Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0078/01/11
Վիճակագրական տողի համար :
6.4
Պատասխանող
Սուրեն Ծատրյան
Սուրեն Ծատրյան Արտուշի
Սուրեն Ծատրյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Սերգեյ Չիչոյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մնացական Մարտիրոսյան
Վճռաբեկ
Դավիթ Ավետիսյան
Արթուր Պողոսյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Սերգեյ Չիչոյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մնացական Մարտիրոսյան
Վճռաբեկ
Դավիթ Ավետիսյան
Արթուր Պողոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2012-05-11 | 12:00 | 2 | Կայացվել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2011-05-20 | 12:00 | 4 | |||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2011-11-15 | 11:30 | 4 |
Գործ ԵԿԴ/0078/01/11
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
11 մայիսի 2012թ. ք.Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ Տ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ
ՄԵՂԱԴՐՈՂ Ա. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ Կ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
Վ. ԲԱԲԱՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂԻ ԵՎ ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ
ՀԱՅՑՎՈՐԻ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ Հ. ԱՐՍԵՆՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում, վերաքննիչ վարույթի կանոններով, քննության առնելով տուժողի և քաղաքացիական հայվորի ներկայացուցիչ Հովիկ Արսենյանի և ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի պաշտպաններ Կրոմվել Գրիգորյանի, Վահագն Բաբայանի վերաքննիչ բողոքները` Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի նոյեմբերի 15-ի դատավճռի դեմ
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2010 թվականի դեկտեմբերի 01-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է թիվ 15109310 քրեական գործը` խարդախության եղանակով Շ.Հայրապետյանի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հաշփտակություն կատարելու դեպքի առթիվ:
2010 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Սուրեն Արտուշի Ծատրյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
Նույն օրվա վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ մեղադրյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010 թվականի դեկտեմբերի 13-ի որոշմամբ մեղադրյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը 2/երկու/ ամիս ժամանակով: Կալանքի սկիզբը հաշվվել է արգելանքի վերցնելու պահից:
2011 թվականի փետրվարի 11-ին Սուրեն Արտուշի Ծատրյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նոր մեղադրանք է առաջադրվել կրկին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
2011 թվականի մարտի 01-ին թիվ 15109310 քրեական գործով վարույթը կասեցվել է` մինչև մեղադրյալ Սուրեն Ծատրյանին հայտնաբերելը:
2011 թվականի մարտի 11-ին Սուրեն Արտուշի Ծատրյանը հայտնաբերվել է:
Նույն օրվա վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ քրեական գործով կասեցված վարույթը վերսկսվել է:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի մարտի 11-ի որոշմամբ մեղադրյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը` 2/երկու/ ամիս ժամկետով, թողնվել է անփոփոխ, որի սկիզբը հաշվվել է 2011 թվականի մարտի 11-ից:
2011 թվականի ապրիլի 27-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի կողմից թիվ 15109310 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննության առնելու համար:
2011 թվականի հուլիսի 14-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հակոբյանի որոշմամբ ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել, լրացվել և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի նոյեմբերի 15-ի դատավճռով ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտվել ազատազրկման 5/հինգ/ տարի ժամկետով` գույքի կեսի բռնագրավմամբ, սակայն ոչ ավելի 7.000.000 /յոթ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարից, որը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում` պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2011 թվականի մարտի 11-ից։
Խափանման միջոց կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Քաղաքացիական հայցվոր Սուրեն Խաչատրյանի քաղաքացիական հայցը թողնվել է առանց քննության։
Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի գույքի վրա նախաքննության մարմնի 13.12.2010թ. որոշմամբ դրված կալանքը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի կատարումը։
Վճռվել է նաև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 11.02.2011թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված <<Միցուբիսի Պաջեռո>> մակնիշի 44 ՏԼ 707 պետհամարանիշի /մարդատար, թափքի տեսակը` ունիվերսալ, գույնը` կապտամոխրագույն մետալիկ, թողարկման տարեթիվը 2008, նույնացման համարը` JMYMRV83WJ730374, շարժիչի համարը` 6G72TN3445/ ավտոմեքենայի վրա նախաքննության մարմնի 03.12.2010թ. թիվ 7/4-9097 և 7/4-9113 գրություններով դրված սահմանափակումները վերացնել և այդ ավտոմեքենան թողնել Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանի տնօրինմանը։
Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են բերել տուժողի և քաղաքացիական հայվորի ներկայացուցիչ Հովիկ Արսենյանը և ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի պաշտպաններ Կրոմվել Գրիգորյանը, Վահագն Բաբայանը:
Քրեական գործը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան է մուտք եղել 2011 թվականի դեկտտեմբերի 22-ին:
Նախագահող դատավորի 2011 թվականի դեկտտեմբերի 23-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և քրեական գործը նշանակվել քննության վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
Վերաքննիչ դատարանը դատաքննության ընթացքում բավարարելով պաշտպանության կողմի միջնորդությունը` որոշել է գործը քննել վերաքննիչ դատարանում գործի համար սահմանված կանոններով:
Վերաքննիչ բողոքների դեմ գրավոր պատասխաններ չեն ստացվել:
2. Գործի փաստական հանգամանքները.
Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով ընդհանուր իրավասության դատարանը հիմնավորված է համարել հետևյալը.
2008 թվականի հուլիսի 15-ին <<Յունիբանկ>> ՓԲ ընկերության <<Կոմիտաս>> մասնաճյուղի` որպես գրավառուի և Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանի` որպես գրավատուի միջև կնքվել է ավտոմեքենայի կոշտ գրավի թիվ 521/Հ պայմանագիրը։ Հիշյալ պայամանգրով սահմանվել է, որ նույն օրը գրավառուի և գրավատուի միջև կնքված թիվ 521 վարկային պայմանագրի համաձայն` գրավառուն գրավատուին տրամադրում է 10.000.000 /տաս միլիոն/ ՀՀ դրամ գումար վարկ, ժամկետային տարեկան 17% տոկոսադրույքով, ութսունչորս ամիս մարման ժամկետով, իսկ գրավատուն գրավառուին գրավ է հանձնում սեփականության իրավունքով իրեն պատկանող <<Միցուբիսի Պաջեռո>> մակնիշի 44 SL 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան։
Նշված ավտոմեքենան դեռևս 12.07.2008թ. Հայաստանի Հանրապետության <<Ճանապարհային ոստիկանություն>> ծառայությունում հաշվառվել է Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանի անվամբ որպես սեփականություն, սակայն շահագործվել է նրա ամուսին Արսեն Հայրապետյանի կողմից։ 2010 թվականի մարտին Շուշանիկ Հայրապետյանի ամուսին Արսեն Հայրապետյանը մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն` արտագնա աշխատանքի, որից հետո նրանք որոշել են վաճառել նշված ավտոմեքենան և դրա վրա փակցրել են համապատասխան տեղեկատվություն։
Շուշանիկ Հայրապետյանի հետ միևնույն թաղամասում բնակվող Սուրեն Ծատրյանը, ցանկանալով նրան պատկանող ավտոմեքենան որպես իր սեփական ավտոմեքենա վաճառելու միջոցով, այսինքն խաբեության եղանակով առանձնապես խոշոր չափերով գումար հափշտակել, 2010 թվականի հունիսի սկզբին, նշված ավտոմեքենան գնելու պատրվակով հանդիպել է Շուշանիկ Հայրապետյանին և նրա որդի Հարություն Հայրապետյանին ու հայտնել, որ ցանկություն ունի գնել նրանց ավտոմեքենան։ Ս.Ծատրյանը տեղեկացել է, որ նրանք ավտոմեքենան վաճառում են 22.500 ԱՄՆ դոլար գումարով և առանց սակարկելու` հայտնել է, որ ավտոմեքենան համապատասխան մասնագետների մոտ հետազոտելուց հետո կվճարի դրա արժեքը։ Նա տեղեկացել է նաև, որ ավտոմեքենան գրավադրված է բանկում։ Փոխադարձ համաձայնության գալով` նրանք պայմանավորվել են, որ ավտոմեքենան տանելու հաջորդ օրը Սուրեն Ծատրյանը կվճարի մեքենայի արժեքը։ Նույն օրը Սուրեն Ծատրյանը տարել է ավտոմեքենան, սակայն խուսափել է հանդիպելուց և դրա արժեքը վճարելուց։ Ավտոմեքենան տանելուց չորս օր անց Ս.Ծատրյանը գնացել է Շ.Հայրապետյանի տուն և նրա որդի Հ.Հայրապետյանի ներկայությամբ հանձնել 500.000 ՀՀ դրամ գումար։ Նա հայտնել է, որ վաճառել է իր ավտոմեքենան, շուտով կստանա դրա գումարը և կվճարի Շուշանիկ Հայրապետյանի ավտոմեքենայի արժեքի մնացած մասը։
Այնուհետև Ս.Ծատրյանը խուսափել է Շ.Հայրապետյանի կամ նրա որդի Հ.Հայրապետյանի հետ հանդիպելուց, չի պատասխանել նրանց հեռախոսազանգերին և որևէ գումար նրանց այլևս չի տվել։ Նշված ավտոմեքենան ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանը վարել է անձամբ, ներկայացրել է որպես իրեն պատկանող և վաճառքի ենթակա ավտոմեքենա։
