Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0082/01/11
Վիճակագրական տողի համար :
7.20
Պատասխանող
Ամալիա Գևորգյան
Ամալիա Գևորգյան Գիտունի
Ամալիա Գևորգյան Գիտունի
Ամալիա Գևորգյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Սերգեյ Չիչոյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արմեն Բեկթաշյան
Գագիկ Պողոսյան
Հոդվածներ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 205 Մաս 1
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Սերգեյ Չիչոյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արմեն Բեկթաշյան
Գագիկ Պողոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2013-02-20 | 11:00 | 2 | Կայացվել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-12-25 | 09:00 | 1 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-12-20 | 09:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-12-17 | 09:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-12-05 | 10:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-11-22 | 16:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-11-16 | 10:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-11-07 | 16:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-10-24 | 10:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-10-11 | 14:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-10-02 | 10:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-09-18 | 10:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-08-29 | 16:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-08-16 | 10:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-07-17 | 09:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-06-29 | 10:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-06-19 | 10:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-06-05 | 09:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-05-22 | 10:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2012-05-07 | 10:00 | 1 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2011-10-17 | 09:30 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2011-10-14 | 12:00 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ |
Գործ ԵԿԴ/0082/01/11
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
20 փետրվարի 2013թ. ք.Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ Տ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ
ՄԵՂԱԴՐՈՂ Մ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ Է. ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ Ա. ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկ վարույթի կանոններով, քննության առնելով մեղադրող Հ.Այվազյանի վերաքննիչ բողոքը` Ամալիա Գիտունի Գևորգյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճռի դեմ
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2011 թվականի հունվարի 17-ին ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ հետաքննության վարչության 1-ին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 83151011 քրեական գործը:
2011 թվականի ապրիլի 15-ին Ամալիա Գիտունի Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց ընտրվել է ստորագրություն չհեռանալու մասին:
2011 թվականի ապրիլի 28-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության կոռուպցիոն և կազմակերպված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի կողմից քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Ամալիա Գիտունի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
ՀՀ գլխավոր դատախազության կոռուպցիոն և կազմակերպված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Ա.Բոշնաղյանի 2012 թվականի մայիսի 22-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Ամալիա Գիտունի Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հարկման հիմք հանդիսացող հաշվարկներում և հաշվետվություններում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու և ՀՀ օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվարկներ չներկայացնելու միջոցով խոշոր չափերի` 2.106.000 դրամ ԱԱՀ պետբյուջե վճարելուց չարամտորեն խուսափելու համար:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճռով Ամալիա Գիտունի Գևորգյանը ճանաչվել է անմեղ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում և արդարացվել է` նրա կատարած արարքում հանցակազմ չլինելու հիմքով:
Ա.Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացվել է:
ՀՀ գլխավոր դատախազության ընդդեմ Ա.Գևորգյանի` գումարի բռնագանձման պահանջի մասին հայցը մերժվել է:
Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ է բերել մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության կոռուպցիոն և կազմակերպված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Հ.Այվազյանը:
Քրեական գործը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան մուտք է եղել 2013 թվականի փետրվարի 05-ին:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2013 թվականի փետրվարի 06-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործը նշանակվել` քննության վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
Վերաքննիչ բողոքի դեմ գրավոր պատասխան չի ստացվել:
2. Գործի փաստական հանգամանքները.
Նախաքննական մարմինը Ամալիա Գիտունի Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2007 թվականի օգոստոսի 08-ից հանդիսանալով <<Էն Թի Ի Էյ>> ՍՊ ընկերության բաժնետերերից մեկը, 2008 թվականի հունվարի 25-ին միանձնյա հիմնադրել է <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերությունը, իրականացրել է հաշվապահական խորհրդատվության գործունեություն, սակայն նշված պայմաններում <<Ավելացված արժեքի հարկի մասին>> ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի <<ե>> կետի համաձայն համարվելով ավելացված արժեքի հարկի վճարող օրենքով նախատեսված շահութահարկի հաշվարկի փոխարեն 2009 թվականի համար հարկային մարմիններին է ներկայացրել շահութահարկի պարզեցված հաշվարկ, ինչպես նաև չի ներկայացրել օրենքով սահմանված 2009 թվականի 1-ին-4-րդ եռամսյակների և 2010 վականի 1-ին և 2-րդ եռամսյակների ավելացված արժեքի հարկի հաշվարկները, որի հետևանքով չի հաշվարկել և պետական բյուջե չի վճարել 2.702.100 դրամ հարկի գումար:
Այսինքն, Ամալիա Գևորգյանը, հանդիսանալով <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերության տնօրեն, հարկաման հիմք հանդիսացող հաշվարկներում և հաշվետվություններում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու և 2009 թվականի 1-ին-4-րդ եռամսյակների և 2010 թվականի 1-ին և 2-րդ եռամսյակների ավելացված արժեքի հարկի հաշվարկներ հարկային մարմիններին չներկայացնելու միջոցով չարամտորեն խուսափել է խոշոր չափի` 2.702.100 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց:
Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ Ամալիա Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հարկման հիմք հանդիսացող հաշվարկներում և հաշվետվություններում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու և ՀՀ օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվարկներ չներկայացնելու միջոցով չարամտորեն խուսափել է խոշոր չափերի` 2.106.000 ՀՀ դրամ ԱԱՀ պետբյուջե վճարելուց:
3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության կոռուպցիոն և կազմակերպված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Հ.Այվազյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ դատարանը, վերլուծերով և գնահատելով դատական քննության ժամանակ հետազոտված ապացույցներն իրենց համակցության մեջ, հանգել է սխալ հետևության այն մասին, որ չի ապացուցվել Ա.Գևորգյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը և նա պետք է արդարացվի` կատարված արարքներում հանցակազմ չլինելու հիմքով:
Դատարանը գտել է, որ սույն գործով ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ, ձեռք չեն բերվել այնպիսի անհրաժեշտ օբյեկտիվ փաստական տվյալներ, որոնք կհաստատեն հարկերը, տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց չարամտորեն խուսափելու վերաբերյալ գործով ապացուցման առարկայի տարրերից գլխավոր փաստը կազմող հանցագործության դեպքը և անձի մեղավորությունը, նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի համաձայն՝ հարկերը, տուրքերը կամ պրտադիր այլ վճարումները վճարելուց խուսափելն ինքնին չի կարող համարվել հանցագործություն, և անձի կատարած նման արարքները՝ որպես հանցագործություն, որակելու համար անհրաժեշտ է, որ նա օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետվություններ, հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր այլ փաստաթղթեր չներկայացնելու կամ նշված փաստաթղթերի մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով չարամտորեն խուսափի խոշոր կամ առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը, տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց:
Դատական ակտն օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված չէ, դատարանը չի կատարել գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտություն, որի արդյունքում խախտվել են վերը նշված նորմերի պահանջները: Դատարանը, թույլ է տվել նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ, քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներին ցուցաբերել է կանխակալ մոտեցում, իսկ հետազոտված ապացույցներին ճիշտ գնահատական չի տրվել:
Այսպես, դատարանը հանգել է այն եզրակացության, որ 2009 թվականի և 2010 թվականի 1-ին և 2-րդ եռամսյակների համար <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերությունը ներկայացրել է օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվարկներ և հաշվետվություններ, դրանց մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ չի մտցրել և վճարել է առաջացած հարկերը: Սակայն հարկ է նշել, որ տվյալ դեպքում դատարանը նկատի ունի այն հաշվարկները և հաշվետվությունները, որոնք պետք է ներկայացվեին հարկային մարմիններին շատ կարևոր մեկ պայմանի առկայության դեպքում, կազմակերպությունը չպետք է գործեր ընդհանուր հարկման դաշտում: Մինչդեռ, <<Ավելացված արժեքի հարկի>> ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` ավելացված արժեքի հարկ վճարող է համարվում այն կազմակերպությունը, որի կանոնադրական կամ բաժնեհավաք կապիտալի 20%-ի կամ ավելի մասը պատկանում է անհատ ձեռնարկատեր չհամարվող այն ֆիզիկական անձին, որին միաժամանակ պատկանում է մեկ այլ կազմակերպության կանոնադրական կամ բաժնեհավաք կապիտալի 20 տոկոսը կամ ավելի մասը: Նշված դեպքում <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերության հիմնադիր Ամալիա Գևորգյանին է պատկանում <<Էն Թի Ի Էյ>> ՍՊ ընկերության 50 տոկոս բաժնեմասը: Այն փաստարկը, որ <<Էն Թի Ի Էյ>> ՍՊ ընկերության բաժնեմասը Ամալիա Գևորգյանի կողմից օտարվել է, համոզիչ չի թվում, քանի որ ՀՀ արդարադատության նախարարության իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստրի գործակալությունում առկա տվյալների համաձայն` նշված բաժնեմասի օտարման մասին գրանցում չի եղել, իսկ <<Սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունների մասին>> ՀՀ օրենքի բաժնեմասի օտարումը պետք է գրանցվեր իրավաբանական անձի գրանցման վայրի պետական ռեգիստրի տարածքային ստորաբաժանումում: ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նախատեսված նորմի համաձայն` այն դեպքերում, երբ գույքի նկատմամբ իրավունքը ենթակա է պետական գրանցման, ձեռք բերողի սեփականության իրավունքը ծագում է դրա գրանցման պահից: Այսինքն, Ամալիա Գևորգյանը նույնիսկ կնքված օտարման պայմանագրի առկայության պայմաններում չի դադարել բաժնեմասի սեփականատեր լինելուց, քանի որ օտարումը սահմանված կարգով գրանցված չի եղել պատկան մարմիններում: Նման դիրքորոշման է հանգում նաև ՀՀ վարչական վերաքննիչ դատարանն իր ՎԴ/4497/05/10 որոշմամբ: Նման պայմաններում <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերությունը չէր կարող աշխատել պարզեցված հարկի դաշտում, և հարկային մարմիններին ներկայացված հաշվարկները և հաշվետվությունները չեն կարող համարվել օրենքով նախատեսված:
Դատարանը նաև նշում է, որ <<Էն Թի Ի Էյ>> ՍՊ ընկերության մասնակիցների 05.03.2008թ. ժողովում Ամալիա Գևորգյանը պնդել է իր ունեցած բաժնեմասն ընկերութան մյուս մասնակցին անհատույց օտարելու մասին իր դիմումը և ժողովը որոշել է նշված եղանակով օտարել նրա բաժնեմասը: Սակայն նշված դիմումը, որը ներկայացվել է նաև ՀՀ վարչական վերաքննիչ դատարանին, ստորագրված չէ և նրա վրա բացակայում է ամսաթիվը, իսկ նման պայմաններում խոսել բաժնեմասի օտարման վերաբերյալ համաձայնության մասին անհիմն է:
Այսպիսով, առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածով նախատեսված հանցավոր արարքի օբյեկտիվ կողմը, այսինքն՝ օրենքով սահմանված հաշվարկներ և հաշվետվություններ չներկայացնելու միջոցով խուսափել է խոշոր չափի հարկեր վճարելուց:
<<Սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության մասնակիցների գրանցամատյանի վարումը կանոնակարգելու մասին>> ՀՀ կառավարության 2002 թվականի մարտի 02-ի N 194 որոշման համաձայն` ընկերության մասնակիցների գրանցամատյանում փոփոխություններ գրանցելու համար ներկայացվում են՝ բաժնեմասի /բաժնեմասերի/ կամ դրա /դրանց/ մասերի օտարման դեպքում՝ դիմում, բաժնեմասի կամ դրա մասի օտարման հիմքը /պայմանագիր, դատարանի վճիռ և այլն/, գործարքի կողմ հանդիսացող մասնակիցների վկայագրերը։ Ամալիա Գևորգյանի կողմից իրեն սեփականության իրավունքով պատկանող բաժնեմասի վերաբերյալ վկայագիրը չի հանձնվել օտարման պայմանագրի մյուս կողմից, դրա հանձնման վերաբերյալ որևիցե գրառում չկա, և նման պայմաններում ակնհայտ է, որ ձեռք բերողը՝ Խ.Մկրտչյանը, չէր կարող բաժնեմասի օտարման գրանցում կատարել պատկան մարմիններում: Վկայականի չներկայացնելու և անստորագիր դիմում ներկայացնելու պայմաններում Ամալիա Գևորգյանը չէր կարող չիմանալ իր կողմից <<Էն Թի Ի Էյ>> ՍՊ ընկերության հիմնադիր լինելու փաստի մասին: Առավել ևս հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերությունն իրականացրել է հաշվապահական խորհրդատվություն և հաշվապահական հաշվառման վարման ծառայությունների մատուցում, կարելի է հանգել այն եզրակացության, որ դրա հիմնադիրը և տնօրենը մասնագիտության բերումով չէին կարող չիմանալ հարկային օրենսդրության պահանջները և չգիտակցել ոչ ճիշտ հարկման դաշտում գործունեություն ծավալելու արդյունքում առաջացող հետևանքները:
Ելնելով վերոգրյալից մեղադրող Հ.Այվազյանը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 25.12.2012թ. դատական ակտը՝ Ա.Գևորգյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, իսկ քաղաքացիական հայցն ամբողջությամբ բավարարել:
4. Վերաքննիչ բողոքի դեմ բերված պատասխանը.
Ամբաստանյալ Ամալիա Գևորգյանի պաշտպան Էռնեստ Հարությունյանը վերաքննիչ բողոքի դեմ առարկեց` նշելով, որ այն անհիմն է և ենթակա է մերժման, իսկ դատավճիռն օրինական է և պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ:
Ամբաստանյալ Ամալիա Գևորգյանը խնդրել է վերաքննիչ բողոքը մերժել:
5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին մեղադրանքի կողմի ելույթը, դատական ակտը չբողոքարկած պաշտպանության կողմի պատասխանը, ներկայացված բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք, և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ սխալ է թույլ տվել:
Դատավճռի դեմ բերված վերաքննիչ բողոքով մեղադրող Հ.Այվազյանը խնդրել է այն ամբողջությամբ բեկանել՝ Ա.Գևորգյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, իսկ քաղաքացիական հայցն ամբողջությամբ բավարարել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<Հարկերը, տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց չարամտորեն խուսափելը օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետվություններ, հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր այլ փաստաթղթեր չներկայացնելու կամ նշված փաստաթղթերի մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով, որը կատարվել է խոշոր չափերով`...>>:
Խոշոր չափերով հարկերը, տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց խուսափումը պետք է լինի չարամիտ և այն պետք է կատարվի օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետվություններ, հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր այլ փաստաթղթեր չներկայացնելու կամ նշված փաստաթղթերի մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով:
Նշված հանցագործության օբյեկտիվ կողմը արտահայտվում է հարկերը, տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց չարամտորեն խուսափումով, որը կատարվում է հաշվետվություններ, հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր այլ փաստաթղթեր չներկայացնելու կամ նշված փաստաթղթերի մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով, իսկ սուբյեկտիվ կողմից հանցագործությունը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ. հանցավորը գիտակցում է, որ խոշոր չափերով հարկերից կամ այլ պարտադիր վճարումներից խուսափելու համար կատարում է հոդվածի դիսպոզիցիայում նախատեսված արարքները, նախատեսում է խոշոր չափերով հարկեր չվճարելը կամ այլ պարտադիր վճարումներ չկատարելը և ցանկանում է դա:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն.
<<1. Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք…
…3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները…>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն.
<<1. Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ:
2. Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն. <<Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն.
<<Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`…
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն…>>:
Առաջին ատյանի դատարանը 2012 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճռում արձանագրել է հետևյալը.
<<Դատարանը գտնում է, որ սույն գործով ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ, ձեռք չեն բերվել այնպիսի անհրաժեշտ օբյեկտիվ փաստական տվյալներ, որոնք կհաստատեն հարկերը, տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց չարամտորեն խուսափելու վերաբերյալ գործով ապացուցման առարկայի տարրերից գլխավոր փաստը կազմող հանցագործության դեպքը և անձի մեղավորությունը, նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի համաձայն հարկերը, տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց խուսափելն ինքնին չի կարող համարվել հանցագործություն, և անձի կատարած նման արարքները որպես հանցագործություն, որակելու համար անհրաժեշտ է, որ նա օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետվություններ, հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր այլ փաստաթղթեր չներկայացնելու կամ նշված փաստաթղթերի մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով չարամտորեն խուսափի խոշոր կամ առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը, տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց:
Նման գործերով առանձնահատուկ կարևորություն է ներկայացնում այն հարցը, թե ինչ ապացույցներով կարող է հիմնավորվել հանցագործության կատարումը:
Ա.Գևորգյանի վերաբերյալ քրեական գործով նրան առաջադրված մեղադրանքի հիմքում որպես հիմնական ապացույց, դրվել է այն փաստը, որ նա, սահմանափակ պատասխանատվությամբ երկու ընկերությունում միաժամանակ լինելով հիմնադիր և <<Ավելացված արժեքի հարկի մասին>> ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի <<ե>> կետի համաձայն համարվելով ավելացված արժեքի հարկ վճարող, հարկային մարմիններին չի ներկայացրել 2009թ. ու 2010թ. 1-ին և 2-րդ եռամսյակների համար օրենքով սահմանված կարգով ավելացված արժեքի հարկի հաշվարկները և չի հաշվարկել ու պետական բյուջե չի վճարել նշված հարկի գումարը:
Դատարանն արձանագրում է, որ <<Ավելացված արժեքի հարկի մասին>> ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` անձինք, որոնց կողմից նախորդ օրացուցային տարում իրականացված` սույն օրենքի 6-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և (կամ) 3-րդ կետերով սահմանված գործարքների (գործառնությունների) հարկվող շրջանառությունը չի գերազանցել 58,35 միլիոն դրամը, տվյալ օրացուցային տարում ԱԱՀ վճարող են համարվում այդ գործարքների հարկվող շրջանառությունը 58,35 միլիոն դրամը գերազանցելու պահից` 58,35 միլիոն դրամը (ԱԱՀ-ի շեմը) գերազանցող մասի համար:(...)
Սույն հոդվածով սահմանված ԱԱՀ-ի շեմը չի կիրառվում`
(...) ե) այն կազմակերպության նկատմամբ, որի կանոնադրական կամ բաժնեհավաք կապիտալի 20 տոկոսը կամ ավելի մասը (բաժնետոմս, բաժնեմաս, փայաբաժին) պատկանում է անհատ ձեռնարկատեր չհանդիսացող այն ֆիզիկական անձին, որին միաժամանակ պատկանում է մեկ այլ կազմակերպության կանոնադրական կամ բաժնեհավաք կապիտալի 20 տոկոսը կամ ավելի մասը (բաժնետոմս, բաժնեմաս, փայաբաժին), ընդ որում, այս դեպքում կազմակերպություններից ոչ մեկի նկատմամբ ԱԱՀ-ի շեմը չի կարող տարածվել...:
(...) Ինչպես երևում է գործի նյութերից, ամբաստանյալը 2009թ. ու 2010թ. 1-ին և 2-րդ եռամսյակների համար հարկային մարմին է ներկայացրել պարզեցված հարկ վճարողների (փոքր և միջին ձեռնարկությունների) համար նախատեսված հաշվարկներ ու պետական բյուջե է վճարել համապատասխան հարկերի գումարը:
Փաստորեն, ամբաստանյալը ներկայացրել է օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվարկներ և հաշվետվություններ, դրանց մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ չի մտցրել և վճարել է հարկեր, այսինքն չարամտորեն չի խուսափել խոշոր կամ առանձնապես խոշոր չափերով հարկեր վճարելուց: (...)
(...) Գործի նյութերից երևում է, որ նախաքննության մարմնի կողմից չի ապացուցվել, որ ամբաստանյալը ոչ միայն իրավաբանորեն, այլև փաստացի, եղել է երկու ընկերության հիմնադիր և չի օտարել <<Էն Թի Ի Էյ>> ՍՊ ընկերությունում ունեցած իր բաժնեմասը:
Նշվածը չհիմնավորվեց նաև դատաքննությամբ:
(...) Ըստ գործի նյութերի <<Էն Թի Ի Էյ>> ՍՊ ընկերության մասնակիցների 05.03.2008թ. ժողովում թիվ 2 արձանագրության համաձայն, ամբաստանյալը պնդել է նշված ընկերությունում իր ունեցած բաժնեմասն ընկերության մյուս մասնակցին անհատույց օտարելու նվիրելու մասին իր դիմումը, և ժողովը որոշել է նշված եղանակով օտարել նրա բաժնեմասը: <<Ընկերության մասնակցի կողմից իր բաժնեմասն օտարելու մասին>> 05.03.2008թ. պայմանագրի համաձայն` ամբաստանյալն օտարել է վերը նշված իր բաժնեմասը:
(...) Քրեական գործով ձեռք չի բերվել որևէ ապացույց, որով կհիմնավորվի, որ ամբաստանյալն իմացել է կամ կարող էր իմանալ, որ պետական ռեգիստրում վերագրանցում չի կատարվել:
Փաստորեն, ըստ գործի նյութերի ամբաստանյալը համոզված է եղել, որ <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերությունն իրավունք ունի գործելու պարզեցված հարկի դաշտում, ինչի համար էլ հաշվետվություններում և հաշվարկներում չի նշել վերը նշված ժամանակահատվածի ավելացված արժեքի հարկի վերաբերյալ տվյալներ և չի վճարել նշված հարկի գումարները:
Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով չի ապացուցվում, որ ամբաստանյալը հարկման հիմք հանդիսացող հաշվարկներում ու հաշվետվություններում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու և ՀՀ օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվարկներ չներկայացնելու միջոցով չարամտորեն խուսափել է <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերության 2009թ. ու 2010թ. 1-ին և 2-րդ եռամսյակների համար խոշոր չափերով ավելացված արժեքի հարկը պետական բյուջե վճարելուց, այսինքն նրա կատարած արարքում առկա չեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի օբկյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմերի հատկանիշները, հետևաբար նրա արարքում բացակայում է հանցակազմը և նշված հիմքով նա պետք է արդարացվի:
Դատարանի համոզմամբ, միայն այն փաստը, որ պետական ռեգիստրում չի կատարվել վերագրանցում, չի կարող գնահատվել, որ ամբաստանյալը գիտակցված և ակնհայտորեն խեղաթյուրել է հաշվարկներն ու հաշվետվությունները և չարամտորեն խուսափել է հարկի վճարումից, այսինքն կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն:>>:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանը կատարելով ապացույցների հետազոտություն և ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ հանգել է ճիշտ հետևության, որ Ամալիա Գևորգյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղսագրված արարքը գործի նյութերով հաստատված չէ:
Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր չի համարում վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունն այն մասին, որ առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածով նախատեսված հանցավոր արարքի օբյեկտիվ կողմը, այսինքն՝ օրենքով սահմանված հաշվարկներ և հաշվետվություններ չներկայացնելու միջոցով խուսափել է խոշոր չափի հարկեր վճարելուց:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը` հիմնավոր կերպով գտել է, որ չի ապացուցվել Ամալիա Գևորգյանի կողմից հարկման հիմք հանդիսացող հաշվարկներում ու հաշվետվություններում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու և ՀՀ օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվարկներ չներկայացնելու միջոցով <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերության 2009թ. ու 2010թ. 1-ին և 2-րդ եռամսյակների համար խոշոր չափերով ավելացված արժեքի հարկը պետական բյուջե վճարելուց չարամտորեն խուսափելու փաստը:
Այն հանգամանքը, որ Ամալիա Գևորգյանը մասնագիտության բերումով չէր կարող չիմանալ հարկային օրենսդրության պահանջները և չգիտակցել ոչ ճիշտ հարկման դաշտում գործունեություն ծավալելու արդյունքում առաջացող հետևանքները, չի կարող հիմք հանդիսանալ հանգելու հետևության, որ վերջինիս գործողություններում առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասի հանցակազմը:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքի փաստարկն այն մասին, որ Ամալիա Գևորգյանի դիմումը` իր բաժնեմասն ընկերութան մյուս մասնակցին անհատույց օտարելու մասին, որը ներկայացվել է նաև ՀՀ վարչական վերաքննիչ դատարանին, ստորագրված չէ, բացակայում է ամսաթիվը և նման պայմաններում խոսել բաժնեմասի օտարման վերաբերյալ համաձայնության մասին անհիմն է, չի կարող հիմք հանդիսանալ հանգելու այն հետևության, որ Ամալիա Գևորգյանը չի օտարել <<Էն Թի Ի Էյ>> ՍՊ ընկերությունում ունեցած իր բաժնեմասը:
Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր չի համարում վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունն առ այն, որ Ամալիա Գևորգյանը նույնիսկ կնքված օտարման պայմանագրի առկայության պայմաններում չի դադարել բաժնեմասի սեփականատեր լինելուց, քանի որ օտարումը սահմանված կարգով գրանցված չի եղել պատկան մարմիններում, <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերությունը չէր կարող աշխատել պարզեցված հարկի դաշտում, և հարկային մարմիններին ներկայացված հաշվարկները և հաշվետվությունները չեն կարող համարվել օրենքով նախատեսված: Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ օտարված բաժնեմասի վերաբերյալ պետական ռեգիստրում վերագրանցում չկատարելու վերաբերյալ Ամալիա Գևորգյանի կողմից տեղեկացված լինելու մասին որևէ ապացույց ձեռք չի բերվել, ինչի հետևանքով էլ վերջինս համոզված է եղել, որ <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերությունն իրավունք ունի գործելու պարզեցված հարկի դաշտում, ուստի հաշվետվություններում և հաշվարկներում չի նշել ավելացված արժեքի հարկի վերաբերյալ տվյալներ և չի վճարել նշված հարկի գումարները:
Քննության առնելով վերաքննիչ բողոքի պահանջը` Ամալիա Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչելու մասին, վերաքննիչ դատարանը, նկատի ունենալով վերոհիշյալ հանգամանքները գտնում է, որ բողոքի վերոհիշյալ և մյուս պատճաբանությունները չեն կարող հիմք հանդիսանալ բողոքը բավարարելու համար:
Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքի մյուս պահանջին` քաղաքացիական հայցն ամբողջությամբ բավարարելուն, ապա վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործով վերը նշված հիմանվորումներով արդարացման դատավճիռ կայացնելու պայմաններում քաղաքացիական հայցին լուծում տալը կհանգեցնի դատական սխալի, ուստի այդ մասով ևս վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալ հիմնավորումները` վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ներկայացված վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն օրինական և հիմնավորված է, նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումների վերաբերյալ բողոքաբերի փաստարկներն իրենց հաստատումը քրեական գործի նյութերում չեն գտնում, ուստի վերաքննիչ բողոքը պետք է թողնել առանց բավարարման:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ, 418-րդ հոդվածներով` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրող Հ.Այվազյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճիռը` Ամալիա Գիտունի Գևորգյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
20 փետրվարի 2013թ. ք.Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ Տ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ
ՄԵՂԱԴՐՈՂ Մ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ Է. ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ Ա. ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկ վարույթի կանոններով, քննության առնելով մեղադրող Հ.Այվազյանի վերաքննիչ բողոքը` Ամալիա Գիտունի Գևորգյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճռի դեմ
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2011 թվականի հունվարի 17-ին ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ հետաքննության վարչության 1-ին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 83151011 քրեական գործը:
2011 թվականի ապրիլի 15-ին Ամալիա Գիտունի Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց ընտրվել է ստորագրություն չհեռանալու մասին:
2011 թվականի ապրիլի 28-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության կոռուպցիոն և կազմակերպված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի կողմից քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Ամալիա Գիտունի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
ՀՀ գլխավոր դատախազության կոռուպցիոն և կազմակերպված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Ա.Բոշնաղյանի 2012 թվականի մայիսի 22-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Ամալիա Գիտունի Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հարկման հիմք հանդիսացող հաշվարկներում և հաշվետվություններում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու և ՀՀ օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվարկներ չներկայացնելու միջոցով խոշոր չափերի` 2.106.000 դրամ ԱԱՀ պետբյուջե վճարելուց չարամտորեն խուսափելու համար:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճռով Ամալիա Գիտունի Գևորգյանը ճանաչվել է անմեղ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում և արդարացվել է` նրա կատարած արարքում հանցակազմ չլինելու հիմքով:
Ա.Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացվել է:
ՀՀ գլխավոր դատախազության ընդդեմ Ա.Գևորգյանի` գումարի բռնագանձման պահանջի մասին հայցը մերժվել է:
Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ է բերել մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության կոռուպցիոն և կազմակերպված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Հ.Այվազյանը:
Քրեական գործը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան մուտք է եղել 2013 թվականի փետրվարի 05-ին:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2013 թվականի փետրվարի 06-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործը նշանակվել` քննության վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
Վերաքննիչ բողոքի դեմ գրավոր պատասխան չի ստացվել:
2. Գործի փաստական հանգամանքները.
