատիժ նշանակելիս, քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելիս>>: ՀՀ Սահմանադրության 22-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ <<պատասխանատվություն սահմանող կամ պատասխանատվությունը խստացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի>>, իսկ 42-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ <<անձի իրավական վիճակը վատթարացնող օրենքները և այլ իրավական ակտերը հետադարձ ուժ չունեն>>։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<արարքի հանցավորությունը և պատժելիությունը որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով>>։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ <<արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի>>: Նկատի ունենալով, որ ինչպես 1993թ. Կոնվենցիային կից Արձանագրության 76.1-րդ հոդվածը, այնպես էլ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածը պատիժը խստացնող և հանցանք կատարած անձի վիճակը վատթարացնող նորմատիվ իրավական ակտեր են, դրանք հետադարձ ուժ ունենալ չեն կարող և Ա.Մանուկյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը լուծելիս կիրառելի չեն, քանի որ վերջինս ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Զամոսկվորեցկի շրջանի ժող.դատարանի կողմից դատապարտվել է 16.06.1997թ., իսկ ՌԴ-ում պատժի կրումից պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է 12.06.1999թ., այսինքն մինչև Կոնվենցիայի վերոնշյալ դրույթի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ հոդվածի ուժի մեջ մտնելը։ Բացի այդ, նկատի ունենալով, որ Ա.Մանուկյանը ՌԴ Մոսկվայի մարզի Վիդնոյե քաղաքի դատարանի կողմից 26.06.2003թ. դատավճռով դատապարտվելուց հետո, ՀՀ-ում մեղավոր է ճանաչվել մեկ այլ հանցանքի համար` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, որը նա կատարել է նախքան առաջին գործով դատավճիռ կայացնելը, առաջին ատյանի դատարանը վերջինիս նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակեր հանցանքների համակցությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կիրառմամբ` պատիժները լրիվ կամ մասնակի գումարելու սկզբունքով: Այս դեպքում վերջնական պատժի ժամկետին պետք է հաշվակցվեր առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը, որը կազմում է 6/վեց/ տարի 11/տասնմեկ/ ամիս 28/քսանութ/ օր: Մինչդեռ, առաջին ատյանի դատարանն անհասկանալի պատճառներով Ա.Մանուկյանի պատժի ժամկետի մեջ հաջորդաբար հաշվակցել է 2 տարբեր պատժաչափեր` 6/վեց/ տարի 11/տասնմեկ/ ամիս 28/քսանութ/ օր և 7/յոթ/ տարի 3/երեք/ օր և սահմանել է երկու վերջնական պատիժներ` 4/չորս/ տարի 2/երկու/ օր և 3/երեք/ տարի 11/տասնմեկ/ ամիս 27/քսանյոթ/ օր: Միևնույն ժամանակ, պետք է նկատի ունենալ նաև, որ ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանի նկատմամբ կիրառելի է նաև <<ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ ԱԺ 26.05.2011թ. որոշման 8-րդ կետի 5-րդ ենթակետը և սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերջինիս պատժաչափի չկրած մասը պետք է կրճատվի մեկ քառորդով: Այսպիսով, հաշվի առնելով վերոնշյալ հանգամանքները, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է բավարարման մասնակիորեն, իսկ դատարանի դատավճիռը պետք է բեկանել և փոփոխել` նկատի ունենալով, որ վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանի կողմից թույլ են տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք հանգեցրել են դատական սխալի: Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395,397-րդ և 399-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ քրեական դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակիորեն: Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. հուլիսի 29-ի դատավճիռն ըստ մեղադրանքի Արմեն Մնացականի Մանուկյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` բեկանել և փոփոխել պատժի մասով. Արմեն Մնացականի Մանուկյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտել ազատազրկման 5/հինգ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով` առանց գուքի բռնագրավման: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կիրառմամբ` ՌԴ Բելգորոդ քաղաքի Սվերդլովսկի շրջանային դատարանի 27.02.2004թ. որոշմամբ նշանակված 7/յոթ/ տարի ժամկետով ազատազրկումը և նույն որոշմամբ նշանակված 5/հինգ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը մասնակիորեն գումարելու միջոցով նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 9/ինը/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի կիրառմամբ` պատժի ժամկետի մեջ հաշվակցել ՌԴ Բելգորոդ քաղաքի Սվերդլովսկի շրջանային դատարանի 27.02.2004թ. որոշմամբ սահմանված և կրած պատիժը` ազատազրկում 6/վեց/ տարի 11/տասնմեկ/ ամիս 28/քսանութ/ օր ժամկետով և Ա.Մանուկյանին թողնել կրելու ազատազրկում 2/երկու/ տարի 6/վեց/ ամիս 2/երկու/ օր ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման: Ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանի պատժի սկիզբը հաշվել 2010թ. նոյեմբերի 01-ից: Ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնել անփոփոխ մինչև սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելը: Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ: Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին: Իսկականի հետ ճիշտ է՝ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 27-10-2011 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 02-12-2011 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատորից, 1-ին հատորը 351 թերթից, 2-րդը` 160 թերթից |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 02-12-2011 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 351 և 160 թերթից: |
| Ուր | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Գրության համարը | Ե-18104/11 |