2010 թվականի հունիսի կեսերին, գործով վկա Գնել Խչեյանի ընկեր, Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացի, տուժող Սուրեն Խաչատրյանը, Ռուսաստանի Դաշնությունից գալով Հայաստան` ցանկացել է Հայաստանում վարելու համար ավտոմեքենա գնել։ Գ.Խչեյանի եղբորորդի Մ.Խչեյանից տեղեկանալով, որ Երևանի Մարաշ թաղամասի բնակիչ Սուրեն Ծատրյանը վաճառում է 2008 թվականի արտադրության <<Միցուբիսի Պաջեռո>> մակնիշի իր ավտոմեքենան` Գնել Խչեյանին հայտնել է, որ ցանկանում է գնել նշված ավտոմեքենան։ Այնուհետև տուժող Ս.Խաչատրյանը վկա Մ.Խչեյանի հետ միասին, Երևան քաղաքի Կոմիտաս փողոցում հանդիպել են ամբաստանյալ Ս.Ծատրյանին։ Վերջինս հավաստիացրել է, որ այն իր ավտոմեքենան է, վաճառում է քսան հազար ԱՄՆ դոլարով։ Նրանք փոխադարձ համաձայնության են եկել` նշված՝ <<Միցուբիսի Պաջերո>> մակնիշի 44 SL 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի` 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով առուվաճառքի վերաբերյալ։ Ս.Ծատրյանի ներկայությամբ տուժող Ս.Խաչատրյանը նշված գումարը հանձնել է Մ.Խչեյանին, որպեսզի մեքենայի ձևակերպման հետ կապված գործողություններն ավարտելուց հետո, նա գումարը տա Ս.Ծատրյանին։ Վերջինս պատճառաբանել է, որ ավտոմեքենան գրանցված է իր քրոջ անվամբ, գրավադրված է բանկում և ձևակերպումների գործընթացն սկսելու համար իրեն հարկավոր է գումարի կեսը։ Վստահելով նրան, նույն պահին Մ.Խչեյանը 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը տվել է Ս.Ծատրյանին և նրանից վերցրել է ավտոմեքենան։ Մնացած գումարը պայմանավորվել են տալ ավտոմեքենան վերահաշվառելուց հետո։ Ստացած գումարն ամբաստանյալ Ս.Ծատրյանը հափշտակել է` ծախսելով իր անձնական կարիքների համար։ Նշված հանդիպումից երեք օր անց Ս.Ծատրյանը զանգահարել է Մ.Խչեյանին և հայտնել, որ կարող են ավտոմեքենան վերագրանցել և անհրաժեշտ է, որ այդ նպատակով նա իր հետ բերի ևս 6.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Պայմանավորվածության համաձայն նրանք հանդիպել են Երևան քաղաքի Նոր Նորքում գտնվող Գայի արձանի մոտ և միասին գնացել են դեպի մոտակա շենքերից մեկը։ Այնտեղ Ս.Ծատրյանը վերցնելով 6.000 ԱՄՆ դոլարը` իջել է ավտոմեքենայից, պատճառաբանել է, որ գնում է քրոջ տուն, որպեսզի նրա հետ միասին գնան ավտոմեքենան վերաձևակերպելու։ Քիչ անց վերադառնալով` նա հայտնել է, որ նշված գումարը տվել է քրոջը, սակայն նա այժմ չի կարող տանից դուրս գալ։ Այնուհետև Ս.Ծատրյանը պատճառաբանել է, որ առջևում հանգստյան օրեր են, առաջարկում է վերագրանցումը կատարել հանգստյան օրերից հետո։ Մ.Խչեյանը համաձայնվել է և այդ մասին տեղյակ է պահել հորեղբորը` Գ.Խչեյանին։ Մեկ օր անց, կիրակի օրը Ս.Ծատրյանը կրկին զանգահարել է Մ.Խչեյանին և հայտնել, որ իրեն անհրաժեշտ է ավտոմեքենայի արժեքի մնացած գումարը։ Խորհրդակցելով հորեղբոր՝ Գ.Խչեյանի հետ, Մ.Խչեյանը հանդիպել է Ս.Ծատրյանին ու նրան է հանձնել մնացած 4.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Դրանից հետո ամբաստանյալ Ս.Ծատրյանը խուսափել է նրանցից, սկսել է չպատասխանել Մհեր, Գնել և Համլետ Խչեյանների հեռախոսազանգերին, իսկ Մ.Խչեյանից որպես ավտոմեքենայի արժեքի մնացած մասը ստացած 6.000, իսկ այնուհետև ևս 4.000 ԱՄՆ դոլար գումարները կրկին հափշտակել է` ծախսելով իր անձնական կարիքների համար։
Այդ ընթացքում ամբաստանյալ Ս.Ծատրյանին են փնտրել նաև Շ.Հայրապետյանի հարազատները։ Երևան քաղաքի <<Փեթակ>> առևտրի կենտրոնի դիմաց հիշյալ ավտոմեքենան վարելիս` տուժող Ս.Խաչատրյանին պատահաբար հանդիպել է Շ.Հայրապետյանի որդի Հ.Հայրապետյանն ու նրանից տեղեկացել, որ Ս.Խաչատրյանը Ս.Ծատրյանից գնել է նշված ավտոմեքենան 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով։ Հ.Հայրապետյանը նրան պատմելով կատարվածի մասին` հայտնել է, որ Ս.Ծատրյանը դեռ իրենց չի վճարել ավտոմեքենայի արժեքը և այն դեռևս իր մոր` Շ.Հայրապետյանի անվամբ է գրանցված։
Շ.Հայրապետյանի կողմից տրված հաղորդման հիման վրա ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցները նույնպես փնտրել են վերոհիշյալ ավտոմեքենան։ Այդ մասին իմանալով` <<Միցուբիսի Պաջեռո>> մակնիշի ավտոմեքենան Խչեյանների կողմից վերադարձվել է Շուշանիկ Հայրապետյանին։ Ստանալով ավտոմեքենան` Շուշանիկ Հայրապետյանի ամուսին Արսեն Հայրապետյանը Գնել Խչեյանին է տվել 500.000 ՀՀ դրամ գումարը, որն իրենց էր տվել ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանը։
Գ.Խչեյանը հասկանալով, որ Ս.Ծատրյանն իրենց խաբել է, հաշվի առնելով, որ ինքն է եղել գործարքի երաշխավորը, Ս.Խաչատրյանին տվել է 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որն հետագայում նա հետ է վերադարձրել։ 2010 թվականի նոյեմբերին Ս.Ծատրյանի հետ հանդիպել է Գ.Խչեյանի եղբայր Հ.Խչեյանը, որին Ս.Ծատրյանը վստահեցրել է, որ մի քանի օրվա ընթացքում կվերադարձնի գումարը, սակայն հետագայում խուսափել է հանդիպումներից և խոստացած ժամկետում գումարը չի վերադարձրել։
2010 թվկանի նոյեմբեր ամսվա վերջին Գ.Խչեյանին, Ս.Խաչատրյանին և Մ.Խչեյանին հաջողվել է հանդիպել Ս.Ծատրյանին նրա տանը, որն իր եղբայր Արթուր Ծատրյանի և մորեղբայր Նորայր Մաթևոսյանի ներկայությամբ գրել է ստացական այն մասին, որ Մ.Խչեյանից վերցրել է 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար, դրա դիմաց տվել է իրեն պատկանող <<Միցուբիսի Պաջերո>> 44 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան, պարտավորվում է գումարի կեսը՝ 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը մարել մինչև 2011 թվականի հունվարի 10-ը, իսկ մյուս կեսը՝ մինչև 2011 թվականի մարտի 10-ը։ Իրականում որևէ գումար Ս.Ծատրյանը չի վերադարձրել։
3. Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Տուժողի և քաղաքացիական հայվորի ներկայացուցիչ Հովիկ Արսենյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ դատարանը քննարկելով տուժող Սուրեն Խաչատրյանի քաղաքացիական հայցը՝ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանից հօգուտ իրեն 20.000 /քսան հազար/ ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամ գումար որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում բռնագանձելու պահանջի մասին, այն թողել է առանց քննության:
Դատարանը գտել է, որ ողջամիտ ժամկետում քրեական գործի քննությունն ապահովելու նպատակով, ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանից հօգուտ քաղաքացիական հայցվոր Սուրեն Խաչատրյանի գումար բռնագանձելու վերաբերյալ քաղաքացիական հայցը պետք է թողնել առանց քննության, ինչն արգելք չի հանդիսանում հայցը հետագայում քաղաքացիական դատավարության կարգով հարուցելու համար։
Դատարանը որոշել է քաղաքացիական հայցվոր Սուրեն Խաչատրյանի քաղաքացիական հայցը թողնել առանց քննության, այն դեպքում, երբ դատավճռով Սուրեն Ծատրյանի սեփականության կեսի նկատմամբ բռնագանձում է տարածել։
Քրեական գործի նախաքննությամբ և դատաքննությամբ հարցաքննվել են բոլոր այն անձինք, ովքեր Սուրեն Ծատրյանին են փոխանցել Սուրեն Խաչատրյանին պատկանող ընդհանուր 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարը և անհիմն է դատարանի այն պատճառաբանությունը, թե գումարն առձեռն հանձնած անձիք դեռևս ենթակա են ներգրավման վարույթին, քանի որ դատավճռում մատնանշված և հարցաքննված Խչեյաններն են այդ անձինք, որոնց ցուցմուքները քրեական վարույթ իրականացնող մարմինը համարել է ապացույցներ, իսկ դատարանը, հետազոտելով դրանք, կայացրել է մեղադրական դատական ակտ` ապացուցված համարելով Սուրեն Խաչատրյանի նկատմամբ Սուրեն Ծատրյանի կողմից խարդախություն կատարելու՝ 20.000 ԱՄՆ դոլարը խարդախությամբ հափշտակելու փաստը։
Դատարանը պատաճառաբանելով քրեական վարույթի ողջամիտ ժամկետները պահպանելու չհիմնավորված փաստարկը` ըստ էության, ոտնահարել է Սուրեն Խաչատրյանի նյութական և դատավարական իրավունքներն ու պահանջները:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-382-րդ հոդվածներով՝ տուժողի և քաղաքացիական հայվորի ներկայացուցիչ Հովիկ Արսենյանը խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի նոյեմբերի 15-ի դատավճիռը` Սուրեն Ծատրյանի գույքի կեսի նկատմամբ բռնագրավում տարածելու և քաղաքացիական հայցն առանց քննության թողնելու մասով, բավարարել տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Սուրեն Խաչատրյանի քաղաքացիական հայցն ամբողջությամբ:
Ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի պաշտպաններ Կրոմվել Գրիգորյանը և Վահագն Բաբայանը վերաքննիչ բողոքում նշել են, որ դատավճիռը կայացվել է նյութական և դատավարական նորմերի խախտումներով:
Դատարանի հետևությունները հիմնված են ոչ թե դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա, այլ բառացիորեն արտատպված են մեղադրական եզրակացությունից։
Ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 3-րդ, 4-րդ մասերի, 18-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 23-րդ հոդվածի, 25-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 65-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 2-րդ մասի 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ, 17-րդ, 18-րդ կետերի, 3-րդ մասի, 69-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին, 4-րդ կետերի, 107-րդ, 108-րդ, 126-րդ, 127-րդ, 216-րդ, 353-րդ, 354-րդ, 355-րդ, 358-րդ և 360-րդ հոդվածների պահանջները, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի պահանջը:
Մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանի կողմից խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 202-րդ հոդվածի 1-ին կետի պահանջը, այն է` քրեական գործով բացակայել են անձին՝ իրենց պաշտպանյալին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով որպես մեղադրյալ ներգրավելու հիմքը՝ նրա կողմից հանցանքի կատարումը վկայող բավարար ապացույցների համակցությունը։
Գործով հավաքված ապացույցները նախաքննության մարմնի կողմից չեն ենթարկվել բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման, գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
Նախաքննության մարմնի կողմից խախտվել են նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 3-րդ, 4-րդ մասերի պահանջները:
Սուրեն Ծատրյանին մեղադրանք առաջադրելիս խախտվել է նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները` կանխակալ մոտեցում է ցուցաբերվել տուժող Շուշանիկ Հայրապետյանի և վկա Հարություն Հայրապետյանի ցուցմունքներին, այդ ցուցմունքներին Սուրեն Ծատրյանի ցուցմունքների նկատմամբ առավել նշանակություն է տրվել՝ մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:
Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ մեղադրանքի կողմի բոլոր ենթադրությունները կասկածներ են, որոնք ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում չեն փարատվել և պետք է մեկնաբանվեին ոչ թե ի վնաս, այլ հօգուտ ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հանցանք գործելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորության մասին մեղադրողի հետևությունները հիմնված են ենթադրությունների` տուժողներ Շուշանիկ Հայրապետյանի և Սուրեն Խաչատրյանի, վկաներ Հարություն Հայրապետյանի, Գնել Խչեյանի, Մհեր Խչեյանի, Համլետ Խչեյանի կողմից տրված սուտ ցուցմունքների վրա, դրանք հաստատված չեն գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
Նախաքննության մարմնի կողմից ձեռք բերված և դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով չի հաստատվել իրենց պաշտպանյալին նախաքննության մարմնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը։
Նախաքննության մարմինը խախտելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի 1-ին մասի և Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետի <<դ>> ենթակետի պահանջները` նախաքննության ընթացքում կատարված ձևական առերեսումներով չի պարզել ցուցմունքներում առկա հակասությունները։