Նախաքննական մարմինը Ամալիա Գիտունի Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2007 թվականի օգոստոսի 08-ից հանդիսանալով <<Էն Թի Ի Էյ>> ՍՊ ընկերության բաժնետերերից մեկը, 2008 թվականի հունվարի 25-ին միանձնյա հիմնադրել է <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերությունը, իրականացրել է հաշվապահական խորհրդատվության գործունեություն, սակայն նշված պայմաններում <<Ավելացված արժեքի հարկի մասին>> ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի <<ե>> կետի համաձայն համարվելով ավելացված արժեքի հարկի վճարող օրենքով նախատեսված շահութահարկի հաշվարկի փոխարեն 2009 թվականի համար հարկային մարմիններին է ներկայացրել շահութահարկի պարզեցված հաշվարկ, ինչպես նաև չի ներկայացրել օրենքով սահմանված 2009 թվականի 1-ին-4-րդ եռամսյակների և 2010 վականի 1-ին և 2-րդ եռամսյակների ավելացված արժեքի հարկի հաշվարկները, որի հետևանքով չի հաշվարկել և պետական բյուջե չի վճարել 2.702.100 դրամ հարկի գումար:
Այսինքն, Ամալիա Գևորգյանը, հանդիսանալով <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերության տնօրեն, հարկաման հիմք հանդիսացող հաշվարկներում և հաշվետվություններում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու և 2009 թվականի 1-ին-4-րդ եռամսյակների և 2010 թվականի 1-ին և 2-րդ եռամսյակների ավելացված արժեքի հարկի հաշվարկներ հարկային մարմիններին չներկայացնելու միջոցով չարամտորեն խուսափել է խոշոր չափի` 2.702.100 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց:
Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ Ամալիա Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հարկման հիմք հանդիսացող հաշվարկներում և հաշվետվություններում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու և ՀՀ օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվարկներ չներկայացնելու միջոցով չարամտորեն խուսափել է խոշոր չափերի` 2.106.000 ՀՀ դրամ ԱԱՀ պետբյուջե վճարելուց:
3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության կոռուպցիոն և կազմակերպված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Հ.Այվազյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ դատարանը, վերլուծերով և գնահատելով դատական քննության ժամանակ հետազոտված ապացույցներն իրենց համակցության մեջ, հանգել է սխալ հետևության այն մասին, որ չի ապացուցվել Ա.Գևորգյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը և նա պետք է արդարացվի` կատարված արարքներում հանցակազմ չլինելու հիմքով:
Դատարանը գտել է, որ սույն գործով ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ, ձեռք չեն բերվել այնպիսի անհրաժեշտ օբյեկտիվ փաստական տվյալներ, որոնք կհաստատեն հարկերը, տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց չարամտորեն խուսափելու վերաբերյալ գործով ապացուցման առարկայի տարրերից գլխավոր փաստը կազմող հանցագործության դեպքը և անձի մեղավորությունը, նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի համաձայն՝ հարկերը, տուրքերը կամ պրտադիր այլ վճարումները վճարելուց խուսափելն ինքնին չի կարող համարվել հանցագործություն, և անձի կատարած նման արարքները՝ որպես հանցագործություն, որակելու համար անհրաժեշտ է, որ նա օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետվություններ, հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր այլ փաստաթղթեր չներկայացնելու կամ նշված փաստաթղթերի մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով չարամտորեն խուսափի խոշոր կամ առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը, տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց:
Դատական ակտն օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված չէ, դատարանը չի կատարել գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտություն, որի արդյունքում խախտվել են վերը նշված նորմերի պահանջները: Դատարանը, թույլ է տվել նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ, քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներին ցուցաբերել է կանխակալ մոտեցում, իսկ հետազոտված ապացույցներին ճիշտ գնահատական չի տրվել:
Այսպես, դատարանը հանգել է այն եզրակացության, որ 2009 թվականի և 2010 թվականի 1-ին և 2-րդ եռամսյակների համար <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերությունը ներկայացրել է օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվարկներ և հաշվետվություններ, դրանց մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ չի մտցրել և վճարել է առաջացած հարկերը: Սակայն հարկ է նշել, որ տվյալ դեպքում դատարանը նկատի ունի այն հաշվարկները և հաշվետվությունները, որոնք պետք է ներկայացվեին հարկային մարմիններին շատ կարևոր մեկ պայմանի առկայության դեպքում, կազմակերպությունը չպետք է գործեր ընդհանուր հարկման դաշտում: Մինչդեռ, <<Ավելացված արժեքի հարկի>> ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` ավելացված արժեքի հարկ վճարող է համարվում այն կազմակերպությունը, որի կանոնադրական կամ բաժնեհավաք կապիտալի 20%-ի կամ ավելի մասը պատկանում է անհատ ձեռնարկատեր չհամարվող այն ֆիզիկական անձին, որին միաժամանակ պատկանում է մեկ այլ կազմակերպության կանոնադրական կամ բաժնեհավաք կապիտալի 20 տոկոսը կամ ավելի մասը: Նշված դեպքում <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերության հիմնադիր Ամալիա Գևորգյանին է պատկանում <<Էն Թի Ի Էյ>> ՍՊ ընկերության 50 տոկոս բաժնեմասը: Այն փաստարկը, որ <<Էն Թի Ի Էյ>> ՍՊ ընկերության բաժնեմասը Ամալիա Գևորգյանի կողմից օտարվել է, համոզիչ չի թվում, քանի որ ՀՀ արդարադատության նախարարության իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստրի գործակալությունում առկա տվյալների համաձայն` նշված բաժնեմասի օտարման մասին գրանցում չի եղել, իսկ <<Սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունների մասին>> ՀՀ օրենքի բաժնեմասի օտարումը պետք է գրանցվեր իրավաբանական անձի գրանցման վայրի պետական ռեգիստրի տարածքային ստորաբաժանումում: ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նախատեսված նորմի համաձայն` այն դեպքերում, երբ գույքի նկատմամբ իրավունքը ենթակա է պետական գրանցման, ձեռք բերողի սեփականության իրավունքը ծագում է դրա գրանցման պահից: Այսինքն, Ամալիա Գևորգյանը նույնիսկ կնքված օտարման պայմանագրի առկայության պայմաններում չի դադարել բաժնեմասի սեփականատեր լինելուց, քանի որ օտարումը սահմանված կարգով գրանցված չի եղել պատկան մարմիններում: Նման դիրքորոշման է հանգում նաև ՀՀ վարչական վերաքննիչ դատարանն իր ՎԴ/4497/05/10 որոշմամբ: Նման պայմաններում <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերությունը չէր կարող աշխատել պարզեցված հարկի դաշտում, և հարկային մարմիններին ներկայացված հաշվարկները և հաշվետվությունները չեն կարող համարվել օրենքով նախատեսված:
Դատարանը նաև նշում է, որ <<Էն Թի Ի Էյ>> ՍՊ ընկերության մասնակիցների 05.03.2008թ. ժողովում Ամալիա Գևորգյանը պնդել է իր ունեցած բաժնեմասն ընկերութան մյուս մասնակցին անհատույց օտարելու մասին իր դիմումը և ժողովը որոշել է նշված եղանակով օտարել նրա բաժնեմասը: Սակայն նշված դիմումը, որը ներկայացվել է նաև ՀՀ վարչական վերաքննիչ դատարանին, ստորագրված չէ և նրա վրա բացակայում է ամսաթիվը, իսկ նման պայմաններում խոսել բաժնեմասի օտարման վերաբերյալ համաձայնության մասին անհիմն է:
Այսպիսով, առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածով նախատեսված հանցավոր արարքի օբյեկտիվ կողմը, այսինքն՝ օրենքով սահմանված հաշվարկներ և հաշվետվություններ չներկայացնելու միջոցով խուսափել է խոշոր չափի հարկեր վճարելուց:
<<Սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության մասնակիցների գրանցամատյանի վարումը կանոնակարգելու մասին>> ՀՀ կառավարության 2002 թվականի մարտի 02-ի N 194 որոշման համաձայն` ընկերության մասնակիցների գրանցամատյանում փոփոխություններ գրանցելու համար ներկայացվում են՝ բաժնեմասի /բաժնեմասերի/ կամ դրա /դրանց/ մասերի օտարման դեպքում՝ դիմում, բաժնեմասի կամ դրա մասի օտարման հիմքը /պայմանագիր, դատարանի վճիռ և այլն/, գործարքի կողմ հանդիսացող մասնակիցների վկայագրերը։ Ամալիա Գևորգյանի կողմից իրեն սեփականության իրավունքով պատկանող բաժնեմասի վերաբերյալ վկայագիրը չի հանձնվել օտարման պայմանագրի մյուս կողմից, դրա հանձնման վերաբերյալ որևիցե գրառում չկա, և նման պայմաններում ակնհայտ է, որ ձեռք բերողը՝ Խ.Մկրտչյանը, չէր կարող բաժնեմասի օտարման գրանցում կատարել պատկան մարմիններում: Վկայականի չներկայացնելու և անստորագիր դիմում ներկայացնելու պայմաններում Ամալիա Գևորգյանը չէր կարող չիմանալ իր կողմից <<Էն Թի Ի Էյ>> ՍՊ ընկերության հիմնադիր լինելու փաստի մասին: Առավել ևս հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերությունն իրականացրել է հաշվապահական խորհրդատվություն և հաշվապահական հաշվառման վարման ծառայությունների մատուցում, կարելի է հանգել այն եզրակացության, որ դրա հիմնադիրը և տնօրենը մասնագիտության բերումով չէին կարող չիմանալ հարկային օրենսդրության պահանջները և չգիտակցել ոչ ճիշտ հարկման դաշտում գործունեություն ծավալելու արդյունքում առաջացող հետևանքները:
Ելնելով վերոգրյալից մեղադրող Հ.Այվազյանը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 25.12.2012թ. դատական ակտը՝ Ա.Գևորգյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, իսկ քաղաքացիական հայցն ամբողջությամբ բավարարել:
4. Վերաքննիչ բողոքի դեմ բերված պատասխանը.
Ամբաստանյալ Ամալիա Գևորգյանի պաշտպան Էռնեստ Հարությունյանը վերաքննիչ բողոքի դեմ առարկեց` նշելով, որ այն անհիմն է և ենթակա է մերժման, իսկ դատավճիռն օրինական է և պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ:
Ամբաստանյալ Ամալիա Գևորգյանը խնդրել է վերաքննիչ բողոքը մերժել:
5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին մեղադրանքի կողմի ելույթը, դատական ակտը չբողոքարկած պաշտպանության կողմի պատասխանը, ներկայացված բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք, և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ սխալ է թույլ տվել:
Դատավճռի դեմ բերված վերաքննիչ բողոքով մեղադրող Հ.Այվազյանը խնդրել է այն ամբողջությամբ բեկանել՝ Ա.Գևորգյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, իսկ քաղաքացիական հայցն ամբողջությամբ բավարարել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<Հարկերը, տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց չարամտորեն խուսափելը օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետվություններ, հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր այլ փաստաթղթեր չներկայացնելու կամ նշված փաստաթղթերի մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով, որը կատարվել է խոշոր չափերով`...>>:
Խոշոր չափերով հարկերը, տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց խուսափումը պետք է լինի չարամիտ և այն պետք է կատարվի օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետվություններ, հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր այլ փաստաթղթեր չներկայացնելու կամ նշված փաստաթղթերի մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով:
Նշված հանցագործության օբյեկտիվ կողմը արտահայտվում է հարկերը, տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց չարամտորեն խուսափումով, որը կատարվում է հաշվետվություններ, հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր այլ փաստաթղթեր չներկայացնելու կամ նշված փաստաթղթերի մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով, իսկ սուբյեկտիվ կողմից հանցագործությունը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ. հանցավորը գիտակցում է, որ խոշոր չափերով հարկերից կամ այլ պարտադիր վճարումներից խուսափելու համար կատարում է հոդվածի դիսպոզիցիայում նախատեսված արարքները, նախատեսում է խոշոր չափերով հարկեր չվճարելը կամ այլ պարտադիր վճարումներ չկատարելը և ցանկանում է դա:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն.
<<1. Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք…
…3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները…>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն.
<<1. Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ:
2. Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն. <<Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն.
<<Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`…
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն…>>:
Առաջին ատյանի դատարանը 2012 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճռում արձանագրել է հետևյալը.
<<Դատարանը գտնում է, որ սույն գործով ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ, ձեռք չեն բերվել այնպիսի անհրաժեշտ օբյեկտիվ փաստական տվյալներ, որոնք կհաստատեն հարկերը, տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց չարամտորեն խուսափելու վերաբերյալ գործով ապացուցման առարկայի տարրերից գլխավոր փաստը կազմող հանցագործության դեպքը և անձի մեղավորությունը, նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի համաձայն հարկերը, տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց խուսափելն ինքնին չի կարող համարվել հանցագործություն, և անձի կատարած նման արարքները որպես հանցագործություն, որակելու համար անհրաժեշտ է, որ նա օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետվություններ, հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր այլ փաստաթղթեր չներկայացնելու կամ նշված փաստաթղթերի մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով չարամտորեն խուսափի խոշոր կամ առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը, տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց:
Նման գործերով առանձնահատուկ կարևորություն է ներկայացնում այն հարցը, թե ինչ ապացույցներով կարող է հիմնավորվել հանցագործության կատարումը:
Ա.Գևորգյանի վերաբերյալ քրեական գործով նրան առաջադրված մեղադրանքի հիմքում որպես հիմնական ապացույց, դրվել է այն փաստը, որ նա, սահմանափակ պատասխանատվությամբ երկու ընկերությունում միաժամանակ լինելով հիմնադիր և <<Ավելացված արժեքի հարկի մասին>> ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի <<ե>> կետի համաձայն համարվելով ավելացված արժեքի հարկ վճարող, հարկային մարմիններին չի ներկայացրել 2009թ. ու 2010թ. 1-ին և 2-րդ եռամսյակների համար օրենքով սահմանված կարգով ավելացված արժեքի հարկի հաշվարկները և չի հաշվարկել ու պետական բյուջե չի վճարել նշված հարկի գումարը:
Դատարանն արձանագրում է, որ <<Ավելացված արժեքի հարկի մասին>> ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` անձինք, որոնց կողմից նախորդ օրացուցային տարում իրականացված` սույն օրենքի 6-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և (կամ) 3-րդ կետերով սահմանված գործարքների (գործառնությունների) հարկվող շրջանառությունը չի գերազանցել 58,35 միլիոն դրամը, տվյալ օրացուցային տարում ԱԱՀ վճարող են համարվում այդ գործարքների հարկվող շրջանառությունը 58,35 միլիոն դրամը գերազանցելու պահից` 58,35 միլիոն դրամը (ԱԱՀ-ի շեմը) գերազանցող մասի համար:(...)
Սույն հոդվածով սահմանված ԱԱՀ-ի շեմը չի կիրառվում`
(...) ե) այն կազմակերպության նկատմամբ, որի կանոնադրական կամ բաժնեհավաք կապիտալի 20 տոկոսը կամ ավելի մասը (բաժնետոմս, բաժնեմաս, փայաբաժին) պատկանում է անհատ ձեռնարկատեր չհանդիսացող այն ֆիզիկական անձին, որին միաժամանակ պատկանում է մեկ այլ կազմակերպության կանոնադրական կամ բաժնեհավաք կապիտալի 20 տոկոսը կամ ավելի մասը (բաժնետոմս, բաժնեմաս, փայաբաժին), ընդ որում, այս դեպքում կազմակերպություններից ոչ մեկի նկատմամբ ԱԱՀ-ի շեմը չի կարող տարածվել...:
(...) Ինչպես երևում է գործի նյութերից, ամբաստանյալը 2009թ. ու 2010թ. 1-ին և 2-րդ եռամսյակների համար հարկային մարմին է ներկայացրել պարզեցված հարկ վճարողների (փոքր և միջին ձեռնարկությունների) համար նախատեսված հաշվարկներ ու պետական բյուջե է վճարել համապատասխան հարկերի գումարը:
Փաստորեն, ամբաստանյալը ներկայացրել է օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվարկներ և հաշվետվություններ, դրանց մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ չի մտցրել և վճարել է հարկեր, այսինքն չարամտորեն չի խուսափել խոշոր կամ առանձնապես խոշոր չափերով հարկեր վճարելուց: (...)