Դատարանը տուժող Շուշանիկ Հայրապետյանի, վկաներ Հարություն Հայրապետյանի, Գնել Խչեյանի, Մհեր Խչեյանի, Համլետ Խչեյանի նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները պետք է արժանահավատ չհամարեր, մեղադրանքի հիմքում չդներ և որպես ապացույց չօգտագործեր, քանի որ այդ ցուցմունքներում նշված հանգամանքները պատշաճ իրավական ընաթացակարգի շրջանակներում չեն հետազոտվել։
Նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցներով ամբաստանյալի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հանցանքի կատարումը վկայող բավարար ապացույցների համակցություն ձեռք չի բերվել։
Դատաքննությանը մասնակցող մեղադրողը չի կատարել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջը: Մեղադրողի կողմից խախտվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 353-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի պահանջները:
Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը, խախտելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածով սահմանված գործի արդարացի քննության սկզբունքը, չի ձեռնարկել քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները՝ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, չի պարզել ինչպես մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրան արդարացնող բոլոր հանգամանքները։
Նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննության ժամանակ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված ապացույցներով չի ապացուցվել արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է Սուրեն Ծատրյանը, ամբաստանյալի գործողությունները չեն համապատասխանում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված նորմերի հատկանիշներին, ամբաստանյալի գործողությունները նախաքննության մարմնի կողմից ճիշտ չեն որակվել:
Ենթադրյալ տուժողների և ամբաստանյալի միջև առկա է քաղաքացիաիրավական բնույթի վեճ:
Ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանին վերագրվող արարքում բացակայում է խարդախության հանցակազմի առկայությունը: Նախաքննության մարմինը և դատարանը հանգել են սխալ հետևության այն մասին, որ Սուրեն Ծատրյանի արարքում առկա է խարդախության հանցակազմ: Ամբաստանյալի արարքում բացակայում է խարդախության հանցակազմի թե օբյեկտիվ կողմը և թե սուբյեկտիվ կողմը։
Դատական ակտ կայացնելիս առաջին ատյանի դատարանը խախտել է ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի պահանջները:
Խախտելով ապացույցների գնահատումն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի պահանջները, դատարանը պատշաճ գնահատման չի ենթարկել գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող վերը նշված հանգամանքները: Ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունը կատարելու մասին դատարանի հետևությունները չեն բխում գործի փաստական տվյալներից և չեն կարող ճանաչվել հիմնավորված ու պատճառաբանված:
Սույն գործի քննության ընթացքում դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 127-րդ հոդվածների պահանջների խախտում, ինչը քրեադատավարական օրենքի էական խախտում է, հանգեցրել է արարքի չհիմնավորված որակման, ազդել է գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա և դատավճիռը բեկանելու հիմք է:
Դատարանը կոպիտ կերպով խախտել է դատավճռի օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված լինելու մասին ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջները:
Այսպիսով, նախաքննության մարմնի և դատարանի կողմից թույլ են տրվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 107-108-րդ հոդվածների, 358-րդ հոդվածի և 398-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների խախտումներ, որոնք քրեադատավարական օրենքի էական խախտում են, ազդել են դատավճռի օրինականության վրա և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի համաձայն՝ հիմք են դատավճիռը բեկանելու համար։
Դատավիճռն անօրինական է, որովհետև կայացվել է ՀՀ Սահմանադրության, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի և այն օրենքների պահանջների խախտմամբ, որոնց նորմերը կիրառվել են սույն քրեական գործը լուծելիս։
Դատավիճռը հիմնավորված չէ, որովհետև դրա հետևությունները հիմնված չեն միայն դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա, որովհետև ապացույցները բավարար չեն մեղադրանքը գնահատելու համար, հաստատված ճանաչված հանգամանքները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին։
Դատավիճռը պատճառաբանված չէ, որովհետև պատճառաբանման չեն ենթարկվել դատարանի կողմից դատավճռում շարադրված հետևությունները:
Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջը:
Դատաքննության ժամանակ հետազոտված վկաների ցուցմունքներով ոչ միայն չի հիմնավորվել, այլև հերքվել է նախաքննության մարմնի կողմից Սուրեն Ծատրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հողվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը։
Նման պայմաններում Սուրեն Ծատրյանի նկատմամբ կայացված դատավճիռն անօրինական է և չհիմնավորված, քանի որ գործով ձեռք բերված ապացույցները բավարար չեն մեղադրանքը գնահատելու համար։
Ամբաստանյալի վերաբերյալ քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի հիմքով, իսկ դատավճիռը` բեկանման:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի 1-ին մասի 15-րդ կետով, 376-րդ, 379-րդ, 3801-րդ, 381-րդ, 393-րդ, 394-րդ հոդվածներով` պաշտպաններ Կրոմվել Գրիգորյանը և Վահագն Բաբայանը խնդրել են Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 15.11.2011թ. դատավճիռը բեկանել և ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքով կայացնել արադարացման դատավճիռ` ամբաստանյալի արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ:
4. Վերաքննիչ բողոքների դեմ բերված պատասխանները.
Մեղադրող, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հակոբյանը պաշտպանության կողմի վերաքննիչ բողոքի դեմ առարկեց` նշելով, որ այն անհիմն է և ենթակա է մերժման, քանի որ պաշտպանների վերլուծությունները չեն բխում գործով ձեռք բերված փաստական տվյալներից և չեն կարող ճանաչվել հիմնավորված: Ս.Ծատրյանի արարքը հիմնավորվել է դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով և դատարանը հանգել է ճիշտ համոզման: Տուժողի ներկայացուցչի վերաքննիչ բողոքի դեմ մեղադրողը չի առարկել:
Տուժող և քաղաքացիական հայվոր Ս.Խաչատրյանի ներկայացուցիչ Հովիկ Արսենյանը հայտնեց, որ պաշտպանների վերաքննիչ բողոքն անհիմն է և ենթակա է մերժման:
Ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի պաշտպան Կրոմվել Գրիգորյանը տուժողի ներկայացուցչի վերաքննիչ բողոքի դեմ առարկեց` հայտնելով, որ Ս.Խաչատրյանը տուժող չէ, խնդրեց բողոքը մերժել: Ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանը միացավ պաշտպանին:
5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով վերաքննիչ բողոքները` բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքներում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին կողմերի ելույթները, նրանց պատասխանները, ինչպես նաև վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք, և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ սխալ է թույլ տվել:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի նոյեմբերի 15-ի դատավճռի դեմ բերված վերաքննիչ բողոքներով տուժողի և քաղաքացիական հայվորի ներկայացուցիչ Հովիկ Արսենյանը խնդրել է դատավճիռը բեկանել` Սուրեն Ծատրյանի գույքի կեսի նկատմամբ բռնագրավում տարածելու և քաղաքացիական հայցն առանց քննության թողնելու մասով` բավարարելով տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Սուրեն Խաչատրյանի քաղաքացիական հայցն ամբողջությամբ, իսկ ամբաստանյալի պաշտպաններ Կրոմվել Գրիգորյանը և Վահագն Բաբայանը խնդրել են դատավճիռը բեկանել և ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքով կայացնել արադարացման դատավճիռ` արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ:
Ընդհանուր իրավասության դատարանում ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Շուշանիկ Հայրապետյան անուն-ազգանունով անձնավորության չի ճանաչում, նրա հետ երբևէ ավտոմեքենայի առուվաճառքի վերաբերյալ պայմանավորվածություն չի ունեցել։ Իրականում <<Միցուբիշի Պաջերո>> մակնիշի ավտոմեքենան իրեն վաճառել է նրա ամուսինը, որի հետ ինքը գումարային խնդիրներ է ունեցել։ Արսենն իրեն ասել է, որ ավտոմեքենան գրավադրված է բանկում և առկա է 13.000-ից 14.000 ԱՄՆ դոլար գումարի պարտք, սակայն ինքը հետագայում բանկից տեղեկացել է, որ պարտքի գումարն իրականում կազմում է 7.200.000 ՀՀ դրամ գումար։ Ինչ վերաբերում է Սուրեն Խաչատրյանին, ապա վերջինիս հետ նույնպես ինքը ավտոմեքենան վաճառելու մասին խոսակցություններ չի ունեցել և նրանից գումար չի ստացել։ Ավտոմեքենան վաճառել է Մհեր Խչեյանին` 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով, որն ամբողջությամբ ստացել է մաս-մաս, սկզբում ստացել է 10.000 ԱՄՆ դոլար, հետո 6.000 և 4.000 ԱՄՆ դոլար։ Երբ ավտոմեքենան վաճառել է Խչեյաններին, ինքը այդ ժամանակ չի իմացել, որ իրականում բանկի պարտքը կազմում է 7.200.000 ՀՀ դրամ գումար, այլ այդ մասին իմացել է այն ժամանակ, երբ արդեն Խչեյաններից ստացել է 6.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Ստացած գումարը հետ չի վերադարձրել, քանի որ ցանկացել է հանդիպել Արսենին` այդ հարցերը պարզաբանելու համար, որից հետո սկսվել են իր առողջական խնդիրները։ Ավտոմեքենայի արժեքի մնացած գումարը` 4.000 ԱՄՆ դոլարը Խչեյաններից վերցրել է և դա իրականում ծախսել է իր առողջական խնդիրները կարգավորելու նպատակով։ Ընդունել է, որ 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար պարտք է Մհեր Խչեյանին և չի հրաժարվում այդ գումարը վճարելուց։ Պարզապես այժմ հնարավորություն չունի դա անել։
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, ստուգելով ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրները, քրեական գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց վերլուծելով թույլատրելիության, վերաբերելիության վերաբերյալ քրեադատավարական պահանջների, գործով ձեռք բերված ապացույցների ամբողջ համակցությունը` քրեական գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի պատճառաբանություններն արժանահավատ չեն, մտացածին են, նպատակ են հետապնդում խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից, ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը հաստատված, իսկ պատճառաբանությունները հերքված են քրեական գործով ձեռք բերված և դատական ակտում շարադրված հետևյալ ապացույցներով.