(...) Գործի նյութերից երևում է, որ նախաքննության մարմնի կողմից չի ապացուցվել, որ ամբաստանյալը ոչ միայն իրավաբանորեն, այլև փաստացի, եղել է երկու ընկերության հիմնադիր և չի օտարել <<Էն Թի Ի Էյ>> ՍՊ ընկերությունում ունեցած իր բաժնեմասը:
Նշվածը չհիմնավորվեց նաև դատաքննությամբ:
(...) Ըստ գործի նյութերի <<Էն Թի Ի Էյ>> ՍՊ ընկերության մասնակիցների 05.03.2008թ. ժողովում թիվ 2 արձանագրության համաձայն, ամբաստանյալը պնդել է նշված ընկերությունում իր ունեցած բաժնեմասն ընկերության մյուս մասնակցին անհատույց օտարելու նվիրելու մասին իր դիմումը, և ժողովը որոշել է նշված եղանակով օտարել նրա բաժնեմասը: <<Ընկերության մասնակցի կողմից իր բաժնեմասն օտարելու մասին>> 05.03.2008թ. պայմանագրի համաձայն` ամբաստանյալն օտարել է վերը նշված իր բաժնեմասը:
(...) Քրեական գործով ձեռք չի բերվել որևէ ապացույց, որով կհիմնավորվի, որ ամբաստանյալն իմացել է կամ կարող էր իմանալ, որ պետական ռեգիստրում վերագրանցում չի կատարվել:
Փաստորեն, ըստ գործի նյութերի ամբաստանյալը համոզված է եղել, որ <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերությունն իրավունք ունի գործելու պարզեցված հարկի դաշտում, ինչի համար էլ հաշվետվություններում և հաշվարկներում չի նշել վերը նշված ժամանակահատվածի ավելացված արժեքի հարկի վերաբերյալ տվյալներ և չի վճարել նշված հարկի գումարները:
Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով չի ապացուցվում, որ ամբաստանյալը հարկման հիմք հանդիսացող հաշվարկներում ու հաշվետվություններում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու և ՀՀ օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվարկներ չներկայացնելու միջոցով չարամտորեն խուսափել է <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերության 2009թ. ու 2010թ. 1-ին և 2-րդ եռամսյակների համար խոշոր չափերով ավելացված արժեքի հարկը պետական բյուջե վճարելուց, այսինքն նրա կատարած արարքում առկա չեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի օբկյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմերի հատկանիշները, հետևաբար նրա արարքում բացակայում է հանցակազմը և նշված հիմքով նա պետք է արդարացվի:
Դատարանի համոզմամբ, միայն այն փաստը, որ պետական ռեգիստրում չի կատարվել վերագրանցում, չի կարող գնահատվել, որ ամբաստանյալը գիտակցված և ակնհայտորեն խեղաթյուրել է հաշվարկներն ու հաշվետվությունները և չարամտորեն խուսափել է հարկի վճարումից, այսինքն կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն:>>:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանը կատարելով ապացույցների հետազոտություն և ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ հանգել է ճիշտ հետևության, որ Ամալիա Գևորգյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղսագրված արարքը գործի նյութերով հաստատված չէ:
Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր չի համարում վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունն այն մասին, որ առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածով նախատեսված հանցավոր արարքի օբյեկտիվ կողմը, այսինքն՝ օրենքով սահմանված հաշվարկներ և հաշվետվություններ չներկայացնելու միջոցով խուսափել է խոշոր չափի հարկեր վճարելուց:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը` հիմնավոր կերպով գտել է, որ չի ապացուցվել Ամալիա Գևորգյանի կողմից հարկման հիմք հանդիսացող հաշվարկներում ու հաշվետվություններում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու և ՀՀ օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվարկներ չներկայացնելու միջոցով <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերության 2009թ. ու 2010թ. 1-ին և 2-րդ եռամսյակների համար խոշոր չափերով ավելացված արժեքի հարկը պետական բյուջե վճարելուց չարամտորեն խուսափելու փաստը:
Այն հանգամանքը, որ Ամալիա Գևորգյանը մասնագիտության բերումով չէր կարող չիմանալ հարկային օրենսդրության պահանջները և չգիտակցել ոչ ճիշտ հարկման դաշտում գործունեություն ծավալելու արդյունքում առաջացող հետևանքները, չի կարող հիմք հանդիսանալ հանգելու հետևության, որ վերջինիս գործողություններում առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասի հանցակազմը:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքի փաստարկն այն մասին, որ Ամալիա Գևորգյանի դիմումը` իր բաժնեմասն ընկերութան մյուս մասնակցին անհատույց օտարելու մասին, որը ներկայացվել է նաև ՀՀ վարչական վերաքննիչ դատարանին, ստորագրված չէ, բացակայում է ամսաթիվը և նման պայմաններում խոսել բաժնեմասի օտարման վերաբերյալ համաձայնության մասին անհիմն է, չի կարող հիմք հանդիսանալ հանգելու այն հետևության, որ Ամալիա Գևորգյանը չի օտարել <<Էն Թի Ի Էյ>> ՍՊ ընկերությունում ունեցած իր բաժնեմասը:
Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր չի համարում վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունն առ այն, որ Ամալիա Գևորգյանը նույնիսկ կնքված օտարման պայմանագրի առկայության պայմաններում չի դադարել բաժնեմասի սեփականատեր լինելուց, քանի որ օտարումը սահմանված կարգով գրանցված չի եղել պատկան մարմիններում, <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերությունը չէր կարող աշխատել պարզեցված հարկի դաշտում, և հարկային մարմիններին ներկայացված հաշվարկները և հաշվետվությունները չեն կարող համարվել օրենքով նախատեսված: Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ օտարված բաժնեմասի վերաբերյալ պետական ռեգիստրում վերագրանցում չկատարելու վերաբերյալ Ամալիա Գևորգյանի կողմից տեղեկացված լինելու մասին որևէ ապացույց ձեռք չի բերվել, ինչի հետևանքով էլ վերջինս համոզված է եղել, որ <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերությունն իրավունք ունի գործելու պարզեցված հարկի դաշտում, ուստի հաշվետվություններում և հաշվարկներում չի նշել ավելացված արժեքի հարկի վերաբերյալ տվյալներ և չի վճարել նշված հարկի գումարները:
Քննության առնելով վերաքննիչ բողոքի պահանջը` Ամալիա Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչելու մասին, վերաքննիչ դատարանը, նկատի ունենալով վերոհիշյալ հանգամանքները գտնում է, որ բողոքի վերոհիշյալ և մյուս պատճաբանությունները չեն կարող հիմք հանդիսանալ բողոքը բավարարելու համար:
Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքի մյուս պահանջին` քաղաքացիական հայցն ամբողջությամբ բավարարելուն, ապա վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործով վերը նշված հիմանվորումներով արդարացման դատավճիռ կայացնելու պայմաններում քաղաքացիական հայցին լուծում տալը կհանգեցնի դատական սխալի, ուստի այդ մասով ևս վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալ հիմնավորումները` վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ներկայացված վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն օրինական և հիմնավորված է, նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումների վերաբերյալ բողոքաբերի փաստարկներն իրենց հաստատումը քրեական գործի նյութերում չեն գտնում, ուստի վերաքննիչ բողոքը պետք է թողնել առանց բավարարման:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ, 418-րդ հոդվածներով` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրող Հ.Այվազյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճիռը` Ամալիա Գիտունի Գևորգյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
ԵԿԴ/0082/01/11
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
25 դեկտեմբերի 2012թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը`
նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ
Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
Ռ.ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ
Է.ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրողներ Ա.ԲՈՇՆԱՂՅԱՆԻ
Հ.ԱՅՎԱԶՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Ա.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
պաշտպան Հ.ԲԱԲԱՅԱՆԻ
դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի`
Ամալիա Գիտունի Գևորգյանի` ծնված 05.09.1966թ. ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնալուծված, խնամքին 1 անձ, բարձրագույն կրթությամբ, առողջ, իր հայտա-րարությամբª աշխատում է ՙԷՌ Արմենիա ավիաընկերություն՚ ՓԲԸ-ումª որպես գլխավոր հաշ-վապահ, չդատված, բնակվում էª ք.Երևան, Օհանովի փողոց, 20-րդ շենք, բնակարան հ. 35, ար-գելանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով կետով:
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ հետաքննության վարչության 1-ին բաժնի ավագ հետաքննիչ Կ.Խանջյանը 17.01.2011թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցել է թիվ 83151011 քրեական գործը և այն ուղարկել ՊԵԿ քննչական վարչություն:
ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ ՔՎ քննիչ Լ.Վարդանյանը 18.01.2011թ. որոշմամբ թիվ 83151011 քրեական գործն ընդունել է վարույթ:
Քննիչի 15.04.2011թ. որոշմամբ Ա.Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով ու նրա նկատ-մամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է ստորագրություն չհեռանալու մասին:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության դատարանի դատավոր Ա.Բեկթաշյանը 02.05.2011թ. որոշմամբ ԵԿԴ/0082/01/11 քրեա-կան գործն ընդունել է իր վարույթ, իսկ 16.05.2011թ. որոշմամբ նշանակել դատաքննության:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության դատարանի 17.10.2011թ. որոշմամբ նշանակվել է դատահաշվապահական լրացուցիչ փորձաքննություն, որի եզրակացությունն ստացվել է 11.04.2012թ.:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 2012թ. ապրիլի 4-ի որոշմամբ Ամալիա Գիտունի Գևորգյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մա-սով քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2012թ. ապրիլի 27-ի որոշմամբ նշանակվել է դա-տաքննության:
Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. ՙ2007թ. օգոստոսի 8-ից հանդիսանալով ՙԷն Թի Ի Էյ՚ ՍՊ ընկերության բաժնետերերից մեկը, 2008թ. հունվարի 25-ին միանձնյա հիմնադրել է ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերութ-յունը, իրականացրել է հաշվապահական խորհրդատվության գործունեություն, սակայն նշված պայմաններում ՙԱվելացված արժեքի հարկի մասին՚ ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի ՙե՚ կետի հա-մաձայն համարվելով ավելացված արժեքի հարկի վճարողª օրենքով նախատեսված շահութա-հարկի հաշվարկի փոխարեն 2009թ.-ի համար հարկային մարմիններին է ներկայացրել շահու-թահարկի պարզեցված հաշվարկ, ինչպես նաև չի ներկայացրել օրենքով սահմանված 2009թ.-ի 1-ին - 4-րդ եռամսյակների և 2010թթ. 1-ին և 2-րդ եռամսյակների ավելացված արժեքի հարկի հաշվարկները, որի հետևանքով չի հաշվարկել և պետական բյուջե չի վճարել 2.702.100 դրամ հարկի գումար:
Այսինքն, Ամալիա Գևորգյանը, հանդիսանալով ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկե-րության տնօրեն, հարկաման հիմք հանդիսացող հաշվարկներում և հաշվետվություններում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու և 2009թ.-ի 1-ին - 4-րդ եռամսյակների և 2010թթ. 1-ին և 2-րդ եռամսյակների ավելացված արժեքի հարկի հաշվարկներ հարկային մարմիններին չներկայացնելու միջոցով չարամտորեն խուսափել է խոշոր չափի` 2.702.100 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց՚:
Մեղադրական եզրակացության և վերը նշված որոշման համաձայնª առաջադրված մե-ղադըրանքում Ա.Գևորգյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք տվել այն մասին, որ. ՙ2007թ. օգոստոսի 8-ին Խաչատուր Մկրտչյանի հետ միասին հիմնադրել է ՙԷն Թի Ի Էյ՚ ՍՊ ընկերությունը և իրենք հանդիսացել են նշված կազմակերպության հիմնադիրները: 2008թ. մար-տի 5-ին ընկերության մասնակիցների ժողովի թիվ 2 արձանագրության և համապատասխան օտարման պայմանագրի հիման վրա ինքն իրեն պատկանող բաժնեմասն անհատույց եղանա-կով տրամադրել է կազմակերպության մյուս հիմնադրին` Խաչատուր Մկրտչյանին, սակայն ինչու պետական ռեգիստրում նշված փոփոխությունը չի գրանցվել, ինքը տեղյակ չէ:
2008թ. հունվարի 25-ին հաշվապահական խորհրդատվության ծառայություններ մատու-ցելու նպատակով ինքը միանձնյա հիմնադրել է ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերութ-յունը: 2008թ. փետրվարի 2-ից տնօրենի իրավունքներն ու պարտականություններըª ներքին հրա-մանի հիման վրա, կատարել է Աննա Ավագյանը, սակայն կազմակերպության հաշվապահա-կան հաշվառումը վարել է ինքը, կազմել և ստորագրել է հաշվարկները և հաշվետվությունները: Այն դեպքում, երբ հաշվարկները ստորագրվել է Աննա Ավագյանի կամ կազմակերպության գլխավոր հաշվապահ Արմենուհի Օրդուխանյանի կողմից, ապա հաշվարկները կազմվել է իր կողմից կամ իր կողմից տրամադրված տվյալների հիման վրա, իր կողմից որոշված ձևաթղթե-րով՚:
Վերը նշված մեղադրանքը նախաքննության մարմինն ապացուցված է համարել մեղադը-րական եզրակացությամբ գնահատված հետևյալ ապացույցներով.
Վկա Աննա Ավագյանի ցուցմունքովª համաձայն որի 2008թ. փետրվարի 2-ից մինչև 2009թ. նոյեմբերի 13-ը նա ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունում աշխատել է որպես կազ-մակերպության տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատար, իրականացրել է կազմակերպութ-յան տնօրենիª կանոնադրությամբ սահմանված իրավունքներն ու պարտականությունները, սա-կայն հաշվարկներ և հաշվետվություններ չի կազմել. դրանք կազմել է Ա.Գևորգյանը: Չնայած այն հանգամանքին, որ հաշվետվությունները և հաշվարկները հարկային մարմիններին են ներ-կայացվել իր անունից, սակայն ինքը հաշվետվություններն ու հաշվարկները չի կազմել և հիմ-նականումª իր անունից, նշված հաշվարկներն ու հաշվետվություններն ստորագրել է Ա.Գևորգ-յանը, մի երկու դեպքում էլ նրա կողմից կազմված հաշվարկներն ինքն ստորագրել է ի պաշտո-նե: Օրենքով սահմանված ժամկետներում և կարգով հաշվարկներն ու հաշվետվություններ կազ-մելը և հարկային մարնիններին ներկայացնելը, ինչպես նաև հաշվապահական հաշվառում վա-րելը մտել է Ա.Գևորգյանի պարտականությունների մեջ, ինչն էլ իրականացվել է նրա կողմից:
Այն մասին, որ ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունն իրականում հանդիսա-ցել է ավելացված արժեքի հարկ վճարող, ինքն իմացել է 2009թ., սակայն թե ինչու է Ա.Գևորգ-յանը կազմակերպության հաշվապահությունը վարել փոքր և միջին ձեռնարկությունների համար նախատեսված դաշտում, իրեն հայտնի չէ:
Վկա Արմենուհի Օհանջանյանի ցուցմունքովª համաձայն որի նա 2008թ. սկզբից աշխա-տում է ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունումª որպես կազմակերպության գլխավոր հաշվապահ: Չնայած այն հանգամանքին, որ օրենքով սահմանված հաշվապահական հաշվա-ռում վարելն ու հարկային մարմիններին հաշվարկներ և հաշվետվություններ ներկայացնելը մտել է գլխավոր հաշվապահի պարտականությունների մեջ, սակայն ինքը հաշվարկների մեջ ներառել է միայն Ա.Գևորգյանի կողմից տրամադրված տվյալները` նրա կողմից տրամադրված ձևաթղթերի մեջ և վերադարձրել Ա.Գևորգյանին, ով էլ ստորագրել է դրանք ու փոստով ուղարկել հարկային մարմիններին:
Վկաª ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի Մյասնիկյանի հարկային տեսչության հարկային տեսուչ, Արսեն Ալախվերդյանի ցուցմունքովª համաձայն որի նա 2010թ. հոկտեմբերի 4-ի ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահի թիվ 1011986 հանձնարարագրի հիման վրա Մյասնիկյանի ՀՏ ստուգումների բաժնի հարկային տեսուչ Վարդան Դարբինյանի հետ համա-տեղ ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունում կատարել են բյուջեի հետ փոխհարա-բերությունների ճշտության և հարկային մարմնի կողմից վերահսկվող օրենսդրության առանձին պահանջների կատարման ճշտության ստուգում, արդյունքում 27.10.2010թ.-ին կազմվել է թիվ 1011986 ստուգման ակտը, որովª որպես հարկային պարտավորություն, կազմակերպությանն առաջադրվել է տույժ և տուգանքներով հանդերձ 6.019.400 դրամ, որից որպես լրացուցիչ գանձ-ման ենթակա հարկի գումարª 2.702.100 դրամ շահութահարկի և ավելացված արժեքի հարկի գծով:
Համաձայն պետական ռեգիստր կատարած հարցմանըª կազմակերպության հիմնադիր և տնօրեն Ա.Գևորգյանը հանդիսաում է նաև ՙԷն Թի Ի Էյ՚ ՍՊ ընկերության հիմնադիրներից մեկը: Աշխատելով ընդհանուր հարկման դաշտում, նա հարկային մարմիններին չի ներկայացրել 2009-2010թ.թ. ավելացված արժեքի հարկի հաշվարկները, ինչի հետևանքով պետությանը չի վճարել 2.616.400 դրամ ավելացված արժեքի հարկի գումար : Բացի այդ, կազմակերպությունը 2009թ. համար հարկային տեսչություն է ներկայացրել շահութահարկի պարզեցված հաշվարկ, մինչդեռ, հանդիսանալով ավելացված արժեքի հարկ վճարող, պարտավոր էր 2009թ. համար ներ-կայացնել հաշվապահական հաշվեկշիռ և շահութահարկի հաշվարկ: Իսկ հարկվող շահույթը որոշելիսª Ա.Գևորգյանը համախառն եկամտից նվազեցրել է ՀՀ տարածքից ձեռք բերված ապ-րանքների և ստացված ծառայությունների գծով ստացված հաշվարկային փաստաթղթերում առ-կա ավելացված արժեքի հարկի գումարները, ինչի արդյունքում հարկվող շահույթը պակաս է հաշվարկել նույն գումարի` 428.700 դրամի չափով, որից պետք էª որպես շահութահարկի գու-մար, պետական բյուջե վճարվեր 85.700 դրամը:
Վկաª ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի Մյասնիկյանի հարկային տեսչության հարկային տեսուչ, Վարդան Դարբինյանի նույնաբովանդակ ցուցմուն-քով:
Դատահաշվապահական փորձաքննության թիվ 10-3050 եզրակացությամբª համաձայն որի ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերության հիմնադիր Ա.Գևորգյանը, հանդիսանալով ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերության 100% բաժնեմասի սեփականատեր, միաժա-մանակ, հանդիսացել է ՙԷՆ ԹԻ Ի ԷՅ՚ ՍՊ ընկերության 50% բաժնեմասի սեփականատեր և համաձայն ՙԱվելացված արժեքի հարկի մասին՚ ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի ՙե՚ կետիª 2009թ.- 2010թ.թ.-ին հանդիսացել է ավելացված արժեքի հարկ վճարող, սակայն նրա կողմից ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ Մյասնիկյանի հարկային տեսչությունª ՙԱվելացված արժեքի հարկի մասին՚ ՀՀ օրենքով սահմանված կարգով, ավելացված արժեքի հարկի հաշվարկներ չեն ներկայացվել, ավելացված արժեքի հարկ չի հաշվարկվել և պետական բյուջե չի վճարվել: Կազմակերպության կողմից լրա-ցուցիչ պետ. բյուջե վճարման ենթակա ավելացված արժեքի հարկը կազմում է` 2009թ. 1-ին եռամսյակի համարª 317.500 դրամ, 2-րդ եռամսյակի համարª 532.400 դրամ, 3-րդ եռամսյակի հա-մարª 499.800 դրամ, 4-րդ եռամսյակի համարª 472.100 դրամ, 2010թ. 1-ին եռամսյակի համարª 428.300 դրամ, 2-րդ եռամսյակի համարª 366.300 դրամ, 2009թ. շահութահարկ` 85.740 դրամ:
Ընդհանուր առմամբ կազմակերպության լրացուցիչ հարկային պարտավորությունները կազմում են 6.019.410 դրամ:
Ա.Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված է համարվել նաև քրեական գործով ապացույց ճանաչված` ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերության 2009-2010թ.թ. հաշվարկների պատճեններով, ՀՀ արդարադատության նախարարության իրավաբանական ան-ձանց պետական ռեգիստրի գործակալությունից ստացված 04.03.2011թ. թիվ 3-2/0605-11 գրու-թյամբ, 2011թ. մարտի 3-ին Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների պետական ռեգիստրից ՙԷն Թի Ի Էյ՚ և ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունների վերաբերյալ առգրավված փաս-տաթղթերով` իրավաբանական անձի, սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության մասնակիցների պետական գրանցման քարտերով, կանոնադրություններով, 04.10.2010թ. թիվ 1011986 հանձնարարագրով և 27.10.2010թ. թիվ 1011986 ստուգման ակտով :
Դատաքննությամբ հետազոտված և գնահատված ապացույցներով հաստատված հան-գամանքները,.
Դատաքննությամբª ՙՄեղադրանքը փոփոխելու և նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին՚ 22.05.2012թ. որոշմամբ, մեղադրողը, փոփոխելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր մեղադրանք առաջադրեց այն բանի համար, որ հարկման հիմք հանդիսացող հաշվարկներում և հաշվետվություններում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու և ՀՀ օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվարկներ չներկա-յացնելու միջոցով չարամտորեն խուսափել է խոշոր չափերի` 2.106.000 ՀՀ դրամ ԱԱՀ պետ-բյու-ջե վճարելուց՚:
Դատաքննությամբ պարզվեց, որ օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվարկներ չներկա-յացնելու և հարկման հիմք հանդիսացող հաշվետվություններում ու հաշվարկներում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով ամբաստանյալը չարամտորեն չի խուսափել խո-շոր չափերով ավելացված արժեքի հարկ պետական բյուջե վճարելուց:
Այսպես.
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանն իրեն մեղավոր չճանաչեցª պատճառաբանելով, որ չարամտորեն չի խուսափել 2009թ. և 2010թ. 1-ին ու 2-րդ եռամսյակների ավելացված արժեքի հարկերը վճարելուց և ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ չի մտցրել նըշ-ված ժամանակահատվածի հարկաման հիմք հանդիսացող հաշվարկներում ու հաշվետվություն-ներում:
Ամբաստանյալի ցուցմունքի համաձայնª նա և Խ.Մկրտչյանը 2007թ. հիմնադրել են ՙԷն-Թի-Ի-Էյ՚ կազմակերպությունը, որը զբաղվել է միայն հաշվապահություն վարելով և տարբեր կազմակերպությունների համար իր ծառայություններն առաջարկելով: 2008թ. Հայաստանից Խ. Մկրտչյանի հեռանալու և այդ պատճառով համատեղ աշխատանքն այլևս անհնարին լինելու պատճառով միանձնյա հիմնադրել է ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունը, որը նույ-նպես զբաղվել է միայն հաշվապահության վարումով, այսինքնª զբաղվել է նույն գործունեութ-յամբ ինչով, որ զբաղվել է ՙԷն-Թի-Ի-Էյ՚ կազմակերպությունը: Ուստի, 2008թ. մարտ ամսին ՙԷն-Թի-Ի-Էյ՚ ՍՊ ընկերության ժողովում մյուս բաժնետեր Խ.Մկրտչյանին է օտարել ընկերության իրեն պատկանող բաժնեմասը, որովհետև հակառակ դեպքում իմաստ չէր ունենա նոր ընկերու-թյան հիմնադրումը և կշարունակեր աշխատել ՙԷն-Թի-Ի-Էյ՚ ՍՊ ընկերությունում:
Քանի որ այլևս չի եղել ՙԷն-Թի-Ի-Էյ՚ ՍՊ ընկերության բաժնետերª ՙԱվելացված արժեքի հարկի մասին՚ ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի ՙԵ՚ կետի համաձայն ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունը չէր կարող աշխատել ավելացված արժեքի հարկ վճարողի դաշտում:
Այն հանգամանքը, որ իր բաժնեմասը ձեռք բերած ՙԷն-Թի-Ի-Էյ՚ ընկերության մյուս մասնակից-բաժնետերըª Խ.Մկրտչյանը, իր հետ ունեցած բանավոր ու գրավոր պայմանավորվա-ծության համաձայն չի կատարել իր վրա դրված պարտականությունը և, ունենալով բոլոր ան-հրաժեշտ փաստաթղթերը, կատարված փոփոխությունը գրանցելու համար չի դիմել ռեգիստր, հիմք չի կարող հանդիսանալ իրեն պատժելու համար, քանի որ համոզված է եղել, որ նշված գրանցումը կատարված է:
ՙԷն-Թի-Ի-Էյ՚ ՍՊ ընկերությունը 2008թ-ից հետո գործունեություն չի իրականացրել, իսկ ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերության իրացման շրջանառությունը կազմել է ընդամե-նը 11.000.000 դրամ:
Հարկային տեսչության կողմից ընկերությունում կատարվող ստուգման ընթացքում տեղե-կանալով, որ ՙԷն-Թի-Ի-Էյ՚ ՍՊ ընկերության իր բաժնեմասը ձեռք բերած Խ.Մկրտչյանը չի կա-տարել իր պարտականությունը և վերը նշված փոփոխությունը չի գրանցել պետական ռեգիստ-րում, իր բաժնեմասն օտարելու մասին ասել է տեսուչներին, սակայն դա նրանց չի հետաքրքրել:
Բացի վերը նշվածը, նույն արարքիª Մյասնիկյանի հարկային տեսչության կողմից կա-տարված ստուգման ակտում նշվածª հաշվառումը խախտումով կատարելու համար ենթարկվել է վարչական պատասխանատվությանª 25.000 դրամ տուգանքի, իսկ նույն խախտման համար վարչական դատարանի որոշման համաձայն ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունից հօգուտ պետական բյուջեի պետք է բռնագանձվի 6.019.400 դրամ, որի մի մասն արդեն իսկ վճա-րել է:
Վկաներª ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերության գլխավոր հաշվապահ, Արմե-նուհի Օհանջանյանի և տնօրենի նախկին ժամանակավոր պաշտոնակատար Աննա Ավագյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքների համաձայնª ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությանª հարկային մարմնին ներկայացված հաշվարկները և հաշվետվությունները լրացվել են ամբաս-տանյալ Ա.Գևորգյանի կողմից տրամադրված տվյալների հիման վրա, նա է որոշել, թե ինչ հար-կեր պետք է վճարվեն և հիմնականում ստորագրել հարկային մարմին ուղարկված վերոհիշյալ հաշվարկներն ու հաշվետվությունները:
Վկաներª ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի Մյասնիկ-յանի հարկային տեսչության հարկային տեսուչներ Արսեն Ալախվերդյանի և Վարդան Դարբին-յանի նույնաբովանդակ ցուցմունքների համաձայնª ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահի հանձնարարագրի հիման վրա ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունում կատարած ստուգման արդյուն-քում 27.10.2010թ. կազմված ստուգման ակտի համաձայն ընկերությանն առաջադրվել է հարկա-յին պարտավորությունª տույժերով ու տուգանքներով, քանի որ ստուգման ընթացքում պետական ռեգիստրից ստացված գրությամբ պարզվել է, որ ընկերության հիմնադիր և տնօրեն Ա.Գևորգ-յանը հանդիսաում է նաև մեկ այլª ՙԷն Թի Ի Էյ՚ ՍՊ ընկերության հիմնադիրներից մեկը, որի դեպքումª ՙԱվելացված արժեքի հարկի մասին՚ ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի ՙե՚ կետի համաձայն, նա հանդիսացել է ավելացված արժեքի հարկ վճարող, մինչդեռª ընկերությունը հարկային մար-միններին 2009-2010թ.թ. ավելացված արժեքի հարկի հաշվարկներ չի ներկայացրել, չի հաշվար-կել և պետական բյուջե չի վճարել ավելացված արժեքի հարկի գումար:
Ամբաստանյալն իրենց բանավոր է հայտնել, որ չի հանդիսանում ՙԷն Թի Ի Էյ՚ ՍՊ ըն-կերության հիմնադիրը, սակայն որևէ փաստաթղթային հիմք չի ներկայացրել:
Դատահաշվապահական փորձաքննության 30.11.2011թ. հ. 10-3050 ու լրացուցիչ փորձա-քննության 30.04.2012թ. հ. 11-3449 եզրակացությունների և փորձագետ Հ.Բանդուանյանի ցուց-մունքի (պարզաբանումների) համաձայնª ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերության հիմ-նադիր Ա.Գևորգյանը, հանդիսանալով ընկերության 100% բաժնեմասի սեփականատեր, միա-ժամանակ հանդիսացել է ՙԷՆ ԹԻ Ի ԷՅ՚ ՍՊ ընկերության 50% բաժնեմասի սեփականատեր և համաձայն ՙԱվելացված արժեքի հարկի մասին՚ ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի ՙե՚ կետիª 2009-2010թ.թ. հանդիսացել է ավելացված արժեքի հարկ վճարող, սակայն նրա կողմից ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ Մյասնիկյանի հարկային տեսչություն օրենքով սահմանված կարգով ավելացված արժեքի հար-կի հաշվարկներ չեն ներկայացվել, նշված հարկը չի հաշվարկվել և պետական բյուջե չի փո-խանցվել, որի արդյունքում պետական բյուջե վճարման ենթակա լրացուցիչ հարկային պար-տավորությունը ԱԱՀ-ի մասով կազմում է 2106,0 հազար դրամ, ինչն ՙԱվելացված արժեքի հար-կի մասին՚ ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի ՙե՚ կետի պահանջների չկատարման արդյունք է, այն էª ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն Ա.Գևորգյանը 2008թ. մարտի 5-ին ՙԷՆ ԹԻ Ի ԷՅ՚ ՍՊ ընկերության մասնակիցների ժողովի թիվ 2 արձանագրության և համապատաս-խան օտարման պայմանագրի համաձայնª իրեն պատկանող բաժնեմասն անհատույց եղանա-կովª նախապատվության իրավունքով, հանձնել է ընկերության մասնակից Խ.Մկրտչյանին, սա-կայն նշվածը 09.11.2010թ. դրությամբ ՀՀ պետական ռեգիստրի Նորք-Մարաշ տարածքային բաժնում սահմանված կարգով վերագրանցում չի ստացել:
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված` ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ըն-կերության 2009-2010թ.թ. հաշվարկների պատճենների, ՀՀ արդարադատության նախարարու-թյան իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստրի գործակալությունից ստացված 04.03.2011թ. թիվ 3-2/0605-11 գրության, 2011թ. մարտի 3-ին Նորք-Մարաշ վարչական շրջան-ների պետական ռեգիստրից ՙԷն Թի Ի Էյ՚ և ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերություննե-րի վերաբերյալ առգրավված փաստաթղթերի` իրավաբանական անձի, սահմանափակ պատաս-խանատվությամբ ընկերության մասնակիցների պետական գրանցման քարտերի, կանոնադրու-թյունների, 04.10.2010թ. թիվ 1011986 հանձնարարագրի պահանջների կատարման արդյունքում 27.10.2010թ. կազմված թիվ 1011986 ստուգման ակտի համաձայնª ամբաստանյալը հանդիսացել է ՙԷն Թի Ի Էյ՚ և ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունների հիմնադիրª համապա-տասխանաբար 50 և 100 տոկոս բաժնեմասերով, ՙԱվելացված արժեքի հարկի մասին՚ ՀՀ օրեն-քի 3-րդ հոդվածի ՙե՚ կետի համաձայնª ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունը 2009-2010թ.թ. հանդիսացել է ավելացված արժեքի հարկ վճարող, հարկային տեսչություն օրենքով սահմանված կարգով ավելացված արժեքի հարկի հաշվարկներ չեն ներկայացվել, նըշ-ված հար-կը չի հաշվարկվել և պետական բյուջե չի փոխանցվել:
ՙԷն Թի Ի Էյ՚ ՍՊ ընկերության մասնակիցների 05.03.2008թ. ժողովի թիվ 2 արձանա-գրության համաձայնª ամբաստանյալը պնդել է նշված ընկերությունում իր ունեցած բաժնեմասն ընկերության մյուս մասնակցին անհատույց օտարելուª նվիրելու, մասին իր դիմումը և ժողովը որոշել է նշված եղանակով օտարել նրա բաժնեմասը:
ՙԸնկերության մասնակցի կողմից իր բաժնեմասն օտարելու մասին՚ 05.03.2008թ. պայ-մանագրի համաձայնª ամբաստանյալն օտարել է վերը նշված իր բաժնեմասը:
Ինչպես ժողովի որոշմամբ, այնպես էլ 05.03.2008թ. պայմանագրով որոշվել և սահմանվել է, որ ժողովի որոշումը, պայմանագիրը և վերագրանցում կատարելու համար անհրաժեշտ մյուս փաստաթղթերը ՀՀ իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստր պետք է ներկայացվի ամ-բաստանյալի բաժնեմասը ձեռք բերած անձիª Խ.Մկրտչյանի կողմից:
Դատարանի վերլուծություն.
Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակցու-թյան մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանք-ների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ նախաքննությամբ ձեռք բերվածª ամբաստանյալի մեղքը հիմնավորող, ապա-ցույցները փաստական տվյալներ չեն պարունակում այն մասին, որ նա կատարել է ՀՀ քրեա-կան օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն:
Սույն քրեական գործի նախաքննությամբ չի ապացուցվել և դատաքննությամբ նույնպես չհաստատվեց, որ ամբաստանյալի կատարած արարքներում առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմը, հետևաբարª ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում նա պետք է արդարացվի` կատարած արարքներում հանցակազմ չլինելու հիմքովª հետևյալ պատճառաբանություններով և հիմնավորումներով.
Դատարանը գտնում է, որ սույն գործովª ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատա-քննությամբ, ձեռք չեն բերվել այնպիսի անհրաժեշտ օբյեկտիվ փաստական տվյալներ, որոնք կհաստատեն հարկերը« տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց չարամտորեն խուսափելու վերաբերյալ գործով ապացուցման առարկայի տարրերից գլխավոր փաստը կազ-մող հանցագործության դեպքը և անձի մեղավորությունը, նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի համաձայնª հարկերը« տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց խուսափելն ինքնին չի կարող համարվել հանցագործություն, և անձի կատարած նման արարքներըª որպես հանցագործություն, որակելու համար անհրաժեշտ է, որ նա օրենս-դրությամբ նախատեսված հաշվետվություններ« հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր այլ փաստաթղթեր չներկայացնելու կամ նշված փաստաթղթերի մեջ ակնհայտ խե-ղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով չարամտորեն խուսափի խոշոր կամ առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը« տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց:
Նման գործերով առանձնահատուկ կարևորություն է ներկայացնում այն հարցը, թե ինչ ապացույցներով կարող է հիմնավորվել հանցագործության կատարումը:
Ա.Գևորգյանի վերաբերյալ քրեական գործով նրան առաջադրված մեղադրանքի հիմ-քումª որպես հիմնական ապացույց, դրվել է այն փաստը, որ նա, սահմանափակ պատասխանա-տըվությամբ երկու ընկերությունում միաժամանակ լինելով հիմնադիր և ՙԱվելացված արժեքի հարկի մասին՚ ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի ՙե՚ կետի համաձայն համարվելով ավելացված ար-ժեքի հարկ վճարող, հարկային մարմիններին չի ներկայացրել 2009թ. ու 2010թ. 1-ին և 2-րդ եռամսյակների համար օրենքով սահմանված կարգով ավելացված արժեքի հարկի հաշվարկ-ները և չի հաշվարկել ու պետական բյուջե չի վճարել նշված հարկի գումարը:
Դատարանն արձանագրում է, որ ՙԱվելացված արժեքի հարկի մասին՚ ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի համաձայնª
Անձինք, որոնց կողմից նախորդ օրացուցային տարում իրականացված` սույն օրենքի 6-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և (կամ) 3-րդ կետերով սահմանված գործարքների (գործառնությունների) հարկվող շրջանառությունը չի գերազանցել 58,35 միլիոն դրամը, տվյալ օրացուցային տարում ԱԱՀ վճարող են համարվում այդ գործարքների հարկվող շրջանառությունը 58,35 միլիոն դրամը գերազանցելու պահից` 58,35 միլիոն դրամը (ԱԱՀ-ի շեմը) գերազանցող մասի համար:
(...)
Սույն հոդվածով սահմանված ԱԱՀ-ի շեմը չի կիրառվում`
ա) (...)
բ) (...)
գ) (...)
դ) (...)
ե) այն կազմակերպության նկատմամբ, որի կանոնադրական կամ բաժնեհավաք կապի-տալի 20 տոկոսը կամ ավելի մասը (բաժնետոմս, բաժնեմաս, փայաբաժին) պատկանում է ան-հատ ձեռնարկատեր չհանդիսացող այն ֆիզիկական անձին, որին միաժամանակ պատկանում է մեկ այլ կազմակերպության կանոնադրական կամ բաժնեհավաք կապիտալի 20 տոկոսը կամ ավելի մասը (բաժնետոմս, բաժնեմաս, փայաբաժին), ընդ որում, այս դեպքում կազմակերպութ-յուններից ոչ մեկի նկատմամբ ԱԱՀ-ի շեմը չի կարող տարածվել...
Ա.Գևորգյանն իր բոլոր ցուցմունքներում ժխտել է, որ 2009թ. ու 2010թ. 1-ին և 2-րդ եռամս-յակների համար օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվարկներ չներկայացնելու և հարկման հիմք հանդիսացող հաշվետվություններում ու հաշվարկներում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալ-ներ մտցնելու միջոցով չարամտորեն խուսափել է խոշոր չափերով ավելացված արժեքի հարկ պետական բյուջե վճարելուց:
Ինչպես երևում է գործի նյութերից, ամբաստանյալը 2009թ. ու 2010թ. 1-ին և 2-րդ եռամս-յակների համար հարկային մարմին է ներկայացրել պարզեցված հարկ վճարողների (փոքր և միջին ձեռնարկությունների) համար նախատեսված հաշվարկներ ու պետական բյուջե է վճա-րել համապատասխան հարկերի գումարը:
Փաստորեն, ամբաստանյալը ներկայացրել է օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվարկ-ներ և հաշվետվություններ« դրանց մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ չի մտցրել և վճարել է հարկեր, այսինքնª չարամտորեն չի խուսափել խոշոր կամ առանձնապես խոշոր չափերով հարկեր վճարելուց:
Դատարանը գտնում է, որ հաջորդ քննարկման հարցը կայանում է նրանում, թե, արդյո±ք, ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունը հիմնադրելիս ամբաստանյալն իրականում չի օտարել ՙԷն Թի Ի Էյ՚ ՍՊ ընկերությունում ունեցած իր բաժնեմասը:
Գործի նյութերից երևում է, որ նախաքննության մարմնի կողմից չի ապացուցվել, որ ամ-բաստանյալը ոչ միայն իրավաբանորեն, այլևª փաստացի, եղել է երկու ընկերության հիմնադիր և չի օտարել ՙԷն Թի Ի Էյ՚ ՍՊ ընկերությունում ունեցած իր բաժնեմասը:
Նշվածը չհիմնավորվեց նաև դատաքննությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է սահմա-նում օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետվություններ« հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր այլ փաստաթղթեր չներկայացնելու կամ նշված փաստաթղթերի մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով հարկերը« տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց չարամտորեն խուսափելու համար:
Այս հոդվածի դիսպոզիցիայի վերլուծությունից երևում է, որ խոշոր չափերով հարկերը« տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց խուսափումը պետք է լինի չարամիտ խուսափում և այն պետք է կատարվի օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետվություններ« հաշ-վարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր այլ փաստաթղթեր չներկայացնելու կամ նշված փաստաթղթերի մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով:
Նշված հանցագործության օբյեկտիվ կողմը արտահայտվում է հարկերը, տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց չարամտորեն խուսափումով, որը կատարվում է հաշվե-տվություններ« հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր այլ փաստաթղթեր չներկայացնելու կամ նշված փաստաթղթերի մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով, իսկ սուբյեկտիվ կողմից հանցագործությունը բնութագրվում է ուղղակի դիատավորու-թյամբ. հանցավորը գիտակցում է, որ խոշոր չափերով հարկերից կամ այլ պարտադիր վճարում-ներից խուսափելու համար կատարում է հոդվածի դիսպոզիցիայում նախատեսված արարքնե-րը, նախատեսում է խոշոր չափերով հարկեր չվճարելը կամ այլ պարտադիր վճարումներ չկա-տարելը և ցանկանում է դա:
Ըստ գործի նյութերիª ՙԷն Թի Ի Էյ՚ ՍՊ ընկերության մասնակիցների 05.03.2008թ. ժողո-վումª թիվ 2 արձանագրության համաձայն, ամբաստանյալը պնդել է նշված ընկերությունում իր ունեցած բաժնեմասն ընկերության մյուս մասնակցին անհատույց օտարելուª նվիրելու մասին իր դիմումը, և ժողովը որոշել է նշված եղանակով օտարել նրա բաժնեմասը:
ՙԸնկերության մասնակցի կողմից իր բաժնեմասն օտարելու մասին՚ 05.03.2008թ. պայ-մանագրի համաձայնª ամբաստանյալն օտարել է վերը նշված իր բաժնեմասը:
Նշվածը հաստատված է համարվել նաև ՀՀ վարչական վերաքննիչ դատարանի 26.10.2011թ. որոշմամբ, որով դատարանը որոշել է մերժել ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ Մյասնիկյանի հարկային տեսչության 27.10.2010թ. թիվ 1011986 ստուգման ակտի 1-ին և 4-րդ կետերն անվավեր ճանաչե-լու մասին ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերության հայցը, և նշված ընկերությունից հօ-գուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 6.019.400 դրամ:
Ինչպես վերը նշված ժողովի որոշմամբ, այնպես էլ 05.03.2008թ. պայմանագրով որոշվել և սահմանվել է, որ ժողովի որոշումը, պայմանագիրը և վերագրանցում կատարելու համար անհրա-ժեշտ մյուս փաստաթղթերը ՀՀ իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստր պետք է ներկա-յացվի ամբաստանյալի բաժնեմասը ձեռք բերած անձիª Խ.Մկրտչյանի կողմից, ինչը չի կատար-վել:
Քրեական գործով ձեռք չի բերվել որևէ ապացույց, որով կհիմնավորվի, որ ամբաստան-յալն իմացել է կամ կարող էր իմանալ, որ պետական ռեգիստրում վերագրանցում չի կատարվել:
Փաստորեն, ըստ գործի նյութերիª ամբաստանյալը համոզված է եղել, որ ՙՀաշվապահու-թյան արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունն իրավունք ունի գործելու պարզեցված հարկի դաշտում, ինչի համար էլ հաշվետվություններում և հաշվարկներում չի նշել վերը նշված ժամանակահատվածի ավելացված արժեքի հարկի վերաբերյալ տվյալներ և չի վճարել նշված հարկի գումարները:
Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով չի ապացուցվում, որ ամբաստանյալըª հարկման հիմք հանդիսացող հաշվարկներում ու հաշվե-տըվություններում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու և ՀՀ օրենսդրությամբ նախա-տեսված հաշվարկներ չներկայացնելու միջոցով չարամտորեն խուսափել է ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերության 2009թ. ու 2010թ. 1-ին և 2-րդ եռամսյակների համար խոշոր չափերով ավելացված արժեքի հարկը պետական բյուջե վճարելուց, այսինքնª նրա կատարած արարքում առկա չեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի օբկյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմերի հատկանիշները, հետևաբարª նրա արարքում բացակայում է հանցակազմը և նշված հիմքով նա պետք է արդարացվի:
Դատարանի համոզմամբ, միայն այն փաստը, որ պետական ռեգիստրում չի կատարվել վերագրանցում, չի կարող գնահատվել, որ ամբաստանյալը գիտակցված և ակնհայտորեն խե-ղաթյուրել է հաշվարկներն ու հաշվետվությունները և չարամտորեն խուսափել է հարկի վճարու-մից, այսինքնª կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª արդարացման դատա-վճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը` այն մեղադրանքով« որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, իսկ 2-րդ մասի համաձայնª դատա-րանը պարտավոր է նույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ:
Դատարանը, քննելով ՀՀ գլխավոր դատախազությունն ընդդեմ Ա.Գևորգյանիª գումարի բռնագանձման պահանջի մասին հայցը, գտնում է, որ վերը նշված հիմանվորումներով այն պետք է մերժվի:
Քննության առնելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստան-յալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը պետք է վերացվի:
Վերոգրյալների հիման վրա ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 366-րդ, 367-րդ և 369-372-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ամալիա Գիտունի Գևորգյանին ճանաչել անմեղ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդ-վածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում և արդարացնել նրան` նրա կատարած արար-քում հանցակազմ չլինելու հիմքով:
Ա.Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնել:
ՀՀ գլխավոր դատախազության ընդդեմ Ա.Գևորգյանի` գումարի բռնագանձման պահան-ջի մասին հայցը մերժել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակ-վելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
25 դեկտեմբերի 2012թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը`
նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ
Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
Ռ.ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ
Է.ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրողներ Ա.ԲՈՇՆԱՂՅԱՆԻ
Հ.ԱՅՎԱԶՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Ա.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
պաշտպան Հ.ԲԱԲԱՅԱՆԻ
դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի`
Ամալիա Գիտունի Գևորգյանի` ծնված 05.09.1966թ. ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնալուծված, խնամքին 1 անձ, բարձրագույն կրթությամբ, առողջ, իր հայտա-րարությամբª աշխատում է ՙԷՌ Արմենիա ավիաընկերություն՚ ՓԲԸ-ումª որպես գլխավոր հաշ-վապահ, չդատված, բնակվում էª ք.Երևան, Օհանովի փողոց, 20-րդ շենք, բնակարան հ. 35, ար-գելանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով կետով:
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ հետաքննության վարչության 1-ին բաժնի ավագ հետաքննիչ Կ.Խանջյանը 17.01.2011թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցել է թիվ 83151011 քրեական գործը և այն ուղարկել ՊԵԿ քննչական վարչություն:
ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ ՔՎ քննիչ Լ.Վարդանյանը 18.01.2011թ. որոշմամբ թիվ 83151011 քրեական գործն ընդունել է վարույթ:
Քննիչի 15.04.2011թ. որոշմամբ Ա.Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով ու նրա նկատ-մամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է ստորագրություն չհեռանալու մասին:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության դատարանի դատավոր Ա.Բեկթաշյանը 02.05.2011թ. որոշմամբ ԵԿԴ/0082/01/11 քրեա-կան գործն ընդունել է իր վարույթ, իսկ 16.05.2011թ. որոշմամբ նշանակել դատաքննության:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության դատարանի 17.10.2011թ. որոշմամբ նշանակվել է դատահաշվապահական լրացուցիչ փորձաքննություն, որի եզրակացությունն ստացվել է 11.04.2012թ.:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 2012թ. ապրիլի 4-ի որոշմամբ Ամալիա Գիտունի Գևորգյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մա-սով քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2012թ. ապրիլի 27-ի որոշմամբ նշանակվել է դա-տաքննության:
Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. ՙ2007թ. օգոստոսի 8-ից հանդիսանալով ՙԷն Թի Ի Էյ՚ ՍՊ ընկերության բաժնետերերից մեկը, 2008թ. հունվարի 25-ին միանձնյա հիմնադրել է ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերութ-յունը, իրականացրել է հաշվապահական խորհրդատվության գործունեություն, սակայն նշված պայմաններում ՙԱվելացված արժեքի հարկի մասին՚ ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի ՙե՚ կետի հա-մաձայն համարվելով ավելացված արժեքի հարկի վճարողª օրենքով նախատեսված շահութա-հարկի հաշվարկի փոխարեն 2009թ.-ի համար հարկային մարմիններին է ներկայացրել շահու-թահարկի պարզեցված հաշվարկ, ինչպես նաև չի ներկայացրել օրենքով սահմանված 2009թ.-ի 1-ին - 4-րդ եռամսյակների և 2010թթ. 1-ին և 2-րդ եռամսյակների ավելացված արժեքի հարկի հաշվարկները, որի հետևանքով չի հաշվարկել և պետական բյուջե չի վճարել 2.702.100 դրամ հարկի գումար:
Այսինքն, Ամալիա Գևորգյանը, հանդիսանալով ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկե-րության տնօրեն, հարկաման հիմք հանդիսացող հաշվարկներում և հաշվետվություններում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու և 2009թ.-ի 1-ին - 4-րդ եռամսյակների և 2010թթ. 1-ին և 2-րդ եռամսյակների ավելացված արժեքի հարկի հաշվարկներ հարկային մարմիններին չներկայացնելու միջոցով չարամտորեն խուսափել է խոշոր չափի` 2.702.100 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց՚:
Մեղադրական եզրակացության և վերը նշված որոշման համաձայնª առաջադրված մե-ղադըրանքում Ա.Գևորգյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք տվել այն մասին, որ. ՙ2007թ. օգոստոսի 8-ին Խաչատուր Մկրտչյանի հետ միասին հիմնադրել է ՙԷն Թի Ի Էյ՚ ՍՊ ընկերությունը և իրենք հանդիսացել են նշված կազմակերպության հիմնադիրները: 2008թ. մար-տի 5-ին ընկերության մասնակիցների ժողովի թիվ 2 արձանագրության և համապատասխան օտարման պայմանագրի հիման վրա ինքն իրեն պատկանող բաժնեմասն անհատույց եղանա-կով տրամադրել է կազմակերպության մյուս հիմնադրին` Խաչատուր Մկրտչյանին, սակայն ինչու պետական ռեգիստրում նշված փոփոխությունը չի գրանցվել, ինքը տեղյակ չէ:
2008թ. հունվարի 25-ին հաշվապահական խորհրդատվության ծառայություններ մատու-ցելու նպատակով ինքը միանձնյա հիմնադրել է ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերութ-յունը: 2008թ. փետրվարի 2-ից տնօրենի իրավունքներն ու պարտականություններըª ներքին հրա-մանի հիման վրա, կատարել է Աննա Ավագյանը, սակայն կազմակերպության հաշվապահա-կան հաշվառումը վարել է ինքը, կազմել և ստորագրել է հաշվարկները և հաշվետվությունները: Այն դեպքում, երբ հաշվարկները ստորագրվել է Աննա Ավագյանի կամ կազմակերպության գլխավոր հաշվապահ Արմենուհի Օրդուխանյանի կողմից, ապա հաշվարկները կազմվել է իր կողմից կամ իր կողմից տրամադրված տվյալների հիման վրա, իր կողմից որոշված ձևաթղթե-րով՚:
Վերը նշված մեղադրանքը նախաքննության մարմինն ապացուցված է համարել մեղադը-րական եզրակացությամբ գնահատված հետևյալ ապացույցներով.
Վկա Աննա Ավագյանի ցուցմունքովª համաձայն որի 2008թ. փետրվարի 2-ից մինչև 2009թ. նոյեմբերի 13-ը նա ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունում աշխատել է որպես կազ-մակերպության տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատար, իրականացրել է կազմակերպութ-յան տնօրենիª կանոնադրությամբ սահմանված իրավունքներն ու պարտականությունները, սա-կայն հաշվարկներ և հաշվետվություններ չի կազմել. դրանք կազմել է Ա.Գևորգյանը: Չնայած այն հանգամանքին, որ հաշվետվությունները և հաշվարկները հարկային մարմիններին են ներ-կայացվել իր անունից, սակայն ինքը հաշվետվություններն ու հաշվարկները չի կազմել և հիմ-նականումª իր անունից, նշված հաշվարկներն ու հաշվետվություններն ստորագրել է Ա.Գևորգ-յանը, մի երկու դեպքում էլ նրա կողմից կազմված հաշվարկներն ինքն ստորագրել է ի պաշտո-նե: Օրենքով սահմանված ժամկետներում և կարգով հաշվարկներն ու հաշվետվություններ կազ-մելը և հարկային մարնիններին ներկայացնելը, ինչպես նաև հաշվապահական հաշվառում վա-րելը մտել է Ա.Գևորգյանի պարտականությունների մեջ, ինչն էլ իրականացվել է նրա կողմից:
Այն մասին, որ ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունն իրականում հանդիսա-ցել է ավելացված արժեքի հարկ վճարող, ինքն իմացել է 2009թ., սակայն թե ինչու է Ա.Գևորգ-յանը կազմակերպության հաշվապահությունը վարել փոքր և միջին ձեռնարկությունների համար նախատեսված դաշտում, իրեն հայտնի չէ:
Վկա Արմենուհի Օհանջանյանի ցուցմունքովª համաձայն որի նա 2008թ. սկզբից աշխա-տում է ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունումª որպես կազմակերպության գլխավոր հաշվապահ: Չնայած այն հանգամանքին, որ օրենքով սահմանված հաշվապահական հաշվա-ռում վարելն ու հարկային մարմիններին հաշվարկներ և հաշվետվություններ ներկայացնելը մտել է գլխավոր հաշվապահի պարտականությունների մեջ, սակայն ինքը հաշվարկների մեջ ներառել է միայն Ա.Գևորգյանի կողմից տրամադրված տվյալները` նրա կողմից տրամադրված ձևաթղթերի մեջ և վերադարձրել Ա.Գևորգյանին, ով էլ ստորագրել է դրանք ու փոստով ուղարկել հարկային մարմիններին:
Վկաª ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի Մյասնիկյանի հարկային տեսչության հարկային տեսուչ, Արսեն Ալախվերդյանի ցուցմունքովª համաձայն որի նա 2010թ. հոկտեմբերի 4-ի ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահի թիվ 1011986 հանձնարարագրի հիման վրա Մյասնիկյանի ՀՏ ստուգումների բաժնի հարկային տեսուչ Վարդան Դարբինյանի հետ համա-տեղ ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունում կատարել են բյուջեի հետ փոխհարա-բերությունների ճշտության և հարկային մարմնի կողմից վերահսկվող օրենսդրության առանձին պահանջների կատարման ճշտության ստուգում, արդյունքում 27.10.2010թ.-ին կազմվել է թիվ 1011986 ստուգման ակտը, որովª որպես հարկային պարտավորություն, կազմակերպությանն առաջադրվել է տույժ և տուգանքներով հանդերձ 6.019.400 դրամ, որից որպես լրացուցիչ գանձ-ման ենթակա հարկի գումարª 2.702.100 դրամ շահութահարկի և ավելացված արժեքի հարկի գծով:
Համաձայն պետական ռեգիստր կատարած հարցմանըª կազմակերպության հիմնադիր և տնօրեն Ա.Գևորգյանը հանդիսաում է նաև ՙԷն Թի Ի Էյ՚ ՍՊ ընկերության հիմնադիրներից մեկը: Աշխատելով ընդհանուր հարկման դաշտում, նա հարկային մարմիններին չի ներկայացրել 2009-2010թ.թ. ավելացված արժեքի հարկի հաշվարկները, ինչի հետևանքով պետությանը չի վճարել 2.616.400 դրամ ավելացված արժեքի հարկի գումար : Բացի այդ, կազմակերպությունը 2009թ. համար հարկային տեսչություն է ներկայացրել շահութահարկի պարզեցված հաշվարկ, մինչդեռ, հանդիսանալով ավելացված արժեքի հարկ վճարող, պարտավոր էր 2009թ. համար ներ-կայացնել հաշվապահական հաշվեկշիռ և շահութահարկի հաշվարկ: Իսկ հարկվող շահույթը որոշելիսª Ա.Գևորգյանը համախառն եկամտից նվազեցրել է ՀՀ տարածքից ձեռք բերված ապ-րանքների և ստացված ծառայությունների գծով ստացված հաշվարկային փաստաթղթերում առ-կա ավելացված արժեքի հարկի գումարները, ինչի արդյունքում հարկվող շահույթը պակաս է հաշվարկել նույն գումարի` 428.700 դրամի չափով, որից պետք էª որպես շահութահարկի գու-մար, պետական բյուջե վճարվեր 85.700 դրամը:
Վկաª ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի Մյասնիկյանի հարկային տեսչության հարկային տեսուչ, Վարդան Դարբինյանի նույնաբովանդակ ցուցմուն-քով:
Դատահաշվապահական փորձաքննության թիվ 10-3050 եզրակացությամբª համաձայն որի ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերության հիմնադիր Ա.Գևորգյանը, հանդիսանալով ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերության 100% բաժնեմասի սեփականատեր, միաժա-մանակ, հանդիսացել է ՙԷՆ ԹԻ Ի ԷՅ՚ ՍՊ ընկերության 50% բաժնեմասի սեփականատեր և համաձայն ՙԱվելացված արժեքի հարկի մասին՚ ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի ՙե՚ կետիª 2009թ.- 2010թ.թ.-ին հանդիսացել է ավելացված արժեքի հարկ վճարող, սակայն նրա կողմից ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ Մյասնիկյանի հարկային տեսչությունª ՙԱվելացված արժեքի հարկի մասին՚ ՀՀ օրենքով սահմանված կարգով, ավելացված արժեքի հարկի հաշվարկներ չեն ներկայացվել, ավելացված արժեքի հարկ չի հաշվարկվել և պետական բյուջե չի վճարվել: Կազմակերպության կողմից լրա-ցուցիչ պետ. բյուջե վճարման ենթակա ավելացված արժեքի հարկը կազմում է` 2009թ. 1-ին եռամսյակի համարª 317.500 դրամ, 2-րդ եռամսյակի համարª 532.400 դրամ, 3-րդ եռամսյակի հա-մարª 499.800 դրամ, 4-րդ եռամսյակի համարª 472.100 դրամ, 2010թ. 1-ին եռամսյակի համարª 428.300 դրամ, 2-րդ եռամսյակի համարª 366.300 դրամ, 2009թ. շահութահարկ` 85.740 դրամ:
Ընդհանուր առմամբ կազմակերպության լրացուցիչ հարկային պարտավորությունները կազմում են 6.019.410 դրամ:
Ա.Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված է համարվել նաև քրեական գործով ապացույց ճանաչված` ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերության 2009-2010թ.թ. հաշվարկների պատճեններով, ՀՀ արդարադատության նախարարության իրավաբանական ան-ձանց պետական ռեգիստրի գործակալությունից ստացված 04.03.2011թ. թիվ 3-2/0605-11 գրու-թյամբ, 2011թ. մարտի 3-ին Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների պետական ռեգիստրից ՙԷն Թի Ի Էյ՚ և ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունների վերաբերյալ առգրավված փաս-տաթղթերով` իրավաբանական անձի, սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության մասնակիցների պետական գրանցման քարտերով, կանոնադրություններով, 04.10.2010թ. թիվ 1011986 հանձնարարագրով և 27.10.2010թ. թիվ 1011986 ստուգման ակտով :
Դատաքննությամբ հետազոտված և գնահատված ապացույցներով հաստատված հան-գամանքները,.
Դատաքննությամբª ՙՄեղադրանքը փոփոխելու և նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին՚ 22.05.2012թ. որոշմամբ, մեղադրողը, փոփոխելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր մեղադրանք առաջադրեց այն բանի համար, որ հարկման հիմք հանդիսացող հաշվարկներում և հաշվետվություններում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու և ՀՀ օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվարկներ չներկա-յացնելու միջոցով չարամտորեն խուսափել է խոշոր չափերի` 2.106.000 ՀՀ դրամ ԱԱՀ պետ-բյու-ջե վճարելուց՚:
Դատաքննությամբ պարզվեց, որ օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվարկներ չներկա-յացնելու և հարկման հիմք հանդիսացող հաշվետվություններում ու հաշվարկներում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով ամբաստանյալը չարամտորեն չի խուսափել խո-շոր չափերով ավելացված արժեքի հարկ պետական բյուջե վճարելուց:
Այսպես.
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանն իրեն մեղավոր չճանաչեցª պատճառաբանելով, որ չարամտորեն չի խուսափել 2009թ. և 2010թ. 1-ին ու 2-րդ եռամսյակների ավելացված արժեքի հարկերը վճարելուց և ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ չի մտցրել նըշ-ված ժամանակահատվածի հարկաման հիմք հանդիսացող հաշվարկներում ու հաշվետվություն-ներում:
Ամբաստանյալի ցուցմունքի համաձայնª նա և Խ.Մկրտչյանը 2007թ. հիմնադրել են ՙԷն-Թի-Ի-Էյ՚ կազմակերպությունը, որը զբաղվել է միայն հաշվապահություն վարելով և տարբեր կազմակերպությունների համար իր ծառայություններն առաջարկելով: 2008թ. Հայաստանից Խ. Մկրտչյանի հեռանալու և այդ պատճառով համատեղ աշխատանքն այլևս անհնարին լինելու պատճառով միանձնյա հիմնադրել է ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունը, որը նույ-նպես զբաղվել է միայն հաշվապահության վարումով, այսինքնª զբաղվել է նույն գործունեութ-յամբ ինչով, որ զբաղվել է ՙԷն-Թի-Ի-Էյ՚ կազմակերպությունը: Ուստի, 2008թ. մարտ ամսին ՙԷն-Թի-Ի-Էյ՚ ՍՊ ընկերության ժողովում մյուս բաժնետեր Խ.Մկրտչյանին է օտարել ընկերության իրեն պատկանող բաժնեմասը, որովհետև հակառակ դեպքում իմաստ չէր ունենա նոր ընկերու-թյան հիմնադրումը և կշարունակեր աշխատել ՙԷն-Թի-Ի-Էյ՚ ՍՊ ընկերությունում:
Քանի որ այլևս չի եղել ՙԷն-Թի-Ի-Էյ՚ ՍՊ ընկերության բաժնետերª ՙԱվելացված արժեքի հարկի մասին՚ ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի ՙԵ՚ կետի համաձայն ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունը չէր կարող աշխատել ավելացված արժեքի հարկ վճարողի դաշտում:
Այն հանգամանքը, որ իր բաժնեմասը ձեռք բերած ՙԷն-Թի-Ի-Էյ՚ ընկերության մյուս մասնակից-բաժնետերըª Խ.Մկրտչյանը, իր հետ ունեցած բանավոր ու գրավոր պայմանավորվա-ծության համաձայն չի կատարել իր վրա դրված պարտականությունը և, ունենալով բոլոր ան-հրաժեշտ փաստաթղթերը, կատարված փոփոխությունը գրանցելու համար չի դիմել ռեգիստր, հիմք չի կարող հանդիսանալ իրեն պատժելու համար, քանի որ համոզված է եղել, որ նշված գրանցումը կատարված է:
ՙԷն-Թի-Ի-Էյ՚ ՍՊ ընկերությունը 2008թ-ից հետո գործունեություն չի իրականացրել, իսկ ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերության իրացման շրջանառությունը կազմել է ընդամե-նը 11.000.000 դրամ:
Հարկային տեսչության կողմից ընկերությունում կատարվող ստուգման ընթացքում տեղե-կանալով, որ ՙԷն-Թի-Ի-Էյ՚ ՍՊ ընկերության իր բաժնեմասը ձեռք բերած Խ.Մկրտչյանը չի կա-տարել իր պարտականությունը և վերը նշված փոփոխությունը չի գրանցել պետական ռեգիստ-րում, իր բաժնեմասն օտարելու մասին ասել է տեսուչներին, սակայն դա նրանց չի հետաքրքրել:
Բացի վերը նշվածը, նույն արարքիª Մյասնիկյանի հարկային տեսչության կողմից կա-տարված ստուգման ակտում նշվածª հաշվառումը խախտումով կատարելու համար ենթարկվել է վարչական պատասխանատվությանª 25.000 դրամ տուգանքի, իսկ նույն խախտման համար վարչական դատարանի որոշման համաձայն ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունից հօգուտ պետական բյուջեի պետք է բռնագանձվի 6.019.400 դրամ, որի մի մասն արդեն իսկ վճա-րել է:
Վկաներª ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերության գլխավոր հաշվապահ, Արմե-նուհի Օհանջանյանի և տնօրենի նախկին ժամանակավոր պաշտոնակատար Աննա Ավագյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքների համաձայնª ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությանª հարկային մարմնին ներկայացված հաշվարկները և հաշվետվությունները լրացվել են ամբաս-տանյալ Ա.Գևորգյանի կողմից տրամադրված տվյալների հիման վրա, նա է որոշել, թե ինչ հար-կեր պետք է վճարվեն և հիմնականում ստորագրել հարկային մարմին ուղարկված վերոհիշյալ հաշվարկներն ու հաշվետվությունները:
Վկաներª ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի Մյասնիկ-յանի հարկային տեսչության հարկային տեսուչներ Արսեն Ալախվերդյանի և Վարդան Դարբին-յանի նույնաբովանդակ ցուցմունքների համաձայնª ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահի հանձնարարագրի հիման վրա ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունում կատարած ստուգման արդյուն-քում 27.10.2010թ. կազմված ստուգման ակտի համաձայն ընկերությանն առաջադրվել է հարկա-յին պարտավորությունª տույժերով ու տուգանքներով, քանի որ ստուգման ընթացքում պետական ռեգիստրից ստացված գրությամբ պարզվել է, որ ընկերության հիմնադիր և տնօրեն Ա.Գևորգ-յանը հանդիսաում է նաև մեկ այլª ՙԷն Թի Ի Էյ՚ ՍՊ ընկերության հիմնադիրներից մեկը, որի դեպքումª ՙԱվելացված արժեքի հարկի մասին՚ ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի ՙե՚ կետի համաձայն, նա հանդիսացել է ավելացված արժեքի հարկ վճարող, մինչդեռª ընկերությունը հարկային մար-միններին 2009-2010թ.թ. ավելացված արժեքի հարկի հաշվարկներ չի ներկայացրել, չի հաշվար-կել և պետական բյուջե չի վճարել ավելացված արժեքի հարկի գումար:
Ամբաստանյալն իրենց բանավոր է հայտնել, որ չի հանդիսանում ՙԷն Թի Ի Էյ՚ ՍՊ ըն-կերության հիմնադիրը, սակայն որևէ փաստաթղթային հիմք չի ներկայացրել:
Դատահաշվապահական փորձաքննության 30.11.2011թ. հ. 10-3050 ու լրացուցիչ փորձա-քննության 30.04.2012թ. հ. 11-3449 եզրակացությունների և փորձագետ Հ.Բանդուանյանի ցուց-մունքի (պարզաբանումների) համաձայնª ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերության հիմ-նադիր Ա.Գևորգյանը, հանդիսանալով ընկերության 100% բաժնեմասի սեփականատեր, միա-ժամանակ հանդիսացել է ՙԷՆ ԹԻ Ի ԷՅ՚ ՍՊ ընկերության 50% բաժնեմասի սեփականատեր և համաձայն ՙԱվելացված արժեքի հարկի մասին՚ ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի ՙե՚ կետիª 2009-2010թ.թ. հանդիսացել է ավելացված արժեքի հարկ վճարող, սակայն նրա կողմից ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ Մյասնիկյանի հարկային տեսչություն օրենքով սահմանված կարգով ավելացված արժեքի հար-կի հաշվարկներ չեն ներկայացվել, նշված հարկը չի հաշվարկվել և պետական բյուջե չի փո-խանցվել, որի արդյունքում պետական բյուջե վճարման ենթակա լրացուցիչ հարկային պար-տավորությունը ԱԱՀ-ի մասով կազմում է 2106,0 հազար դրամ, ինչն ՙԱվելացված արժեքի հար-կի մասին՚ ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի ՙե՚ կետի պահանջների չկատարման արդյունք է, այն էª ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն Ա.Գևորգյանը 2008թ. մարտի 5-ին ՙԷՆ ԹԻ Ի ԷՅ՚ ՍՊ ընկերության մասնակիցների ժողովի թիվ 2 արձանագրության և համապատաս-խան օտարման պայմանագրի համաձայնª իրեն պատկանող բաժնեմասն անհատույց եղանա-կովª նախապատվության իրավունքով, հանձնել է ընկերության մասնակից Խ.Մկրտչյանին, սա-կայն նշվածը 09.11.2010թ. դրությամբ ՀՀ պետական ռեգիստրի Նորք-Մարաշ տարածքային բաժնում սահմանված կարգով վերագրանցում չի ստացել:
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված` ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ըն-կերության 2009-2010թ.թ. հաշվարկների պատճենների, ՀՀ արդարադատության նախարարու-թյան իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստրի գործակալությունից ստացված 04.03.2011թ. թիվ 3-2/0605-11 գրության, 2011թ. մարտի 3-ին Նորք-Մարաշ վարչական շրջան-ների պետական ռեգիստրից ՙԷն Թի Ի Էյ՚ և ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերություննե-րի վերաբերյալ առգրավված փաստաթղթերի` իրավաբանական անձի, սահմանափակ պատաս-խանատվությամբ ընկերության մասնակիցների պետական գրանցման քարտերի, կանոնադրու-թյունների, 04.10.2010թ. թիվ 1011986 հանձնարարագրի պահանջների կատարման արդյունքում 27.10.2010թ. կազմված թիվ 1011986 ստուգման ակտի համաձայնª ամբաստանյալը հանդիսացել է ՙԷն Թի Ի Էյ՚ և ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունների հիմնադիրª համապա-տասխանաբար 50 և 100 տոկոս բաժնեմասերով, ՙԱվելացված արժեքի հարկի մասին՚ ՀՀ օրեն-քի 3-րդ հոդվածի ՙե՚ կետի համաձայնª ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունը 2009-2010թ.թ. հանդիսացել է ավելացված արժեքի հարկ վճարող, հարկային տեսչություն օրենքով սահմանված կարգով ավելացված արժեքի հարկի հաշվարկներ չեն ներկայացվել, նըշ-ված հար-կը չի հաշվարկվել և պետական բյուջե չի փոխանցվել:
ՙԷն Թի Ի Էյ՚ ՍՊ ընկերության մասնակիցների 05.03.2008թ. ժողովի թիվ 2 արձանա-գրության համաձայնª ամբաստանյալը պնդել է նշված ընկերությունում իր ունեցած բաժնեմասն ընկերության մյուս մասնակցին անհատույց օտարելուª նվիրելու, մասին իր դիմումը և ժողովը որոշել է նշված եղանակով օտարել նրա բաժնեմասը:
ՙԸնկերության մասնակցի կողմից իր բաժնեմասն օտարելու մասին՚ 05.03.2008թ. պայ-մանագրի համաձայնª ամբաստանյալն օտարել է վերը նշված իր բաժնեմասը:
Ինչպես ժողովի որոշմամբ, այնպես էլ 05.03.2008թ. պայմանագրով որոշվել և սահմանվել է, որ ժողովի որոշումը, պայմանագիրը և վերագրանցում կատարելու համար անհրաժեշտ մյուս փաստաթղթերը ՀՀ իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստր պետք է ներկայացվի ամ-բաստանյալի բաժնեմասը ձեռք բերած անձիª Խ.Մկրտչյանի կողմից:
Դատարանի վերլուծություն.
Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակցու-թյան մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանք-ների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ նախաքննությամբ ձեռք բերվածª ամբաստանյալի մեղքը հիմնավորող, ապա-ցույցները փաստական տվյալներ չեն պարունակում այն մասին, որ նա կատարել է ՀՀ քրեա-կան օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն:
Սույն քրեական գործի նախաքննությամբ չի ապացուցվել և դատաքննությամբ նույնպես չհաստատվեց, որ ամբաստանյալի կատարած արարքներում առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմը, հետևաբարª ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում նա պետք է արդարացվի` կատարած արարքներում հանցակազմ չլինելու հիմքովª հետևյալ պատճառաբանություններով և հիմնավորումներով.
Դատարանը գտնում է, որ սույն գործովª ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատա-քննությամբ, ձեռք չեն բերվել այնպիսի անհրաժեշտ օբյեկտիվ փաստական տվյալներ, որոնք կհաստատեն հարկերը« տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց չարամտորեն խուսափելու վերաբերյալ գործով ապացուցման առարկայի տարրերից գլխավոր փաստը կազ-մող հանցագործության դեպքը և անձի մեղավորությունը, նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի համաձայնª հարկերը« տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց խուսափելն ինքնին չի կարող համարվել հանցագործություն, և անձի կատարած նման արարքներըª որպես հանցագործություն, որակելու համար անհրաժեշտ է, որ նա օրենս-դրությամբ նախատեսված հաշվետվություններ« հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր այլ փաստաթղթեր չներկայացնելու կամ նշված փաստաթղթերի մեջ ակնհայտ խե-ղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով չարամտորեն խուսափի խոշոր կամ առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը« տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց:
Նման գործերով առանձնահատուկ կարևորություն է ներկայացնում այն հարցը, թե ինչ ապացույցներով կարող է հիմնավորվել հանցագործության կատարումը:
Ա.Գևորգյանի վերաբերյալ քրեական գործով նրան առաջադրված մեղադրանքի հիմ-քումª որպես հիմնական ապացույց, դրվել է այն փաստը, որ նա, սահմանափակ պատասխանա-տըվությամբ երկու ընկերությունում միաժամանակ լինելով հիմնադիր և ՙԱվելացված արժեքի հարկի մասին՚ ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի ՙե՚ կետի համաձայն համարվելով ավելացված ար-ժեքի հարկ վճարող, հարկային մարմիններին չի ներկայացրել 2009թ. ու 2010թ. 1-ին և 2-րդ եռամսյակների համար օրենքով սահմանված կարգով ավելացված արժեքի հարկի հաշվարկ-ները և չի հաշվարկել ու պետական բյուջե չի վճարել նշված հարկի գումարը:
Դատարանն արձանագրում է, որ ՙԱվելացված արժեքի հարկի մասին՚ ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի համաձայնª
Անձինք, որոնց կողմից նախորդ օրացուցային տարում իրականացված` սույն օրենքի 6-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և (կամ) 3-րդ կետերով սահմանված գործարքների (գործառնությունների) հարկվող շրջանառությունը չի գերազանցել 58,35 միլիոն դրամը, տվյալ օրացուցային տարում ԱԱՀ վճարող են համարվում այդ գործարքների հարկվող շրջանառությունը 58,35 միլիոն դրամը գերազանցելու պահից` 58,35 միլիոն դրամը (ԱԱՀ-ի շեմը) գերազանցող մասի համար:
(...)
Սույն հոդվածով սահմանված ԱԱՀ-ի շեմը չի կիրառվում`
ա) (...)
բ) (...)
գ) (...)
դ) (...)
ե) այն կազմակերպության նկատմամբ, որի կանոնադրական կամ բաժնեհավաք կապի-տալի 20 տոկոսը կամ ավելի մասը (բաժնետոմս, բաժնեմաս, փայաբաժին) պատկանում է ան-հատ ձեռնարկատեր չհանդիսացող այն ֆիզիկական անձին, որին միաժամանակ պատկանում է մեկ այլ կազմակերպության կանոնադրական կամ բաժնեհավաք կապիտալի 20 տոկոսը կամ ավելի մասը (բաժնետոմս, բաժնեմաս, փայաբաժին), ընդ որում, այս դեպքում կազմակերպութ-յուններից ոչ մեկի նկատմամբ ԱԱՀ-ի շեմը չի կարող տարածվել...