Տուժողներ Սուրեն Սևանի Խաչատրյանի դատաքննական ցուցմունքով, Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանի նախաքննական ցուցմունքով, վկաներ Գնել Մուկուչի Խչեյանի, Մհեր Համլետի Խչեյանի, Համլետ Մուկուչի Խչեյանի դատաքննական ցուցմունքներով, Հարություն Արսենի Հայրապետյանի նախաքննական ցուցմունքով, որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, <<ստացական>> վերնագրով պարտավորագրով, որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, Սուրեն Ծատրյանի կողմից օգտագործված` 098-91-68-83 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումներով և զննություն կատարելու մասին 10.01.2011թ. արձանագրությամբ, ապրանքագիտական փորձաքննության 04.02.2011թ. թիվ 54-ԱՊ եզրակացությամբ:
Ստուգելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները` յուրաքանչյուր ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրները ստուգելու միջոցով, ընդհանուր իրավասության դատարանն ապացուցված է համարել, որ ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանը կատարել է հանցագործություն` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանը պահպանելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-127-րդ հոդվածների դրույթները, դատավճռում շարադրված ապացույցները ենթարկելով բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` հանգել է ճիշտ հետևության, որ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ բավարար են առաջադրված մեղադրանքը գնահատելու և այն հիմնավորված համարելու համար:
Քննության առնելով պաշտպանների վերաքննիչ բողոքի փաստարկներն առ այն, որ դատավճռի հետևությունները հիմնված չեն դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա, գործով ձեռք բերված ապացույցները բավարար չեն մեղադրանքը գնահատելու համար, դատարանի կողմից հաստատված ճանաչված հանգամանքները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին, վերաքննիչ դատարանը հայտնում է հետևյալ դիրքորոշումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական գործով ապացույցներ են ցանկացած փաստական տվյալներ, որոնց հիման վրա օրենքով որոշված կարգով հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1. դեպքը և հանգամանքները/կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն/.
2. կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3. հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4. անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կաատրելու մեջ.
5. քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6. այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով:
ՀՀ քրեական դատավարության վերը նշված հոդվածների բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ քրեական գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները դա, ըստ էության, հանցագործության հատկանիշների փաստացի համակցությունն է, այն տարրերի համակցությունը, որոնք բնութագրում են տվյալ հանցագործության հատկանիշները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:
Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր չի համարում պաշտպանների վերաքննիչ բողոքի այն փաստարկները, որ դատական ակտում շարադրված դատարանի հետևությունները չեն համապատասխանում հետազոտված ապացույցներին:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցներն արժանահավատ են և վերաբերելի, դրանք իրավացիորեն դրվել են դատավճռի հիմքում:
Այս կապակցությամբ պաշտպաններ Կրոմվել Գրիգորյանի և Վահագն Բաբայանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունները` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 18-րդ, 107-րդ, 108-րդ, 126-րդ, 127-րդ հոդվածների պահանջների խախտումների վերաբերյալ, անհիմն են, չեն բխում քրեական գործի նյութերից:
Քննության առնելով քրեական գործով ձեռք բերված, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված բոլոր ապացույցներն իրենց համակցության մեջ, վերաքննիչ դատարանը հիմնավորված է համարում, որ ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանը կատարել է առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն` այսինքն կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ քրեական գործի քննության նախորդ փուլերի ընթացքում նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ թույլ չեն տրվել, պահպանվել են ապացույցների հավաքման, ստուգման և գնահատության վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությամբ սահմանված ընթացակարգերը, ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի արարքի որակման հարցում քրեական օրենքը կիրառվել է ճիշտ և կատարած հանցավոր արարքի համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության ու պատժի:
Այս առումով պաշտպանության կողմի պատճառաբանությունները չեն կարող բավարար հիմք հանդիսանալ սույն գործի շրջանակներում արդարացման դատական ակտ կայացնելու համար:
Անդրադառնալով տուժողի և քաղաքացիական հայվորի ներկայացուցիչ Հովիկ Արսենյանի վերաքննիչ բողոքի հիմնավորումներին` քաղաքացիական հայցն ամբողջությամբ բավարարելու և Սուրեն Ծատրյանից հօգուտ տուժող Սուրեն Խաչատրյանի, որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում, 20.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամ գումար բռնագանձելու մասին, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առաջին ատյանի դատարանը Սուրեն Ծատրյանի դեմ նարկայացված քաղաքացիական հայցը թողնելով առանց քննության` հանգել է ճիշտ հետևության:
Դատարանն իր իրավական վերլուծություններ բաժնում արձանագրել է հետևյալը. <<…քրեական գործի դատական քննությամբ հաստատվել է, որ <<Միցուբիսի Պաջեռո>> մակնիշի ավտոմեքենան Խչեյանների կողմից Շուշանիկ Հայրապետյանին վերադարձնելիս, վերջինիս ամուսինը նրանց է տվել 500.000 ՀՀ դրամ գումար, որը վաղօրոք տվել էր ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանը: Բացի այդ, ամբաստանյալի կողմից տուժողի գումարները ստացվել են տարբեր հանգամանքներում, այլ անձից առձեռն: Վերջինս նույնպես ենթակա է ներգրավման վարույթին` քաղաքացիական հայցը քննելիս:
Դատարանը գտնում է, որ վերոհիշյալ հիմնավորումներով և ողջամիտ ժամկետում քրեական գործի քննությունն ապահովելու նպատակով, ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանից հօգուտ քաղաքացիական հայցվոր Սուրեն Խաչատրյանի գումար բռնագանձելու վերաբերյալ քաղաքացիական հայցը պետք է թողնել առանց քննության, ինչն արգելք չի հանդիսանում հայցը հետագայում քաղաքացիական դատավարության կարգով հարուցելու համար:>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար։
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հայցադիմումում նշվում է, թե որ քրեական գործով, ով, ում, ինչի հիման վրա և ինչ չափով է հարուցում քաղաքացիական հայց, հայցադիմումը նաև պետք է բովանդակի խնդրանք` վնասի հատուցման համար կոնկրետ դրամական գումարի և գույքի բռնագանձման մասին:
Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հարուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի:
Դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը:
Առաջին ատյանի դատարանը, ողջամիտ ժամկետում քրեական գործի քննությունն ապահովելու նպատակով առանց քննության թողնելով տուժող Սուրեն Խաչատրյանի ներկայացրած քաղաքացիական հայցը և իրավունք վերապահելով հետագայում այն քաղաքացիական դատավարության կարգով հարուցելու համար, դատական սխալ թույլ չի տվել:
Բացի այդ, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում և հաշվի է առնում այն հանգամանքը, որ վերաքննիչ դատարանում դատաքննության ընթացքում տուժողի և քաղաքացիական հայվորի ներկայացուցիչ Հովիկ Արսենյանը հայտնել է, որ ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի հարազատների կողմից հանցագործությամբ պատճառված վնասն ամբողջությամբ վերականգնվել է:
Վերը նշված հանգամանքների վերլուծությամբ վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Սուրեն Ծատրյանի նկատմամբ կայացված դատավճիռն օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, այն բեկանելու հիմքեր չկան, հետևաբար, պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ վերաքննիչ բողոքները` առանց բավարարման:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ հոդվածներով` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Տուժողի և քաղաքացիական հայվորի ներկայացուցիչ Հովիկ Արսենյանի և ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի պաշտպաններ Կրոմվել Գրիգորյանի, Վահագն Բաբայանի վերաքննիչ բողոքները մերժել:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի նոյեմբերի 15-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
11 մայիսի 2012թ. ք.Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ Տ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ
ՄԵՂԱԴՐՈՂ Ա. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ Կ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
Վ. ԲԱԲԱՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂԻ ԵՎ ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ
ՀԱՅՑՎՈՐԻ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ Հ. ԱՐՍԵՆՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում, վերաքննիչ վարույթի կանոններով, քննության առնելով տուժողի և քաղաքացիական հայվորի ներկայացուցիչ Հովիկ Արսենյանի և ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի պաշտպաններ Կրոմվել Գրիգորյանի, Վահագն Բաբայանի վերաքննիչ բողոքները` Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի նոյեմբերի 15-ի դատավճռի դեմ
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2010 թվականի դեկտեմբերի 01-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է թիվ 15109310 քրեական գործը` խարդախության եղանակով Շ.Հայրապետյանի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հաշփտակություն կատարելու դեպքի առթիվ:
2010 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Սուրեն Արտուշի Ծատրյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
Նույն օրվա վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ մեղադրյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010 թվականի դեկտեմբերի 13-ի որոշմամբ մեղադրյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը 2/երկու/ ամիս ժամանակով: Կալանքի սկիզբը հաշվվել է արգելանքի վերցնելու պահից:
2011 թվականի փետրվարի 11-ին Սուրեն Արտուշի Ծատրյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նոր մեղադրանք է առաջադրվել կրկին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
2011 թվականի մարտի 01-ին թիվ 15109310 քրեական գործով վարույթը կասեցվել է` մինչև մեղադրյալ Սուրեն Ծատրյանին հայտնաբերելը:
2011 թվականի մարտի 11-ին Սուրեն Արտուշի Ծատրյանը հայտնաբերվել է:
Նույն օրվա վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ քրեական գործով կասեցված վարույթը վերսկսվել է:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի մարտի 11-ի որոշմամբ մեղադրյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը` 2/երկու/ ամիս ժամկետով, թողնվել է անփոփոխ, որի սկիզբը հաշվվել է 2011 թվականի մարտի 11-ից:
2011 թվականի ապրիլի 27-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի կողմից թիվ 15109310 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննության առնելու համար:
2011 թվականի հուլիսի 14-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հակոբյանի որոշմամբ ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել, լրացվել և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի նոյեմբերի 15-ի դատավճռով ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտվել ազատազրկման 5/հինգ/ տարի ժամկետով` գույքի կեսի բռնագրավմամբ, սակայն ոչ ավելի 7.000.000 /յոթ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարից, որը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում` պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2011 թվականի մարտի 11-ից։
Խափանման միջոց կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Քաղաքացիական հայցվոր Սուրեն Խաչատրյանի քաղաքացիական հայցը թողնվել է առանց քննության։
Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի գույքի վրա նախաքննության մարմնի 13.12.2010թ. որոշմամբ դրված կալանքը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի կատարումը։
Վճռվել է նաև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 11.02.2011թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված <<Միցուբիսի Պաջեռո>> մակնիշի 44 ՏԼ 707 պետհամարանիշի /մարդատար, թափքի տեսակը` ունիվերսալ, գույնը` կապտամոխրագույն մետալիկ, թողարկման տարեթիվը 2008, նույնացման համարը` JMYMRV83WJ730374, շարժիչի համարը` 6G72TN3445/ ավտոմեքենայի վրա նախաքննության մարմնի 03.12.2010թ. թիվ 7/4-9097 և 7/4-9113 գրություններով դրված սահմանափակումները վերացնել և այդ ավտոմեքենան թողնել Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանի տնօրինմանը։
Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են բերել տուժողի և քաղաքացիական հայվորի ներկայացուցիչ Հովիկ Արսենյանը և ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի պաշտպաններ Կրոմվել Գրիգորյանը, Վահագն Բաբայանը:
Քրեական գործը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան է մուտք եղել 2011 թվականի դեկտտեմբերի 22-ին:
Նախագահող դատավորի 2011 թվականի դեկտտեմբերի 23-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և քրեական գործը նշանակվել քննության վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
Վերաքննիչ դատարանը դատաքննության ընթացքում բավարարելով պաշտպանության կողմի միջնորդությունը` որոշել է գործը քննել վերաքննիչ դատարանում գործի համար սահմանված կանոններով:
Վերաքննիչ բողոքների դեմ գրավոր պատասխաններ չեն ստացվել:
2. Գործի փաստական հանգամանքները.
Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով ընդհանուր իրավասության դատարանը հիմնավորված է համարել հետևյալը.
2008 թվականի հուլիսի 15-ին <<Յունիբանկ>> ՓԲ ընկերության <<Կոմիտաս>> մասնաճյուղի` որպես գրավառուի և Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանի` որպես գրավատուի միջև կնքվել է ավտոմեքենայի կոշտ գրավի թիվ 521/Հ պայմանագիրը։ Հիշյալ պայամանգրով սահմանվել է, որ նույն օրը գրավառուի և գրավատուի միջև կնքված թիվ 521 վարկային պայմանագրի համաձայն` գրավառուն գրավատուին տրամադրում է 10.000.000 /տաս միլիոն/ ՀՀ դրամ գումար վարկ, ժամկետային տարեկան 17% տոկոսադրույքով, ութսունչորս ամիս մարման ժամկետով, իսկ գրավատուն գրավառուին գրավ է հանձնում սեփականության իրավունքով իրեն պատկանող <<Միցուբիսի Պաջեռո>> մակնիշի 44 SL 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան։
Նշված ավտոմեքենան դեռևս 12.07.2008թ. Հայաստանի Հանրապետության <<Ճանապարհային ոստիկանություն>> ծառայությունում հաշվառվել է Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանի անվամբ որպես սեփականություն, սակայն շահագործվել է նրա ամուսին Արսեն Հայրապետյանի կողմից։ 2010 թվականի մարտին Շուշանիկ Հայրապետյանի ամուսին Արսեն Հայրապետյանը մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն` արտագնա աշխատանքի, որից հետո նրանք որոշել են վաճառել նշված ավտոմեքենան և դրա վրա փակցրել են համապատասխան տեղեկատվություն։
Շուշանիկ Հայրապետյանի հետ միևնույն թաղամասում բնակվող Սուրեն Ծատրյանը, ցանկանալով նրան պատկանող ավտոմեքենան որպես իր սեփական ավտոմեքենա վաճառելու միջոցով, այսինքն խաբեության եղանակով առանձնապես խոշոր չափերով գումար հափշտակել, 2010 թվականի հունիսի սկզբին, նշված ավտոմեքենան գնելու պատրվակով հանդիպել է Շուշանիկ Հայրապետյանին և նրա որդի Հարություն Հայրապետյանին ու հայտնել, որ ցանկություն ունի գնել նրանց ավտոմեքենան։ Ս.Ծատրյանը տեղեկացել է, որ նրանք ավտոմեքենան վաճառում են 22.500 ԱՄՆ դոլար գումարով և առանց սակարկելու` հայտնել է, որ ավտոմեքենան համապատասխան մասնագետների մոտ հետազոտելուց հետո կվճարի դրա արժեքը։ Նա տեղեկացել է նաև, որ ավտոմեքենան գրավադրված է բանկում։ Փոխադարձ համաձայնության գալով` նրանք պայմանավորվել են, որ ավտոմեքենան տանելու հաջորդ օրը Սուրեն Ծատրյանը կվճարի մեքենայի արժեքը։ Նույն օրը Սուրեն Ծատրյանը տարել է ավտոմեքենան, սակայն խուսափել է հանդիպելուց և դրա արժեքը վճարելուց։ Ավտոմեքենան տանելուց չորս օր անց Ս.Ծատրյանը գնացել է Շ.Հայրապետյանի տուն և նրա որդի Հ.Հայրապետյանի ներկայությամբ հանձնել 500.000 ՀՀ դրամ գումար։ Նա հայտնել է, որ վաճառել է իր ավտոմեքենան, շուտով կստանա դրա գումարը և կվճարի Շուշանիկ Հայրապետյանի ավտոմեքենայի արժեքի մնացած մասը։
Այնուհետև Ս.Ծատրյանը խուսափել է Շ.Հայրապետյանի կամ նրա որդի Հ.Հայրապետյանի հետ հանդիպելուց, չի պատասխանել նրանց հեռախոսազանգերին և որևէ գումար նրանց այլևս չի տվել։ Նշված ավտոմեքենան ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանը վարել է անձամբ, ներկայացրել է որպես իրեն պատկանող և վաճառքի ենթակա ավտոմեքենա։
2010 թվականի հունիսի կեսերին, գործով վկա Գնել Խչեյանի ընկեր, Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացի, տուժող Սուրեն Խաչատրյանը, Ռուսաստանի Դաշնությունից գալով Հայաստան` ցանկացել է Հայաստանում վարելու համար ավտոմեքենա գնել։ Գ.Խչեյանի եղբորորդի Մ.Խչեյանից տեղեկանալով, որ Երևանի Մարաշ թաղամասի բնակիչ Սուրեն Ծատրյանը վաճառում է 2008 թվականի արտադրության <<Միցուբիսի Պաջեռո>> մակնիշի իր ավտոմեքենան` Գնել Խչեյանին հայտնել է, որ ցանկանում է գնել նշված ավտոմեքենան։ Այնուհետև տուժող Ս.Խաչատրյանը վկա Մ.Խչեյանի հետ միասին, Երևան քաղաքի Կոմիտաս փողոցում հանդիպել են ամբաստանյալ Ս.Ծատրյանին։ Վերջինս հավաստիացրել է, որ այն իր ավտոմեքենան է, վաճառում է քսան հազար ԱՄՆ դոլարով։ Նրանք փոխադարձ համաձայնության են եկել` նշված՝ <<Միցուբիսի Պաջերո>> մակնիշի 44 SL 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի` 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով առուվաճառքի վերաբերյալ։ Ս.Ծատրյանի ներկայությամբ տուժող Ս.Խաչատրյանը նշված գումարը հանձնել է Մ.Խչեյանին, որպեսզի մեքենայի ձևակերպման հետ կապված գործողություններն ավարտելուց հետո, նա գումարը տա Ս.Ծատրյանին։ Վերջինս պատճառաբանել է, որ ավտոմեքենան գրանցված է իր քրոջ անվամբ, գրավադրված է բանկում և ձևակերպումների գործընթացն սկսելու համար իրեն հարկավոր է գումարի կեսը։ Վստահելով նրան, նույն պահին Մ.Խչեյանը 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը տվել է Ս.Ծատրյանին և նրանից վերցրել է ավտոմեքենան։ Մնացած գումարը պայմանավորվել են տալ ավտոմեքենան վերահաշվառելուց հետո։ Ստացած գումարն ամբաստանյալ Ս.Ծատրյանը հափշտակել է` ծախսելով իր անձնական կարիքների համար։ Նշված հանդիպումից երեք օր անց Ս.Ծատրյանը զանգահարել է Մ.Խչեյանին և հայտնել, որ կարող են ավտոմեքենան վերագրանցել և անհրաժեշտ է, որ այդ նպատակով նա իր հետ բերի ևս 6.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Պայմանավորվածության համաձայն նրանք հանդիպել են Երևան քաղաքի Նոր Նորքում գտնվող Գայի արձանի մոտ և միասին գնացել են դեպի մոտակա շենքերից մեկը։ Այնտեղ Ս.Ծատրյանը վերցնելով 6.000 ԱՄՆ դոլարը` իջել է ավտոմեքենայից, պատճառաբանել է, որ գնում է քրոջ տուն, որպեսզի նրա հետ միասին գնան ավտոմեքենան վերաձևակերպելու։ Քիչ անց վերադառնալով` նա հայտնել է, որ նշված գումարը տվել է քրոջը, սակայն նա այժմ չի կարող տանից դուրս գալ։ Այնուհետև Ս.Ծատրյանը պատճառաբանել է, որ առջևում հանգստյան օրեր են, առաջարկում է վերագրանցումը կատարել հանգստյան օրերից հետո։ Մ.Խչեյանը համաձայնվել է և այդ մասին տեղյակ է պահել հորեղբորը` Գ.Խչեյանին։ Մեկ օր անց, կիրակի օրը Ս.Ծատրյանը կրկին զանգահարել է Մ.Խչեյանին և հայտնել, որ իրեն անհրաժեշտ է ավտոմեքենայի արժեքի մնացած գումարը։ Խորհրդակցելով հորեղբոր՝ Գ.Խչեյանի հետ, Մ.Խչեյանը հանդիպել է Ս.Ծատրյանին ու նրան է հանձնել մնացած 4.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Դրանից հետո ամբաստանյալ Ս.Ծատրյանը խուսափել է նրանցից, սկսել է չպատասխանել Մհեր, Գնել և Համլետ Խչեյանների հեռախոսազանգերին, իսկ Մ.Խչեյանից որպես ավտոմեքենայի արժեքի մնացած մասը ստացած 6.000, իսկ այնուհետև ևս 4.000 ԱՄՆ դոլար գումարները կրկին հափշտակել է` ծախսելով իր անձնական կարիքների համար։
Այդ ընթացքում ամբաստանյալ Ս.Ծատրյանին են փնտրել նաև Շ.Հայրապետյանի հարազատները։ Երևան քաղաքի <<Փեթակ>> առևտրի կենտրոնի դիմաց հիշյալ ավտոմեքենան վարելիս` տուժող Ս.Խաչատրյանին պատահաբար հանդիպել է Շ.Հայրապետյանի որդի Հ.Հայրապետյանն ու նրանից տեղեկացել, որ Ս.Խաչատրյանը Ս.Ծատրյանից գնել է նշված ավտոմեքենան 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով։ Հ.Հայրապետյանը նրան պատմելով կատարվածի մասին` հայտնել է, որ Ս.Ծատրյանը դեռ իրենց չի վճարել ավտոմեքենայի արժեքը և այն դեռևս իր մոր` Շ.Հայրապետյանի անվամբ է գրանցված։
Շ.Հայրապետյանի կողմից տրված հաղորդման հիման վրա ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցները նույնպես փնտրել են վերոհիշյալ ավտոմեքենան։ Այդ մասին իմանալով` <<Միցուբիսի Պաջեռո>> մակնիշի ավտոմեքենան Խչեյանների կողմից վերադարձվել է Շուշանիկ Հայրապետյանին։ Ստանալով ավտոմեքենան` Շուշանիկ Հայրապետյանի ամուսին Արսեն Հայրապետյանը Գնել Խչեյանին է տվել 500.000 ՀՀ դրամ գումարը, որն իրենց էր տվել ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանը։
Գ.Խչեյանը հասկանալով, որ Ս.Ծատրյանն իրենց խաբել է, հաշվի առնելով, որ ինքն է եղել գործարքի երաշխավորը, Ս.Խաչատրյանին տվել է 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որն հետագայում նա հետ է վերադարձրել։ 2010 թվականի նոյեմբերին Ս.Ծատրյանի հետ հանդիպել է Գ.Խչեյանի եղբայր Հ.Խչեյանը, որին Ս.Ծատրյանը վստահեցրել է, որ մի քանի օրվա ընթացքում կվերադարձնի գումարը, սակայն հետագայում խուսափել է հանդիպումներից և խոստացած ժամկետում գումարը չի վերադարձրել։
2010 թվկանի նոյեմբեր ամսվա վերջին Գ.Խչեյանին, Ս.Խաչատրյանին և Մ.Խչեյանին հաջողվել է հանդիպել Ս.Ծատրյանին նրա տանը, որն իր եղբայր Արթուր Ծատրյանի և մորեղբայր Նորայր Մաթևոսյանի ներկայությամբ գրել է ստացական այն մասին, որ Մ.Խչեյանից վերցրել է 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար, դրա դիմաց տվել է իրեն պատկանող <<Միցուբիսի Պաջերո>> 44 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան, պարտավորվում է գումարի կեսը՝ 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը մարել մինչև 2011 թվականի հունվարի 10-ը, իսկ մյուս կեսը՝ մինչև 2011 թվականի մարտի 10-ը։ Իրականում որևէ գումար Ս.Ծատրյանը չի վերադարձրել։
3. Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Տուժողի և քաղաքացիական հայվորի ներկայացուցիչ Հովիկ Արսենյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ դատարանը քննարկելով տուժող Սուրեն Խաչատրյանի քաղաքացիական հայցը՝ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանից հօգուտ իրեն 20.000 /քսան հազար/ ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամ գումար որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում բռնագանձելու պահանջի մասին, այն թողել է առանց քննության:
Դատարանը գտել է, որ ողջամիտ ժամկետում քրեական գործի քննությունն ապահովելու նպատակով, ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանից հօգուտ քաղաքացիական հայցվոր Սուրեն Խաչատրյանի գումար բռնագանձելու վերաբերյալ քաղաքացիական հայցը պետք է թողնել առանց քննության, ինչն արգելք չի հանդիսանում հայցը հետագայում քաղաքացիական դատավարության կարգով հարուցելու համար։
Դատարանը որոշել է քաղաքացիական հայցվոր Սուրեն Խաչատրյանի քաղաքացիական հայցը թողնել առանց քննության, այն դեպքում, երբ դատավճռով Սուրեն Ծատրյանի սեփականության կեսի նկատմամբ բռնագանձում է տարածել։
Քրեական գործի նախաքննությամբ և դատաքննությամբ հարցաքննվել են բոլոր այն անձինք, ովքեր Սուրեն Ծատրյանին են փոխանցել Սուրեն Խաչատրյանին պատկանող ընդհանուր 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարը և անհիմն է դատարանի այն պատճառաբանությունը, թե գումարն առձեռն հանձնած անձիք դեռևս ենթակա են ներգրավման վարույթին, քանի որ դատավճռում մատնանշված և հարցաքննված Խչեյաններն են այդ անձինք, որոնց ցուցմուքները քրեական վարույթ իրականացնող մարմինը համարել է ապացույցներ, իսկ դատարանը, հետազոտելով դրանք, կայացրել է մեղադրական դատական ակտ` ապացուցված համարելով Սուրեն Խաչատրյանի նկատմամբ Սուրեն Ծատրյանի կողմից խարդախություն կատարելու՝ 20.000 ԱՄՆ դոլարը խարդախությամբ հափշտակելու փաստը։
Դատարանը պատաճառաբանելով քրեական վարույթի ողջամիտ ժամկետները պահպանելու չհիմնավորված փաստարկը` ըստ էության, ոտնահարել է Սուրեն Խաչատրյանի նյութական և դատավարական իրավունքներն ու պահանջները:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-382-րդ հոդվածներով՝ տուժողի և քաղաքացիական հայվորի ներկայացուցիչ Հովիկ Արսենյանը խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի նոյեմբերի 15-ի դատավճիռը` Սուրեն Ծատրյանի գույքի կեսի նկատմամբ բռնագրավում տարածելու և քաղաքացիական հայցն առանց քննության թողնելու մասով, բավարարել տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Սուրեն Խաչատրյանի քաղաքացիական հայցն ամբողջությամբ:
Ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի պաշտպաններ Կրոմվել Գրիգորյանը և Վահագն Բաբայանը վերաքննիչ բողոքում նշել են, որ դատավճիռը կայացվել է նյութական և դատավարական նորմերի խախտումներով:
Դատարանի հետևությունները հիմնված են ոչ թե դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա, այլ բառացիորեն արտատպված են մեղադրական եզրակացությունից։
Ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 3-րդ, 4-րդ մասերի, 18-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 23-րդ հոդվածի, 25-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 65-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 2-րդ մասի 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ, 17-րդ, 18-րդ կետերի, 3-րդ մասի, 69-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին, 4-րդ կետերի, 107-րդ, 108-րդ, 126-րդ, 127-րդ, 216-րդ, 353-րդ, 354-րդ, 355-րդ, 358-րդ և 360-րդ հոդվածների պահանջները, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի պահանջը:
Մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանի կողմից խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 202-րդ հոդվածի 1-ին կետի պահանջը, այն է` քրեական գործով բացակայել են անձին՝ իրենց պաշտպանյալին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով որպես մեղադրյալ ներգրավելու հիմքը՝ նրա կողմից հանցանքի կատարումը վկայող բավարար ապացույցների համակցությունը։
Գործով հավաքված ապացույցները նախաքննության մարմնի կողմից չեն ենթարկվել բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման, գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
Նախաքննության մարմնի կողմից խախտվել են նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 3-րդ, 4-րդ մասերի պահանջները:
Սուրեն Ծատրյանին մեղադրանք առաջադրելիս խախտվել է նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները` կանխակալ մոտեցում է ցուցաբերվել տուժող Շուշանիկ Հայրապետյանի և վկա Հարություն Հայրապետյանի ցուցմունքներին, այդ ցուցմունքներին Սուրեն Ծատրյանի ցուցմունքների նկատմամբ առավել նշանակություն է տրվել՝ մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:
Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ մեղադրանքի կողմի բոլոր ենթադրությունները կասկածներ են, որոնք ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում չեն փարատվել և պետք է մեկնաբանվեին ոչ թե ի վնաս, այլ հօգուտ ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հանցանք գործելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորության մասին մեղադրողի հետևությունները հիմնված են ենթադրությունների` տուժողներ Շուշանիկ Հայրապետյանի և Սուրեն Խաչատրյանի, վկաներ Հարություն Հայրապետյանի, Գնել Խչեյանի, Մհեր Խչեյանի, Համլետ Խչեյանի կողմից տրված սուտ ցուցմունքների վրա, դրանք հաստատված չեն գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
Նախաքննության մարմնի կողմից ձեռք բերված և դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով չի հաստատվել իրենց պաշտպանյալին նախաքննության մարմնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը։
Նախաքննության մարմինը խախտելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի 1-ին մասի և Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետի <<դ>> ենթակետի պահանջները` նախաքննության ընթացքում կատարված ձևական առերեսումներով չի պարզել ցուցմունքներում առկա հակասությունները։
Դատարանը տուժող Շուշանիկ Հայրապետյանի, վկաներ Հարություն Հայրապետյանի, Գնել Խչեյանի, Մհեր Խչեյանի, Համլետ Խչեյանի նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները պետք է արժանահավատ չհամարեր, մեղադրանքի հիմքում չդներ և որպես ապացույց չօգտագործեր, քանի որ այդ ցուցմունքներում նշված հանգամանքները պատշաճ իրավական ընաթացակարգի շրջանակներում չեն հետազոտվել։
Նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցներով ամբաստանյալի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հանցանքի կատարումը վկայող բավարար ապացույցների համակցություն ձեռք չի բերվել։
Դատաքննությանը մասնակցող մեղադրողը չի կատարել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջը: Մեղադրողի կողմից խախտվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 353-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի պահանջները:
Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը, խախտելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածով սահմանված գործի արդարացի քննության սկզբունքը, չի ձեռնարկել քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները՝ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, չի պարզել ինչպես մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրան արդարացնող բոլոր հանգամանքները։
Նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննության ժամանակ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված ապացույցներով չի ապացուցվել արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է Սուրեն Ծատրյանը, ամբաստանյալի գործողությունները չեն համապատասխանում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված նորմերի հատկանիշներին, ամբաստանյալի գործողությունները նախաքննության մարմնի կողմից ճիշտ չեն որակվել:
Ենթադրյալ տուժողների և ամբաստանյալի միջև առկա է քաղաքացիաիրավական բնույթի վեճ:
Ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանին վերագրվող արարքում բացակայում է խարդախության հանցակազմի առկայությունը: Նախաքննության մարմինը և դատարանը հանգել են սխալ հետևության այն մասին, որ Սուրեն Ծատրյանի արարքում առկա է խարդախության հանցակազմ: Ամբաստանյալի արարքում բացակայում է խարդախության հանցակազմի թե օբյեկտիվ կողմը և թե սուբյեկտիվ կողմը։
Դատական ակտ կայացնելիս առաջին ատյանի դատարանը խախտել է ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի պահանջները:
Խախտելով ապացույցների գնահատումն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի պահանջները, դատարանը պատշաճ գնահատման չի ենթարկել գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող վերը նշված հանգամանքները: Ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունը կատարելու մասին դատարանի հետևությունները չեն բխում գործի փաստական տվյալներից և չեն կարող ճանաչվել հիմնավորված ու պատճառաբանված:
Սույն գործի քննության ընթացքում դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 127-րդ հոդվածների պահանջների խախտում, ինչը քրեադատավարական օրենքի էական խախտում է, հանգեցրել է արարքի չհիմնավորված որակման, ազդել է գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա և դատավճիռը բեկանելու հիմք է:
Դատարանը կոպիտ կերպով խախտել է դատավճռի օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված լինելու մասին ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջները:
Այսպիսով, նախաքննության մարմնի և դատարանի կողմից թույլ են տրվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 107-108-րդ հոդվածների, 358-րդ հոդվածի և 398-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների խախտումներ, որոնք քրեադատավարական օրենքի էական խախտում են, ազդել են դատավճռի օրինականության վրա և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի համաձայն՝ հիմք են դատավճիռը բեկանելու համար։