Ա.Գևորգյանն իր բոլոր ցուցմունքներում ժխտել է, որ 2009թ. ու 2010թ. 1-ին և 2-րդ եռամս-յակների համար օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվարկներ չներկայացնելու և հարկման հիմք հանդիսացող հաշվետվություններում ու հաշվարկներում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալ-ներ մտցնելու միջոցով չարամտորեն խուսափել է խոշոր չափերով ավելացված արժեքի հարկ պետական բյուջե վճարելուց:
Ինչպես երևում է գործի նյութերից, ամբաստանյալը 2009թ. ու 2010թ. 1-ին և 2-րդ եռամս-յակների համար հարկային մարմին է ներկայացրել պարզեցված հարկ վճարողների (փոքր և միջին ձեռնարկությունների) համար նախատեսված հաշվարկներ ու պետական բյուջե է վճա-րել համապատասխան հարկերի գումարը:
Փաստորեն, ամբաստանյալը ներկայացրել է օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվարկ-ներ և հաշվետվություններ« դրանց մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ չի մտցրել և վճարել է հարկեր, այսինքնª չարամտորեն չի խուսափել խոշոր կամ առանձնապես խոշոր չափերով հարկեր վճարելուց:
Դատարանը գտնում է, որ հաջորդ քննարկման հարցը կայանում է նրանում, թե, արդյո±ք, ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունը հիմնադրելիս ամբաստանյալն իրականում չի օտարել ՙԷն Թի Ի Էյ՚ ՍՊ ընկերությունում ունեցած իր բաժնեմասը:
Գործի նյութերից երևում է, որ նախաքննության մարմնի կողմից չի ապացուցվել, որ ամ-բաստանյալը ոչ միայն իրավաբանորեն, այլևª փաստացի, եղել է երկու ընկերության հիմնադիր և չի օտարել ՙԷն Թի Ի Էյ՚ ՍՊ ընկերությունում ունեցած իր բաժնեմասը:
Նշվածը չհիմնավորվեց նաև դատաքննությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է սահմա-նում օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետվություններ« հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր այլ փաստաթղթեր չներկայացնելու կամ նշված փաստաթղթերի մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով հարկերը« տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց չարամտորեն խուսափելու համար:
Այս հոդվածի դիսպոզիցիայի վերլուծությունից երևում է, որ խոշոր չափերով հարկերը« տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց խուսափումը պետք է լինի չարամիտ խուսափում և այն պետք է կատարվի օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետվություններ« հաշ-վարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր այլ փաստաթղթեր չներկայացնելու կամ նշված փաստաթղթերի մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով:
Նշված հանցագործության օբյեկտիվ կողմը արտահայտվում է հարկերը, տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց չարամտորեն խուսափումով, որը կատարվում է հաշվե-տվություններ« հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր այլ փաստաթղթեր չներկայացնելու կամ նշված փաստաթղթերի մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով, իսկ սուբյեկտիվ կողմից հանցագործությունը բնութագրվում է ուղղակի դիատավորու-թյամբ. հանցավորը գիտակցում է, որ խոշոր չափերով հարկերից կամ այլ պարտադիր վճարում-ներից խուսափելու համար կատարում է հոդվածի դիսպոզիցիայում նախատեսված արարքնե-րը, նախատեսում է խոշոր չափերով հարկեր չվճարելը կամ այլ պարտադիր վճարումներ չկա-տարելը և ցանկանում է դա:
Ըստ գործի նյութերիª ՙԷն Թի Ի Էյ՚ ՍՊ ընկերության մասնակիցների 05.03.2008թ. ժողո-վումª թիվ 2 արձանագրության համաձայն, ամբաստանյալը պնդել է նշված ընկերությունում իր ունեցած բաժնեմասն ընկերության մյուս մասնակցին անհատույց օտարելուª նվիրելու մասին իր դիմումը, և ժողովը որոշել է նշված եղանակով օտարել նրա բաժնեմասը:
ՙԸնկերության մասնակցի կողմից իր բաժնեմասն օտարելու մասին՚ 05.03.2008թ. պայ-մանագրի համաձայնª ամբաստանյալն օտարել է վերը նշված իր բաժնեմասը:
Նշվածը հաստատված է համարվել նաև ՀՀ վարչական վերաքննիչ դատարանի 26.10.2011թ. որոշմամբ, որով դատարանը որոշել է մերժել ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ Մյասնիկյանի հարկային տեսչության 27.10.2010թ. թիվ 1011986 ստուգման ակտի 1-ին և 4-րդ կետերն անվավեր ճանաչե-լու մասին ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերության հայցը, և նշված ընկերությունից հօ-գուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 6.019.400 դրամ:
Ինչպես վերը նշված ժողովի որոշմամբ, այնպես էլ 05.03.2008թ. պայմանագրով որոշվել և սահմանվել է, որ ժողովի որոշումը, պայմանագիրը և վերագրանցում կատարելու համար անհրա-ժեշտ մյուս փաստաթղթերը ՀՀ իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստր պետք է ներկա-յացվի ամբաստանյալի բաժնեմասը ձեռք բերած անձիª Խ.Մկրտչյանի կողմից, ինչը չի կատար-վել:
Քրեական գործով ձեռք չի բերվել որևէ ապացույց, որով կհիմնավորվի, որ ամբաստան-յալն իմացել է կամ կարող էր իմանալ, որ պետական ռեգիստրում վերագրանցում չի կատարվել:
Փաստորեն, ըստ գործի նյութերիª ամբաստանյալը համոզված է եղել, որ ՙՀաշվապահու-թյան արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունն իրավունք ունի գործելու պարզեցված հարկի դաշտում, ինչի համար էլ հաշվետվություններում և հաշվարկներում չի նշել վերը նշված ժամանակահատվածի ավելացված արժեքի հարկի վերաբերյալ տվյալներ և չի վճարել նշված հարկի գումարները:
Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով չի ապացուցվում, որ ամբաստանյալըª հարկման հիմք հանդիսացող հաշվարկներում ու հաշվե-տըվություններում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու և ՀՀ օրենսդրությամբ նախա-տեսված հաշվարկներ չներկայացնելու միջոցով չարամտորեն խուսափել է ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերության 2009թ. ու 2010թ. 1-ին և 2-րդ եռամսյակների համար խոշոր չափերով ավելացված արժեքի հարկը պետական բյուջե վճարելուց, այսինքնª նրա կատարած արարքում առկա չեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի օբկյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմերի հատկանիշները, հետևաբարª նրա արարքում բացակայում է հանցակազմը և նշված հիմքով նա պետք է արդարացվի:
Դատարանի համոզմամբ, միայն այն փաստը, որ պետական ռեգիստրում չի կատարվել վերագրանցում, չի կարող գնահատվել, որ ամբաստանյալը գիտակցված և ակնհայտորեն խե-ղաթյուրել է հաշվարկներն ու հաշվետվությունները և չարամտորեն խուսափել է հարկի վճարու-մից, այսինքնª կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª արդարացման դատա-վճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը` այն մեղադրանքով« որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, իսկ 2-րդ մասի համաձայնª դատա-րանը պարտավոր է նույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ:
Դատարանը, քննելով ՀՀ գլխավոր դատախազությունն ընդդեմ Ա.Գևորգյանիª գումարի բռնագանձման պահանջի մասին հայցը, գտնում է, որ վերը նշված հիմանվորումներով այն պետք է մերժվի:
Քննության առնելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստան-յալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը պետք է վերացվի:
Վերոգրյալների հիման վրա ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 366-րդ, 367-րդ և 369-372-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ամալիա Գիտունի Գևորգյանին ճանաչել անմեղ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդ-վածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում և արդարացնել նրան` նրա կատարած արար-քում հանցակազմ չլինելու հիմքով:
Ա.Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնել:
ՀՀ գլխավոր դատախազության ընդդեմ Ա.Գևորգյանի` գումարի բռնագանձման պահան-ջի մասին հայցը մերժել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակ-վելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0082/01/11
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 02-05-2011 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0082/01/11 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | ՀՀ Գլխավոր դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 83151011 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Ամալիա Գևորգյանը հանդիսանալով <Հաշվապահության արվեստ> ՍՊԸ-ի տնօրեն 2009թ. 1-ին և 4-րդ եռամսյակների, 2010թ. 1-ին և 2-րդ եռամսյակների ԱԱՀ հաշվարկներ հարկային մարմին չներկայացնելու միջոցով, չարամտորեն խուսափել է խոշոր չափի` 2.702.100 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Ամալիա |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հայրանուն | Գիտունի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 7.20 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 02-05-2011 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Բեկթաշյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 02-05-2011 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 03-05-2011 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 03-05-2011 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 23-05-2011 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ամալիա |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ա. |
| Ազգանուն | Բոշնաղյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Տիգրան |
| Ազգանուն | Խուրշուդյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 30-05-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 01-06-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-06-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-06-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-06-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 07-07-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-07-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-07-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-08-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-08-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-08-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 05-09-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-09-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-09-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-10-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-10-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 17-10-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է փորձաքննություն
| Երբ | 17-10-2011 |
|---|---|
| Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված | |
| Մեղադրյալ/Տուժող | |
| Անձ | |
| Անուն | Ամալիա |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հայրանուն | Գիտունի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Պաշտպան | |
| Անուն | Տիգրան |
| Ազգանուն | Խուրշուդյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Կազմի փոփոխություն
| Ամսաթիվ | 11-04-2012 |
|---|---|
| Փոփոխության հիմքը | Այլ |
Մակագրել
| Երբ | 18-04-2012 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 14-04-2012 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 14-04-2012 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 14-04-2012 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 07-05-2012 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ամալիա |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Տիգրան |
| Ազգանուն | Խուրշուդյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-05-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 05-06-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-06-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 29-06-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 17-07-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-08-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 29-08-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավոր Գ.Պողոսյանի հոր մահվան կապակցությամբ |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-09-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 02-10-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավոր Գ.Պողոսյանի հարազատի մահվան կապակցությամբ |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-10-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-10-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 07-11-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-11-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-11-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 05-12-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 17-12-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-12-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 09:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-12-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 09:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 25-12-2012 |
|---|
Արդարացման
| Ամսաթիվ | 25-12-2012 |
|---|---|
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Ամալիա |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԿԴ/0082/01/11 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 25 դեկտեմբերի 2012թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը` նախագահությամբ` դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ` Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ Ռ.ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ Է.ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ մասնակցությամբ` մեղադրողներ Ա.ԲՈՇՆԱՂՅԱՆԻ Հ.ԱՅՎԱԶՅԱՆԻ ամբաստանյալ Ա.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ պաշտպան Հ.ԲԱԲԱՅԱՆԻ դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի` Ամալիա Գիտունի Գևորգյանի` ծնված 05.09.1966թ. ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնալուծված, խնամքին 1 անձ, բարձրագույն կրթությամբ, առողջ, իր հայտա-րարությամբª աշխատում է ՙԷՌ Արմենիա ավիաընկերություն՚ ՓԲԸ-ումª որպես գլխավոր հաշ-վապահ, չդատված, բնակվում էª ք.Երևան, Օհանովի փողոց, 20-րդ շենք, բնակարան հ. 35, ար-գելանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով կետով: Գործի դատավարական նախապատմությունը. ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ հետաքննության վարչության 1-ին բաժնի ավագ հետաքննիչ Կ.Խանջյանը 17.01.2011թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցել է թիվ 83151011 քրեական գործը և այն ուղարկել ՊԵԿ քննչական վարչություն: ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ ՔՎ քննիչ Լ.Վարդանյանը 18.01.2011թ. որոշմամբ թիվ 83151011 քրեական գործն ընդունել է վարույթ: Քննիչի 15.04.2011թ. որոշմամբ Ա.Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով ու նրա նկատ-մամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է ստորագրություն չհեռանալու մասին: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության դատարանի դատավոր Ա.Բեկթաշյանը 02.05.2011թ. որոշմամբ ԵԿԴ/0082/01/11 քրեա-կան գործն ընդունել է իր վարույթ, իսկ 16.05.2011թ. որոշմամբ նշանակել դատաքննության: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության դատարանի 17.10.2011թ. որոշմամբ նշանակվել է դատահաշվապահական լրացուցիչ փորձաքննություն, որի եզրակացությունն ստացվել է 11.04.2012թ.: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 2012թ. ապրիլի 4-ի որոշմամբ Ամալիա Գիտունի Գևորգյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մա-սով քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2012թ. ապրիլի 27-ի որոշմամբ նշանակվել է դա-տաքննության: Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. ՙ2007թ. օգոստոսի 8-ից հանդիսանալով ՙԷն Թի Ի Էյ՚ ՍՊ ընկերության բաժնետերերից մեկը, 2008թ. հունվարի 25-ին միանձնյա հիմնադրել է ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերութ-յունը, իրականացրել է հաշվապահական խորհրդատվության գործունեություն, սակայն նշված պայմաններում ՙԱվելացված արժեքի հարկի մասին՚ ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի ՙե՚ կետի հա-մաձայն համարվելով ավելացված արժեքի հարկի վճարողª օրենքով նախատեսված շահութա-հարկի հաշվարկի փոխարեն 2009թ.-ի համար հարկային մարմիններին է ներկայացրել շահու-թահարկի պարզեցված հաշվարկ, ինչպես նաև չի ներկայացրել օրենքով սահմանված 2009թ.-ի 1-ին - 4-րդ եռամսյակների և 2010թթ. 1-ին և 2-րդ եռամսյակների ավելացված արժեքի հարկի հաշվարկները, որի հետևանքով չի հաշվարկել և պետական բյուջե չի վճարել 2.702.100 դրամ հարկի գումար: Այսինքն, Ամալիա Գևորգյանը, հանդիսանալով ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկե-րության տնօրեն, հարկաման հիմք հանդիսացող հաշվարկներում և հաշվետվություններում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու և 2009թ.-ի 1-ին - 4-րդ եռամսյակների և 2010թթ. 1-ին և 2-րդ եռամսյակների ավելացված արժեքի հարկի հաշվարկներ հարկային մարմիններին չներկայացնելու միջոցով չարամտորեն խուսափել է խոշոր չափի` 2.702.100 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց՚: Մեղադրական եզրակացության և վերը նշված որոշման համաձայնª առաջադրված մե-ղադըրանքում Ա.Գևորգյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք տվել այն մասին, որ. ՙ2007թ. օգոստոսի 8-ին Խաչատուր Մկրտչյանի հետ միասին հիմնադրել է ՙԷն Թի Ի Էյ՚ ՍՊ ընկերությունը և իրենք հանդիսացել են նշված կազմակերպության հիմնադիրները: 2008թ. մար-տի 5-ին ընկերության մասնակիցների ժողովի թիվ 2 արձանագրության և համապատասխան օտարման պայմանագրի հիման վրա ինքն իրեն պատկանող բաժնեմասն անհատույց եղանա-կով տրամադրել է կազմակերպության մյուս հիմնադրին` Խաչատուր Մկրտչյանին, սակայն ինչու պետական ռեգիստրում նշված փոփոխությունը չի գրանցվել, ինքը տեղյակ չէ: 2008թ. հունվարի 25-ին հաշվապահական խորհրդատվության ծառայություններ մատու-ցելու նպատակով ինքը միանձնյա հիմնադրել է ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերութ-յունը: 2008թ. փետրվարի 2-ից տնօրենի իրավունքներն ու պարտականություններըª ներքին հրա-մանի հիման վրա, կատարել է Աննա Ավագյանը, սակայն կազմակերպության հաշվապահա-կան հաշվառումը վարել է ինքը, կազմել և ստորագրել է հաշվարկները և հաշվետվությունները: Այն դեպքում, երբ հաշվարկները ստորագրվել է Աննա Ավագյանի կամ կազմակերպության գլխավոր հաշվապահ Արմենուհի Օրդուխանյանի կողմից, ապա հաշվարկները կազմվել է իր կողմից կամ իր կողմից տրամադրված տվյալների հիման վրա, իր կողմից որոշված ձևաթղթե-րով՚: Վերը նշված մեղադրանքը նախաքննության մարմինն ապացուցված է համարել մեղադը-րական եզրակացությամբ գնահատված հետևյալ ապացույցներով. Վկա Աննա Ավագյանի ցուցմունքովª համաձայն որի 2008թ. փետրվարի 2-ից մինչև 2009թ. նոյեմբերի 13-ը նա ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունում աշխատել է որպես կազ-մակերպության տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատար, իրականացրել է կազմակերպութ-յան տնօրենիª կանոնադրությամբ սահմանված իրավունքներն ու պարտականությունները, սա-կայն հաշվարկներ և հաշվետվություններ չի կազմել. դրանք կազմել է Ա.Գևորգյանը: Չնայած այն հանգամանքին, որ հաշվետվությունները և հաշվարկները հարկային մարմիններին են ներ-կայացվել իր անունից, սակայն ինքը հաշվետվություններն ու հաշվարկները չի կազմել և հիմ-նականումª իր անունից, նշված հաշվարկներն ու հաշվետվություններն ստորագրել է Ա.Գևորգ-յանը, մի երկու դեպքում էլ նրա կողմից կազմված հաշվարկներն ինքն ստորագրել է ի պաշտո-նե: Օրենքով սահմանված ժամկետներում և կարգով հաշվարկներն ու հաշվետվություններ կազ-մելը և հարկային մարնիններին ներկայացնելը, ինչպես նաև հաշվապահական հաշվառում վա-րելը մտել է Ա.Գևորգյանի պարտականությունների մեջ, ինչն էլ իրականացվել է նրա կողմից: Այն մասին, որ ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունն իրականում հանդիսա-ցել է ավելացված արժեքի հարկ վճարող, ինքն իմացել է 2009թ., սակայն թե ինչու է Ա.Գևորգ-յանը կազմակերպության հաշվապահությունը վարել փոքր և միջին ձեռնարկությունների համար նախատեսված դաշտում, իրեն հայտնի չէ: Վկա Արմենուհի Օհանջանյանի ցուցմունքովª համաձայն որի նա 2008թ. սկզբից աշխա-տում է ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունումª որպես կազմակերպության գլխավոր հաշվապահ: Չնայած այն հանգամանքին, որ օրենքով սահմանված հաշվապահական հաշվա-ռում վարելն ու հարկային մարմիններին հաշվարկներ և հաշվետվություններ ներկայացնելը մտել է գլխավոր հաշվապահի պարտականությունների մեջ, սակայն ինքը հաշվարկների մեջ ներառել է միայն Ա.Գևորգյանի կողմից տրամադրված տվյալները` նրա կողմից տրամադրված ձևաթղթերի մեջ և վերադարձրել Ա.Գևորգյանին, ով էլ ստորագրել է դրանք ու փոստով ուղարկել հարկային մարմիններին: Վկաª ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի Մյասնիկյանի հարկային տեսչության հարկային տեսուչ, Արսեն Ալախվերդյանի ցուցմունքովª համաձայն որի նա 2010թ. հոկտեմբերի 4-ի ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահի թիվ 1011986 հանձնարարագրի հիման վրա Մյասնիկյանի ՀՏ ստուգումների բաժնի հարկային տեսուչ Վարդան Դարբինյանի հետ համա-տեղ ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունում կատարել են բյուջեի հետ փոխհարա-բերությունների ճշտության և հարկային մարմնի կողմից վերահսկվող օրենսդրության առանձին պահանջների կատարման ճշտության ստուգում, արդյունքում 27.10.2010թ.-ին կազմվել է թիվ 1011986 ստուգման ակտը, որովª որպես հարկային պարտավորություն, կազմակերպությանն առաջադրվել է տույժ և տուգանքներով հանդերձ 6.019.400 դրամ, որից որպես լրացուցիչ գանձ-ման ենթակա հարկի գումարª 2.702.100 դրամ շահութահարկի և ավելացված արժեքի հարկի գծով: Համաձայն պետական ռեգիստր կատարած հարցմանըª կազմակերպության հիմնադիր և տնօրեն Ա.Գևորգյանը հանդիսաում է նաև ՙԷն Թի Ի Էյ՚ ՍՊ ընկերության հիմնադիրներից մեկը: Աշխատելով ընդհանուր հարկման դաշտում, նա հարկային մարմիններին չի ներկայացրել 2009-2010թ.թ. ավելացված արժեքի հարկի հաշվարկները, ինչի հետևանքով պետությանը չի վճարել 2.616.400 դրամ ավելացված արժեքի հարկի գումար : Բացի այդ, կազմակերպությունը 2009թ. համար հարկային տեսչություն է ներկայացրել շահութահարկի պարզեցված հաշվարկ, մինչդեռ, հանդիսանալով ավելացված արժեքի հարկ վճարող, պարտավոր էր 2009թ. համար ներ-կայացնել հաշվապահական հաշվեկշիռ և շահութահարկի հաշվարկ: Իսկ հարկվող շահույթը որոշելիսª Ա.Գևորգյանը համախառն եկամտից նվազեցրել է ՀՀ տարածքից ձեռք բերված ապ-րանքների և ստացված ծառայությունների գծով ստացված հաշվարկային փաստաթղթերում առ-կա ավելացված արժեքի հարկի գումարները, ինչի արդյունքում հարկվող շահույթը պակաս է հաշվարկել նույն գումարի` 428.700 դրամի չափով, որից պետք էª որպես շահութահարկի գու-մար, պետական բյուջե վճարվեր 85.700 դրամը: Վկաª ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի Մյասնիկյանի հարկային տեսչության հարկային տեսուչ, Վարդան Դարբինյանի նույնաբովանդակ ցուցմուն-քով: Դատահաշվապահական փորձաքննության թիվ 10-3050 եզրակացությամբª համաձայն որի ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերության հիմնադիր Ա.Գևորգյանը, հանդիսանալով ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերության 100% բաժնեմասի սեփականատեր, միաժա-մանակ, հանդիսացել է ՙԷՆ ԹԻ Ի ԷՅ՚ ՍՊ ընկերության 50% բաժնեմասի սեփականատեր և համաձայն ՙԱվելացված արժեքի հարկի մասին՚ ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի ՙե՚ կետիª 2009թ.- 2010թ.թ.-ին հանդիսացել է ավելացված արժեքի հարկ վճարող, սակայն նրա կողմից ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ Մյասնիկյանի հարկային տեսչությունª ՙԱվելացված արժեքի հարկի մասին՚ ՀՀ օրենքով սահմանված կարգով, ավելացված արժեքի հարկի հաշվարկներ չեն ներկայացվել, ավելացված արժեքի հարկ չի հաշվարկվել և պետական բյուջե չի վճարվել: Կազմակերպության կողմից լրա-ցուցիչ պետ. բյուջե վճարման ենթակա ավելացված արժեքի հարկը կազմում է` 2009թ. 1-ին եռամսյակի համարª 317.500 դրամ, 2-րդ եռամսյակի համարª 532.400 դրամ, 3-րդ եռամսյակի հա-մարª 499.800 դրամ, 4-րդ եռամսյակի համարª 472.100 դրամ, 2010թ. 1-ին եռամսյակի համարª 428.300 դրամ, 2-րդ եռամսյակի համարª 366.300 դրամ, 2009թ. շահութահարկ` 85.740 դրամ: Ընդհանուր առմամբ կազմակերպության լրացուցիչ հարկային պարտավորությունները կազմում են 6.019.410 դրամ: Ա.Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված է համարվել նաև քրեական գործով ապացույց ճանաչված` ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերության 2009-2010թ.թ. հաշվարկների պատճեններով, ՀՀ արդարադատության նախարարության իրավաբանական ան-ձանց պետական ռեգիստրի գործակալությունից ստացված 04.03.2011թ. թիվ 3-2/0605-11 գրու-թյամբ, 2011թ. մարտի 3-ին Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների պետական ռեգիստրից ՙԷն Թի Ի Էյ՚ և ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունների վերաբերյալ առգրավված փաս-տաթղթերով` իրավաբանական անձի, սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության մասնակիցների պետական գրանցման քարտերով, կանոնադրություններով, 04.10.2010թ. թիվ 1011986 հանձնարարագրով և 27.10.2010թ. թիվ 1011986 ստուգման ակտով : Դատաքննությամբ հետազոտված և գնահատված ապացույցներով հաստատված հան-գամանքները,. Դատաքննությամբª ՙՄեղադրանքը փոփոխելու և նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին՚ 22.05.2012թ. որոշմամբ, մեղադրողը, փոփոխելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր մեղադրանք առաջադրեց այն բանի համար, որ հարկման հիմք հանդիսացող հաշվարկներում և հաշվետվություններում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու և ՀՀ օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվարկներ չներկա-յացնելու միջոցով չարամտորեն խուսափել է խոշոր չափերի` 2.106.000 ՀՀ դրամ ԱԱՀ պետ-բյու-ջե վճարելուց՚: Դատաքննությամբ պարզվեց, որ օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվարկներ չներկա-յացնելու և հարկման հիմք հանդիսացող հաշվետվություններում ու հաշվարկներում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով ամբաստանյալը չարամտորեն չի խուսափել խո-շոր չափերով ավելացված արժեքի հարկ պետական բյուջե վճարելուց: Այսպես. Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ա.Գևորգյանն իրեն մեղավոր չճանաչեցª պատճառաբանելով, որ չարամտորեն չի խուսափել 2009թ. և 2010թ. 1-ին ու 2-րդ եռամսյակների ավելացված արժեքի հարկերը վճարելուց և ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ չի մտցրել նըշ-ված ժամանակահատվածի հարկաման հիմք հանդիսացող հաշվարկներում ու հաշվետվություն-ներում: Ամբաստանյալի ցուցմունքի համաձայնª նա և Խ.Մկրտչյանը 2007թ. հիմնադրել են ՙԷն-Թի-Ի-Էյ՚ կազմակերպությունը, որը զբաղվել է միայն հաշվապահություն վարելով և տարբեր կազմակերպությունների համար իր ծառայություններն առաջարկելով: 2008թ. Հայաստանից Խ. Մկրտչյանի հեռանալու և այդ պատճառով համատեղ աշխատանքն այլևս անհնարին լինելու պատճառով միանձնյա հիմնադրել է ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունը, որը նույ-նպես զբաղվել է միայն հաշվապահության վարումով, այսինքնª զբաղվել է նույն գործունեութ-յամբ ինչով, որ զբաղվել է ՙԷն-Թի-Ի-Էյ՚ կազմակերպությունը: Ուստի, 2008թ. մարտ ամսին ՙԷն-Թի-Ի-Էյ՚ ՍՊ ընկերության ժողովում մյուս բաժնետեր Խ.Մկրտչյանին է օտարել ընկերության իրեն պատկանող բաժնեմասը, որովհետև հակառակ դեպքում իմաստ չէր ունենա նոր ընկերու-թյան հիմնադրումը և կշարունակեր աշխատել ՙԷն-Թի-Ի-Էյ՚ ՍՊ ընկերությունում: Քանի որ այլևս չի եղել ՙԷն-Թի-Ի-Էյ՚ ՍՊ ընկերության բաժնետերª ՙԱվելացված արժեքի հարկի մասին՚ ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի ՙԵ՚ կետի համաձայն ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունը չէր կարող աշխատել ավելացված արժեքի հարկ վճարողի դաշտում: Այն հանգամանքը, որ իր բաժնեմասը ձեռք բերած ՙԷն-Թի-Ի-Էյ՚ ընկերության մյուս մասնակից-բաժնետերըª Խ.Մկրտչյանը, իր հետ ունեցած բանավոր ու գրավոր պայմանավորվա-ծության համաձայն չի կատարել իր վրա դրված պարտականությունը և, ունենալով բոլոր ան-հրաժեշտ փաստաթղթերը, կատարված փոփոխությունը գրանցելու համար չի դիմել ռեգիստր, հիմք չի կարող հանդիսանալ իրեն պատժելու համար, քանի որ համոզված է եղել, որ նշված գրանցումը կատարված է: ՙԷն-Թի-Ի-Էյ՚ ՍՊ ընկերությունը 2008թ-ից հետո գործունեություն չի իրականացրել, իսկ ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերության իրացման շրջանառությունը կազմել է ընդամե-նը 11.000.000 դրամ: Հարկային տեսչության կողմից ընկերությունում կատարվող ստուգման ընթացքում տեղե-կանալով, որ ՙԷն-Թի-Ի-Էյ՚ ՍՊ ընկերության իր բաժնեմասը ձեռք բերած Խ.Մկրտչյանը չի կա-տարել իր պարտականությունը և վերը նշված փոփոխությունը չի գրանցել պետական ռեգիստ-րում, իր բաժնեմասն օտարելու մասին ասել է տեսուչներին, սակայն դա նրանց չի հետաքրքրել: Բացի վերը նշվածը, նույն արարքիª Մյասնիկյանի հարկային տեսչության կողմից կա-տարված ստուգման ակտում նշվածª հաշվառումը խախտումով կատարելու համար ենթարկվել է վարչական պատասխանատվությանª 25.000 դրամ տուգանքի, իսկ նույն խախտման համար վարչական դատարանի որոշման համաձայն ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունից հօգուտ պետական բյուջեի պետք է բռնագանձվի 6.019.400 դրամ, որի մի մասն արդեն իսկ վճա-րել է: Վկաներª ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերության գլխավոր հաշվապահ, Արմե-նուհի Օհանջանյանի և տնօրենի նախկին ժամանակավոր պաշտոնակատար Աննա Ավագյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքների համաձայնª ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությանª հարկային մարմնին ներկայացված հաշվարկները և հաշվետվությունները լրացվել են ամբաս-տանյալ Ա.Գևորգյանի կողմից տրամադրված տվյալների հիման վրա, նա է որոշել, թե ինչ հար-կեր պետք է վճարվեն և հիմնականում ստորագրել հարկային մարմին ուղարկված վերոհիշյալ հաշվարկներն ու հաշվետվությունները: Վկաներª ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի Մյասնիկ-յանի հարկային տեսչության հարկային տեսուչներ Արսեն Ալախվերդյանի և Վարդան Դարբին-յանի նույնաբովանդակ ցուցմունքների համաձայնª ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահի հանձնարարագրի հիման վրա ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունում կատարած ստուգման արդյուն-քում 27.10.2010թ. կազմված ստուգման ակտի համաձայն ընկերությանն առաջադրվել է հարկա-յին պարտավորությունª տույժերով ու տուգանքներով, քանի որ ստուգման ընթացքում պետական ռեգիստրից ստացված գրությամբ պարզվել է, որ ընկերության հիմնադիր և տնօրեն Ա.Գևորգ-յանը հանդիսաում է նաև մեկ այլª ՙԷն Թի Ի Էյ՚ ՍՊ ընկերության հիմնադիրներից մեկը, որի դեպքումª ՙԱվելացված արժեքի հարկի մասին՚ ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի ՙե՚ կետի համաձայն, նա հանդիսացել է ավելացված արժեքի հարկ վճարող, մինչդեռª ընկերությունը հարկային մար-միններին 2009-2010թ.թ. ավելացված արժեքի հարկի հաշվարկներ չի ներկայացրել, չի հաշվար-կել և պետական բյուջե չի վճարել ավելացված արժեքի հարկի գումար: Ամբաստանյալն իրենց բանավոր է հայտնել, որ չի հանդիսանում ՙԷն Թի Ի Էյ՚ ՍՊ ըն-կերության հիմնադիրը, սակայն որևէ փաստաթղթային հիմք չի ներկայացրել: Դատահաշվապահական փորձաքննության 30.11.2011թ. հ. 10-3050 ու լրացուցիչ փորձա-քննության 30.04.2012թ. հ. 11-3449 եզրակացությունների և փորձագետ Հ.Բանդուանյանի ցուց-մունքի (պարզաբանումների) համաձայնª ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերության հիմ-նադիր Ա.Գևորգյանը, հանդիսանալով ընկերության 100% բաժնեմասի սեփականատեր, միա-ժամանակ հանդիսացել է ՙԷՆ ԹԻ Ի ԷՅ՚ ՍՊ ընկերության 50% բաժնեմասի սեփականատեր և համաձայն ՙԱվելացված արժեքի հարկի մասին՚ ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի ՙե՚ կետիª 2009-2010թ.թ. հանդիսացել է ավելացված արժեքի հարկ վճարող, սակայն նրա կողմից ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ Մյասնիկյանի հարկային տեսչություն օրենքով սահմանված կարգով ավելացված արժեքի հար-կի հաշվարկներ չեն ներկայացվել, նշված հարկը չի հաշվարկվել և պետական բյուջե չի փո-խանցվել, որի արդյունքում պետական բյուջե վճարման ենթակա լրացուցիչ հարկային պար-տավորությունը ԱԱՀ-ի մասով կազմում է 2106,0 հազար դրամ, ինչն ՙԱվելացված արժեքի հար-կի մասին՚ ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի ՙե՚ կետի պահանջների չկատարման արդյունք է, այն էª ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն Ա.Գևորգյանը 2008թ. մարտի 5-ին ՙԷՆ ԹԻ Ի ԷՅ՚ ՍՊ ընկերության մասնակիցների ժողովի թիվ 2 արձանագրության և համապատաս-խան օտարման պայմանագրի համաձայնª իրեն պատկանող բաժնեմասն անհատույց եղանա-կովª նախապատվության իրավունքով, հանձնել է ընկերության մասնակից Խ.Մկրտչյանին, սա-կայն նշվածը 09.11.2010թ. դրությամբ ՀՀ պետական ռեգիստրի Նորք-Մարաշ տարածքային բաժնում սահմանված կարգով վերագրանցում չի ստացել: Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված` ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ըն-կերության 2009-2010թ.թ. հաշվարկների պատճենների, ՀՀ արդարադատության նախարարու-թյան իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստրի գործակալությունից ստացված 04.03.2011թ. թիվ 3-2/0605-11 գրության, 2011թ. մարտի 3-ին Նորք-Մարաշ վարչական շրջան-ների պետական ռեգիստրից ՙԷն Թի Ի Էյ՚ և ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերություննե-րի վերաբերյալ առգրավված փաստաթղթերի` իրավաբանական անձի, սահմանափակ պատաս-խանատվությամբ ընկերության մասնակիցների պետական գրանցման քարտերի, կանոնադրու-թյունների, 04.10.2010թ. թիվ 1011986 հանձնարարագրի պահանջների կատարման արդյունքում 27.10.2010թ. կազմված թիվ 1011986 ստուգման ակտի համաձայնª ամբաստանյալը հանդիսացել է ՙԷն Թի Ի Էյ՚ և ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունների հիմնադիրª համապա-տասխանաբար 50 և 100 տոկոս բաժնեմասերով, ՙԱվելացված արժեքի հարկի մասին՚ ՀՀ օրեն-քի 3-րդ հոդվածի ՙե՚ կետի համաձայնª ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունը 2009-2010թ.թ. հանդիսացել է ավելացված արժեքի հարկ վճարող, հարկային տեսչություն օրենքով սահմանված կարգով ավելացված արժեքի հարկի հաշվարկներ չեն ներկայացվել, նըշ-ված հար-կը չի հաշվարկվել և պետական բյուջե չի փոխանցվել: ՙԷն Թի Ի Էյ՚ ՍՊ ընկերության մասնակիցների 05.03.2008թ. ժողովի թիվ 2 արձանա-գրության համաձայնª ամբաստանյալը պնդել է նշված ընկերությունում իր ունեցած բաժնեմասն ընկերության մյուս մասնակցին անհատույց օտարելուª նվիրելու, մասին իր դիմումը և ժողովը որոշել է նշված եղանակով օտարել նրա բաժնեմասը: ՙԸնկերության մասնակցի կողմից իր բաժնեմասն օտարելու մասին՚ 05.03.2008թ. պայ-մանագրի համաձայնª ամբաստանյալն օտարել է վերը նշված իր բաժնեմասը: Ինչպես ժողովի որոշմամբ, այնպես էլ 05.03.2008թ. պայմանագրով որոշվել և սահմանվել է, որ ժողովի որոշումը, պայմանագիրը և վերագրանցում կատարելու համար անհրաժեշտ մյուս փաստաթղթերը ՀՀ իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստր պետք է ներկայացվի ամ-բաստանյալի բաժնեմասը ձեռք բերած անձիª Խ.Մկրտչյանի կողմից: Դատարանի վերլուծություն. Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակցու-թյան մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանք-ների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ նախաքննությամբ ձեռք բերվածª ամբաստանյալի մեղքը հիմնավորող, ապա-ցույցները փաստական տվյալներ չեն պարունակում այն մասին, որ նա կատարել է ՀՀ քրեա-կան օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն: Սույն քրեական գործի նախաքննությամբ չի ապացուցվել և դատաքննությամբ նույնպես չհաստատվեց, որ ամբաստանյալի կատարած արարքներում առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմը, հետևաբարª ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում նա պետք է արդարացվի` կատարած արարքներում հանցակազմ չլինելու հիմքովª հետևյալ պատճառաբանություններով և հիմնավորումներով. Դատարանը գտնում է, որ սույն գործովª ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատա-քննությամբ, ձեռք չեն բերվել այնպիսի անհրաժեշտ օբյեկտիվ փաստական տվյալներ, որոնք կհաստատեն հարկերը« տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց չարամտորեն խուսափելու վերաբերյալ գործով ապացուցման առարկայի տարրերից գլխավոր փաստը կազ-մող հանցագործության դեպքը և անձի մեղավորությունը, նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի համաձայնª հարկերը« տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց խուսափելն ինքնին չի կարող համարվել հանցագործություն, և անձի կատարած նման արարքներըª որպես հանցագործություն, որակելու համար անհրաժեշտ է, որ նա օրենս-դրությամբ նախատեսված հաշվետվություններ« հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր այլ փաստաթղթեր չներկայացնելու կամ նշված փաստաթղթերի մեջ ակնհայտ խե-ղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով չարամտորեն խուսափի խոշոր կամ առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը« տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց: Նման գործերով առանձնահատուկ կարևորություն է ներկայացնում այն հարցը, թե ինչ ապացույցներով կարող է հիմնավորվել հանցագործության կատարումը: Ա.Գևորգյանի վերաբերյալ քրեական գործով նրան առաջադրված մեղադրանքի հիմ-քումª որպես հիմնական ապացույց, դրվել է այն փաստը, որ նա, սահմանափակ պատասխանա-տըվությամբ երկու ընկերությունում միաժամանակ լինելով հիմնադիր և ՙԱվելացված արժեքի հարկի մասին՚ ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի ՙե՚ կետի համաձայն համարվելով ավելացված ար-ժեքի հարկ վճարող, հարկային մարմիններին չի ներկայացրել 2009թ. ու 2010թ. 1-ին և 2-րդ եռամսյակների համար օրենքով սահմանված կարգով ավելացված արժեքի հարկի հաշվարկ-ները և չի հաշվարկել ու պետական բյուջե չի վճարել նշված հարկի գումարը: Դատարանն արձանագրում է, որ ՙԱվելացված արժեքի հարկի մասին՚ ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի համաձայնª Անձինք, որոնց կողմից նախորդ օրացուցային տարում իրականացված` սույն օրենքի 6-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և (կամ) 3-րդ կետերով սահմանված գործարքների (գործառնությունների) հարկվող շրջանառությունը չի գերազանցել 58,35 միլիոն դրամը, տվյալ օրացուցային տարում ԱԱՀ վճարող են համարվում այդ գործարքների հարկվող շրջանառությունը 58,35 միլիոն դրամը գերազանցելու պահից` 58,35 միլիոն դրամը (ԱԱՀ-ի շեմը) գերազանցող մասի համար: (...) Սույն հոդվածով սահմանված ԱԱՀ-ի շեմը չի կիրառվում` ա) (...) բ) (...) գ) (...) դ) (...) ե) այն կազմակերպության նկատմամբ, որի կանոնադրական կամ բաժնեհավաք կապի-տալի 20 տոկոսը կամ ավելի մասը (բաժնետոմս, բաժնեմաս, փայաբաժին) պատկանում է ան-հատ ձեռնարկատեր չհանդիսացող այն ֆիզիկական անձին, որին միաժամանակ պատկանում է մեկ այլ կազմակերպության կանոնադրական կամ բաժնեհավաք կապիտալի 20 տոկոսը կամ ավելի մասը (բաժնետոմս, բաժնեմաս, փայաբաժին), ընդ որում, այս դեպքում կազմակերպութ-յուններից ոչ մեկի նկատմամբ ԱԱՀ-ի շեմը չի կարող տարածվել... Ա.Գևորգյանն իր բոլոր ցուցմունքներում ժխտել է, որ 2009թ. ու 2010թ. 1-ին և 2-րդ եռամս-յակների համար օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվարկներ չներկայացնելու և հարկման հիմք հանդիսացող հաշվետվություններում ու հաշվարկներում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալ-ներ մտցնելու միջոցով չարամտորեն խուսափել է խոշոր չափերով ավելացված արժեքի հարկ պետական բյուջե վճարելուց: Ինչպես երևում է գործի նյութերից, ամբաստանյալը 2009թ. ու 2010թ. 1-ին և 2-րդ եռամս-յակների համար հարկային մարմին է ներկայացրել պարզեցված հարկ վճարողների (փոքր և միջին ձեռնարկությունների) համար նախատեսված հաշվարկներ ու պետական բյուջե է վճա-րել համապատասխան հարկերի գումարը: Փաստորեն, ամբաստանյալը ներկայացրել է օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվարկ-ներ և հաշվետվություններ« դրանց մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ չի մտցրել և վճարել է հարկեր, այսինքնª չարամտորեն չի խուսափել խոշոր կամ առանձնապես խոշոր չափերով հարկեր վճարելուց: Դատարանը գտնում է, որ հաջորդ քննարկման հարցը կայանում է նրանում, թե, արդյո±ք, ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունը հիմնադրելիս ամբաստանյալն իրականում չի օտարել ՙԷն Թի Ի Էյ՚ ՍՊ ընկերությունում ունեցած իր բաժնեմասը: Գործի նյութերից երևում է, որ նախաքննության մարմնի կողմից չի ապացուցվել, որ ամ-բաստանյալը ոչ միայն իրավաբանորեն, այլևª փաստացի, եղել է երկու ընկերության հիմնադիր և չի օտարել ՙԷն Թի Ի Էյ՚ ՍՊ ընկերությունում ունեցած իր բաժնեմասը: Նշվածը չհիմնավորվեց նաև դատաքննությամբ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է սահմա-նում օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետվություններ« հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր այլ փաստաթղթեր չներկայացնելու կամ նշված փաստաթղթերի մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով հարկերը« տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց չարամտորեն խուսափելու համար: Այս հոդվածի դիսպոզիցիայի վերլուծությունից երևում է, որ խոշոր չափերով հարկերը« տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց խուսափումը պետք է լինի չարամիտ խուսափում և այն պետք է կատարվի օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետվություններ« հաշ-վարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր այլ փաստաթղթեր չներկայացնելու կամ նշված փաստաթղթերի մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով: Նշված հանցագործության օբյեկտիվ կողմը արտահայտվում է հարկերը, տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց չարամտորեն խուսափումով, որը կատարվում է հաշվե-տվություններ« հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր այլ փաստաթղթեր չներկայացնելու կամ նշված փաստաթղթերի մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով, իսկ սուբյեկտիվ կողմից հանցագործությունը բնութագրվում է ուղղակի դիատավորու-թյամբ. հանցավորը գիտակցում է, որ խոշոր չափերով հարկերից կամ այլ պարտադիր վճարում-ներից խուսափելու համար կատարում է հոդվածի դիսպոզիցիայում նախատեսված արարքնե-րը, նախատեսում է խոշոր չափերով հարկեր չվճարելը կամ այլ պարտադիր վճարումներ չկա-տարելը և ցանկանում է դա: Ըստ գործի նյութերիª ՙԷն Թի Ի Էյ՚ ՍՊ ընկերության մասնակիցների 05.03.2008թ. ժողո-վումª թիվ 2 արձանագրության համաձայն, ամբաստանյալը պնդել է նշված ընկերությունում իր ունեցած բաժնեմասն ընկերության մյուս մասնակցին անհատույց օտարելուª նվիրելու մասին իր դիմումը, և ժողովը որոշել է նշված եղանակով օտարել նրա բաժնեմասը: ՙԸնկերության մասնակցի կողմից իր բաժնեմասն օտարելու մասին՚ 05.03.2008թ. պայ-մանագրի համաձայնª ամբաստանյալն օտարել է վերը նշված իր բաժնեմասը: Նշվածը հաստատված է համարվել նաև ՀՀ վարչական վերաքննիչ դատարանի 26.10.2011թ. որոշմամբ, որով դատարանը որոշել է մերժել ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ Մյասնիկյանի հարկային տեսչության 27.10.2010թ. թիվ 1011986 ստուգման ակտի 1-ին և 4-րդ կետերն անվավեր ճանաչե-լու մասին ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերության հայցը, և նշված ընկերությունից հօ-գուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 6.019.400 դրամ: Ինչպես վերը նշված ժողովի որոշմամբ, այնպես էլ 05.03.2008թ. պայմանագրով որոշվել և սահմանվել է, որ ժողովի որոշումը, պայմանագիրը և վերագրանցում կատարելու համար անհրա-ժեշտ մյուս փաստաթղթերը ՀՀ իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստր պետք է ներկա-յացվի ամբաստանյալի բաժնեմասը ձեռք բերած անձիª Խ.Մկրտչյանի կողմից, ինչը չի կատար-վել: Քրեական գործով ձեռք չի բերվել որևէ ապացույց, որով կհիմնավորվի, որ ամբաստան-յալն իմացել է կամ կարող էր իմանալ, որ պետական ռեգիստրում վերագրանցում չի կատարվել: Փաստորեն, ըստ գործի նյութերիª ամբաստանյալը համոզված է եղել, որ ՙՀաշվապահու-թյան արվեստ՚ ՍՊ ընկերությունն իրավունք ունի գործելու պարզեցված հարկի դաշտում, ինչի համար էլ հաշվետվություններում և հաշվարկներում չի նշել վերը նշված ժամանակահատվածի ավելացված արժեքի հարկի վերաբերյալ տվյալներ և չի վճարել նշված հարկի գումարները: Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով չի ապացուցվում, որ ամբաստանյալըª հարկման հիմք հանդիսացող հաշվարկներում ու հաշվե-տըվություններում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու և ՀՀ օրենսդրությամբ նախա-տեսված հաշվարկներ չներկայացնելու միջոցով չարամտորեն խուսափել է ՙՀաշվապահության արվեստ՚ ՍՊ ընկերության 2009թ. ու 2010թ. 1-ին և 2-րդ եռամսյակների համար խոշոր չափերով ավելացված արժեքի հարկը պետական բյուջե վճարելուց, այսինքնª նրա կատարած արարքում առկա չեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի օբկյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմերի հատկանիշները, հետևաբարª նրա արարքում բացակայում է հանցակազմը և նշված հիմքով նա պետք է արդարացվի: Դատարանի համոզմամբ, միայն այն փաստը, որ պետական ռեգիստրում չի կատարվել վերագրանցում, չի կարող գնահատվել, որ ամբաստանյալը գիտակցված և ակնհայտորեն խե-ղաթյուրել է հաշվարկներն ու հաշվետվությունները և չարամտորեն խուսափել է հարկի վճարու-մից, այսինքնª կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª արդարացման դատա-վճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը` այն մեղադրանքով« որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, իսկ 2-րդ մասի համաձայնª դատա-րանը պարտավոր է նույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ: Դատարանը, քննելով ՀՀ գլխավոր դատախազությունն ընդդեմ Ա.Գևորգյանիª գումարի բռնագանձման պահանջի մասին հայցը, գտնում է, որ վերը նշված հիմանվորումներով այն պետք է մերժվի: Քննության առնելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստան-յալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը պետք է վերացվի: Վերոգրյալների հիման վրա ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 366-րդ, 367-րդ և 369-372-րդ հոդվածներով` դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Ամալիա Գիտունի Գևորգյանին ճանաչել անմեղ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդ-վածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում և արդարացնել նրան` նրա կատարած արար-քում հանցակազմ չլինելու հիմքով: Ա.Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնել: ՀՀ գլխավոր դատախազության ընդդեմ Ա.Գևորգյանի` գումարի բռնագանձման պահան-ջի մասին հայցը մերժել: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակ-վելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 25-12-2012 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 04-02-2013 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-198, 2-181, 3-144, 4-108 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 04-02-2013 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 198, 181, 144, 108 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-2764 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 05-02-2013 |
|---|
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 05-04-2013 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 10-04-2013 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 11-04-2013 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 198, 181, 144, 165 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 11-04-2013 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 198, 181, 144, 165 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0082/01/11
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 25-01-2013 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 24-01-2013 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Հ |
| Ազգանուն | Այվազյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Ամալիա Գևորգյան Ամբողջությամբ բեկանել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Ամալիա Գիտունի Գևորգյանի /ՀՀ քր.օր. 205 հոդ. 1-ին մասով արդարացվել է / վերաբերյալ 25.12.2012թ. դատավճիռը , Ա.Գևորգյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քր.օր. 205 հոդ. 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ , իսկ քաղաքացիական հայցն ամբողջությամբ բավարարել : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 01-02-2013 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Սերգեյ |
| Ազգանուն | Չիչոյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 05-02-2013 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | չկա |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 06-02-2013 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 20-02-2013 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 06-02-2013 |
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 20-02-2013 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Ամալիա |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Գործ ԵԿԴ/0082/01/11 Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 20 փետրվարի 2013թ. ք.Երևան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ Տ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ ՄԵՂԱԴՐՈՂ Մ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ Է. ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ Ա. ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկ վարույթի կանոններով, քննության առնելով մեղադրող Հ.Այվազյանի վերաքննիչ բողոքը` Ամալիա Գիտունի Գևորգյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճռի դեմ Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2011 թվականի հունվարի 17-ին ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ հետաքննության վարչության 1-ին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 83151011 քրեական գործը: 2011 թվականի ապրիլի 15-ին Ամալիա Գիտունի Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց ընտրվել է ստորագրություն չհեռանալու մասին: 2011 թվականի ապրիլի 28-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության կոռուպցիոն և կազմակերպված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի կողմից քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Ամալիա Գիտունի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան: ՀՀ գլխավոր դատախազության կոռուպցիոն և կազմակերպված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Ա.Բոշնաղյանի 2012 թվականի մայիսի 22-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Ամալիա Գիտունի Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հարկման հիմք հանդիսացող հաշվարկներում և հաշվետվություններում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու և ՀՀ օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվարկներ չներկայացնելու միջոցով խոշոր չափերի` 2.106.000 դրամ ԱԱՀ պետբյուջե վճարելուց չարամտորեն խուսափելու համար: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճռով Ամալիա Գիտունի Գևորգյանը ճանաչվել է անմեղ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում և արդարացվել է` նրա կատարած արարքում հանցակազմ չլինելու հիմքով: Ա.Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացվել է: ՀՀ գլխավոր դատախազության ընդդեմ Ա.Գևորգյանի` գումարի բռնագանձման պահանջի մասին հայցը մերժվել է: Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ է բերել մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության կոռուպցիոն և կազմակերպված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Հ.Այվազյանը: Քրեական գործը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան մուտք է եղել 2013 թվականի փետրվարի 05-ին: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2013 թվականի փետրվարի 06-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործը նշանակվել` քննության վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով: Վերաքննիչ բողոքի դեմ գրավոր պատասխան չի ստացվել: 2. Գործի փաստական հանգամանքները. Նախաքննական մարմինը Ամալիա Գիտունի Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2007 թվականի օգոստոսի 08-ից հանդիսանալով <<Էն Թի Ի Էյ>> ՍՊ ընկերության բաժնետերերից մեկը, 2008 թվականի հունվարի 25-ին միանձնյա հիմնադրել է <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերությունը, իրականացրել է հաշվապահական խորհրդատվության գործունեություն, սակայն նշված պայմաններում <<Ավելացված արժեքի հարկի մասին>> ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի <<ե>> կետի համաձայն համարվելով ավելացված արժեքի հարկի վճարող օրենքով նախատեսված շահութահարկի հաշվարկի փոխարեն 2009 թվականի համար հարկային մարմիններին է ներկայացրել շահութահարկի պարզեցված հաշվարկ, ինչպես նաև չի ներկայացրել օրենքով սահմանված 2009 թվականի 1-ին-4-րդ եռամսյակների և 2010 վականի 1-ին և 2-րդ եռամսյակների ավելացված արժեքի հարկի հաշվարկները, որի հետևանքով չի հաշվարկել և պետական բյուջե չի վճարել 2.702.100 դրամ հարկի գումար: Այսինքն, Ամալիա Գևորգյանը, հանդիսանալով <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերության տնօրեն, հարկաման հիմք հանդիսացող հաշվարկներում և հաշվետվություններում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու և 2009 թվականի 1-ին-4-րդ եռամսյակների և 2010 թվականի 1-ին և 2-րդ եռամսյակների ավելացված արժեքի հարկի հաշվարկներ հարկային մարմիններին չներկայացնելու միջոցով չարամտորեն խուսափել է խոշոր չափի` 2.702.100 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց: Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ Ամալիա Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հարկման հիմք հանդիսացող հաշվարկներում և հաշվետվություններում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու և ՀՀ օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվարկներ չներկայացնելու միջոցով չարամտորեն խուսափել է խոշոր չափերի` 2.106.000 ՀՀ դրամ ԱԱՀ պետբյուջե վճարելուց: 3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով: Մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության կոռուպցիոն և կազմակերպված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Հ.Այվազյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ դատարանը, վերլուծերով և գնահատելով դատական քննության ժամանակ հետազոտված ապացույցներն իրենց համակցության մեջ, հանգել է սխալ հետևության այն մասին, որ չի ապացուցվել Ա.Գևորգյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը և նա պետք է արդարացվի` կատարված արարքներում հանցակազմ չլինելու հիմքով: Դատարանը գտել է, որ սույն գործով ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ, ձեռք չեն բերվել այնպիսի անհրաժեշտ օբյեկտիվ փաստական տվյալներ, որոնք կհաստատեն հարկերը, տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց չարամտորեն խուսափելու վերաբերյալ գործով ապացուցման առարկայի տարրերից գլխավոր փաստը կազմող հանցագործության դեպքը և անձի մեղավորությունը, նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի համաձայն՝ հարկերը, տուրքերը կամ պրտադիր այլ վճարումները վճարելուց խուսափելն ինքնին չի կարող համարվել հանցագործություն, և անձի կատարած նման արարքները՝ որպես հանցագործություն, որակելու համար անհրաժեշտ է, որ նա օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետվություններ, հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր այլ փաստաթղթեր չներկայացնելու կամ նշված փաստաթղթերի մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով չարամտորեն խուսափի խոշոր կամ առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը, տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց: Դատական ակտն օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված չէ, դատարանը չի կատարել գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտություն, որի արդյունքում խախտվել են վերը նշված նորմերի պահանջները: Դատարանը, թույլ է տվել նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ, քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներին ցուցաբերել է կանխակալ մոտեցում, իսկ հետազոտված ապացույցներին ճիշտ գնահատական չի տրվել: Այսպես, դատարանը հանգել է այն եզրակացության, որ 2009 թվականի և 2010 թվականի 1-ին և 2-րդ եռամսյակների համար <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերությունը ներկայացրել է օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվարկներ և հաշվետվություններ, դրանց մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ չի մտցրել և վճարել է առաջացած հարկերը: Սակայն հարկ է նշել, որ տվյալ դեպքում դատարանը նկատի ունի այն հաշվարկները և հաշվետվությունները, որոնք պետք է ներկայացվեին հարկային մարմիններին շատ կարևոր մեկ պայմանի առկայության դեպքում, կազմակերպությունը չպետք է գործեր ընդհանուր հարկման դաշտում: Մինչդեռ, <<Ավելացված արժեքի հարկի>> ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` ավելացված արժեքի հարկ վճարող է համարվում այն կազմակերպությունը, որի կանոնադրական կամ բաժնեհավաք կապիտալի 20%-ի կամ ավելի մասը պատկանում է անհատ ձեռնարկատեր չհամարվող այն ֆիզիկական անձին, որին միաժամանակ պատկանում է մեկ այլ կազմակերպության կանոնադրական կամ բաժնեհավաք կապիտալի 20 տոկոսը կամ ավելի մասը: Նշված դեպքում <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերության հիմնադիր Ամալիա Գևորգյանին է պատկանում <<Էն Թի Ի Էյ>> ՍՊ ընկերության 50 տոկոս բաժնեմասը: Այն փաստարկը, որ <<Էն Թի Ի Էյ>> ՍՊ ընկերության բաժնեմասը Ամալիա Գևորգյանի կողմից օտարվել է, համոզիչ չի թվում, քանի որ ՀՀ արդարադատության նախարարության իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստրի գործակալությունում առկա տվյալների համաձայն` նշված բաժնեմասի օտարման մասին գրանցում չի եղել, իսկ <<Սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունների մասին>> ՀՀ օրենքի բաժնեմասի օտարումը պետք է գրանցվեր իրավաբանական անձի գրանցման վայրի պետական ռեգիստրի տարածքային ստորաբաժանումում: ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նախատեսված նորմի համաձայն` այն դեպքերում, երբ գույքի նկատմամբ իրավունքը ենթակա է պետական գրանցման, ձեռք բերողի սեփականության իրավունքը ծագում է դրա գրանցման պահից: Այսինքն, Ամալիա Գևորգյանը նույնիսկ կնքված օտարման պայմանագրի առկայության պայմաններում չի դադարել բաժնեմասի սեփականատեր լինելուց, քանի որ օտարումը սահմանված կարգով գրանցված չի եղել պատկան մարմիններում: Նման դիրքորոշման է հանգում նաև ՀՀ վարչական վերաքննիչ դատարանն իր ՎԴ/4497/05/10 որոշմամբ: Նման պայմաններում <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերությունը չէր կարող աշխատել պարզեցված հարկի դաշտում, և հարկային մարմիններին ներկայացված հաշվարկները և հաշվետվությունները չեն կարող համարվել օրենքով նախատեսված: Դատարանը նաև նշում է, որ <<Էն Թի Ի Էյ>> ՍՊ ընկերության մասնակիցների 05.03.2008թ. ժողովում Ամալիա Գևորգյանը պնդել է իր ունեցած բաժնեմասն ընկերութան մյուս մասնակցին անհատույց օտարելու մասին իր դիմումը և ժողովը որոշել է նշված եղանակով օտարել նրա բաժնեմասը: Սակայն նշված դիմումը, որը ներկայացվել է նաև ՀՀ վարչական վերաքննիչ դատարանին, ստորագրված չէ և նրա վրա բացակայում է ամսաթիվը, իսկ նման պայմաններում խոսել բաժնեմասի օտարման վերաբերյալ համաձայնության մասին անհիմն է: Այսպիսով, առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածով նախատեսված հանցավոր արարքի օբյեկտիվ կողմը, այսինքն՝ օրենքով սահմանված հաշվարկներ և հաշվետվություններ չներկայացնելու միջոցով խուսափել է խոշոր չափի հարկեր վճարելուց: <<Սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության մասնակիցների գրանցամատյանի վարումը կանոնակարգելու մասին>> ՀՀ կառավարության 2002 թվականի մարտի 02-ի N 194 որոշման համաձայն` ընկերության մասնակիցների գրանցամատյանում փոփոխություններ գրանցելու համար ներկայացվում են՝ բաժնեմասի /բաժնեմասերի/ կամ դրա /դրանց/ մասերի օտարման դեպքում՝ դիմում, բաժնեմասի կամ դրա մասի օտարման հիմքը /պայմանագիր, դատարանի վճիռ և այլն/, գործարքի կողմ հանդիսացող մասնակիցների վկայագրերը։ Ամալիա Գևորգյանի կողմից իրեն սեփականության իրավունքով պատկանող բաժնեմասի վերաբերյալ վկայագիրը չի հանձնվել օտարման պայմանագրի մյուս կողմից, դրա հանձնման վերաբերյալ որևիցե գրառում չկա, և նման պայմաններում ակնհայտ է, որ ձեռք բերողը՝ Խ.Մկրտչյանը, չէր կարող բաժնեմասի օտարման գրանցում կատարել պատկան մարմիններում: Վկայականի չներկայացնելու և անստորագիր դիմում ներկայացնելու պայմաններում Ամալիա Գևորգյանը չէր կարող չիմանալ իր կողմից <<Էն Թի Ի Էյ>> ՍՊ ընկերության հիմնադիր լինելու փաստի մասին: Առավել ևս հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերությունն իրականացրել է հաշվապահական խորհրդատվություն և հաշվապահական հաշվառման վարման ծառայությունների մատուցում, կարելի է հանգել այն եզրակացության, որ դրա հիմնադիրը և տնօրենը մասնագիտության բերումով չէին կարող չիմանալ հարկային օրենսդրության պահանջները և չգիտակցել ոչ ճիշտ հարկման դաշտում գործունեություն ծավալելու արդյունքում առաջացող հետևանքները: Ելնելով վերոգրյալից մեղադրող Հ.Այվազյանը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 25.12.2012թ. դատական ակտը՝ Ա.Գևորգյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, իսկ քաղաքացիական հայցն ամբողջությամբ բավարարել: 4. Վերաքննիչ բողոքի դեմ բերված պատասխանը. Ամբաստանյալ Ամալիա Գևորգյանի պաշտպան Էռնեստ Հարությունյանը վերաքննիչ բողոքի դեմ առարկեց` նշելով, որ այն անհիմն է և ենթակա է մերժման, իսկ դատավճիռն օրինական է և պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ: Ամբաստանյալ Ամալիա Գևորգյանը խնդրել է վերաքննիչ բողոքը մերժել: 5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին մեղադրանքի կողմի ելույթը, դատական ակտը չբողոքարկած պաշտպանության կողմի պատասխանը, ներկայացված բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք, և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ սխալ է թույլ տվել: Դատավճռի դեմ բերված վերաքննիչ բողոքով մեղադրող Հ.Այվազյանը խնդրել է այն ամբողջությամբ բեկանել՝ Ա.Գևորգյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, իսկ քաղաքացիական հայցն ամբողջությամբ բավարարել: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Հարկերը, տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց չարամտորեն խուսափելը օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետվություններ, հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր այլ փաստաթղթեր չներկայացնելու կամ նշված փաստաթղթերի մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով, որը կատարվել է խոշոր չափերով`...>>: Խոշոր չափերով հարկերը, տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց խուսափումը պետք է լինի չարամիտ և այն պետք է կատարվի օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետվություններ, հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր այլ փաստաթղթեր չներկայացնելու կամ նշված փաստաթղթերի մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով: Նշված հանցագործության օբյեկտիվ կողմը արտահայտվում է հարկերը, տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց չարամտորեն խուսափումով, որը կատարվում է հաշվետվություններ, հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր այլ փաստաթղթեր չներկայացնելու կամ նշված փաստաթղթերի մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով, իսկ սուբյեկտիվ կողմից հանցագործությունը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ. հանցավորը գիտակցում է, որ խոշոր չափերով հարկերից կամ այլ պարտադիր վճարումներից խուսափելու համար կատարում է հոդվածի դիսպոզիցիայում նախատեսված արարքները, նախատեսում է խոշոր չափերով հարկեր չվճարելը կամ այլ պարտադիր վճարումներ չկատարելը և ցանկանում է դա: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն. <<1. Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք… …3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները…>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն. <<1. Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ: 2. Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն. <<Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն. <<Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից: Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`… 1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը. 2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին. 3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը. 4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն…>>: Առաջին ատյանի դատարանը 2012 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճռում արձանագրել է հետևյալը. <<Դատարանը գտնում է, որ սույն գործով ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ, ձեռք չեն բերվել այնպիսի անհրաժեշտ օբյեկտիվ փաստական տվյալներ, որոնք կհաստատեն հարկերը, տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց չարամտորեն խուսափելու վերաբերյալ գործով ապացուցման առարկայի տարրերից գլխավոր փաստը կազմող հանցագործության դեպքը և անձի մեղավորությունը, նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի համաձայն հարկերը, տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց խուսափելն ինքնին չի կարող համարվել հանցագործություն, և անձի կատարած նման արարքները որպես հանցագործություն, որակելու համար անհրաժեշտ է, որ նա օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետվություններ, հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր այլ փաստաթղթեր չներկայացնելու կամ նշված փաստաթղթերի մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու միջոցով չարամտորեն խուսափի խոշոր կամ առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը, տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց: Նման գործերով առանձնահատուկ կարևորություն է ներկայացնում այն հարցը, թե ինչ ապացույցներով կարող է հիմնավորվել հանցագործության կատարումը: Ա.Գևորգյանի վերաբերյալ քրեական գործով նրան առաջադրված մեղադրանքի հիմքում որպես հիմնական ապացույց, դրվել է այն փաստը, որ նա, սահմանափակ պատասխանատվությամբ երկու ընկերությունում միաժամանակ լինելով հիմնադիր և <<Ավելացված արժեքի հարկի մասին>> ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի <<ե>> կետի համաձայն համարվելով ավելացված արժեքի հարկ վճարող, հարկային մարմիններին չի ներկայացրել 2009թ. ու 2010թ. 1-ին և 2-րդ եռամսյակների համար օրենքով սահմանված կարգով ավելացված արժեքի հարկի հաշվարկները և չի հաշվարկել ու պետական բյուջե չի վճարել նշված հարկի գումարը: Դատարանն արձանագրում է, որ <<Ավելացված արժեքի հարկի մասին>> ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` անձինք, որոնց կողմից նախորդ օրացուցային տարում իրականացված` սույն օրենքի 6-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և (կամ) 3-րդ կետերով սահմանված գործարքների (գործառնությունների) հարկվող շրջանառությունը չի գերազանցել 58,35 միլիոն դրամը, տվյալ օրացուցային տարում ԱԱՀ վճարող են համարվում այդ գործարքների հարկվող շրջանառությունը 58,35 միլիոն դրամը գերազանցելու պահից` 58,35 միլիոն դրամը (ԱԱՀ-ի շեմը) գերազանցող մասի համար:(...) Սույն հոդվածով սահմանված ԱԱՀ-ի շեմը չի կիրառվում` (...) ե) այն կազմակերպության նկատմամբ, որի կանոնադրական կամ բաժնեհավաք կապիտալի 20 տոկոսը կամ ավելի մասը (բաժնետոմս, բաժնեմաս, փայաբաժին) պատկանում է անհատ ձեռնարկատեր չհանդիսացող այն ֆիզիկական անձին, որին միաժամանակ պատկանում է մեկ այլ կազմակերպության կանոնադրական կամ բաժնեհավաք կապիտալի 20 տոկոսը կամ ավելի մասը (բաժնետոմս, բաժնեմաս, փայաբաժին), ընդ որում, այս դեպքում կազմակերպություններից ոչ մեկի նկատմամբ ԱԱՀ-ի շեմը չի կարող տարածվել...: (...) Ինչպես երևում է գործի նյութերից, ամբաստանյալը 2009թ. ու 2010թ. 1-ին և 2-րդ եռամսյակների համար հարկային մարմին է ներկայացրել պարզեցված հարկ վճարողների (փոքր և միջին ձեռնարկությունների) համար նախատեսված հաշվարկներ ու պետական բյուջե է վճարել համապատասխան հարկերի գումարը: Փաստորեն, ամբաստանյալը ներկայացրել է օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվարկներ և հաշվետվություններ, դրանց մեջ ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ չի մտցրել և վճարել է հարկեր, այսինքն չարամտորեն չի խուսափել խոշոր կամ առանձնապես խոշոր չափերով հարկեր վճարելուց: (...) (...) Գործի նյութերից երևում է, որ նախաքննության մարմնի կողմից չի ապացուցվել, որ ամբաստանյալը ոչ միայն իրավաբանորեն, այլև փաստացի, եղել է երկու ընկերության հիմնադիր և չի օտարել <<Էն Թի Ի Էյ>> ՍՊ ընկերությունում ունեցած իր բաժնեմասը: Նշվածը չհիմնավորվեց նաև դատաքննությամբ: (...) Ըստ գործի նյութերի <<Էն Թի Ի Էյ>> ՍՊ ընկերության մասնակիցների 05.03.2008թ. ժողովում թիվ 2 արձանագրության համաձայն, ամբաստանյալը պնդել է նշված ընկերությունում իր ունեցած բաժնեմասն ընկերության մյուս մասնակցին անհատույց օտարելու նվիրելու մասին իր դիմումը, և ժողովը որոշել է նշված եղանակով օտարել նրա բաժնեմասը: <<Ընկերության մասնակցի կողմից իր բաժնեմասն օտարելու մասին>> 05.03.2008թ. պայմանագրի համաձայն` ամբաստանյալն օտարել է վերը նշված իր բաժնեմասը: (...) Քրեական գործով ձեռք չի բերվել որևէ ապացույց, որով կհիմնավորվի, որ ամբաստանյալն իմացել է կամ կարող էր իմանալ, որ պետական ռեգիստրում վերագրանցում չի կատարվել: Փաստորեն, ըստ գործի նյութերի ամբաստանյալը համոզված է եղել, որ <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերությունն իրավունք ունի գործելու պարզեցված հարկի դաշտում, ինչի համար էլ հաշվետվություններում և հաշվարկներում չի նշել վերը նշված ժամանակահատվածի ավելացված արժեքի հարկի վերաբերյալ տվյալներ և չի վճարել նշված հարկի գումարները: Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով չի ապացուցվում, որ ամբաստանյալը հարկման հիմք հանդիսացող հաշվարկներում ու հաշվետվություններում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու և ՀՀ օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվարկներ չներկայացնելու միջոցով չարամտորեն խուսափել է <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերության 2009թ. ու 2010թ. 1-ին և 2-րդ եռամսյակների համար խոշոր չափերով ավելացված արժեքի հարկը պետական բյուջե վճարելուց, այսինքն նրա կատարած արարքում առկա չեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի օբկյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմերի հատկանիշները, հետևաբար նրա արարքում բացակայում է հանցակազմը և նշված հիմքով նա պետք է արդարացվի: Դատարանի համոզմամբ, միայն այն փաստը, որ պետական ռեգիստրում չի կատարվել վերագրանցում, չի կարող գնահատվել, որ ամբաստանյալը գիտակցված և ակնհայտորեն խեղաթյուրել է հաշվարկներն ու հաշվետվությունները և չարամտորեն խուսափել է հարկի վճարումից, այսինքն կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն:>>: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանը կատարելով ապացույցների հետազոտություն և ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ հանգել է ճիշտ հետևության, որ Ամալիա Գևորգյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղսագրված արարքը գործի նյութերով հաստատված չէ: Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր չի համարում վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունն այն մասին, որ առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածով նախատեսված հանցավոր արարքի օբյեկտիվ կողմը, այսինքն՝ օրենքով սահմանված հաշվարկներ և հաշվետվություններ չներկայացնելու միջոցով խուսափել է խոշոր չափի հարկեր վճարելուց: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը` հիմնավոր կերպով գտել է, որ չի ապացուցվել Ամալիա Գևորգյանի կողմից հարկման հիմք հանդիսացող հաշվարկներում ու հաշվետվություններում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու և ՀՀ օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվարկներ չներկայացնելու միջոցով <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերության 2009թ. ու 2010թ. 1-ին և 2-րդ եռամսյակների համար խոշոր չափերով ավելացված արժեքի հարկը պետական բյուջե վճարելուց չարամտորեն խուսափելու փաստը: Այն հանգամանքը, որ Ամալիա Գևորգյանը մասնագիտության բերումով չէր կարող չիմանալ հարկային օրենսդրության պահանջները և չգիտակցել ոչ ճիշտ հարկման դաշտում գործունեություն ծավալելու արդյունքում առաջացող հետևանքները, չի կարող հիմք հանդիսանալ հանգելու հետևության, որ վերջինիս գործողություններում առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասի հանցակազմը: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքի փաստարկն այն մասին, որ Ամալիա Գևորգյանի դիմումը` իր բաժնեմասն ընկերութան մյուս մասնակցին անհատույց օտարելու մասին, որը ներկայացվել է նաև ՀՀ վարչական վերաքննիչ դատարանին, ստորագրված չէ, բացակայում է ամսաթիվը և նման պայմաններում խոսել բաժնեմասի օտարման վերաբերյալ համաձայնության մասին անհիմն է, չի կարող հիմք հանդիսանալ հանգելու այն հետևության, որ Ամալիա Գևորգյանը չի օտարել <<Էն Թի Ի Էյ>> ՍՊ ընկերությունում ունեցած իր բաժնեմասը: Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր չի համարում վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունն առ այն, որ Ամալիա Գևորգյանը նույնիսկ կնքված օտարման պայմանագրի առկայության պայմաններում չի դադարել բաժնեմասի սեփականատեր լինելուց, քանի որ օտարումը սահմանված կարգով գրանցված չի եղել պատկան մարմիններում, <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերությունը չէր կարող աշխատել պարզեցված հարկի դաշտում, և հարկային մարմիններին ներկայացված հաշվարկները և հաշվետվությունները չեն կարող համարվել օրենքով նախատեսված: Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ օտարված բաժնեմասի վերաբերյալ պետական ռեգիստրում վերագրանցում չկատարելու վերաբերյալ Ամալիա Գևորգյանի կողմից տեղեկացված լինելու մասին որևէ ապացույց ձեռք չի բերվել, ինչի հետևանքով էլ վերջինս համոզված է եղել, որ <<Հաշվապահության արվեստ>> ՍՊ ընկերությունն իրավունք ունի գործելու պարզեցված հարկի դաշտում, ուստի հաշվետվություններում և հաշվարկներում չի նշել ավելացված արժեքի հարկի վերաբերյալ տվյալներ և չի վճարել նշված հարկի գումարները: Քննության առնելով վերաքննիչ բողոքի պահանջը` Ամալիա Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչելու մասին, վերաքննիչ դատարանը, նկատի ունենալով վերոհիշյալ հանգամանքները գտնում է, որ բողոքի վերոհիշյալ և մյուս պատճաբանությունները չեն կարող հիմք հանդիսանալ բողոքը բավարարելու համար: Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքի մյուս պահանջին` քաղաքացիական հայցն ամբողջությամբ բավարարելուն, ապա վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործով վերը նշված հիմանվորումներով արդարացման դատավճիռ կայացնելու պայմաններում քաղաքացիական հայցին լուծում տալը կհանգեցնի դատական սխալի, ուստի այդ մասով ևս վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման: Հիմք ընդունելով վերոգրյալ հիմնավորումները` վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ներկայացված վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն օրինական և հիմնավորված է, նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումների վերաբերյալ բողոքաբերի փաստարկներն իրենց հաստատումը քրեական գործի նյութերում չեն գտնում, ուստի վերաքննիչ բողոքը պետք է թողնել առանց բավարարման: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ, 418-րդ հոդվածներով` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրող Հ.Այվազյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճիռը` Ամալիա Գիտունի Գևորգյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում։ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ Իսկականի հետ ճիշտ է` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 20-02-2013 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 26-03-2013 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 198, 181, 144, 155 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 26-03-2013 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 4 հատոր, համապատասխանաբար` 198, 181, 144, 155 թերթերից |
| Ուր | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Գրության համարը | Ե-5004/13 |