Դատավիճռն անօրինական է, որովհետև կայացվել է ՀՀ Սահմանադրության, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի և այն օրենքների պահանջների խախտմամբ, որոնց նորմերը կիրառվել են սույն քրեական գործը լուծելիս։
Դատավիճռը հիմնավորված չէ, որովհետև դրա հետևությունները հիմնված չեն միայն դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա, որովհետև ապացույցները բավարար չեն մեղադրանքը գնահատելու համար, հաստատված ճանաչված հանգամանքները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին։
Դատավիճռը պատճառաբանված չէ, որովհետև պատճառաբանման չեն ենթարկվել դատարանի կողմից դատավճռում շարադրված հետևությունները:
Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջը:
Դատաքննության ժամանակ հետազոտված վկաների ցուցմունքներով ոչ միայն չի հիմնավորվել, այլև հերքվել է նախաքննության մարմնի կողմից Սուրեն Ծատրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հողվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը։
Նման պայմաններում Սուրեն Ծատրյանի նկատմամբ կայացված դատավճիռն անօրինական է և չհիմնավորված, քանի որ գործով ձեռք բերված ապացույցները բավարար չեն մեղադրանքը գնահատելու համար։
Ամբաստանյալի վերաբերյալ քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի հիմքով, իսկ դատավճիռը` բեկանման:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի 1-ին մասի 15-րդ կետով, 376-րդ, 379-րդ, 3801-րդ, 381-րդ, 393-րդ, 394-րդ հոդվածներով` պաշտպաններ Կրոմվել Գրիգորյանը և Վահագն Բաբայանը խնդրել են Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 15.11.2011թ. դատավճիռը բեկանել և ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքով կայացնել արադարացման դատավճիռ` ամբաստանյալի արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ:
4. Վերաքննիչ բողոքների դեմ բերված պատասխանները.
Մեղադրող, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հակոբյանը պաշտպանության կողմի վերաքննիչ բողոքի դեմ առարկեց` նշելով, որ այն անհիմն է և ենթակա է մերժման, քանի որ պաշտպանների վերլուծությունները չեն բխում գործով ձեռք բերված փաստական տվյալներից և չեն կարող ճանաչվել հիմնավորված: Ս.Ծատրյանի արարքը հիմնավորվել է դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով և դատարանը հանգել է ճիշտ համոզման: Տուժողի ներկայացուցչի վերաքննիչ բողոքի դեմ մեղադրողը չի առարկել:
Տուժող և քաղաքացիական հայվոր Ս.Խաչատրյանի ներկայացուցիչ Հովիկ Արսենյանը հայտնեց, որ պաշտպանների վերաքննիչ բողոքն անհիմն է և ենթակա է մերժման:
Ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի պաշտպան Կրոմվել Գրիգորյանը տուժողի ներկայացուցչի վերաքննիչ բողոքի դեմ առարկեց` հայտնելով, որ Ս.Խաչատրյանը տուժող չէ, խնդրեց բողոքը մերժել: Ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանը միացավ պաշտպանին:
5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով վերաքննիչ բողոքները` բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքներում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին կողմերի ելույթները, նրանց պատասխանները, ինչպես նաև վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք, և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ սխալ է թույլ տվել:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի նոյեմբերի 15-ի դատավճռի դեմ բերված վերաքննիչ բողոքներով տուժողի և քաղաքացիական հայվորի ներկայացուցիչ Հովիկ Արսենյանը խնդրել է դատավճիռը բեկանել` Սուրեն Ծատրյանի գույքի կեսի նկատմամբ բռնագրավում տարածելու և քաղաքացիական հայցն առանց քննության թողնելու մասով` բավարարելով տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Սուրեն Խաչատրյանի քաղաքացիական հայցն ամբողջությամբ, իսկ ամբաստանյալի պաշտպաններ Կրոմվել Գրիգորյանը և Վահագն Բաբայանը խնդրել են դատավճիռը բեկանել և ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքով կայացնել արադարացման դատավճիռ` արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ:
Ընդհանուր իրավասության դատարանում ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Շուշանիկ Հայրապետյան անուն-ազգանունով անձնավորության չի ճանաչում, նրա հետ երբևէ ավտոմեքենայի առուվաճառքի վերաբերյալ պայմանավորվածություն չի ունեցել։ Իրականում <<Միցուբիշի Պաջերո>> մակնիշի ավտոմեքենան իրեն վաճառել է նրա ամուսինը, որի հետ ինքը գումարային խնդիրներ է ունեցել։ Արսենն իրեն ասել է, որ ավտոմեքենան գրավադրված է բանկում և առկա է 13.000-ից 14.000 ԱՄՆ դոլար գումարի պարտք, սակայն ինքը հետագայում բանկից տեղեկացել է, որ պարտքի գումարն իրականում կազմում է 7.200.000 ՀՀ դրամ գումար։ Ինչ վերաբերում է Սուրեն Խաչատրյանին, ապա վերջինիս հետ նույնպես ինքը ավտոմեքենան վաճառելու մասին խոսակցություններ չի ունեցել և նրանից գումար չի ստացել։ Ավտոմեքենան վաճառել է Մհեր Խչեյանին` 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով, որն ամբողջությամբ ստացել է մաս-մաս, սկզբում ստացել է 10.000 ԱՄՆ դոլար, հետո 6.000 և 4.000 ԱՄՆ դոլար։ Երբ ավտոմեքենան վաճառել է Խչեյաններին, ինքը այդ ժամանակ չի իմացել, որ իրականում բանկի պարտքը կազմում է 7.200.000 ՀՀ դրամ գումար, այլ այդ մասին իմացել է այն ժամանակ, երբ արդեն Խչեյաններից ստացել է 6.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Ստացած գումարը հետ չի վերադարձրել, քանի որ ցանկացել է հանդիպել Արսենին` այդ հարցերը պարզաբանելու համար, որից հետո սկսվել են իր առողջական խնդիրները։ Ավտոմեքենայի արժեքի մնացած գումարը` 4.000 ԱՄՆ դոլարը Խչեյաններից վերցրել է և դա իրականում ծախսել է իր առողջական խնդիրները կարգավորելու նպատակով։ Ընդունել է, որ 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար պարտք է Մհեր Խչեյանին և չի հրաժարվում այդ գումարը վճարելուց։ Պարզապես այժմ հնարավորություն չունի դա անել։
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, ստուգելով ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրները, քրեական գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց վերլուծելով թույլատրելիության, վերաբերելիության վերաբերյալ քրեադատավարական պահանջների, գործով ձեռք բերված ապացույցների ամբողջ համակցությունը` քրեական գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի պատճառաբանություններն արժանահավատ չեն, մտացածին են, նպատակ են հետապնդում խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից, ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը հաստատված, իսկ պատճառաբանությունները հերքված են քրեական գործով ձեռք բերված և դատական ակտում շարադրված հետևյալ ապացույցներով.
Տուժողներ Սուրեն Սևանի Խաչատրյանի դատաքննական ցուցմունքով, Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանի նախաքննական ցուցմունքով, վկաներ Գնել Մուկուչի Խչեյանի, Մհեր Համլետի Խչեյանի, Համլետ Մուկուչի Խչեյանի դատաքննական ցուցմունքներով, Հարություն Արսենի Հայրապետյանի նախաքննական ցուցմունքով, որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, <<ստացական>> վերնագրով պարտավորագրով, որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, Սուրեն Ծատրյանի կողմից օգտագործված` 098-91-68-83 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումներով և զննություն կատարելու մասին 10.01.2011թ. արձանագրությամբ, ապրանքագիտական փորձաքննության 04.02.2011թ. թիվ 54-ԱՊ եզրակացությամբ:
Ստուգելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները` յուրաքանչյուր ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրները ստուգելու միջոցով, ընդհանուր իրավասության դատարանն ապացուցված է համարել, որ ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանը կատարել է հանցագործություն` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանը պահպանելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-127-րդ հոդվածների դրույթները, դատավճռում շարադրված ապացույցները ենթարկելով բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` հանգել է ճիշտ հետևության, որ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ բավարար են առաջադրված մեղադրանքը գնահատելու և այն հիմնավորված համարելու համար:
Քննության առնելով պաշտպանների վերաքննիչ բողոքի փաստարկներն առ այն, որ դատավճռի հետևությունները հիմնված չեն դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա, գործով ձեռք բերված ապացույցները բավարար չեն մեղադրանքը գնահատելու համար, դատարանի կողմից հաստատված ճանաչված հանգամանքները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին, վերաքննիչ դատարանը հայտնում է հետևյալ դիրքորոշումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական գործով ապացույցներ են ցանկացած փաստական տվյալներ, որոնց հիման վրա օրենքով որոշված կարգով հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1. դեպքը և հանգամանքները/կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն/.
2. կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3. հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4. անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կաատրելու մեջ.
5. քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6. այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով:
ՀՀ քրեական դատավարության վերը նշված հոդվածների բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ քրեական գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները դա, ըստ էության, հանցագործության հատկանիշների փաստացի համակցությունն է, այն տարրերի համակցությունը, որոնք բնութագրում են տվյալ հանցագործության հատկանիշները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:
Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր չի համարում պաշտպանների վերաքննիչ բողոքի այն փաստարկները, որ դատական ակտում շարադրված դատարանի հետևությունները չեն համապատասխանում հետազոտված ապացույցներին:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցներն արժանահավատ են և վերաբերելի, դրանք իրավացիորեն դրվել են դատավճռի հիմքում:
Այս կապակցությամբ պաշտպաններ Կրոմվել Գրիգորյանի և Վահագն Բաբայանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունները` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 18-րդ, 107-րդ, 108-րդ, 126-րդ, 127-րդ հոդվածների պահանջների խախտումների վերաբերյալ, անհիմն են, չեն բխում քրեական գործի նյութերից:
Քննության առնելով քրեական գործով ձեռք բերված, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված բոլոր ապացույցներն իրենց համակցության մեջ, վերաքննիչ դատարանը հիմնավորված է համարում, որ ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանը կատարել է առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն` այսինքն կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ քրեական գործի քննության նախորդ փուլերի ընթացքում նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ թույլ չեն տրվել, պահպանվել են ապացույցների հավաքման, ստուգման և գնահատության վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությամբ սահմանված ընթացակարգերը, ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի արարքի որակման հարցում քրեական օրենքը կիրառվել է ճիշտ և կատարած հանցավոր արարքի համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության ու պատժի:
Այս առումով պաշտպանության կողմի պատճառաբանությունները չեն կարող բավարար հիմք հանդիսանալ սույն գործի շրջանակներում արդարացման դատական ակտ կայացնելու համար:
Անդրադառնալով տուժողի և քաղաքացիական հայվորի ներկայացուցիչ Հովիկ Արսենյանի վերաքննիչ բողոքի հիմնավորումներին` քաղաքացիական հայցն ամբողջությամբ բավարարելու և Սուրեն Ծատրյանից հօգուտ տուժող Սուրեն Խաչատրյանի, որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում, 20.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամ գումար բռնագանձելու մասին, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առաջին ատյանի դատարանը Սուրեն Ծատրյանի դեմ նարկայացված քաղաքացիական հայցը թողնելով առանց քննության` հանգել է ճիշտ հետևության:
Դատարանն իր իրավական վերլուծություններ բաժնում արձանագրել է հետևյալը. <<…քրեական գործի դատական քննությամբ հաստատվել է, որ <<Միցուբիսի Պաջեռո>> մակնիշի ավտոմեքենան Խչեյանների կողմից Շուշանիկ Հայրապետյանին վերադարձնելիս, վերջինիս ամուսինը նրանց է տվել 500.000 ՀՀ դրամ գումար, որը վաղօրոք տվել էր ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանը: Բացի այդ, ամբաստանյալի կողմից տուժողի գումարները ստացվել են տարբեր հանգամանքներում, այլ անձից առձեռն: Վերջինս նույնպես ենթակա է ներգրավման վարույթին` քաղաքացիական հայցը քննելիս:
Դատարանը գտնում է, որ վերոհիշյալ հիմնավորումներով և ողջամիտ ժամկետում քրեական գործի քննությունն ապահովելու նպատակով, ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանից հօգուտ քաղաքացիական հայցվոր Սուրեն Խաչատրյանի գումար բռնագանձելու վերաբերյալ քաղաքացիական հայցը պետք է թողնել առանց քննության, ինչն արգելք չի հանդիսանում հայցը հետագայում քաղաքացիական դատավարության կարգով հարուցելու համար:>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար։
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հայցադիմումում նշվում է, թե որ քրեական գործով, ով, ում, ինչի հիման վրա և ինչ չափով է հարուցում քաղաքացիական հայց, հայցադիմումը նաև պետք է բովանդակի խնդրանք` վնասի հատուցման համար կոնկրետ դրամական գումարի և գույքի բռնագանձման մասին:
Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հարուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի:
Դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը:
Առաջին ատյանի դատարանը, ողջամիտ ժամկետում քրեական գործի քննությունն ապահովելու նպատակով առանց քննության թողնելով տուժող Սուրեն Խաչատրյանի ներկայացրած քաղաքացիական հայցը և իրավունք վերապահելով հետագայում այն քաղաքացիական դատավարության կարգով հարուցելու համար, դատական սխալ թույլ չի տվել:
Բացի այդ, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում և հաշվի է առնում այն հանգամանքը, որ վերաքննիչ դատարանում դատաքննության ընթացքում տուժողի և քաղաքացիական հայվորի ներկայացուցիչ Հովիկ Արսենյանը հայտնել է, որ ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի հարազատների կողմից հանցագործությամբ պատճառված վնասն ամբողջությամբ վերականգնվել է:
Վերը նշված հանգամանքների վերլուծությամբ վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Սուրեն Ծատրյանի նկատմամբ կայացված դատավճիռն օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, այն բեկանելու հիմքեր չկան, հետևաբար, պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ վերաքննիչ բողոքները` առանց բավարարման:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ հոդվածներով` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Տուժողի և քաղաքացիական հայվորի ներկայացուցիչ Հովիկ Արսենյանի և ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի պաշտպաններ Կրոմվել Գրիգորյանի, Վահագն Բաբայանի վերաքննիչ բողոքները մերժել:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի նոյեմբերի 15-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
15 նոյեմբերի 2011թ. ք. Երևան
ԵԿԴ-0078/01/11
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր
իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով
.
նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղարներ` Տ. Գրիգորյան, Էդ. Մկրտչյան,
մեղադրող`
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների
դատախազության դատախազ Ա. Հակոբյան,
պաշտպաններ` Ա. Սիրունյան, Վ. Արմենակյան
տուժող` Շ. Հայրապետյան,
տուժող և քաղաքացիական հայցվոր` Ս. Խաչատրյան,
տուժող և քաղաքացիական
հայցվոր Ս. Խաչատրյանի
ներկայացուցիչ` Հ. Արսենյան,
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց գործն ըստ մեղադրանքի
Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի`
ծնված 1978թ. հունիսի 06-ին Երևանում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան մեկ երեխա, չի աշխատում, բնութագրվում է դրական, նախկինում չդատված, վատառողջ` տառապում է «Քրոնիկական վիրուսային Հեպատիտ Ց» հիվանդությամբ, բնակվել է Երևանի Նորքի 6-րդ փողոցի 1-ին նրբանցքի թիվ 23 տանը, կալանքի տակ է 11.03.2011թ.-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը
Թիվ 15109310 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2010թ. դեկտեմբերի 01-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, խարդախության եղանակով Շ. Հայրապետյանի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հաշփտակություն կատարելու դեպքի առթիվ։
13.12.2010թ. որոշմամբ հայտարարվել է մեղադրյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի հետախուզումը։
Քննիչի 01.03.2011թ. որոշմամբ թիվ 15109310 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` մինչև մեղադրյալ Սուրեն Ծատրյանին հայտնաբերելը։
11.03.2011թ. Սուրեն Արտուշի Ծատրյանը հայտնաբերվել է և քննիչի` նույն օրվա որոշմամբ քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է։
Սուրեն Արտուշի Ծատրյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` հետևյալ արարքի համար. «որ նա` 2010թ. հունիս ամսվա սկզբին Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանին պատկանող «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 SL 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան գնելու և գումարը մեկ շաբաթ անց վճարելու պատրվակով, խաբեությամբ Երևան քաղաքի Նորքի 15 փողոցի 45 տան բակում վերցրել է նշված մեքենան ու չարաշահելով վերջինիս վստահությունը, հափշտակել այն` Շ. Հայրապետյանին պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի` 7.560.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։»։
27.04.2011թ. քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։
Մեղադրանքը պաշտպանող դատախազն ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանին առաջադրված մեղադրանքը 14.07.2011թ. փոփոխել, լրացրել և նոր մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` հետևյալ արարքների համար, «որ նա` 2010թ. հունիս ամսվա սկզբին Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանին պատկանող «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 SL 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան գնելու և գումարը մեկ շաբաթ անց վճարելու պատրվակով, խաբեությամբ Երևան քաղաքի Նորքի 15 փողոցի 45 տան բակում վերցրել է նշված մեքենան ու չարաշահելով վերջինիս վստահությունը, հափշտակել այն` Շ. Հայրապետյանին պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի` 7.560.000 ՀՀ դրամի վնաս։
Բացի այդ, 2010թ. հունիս ամսվա կեսին Սուրեն Ծատրյանը մոլորության մեջ գցելով Սուրեն Խաչատրյանին, ներկայանալով որպես Շուշանիկ Հայրապետյանին պատկանող «Միցուբիսի Պաջեռո» 44 SL 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի փաստացի սեփականատեր, խաբեությամբ և վստահությունը չարաշահելով, Ս. Խաչատրյանից հափշտակել է առանձանպես խոշոր չափերի 7.849.000 ՀՀ դրամին համարժեք 20.000 ԱՄՆ դոլար։»։
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները
Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
2008թ. հուլիսի 15-ին, «Յունիբանկ» ՓԲ ընկերության «Կոմիտաս» մասնաճյուղի` որպես գրավառուի և Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանի` որպես գրավատուի միջև կնքվել է ավտոմեքենայի կոշտ գրավի թիվ 521/Հ պայմանագիրը։ Հիշյալ պայամանգրով սահմանվել է, որ նույն օրը գրավառուի և գրավատուի միջև կնքված թիվ 521 վարկային պայմանագրի համաձայն, գրավառուն գրավատուին տրամադրում է 10.000.000 /տաս միլիոն/ ՀՀ դրամ գումար վարկ, ժամկետային տարեկան 17% տոկոսադրույքով, ութսունչորս ամիս մարման ժամկետով, իսկ գրավատուն գրավառուին գրավ է հանձնում սեփականության իրավունքով իրեն պատկանող «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 SL 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան։
Նշված ավտոմեքենան դեռևս 12.07.2008թ.-ին Հայաստանի Հանրապետության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում հաշվառվել է Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանի անվամբ որպես սեփականություն, սակայն շահագործվել է նրա ամուսին Արսեն Հայրապետյանի կողմից։ 2010թ.-ի մարտին Շուշանիկ Հայրապետյանի ամուսին Արսեն Հայրապետյանը մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն` արտագնա աշխատանքի, որից հետո նրանք որոշել են վաճառել նշված ավտոմեքենան և դրա վրա փակցրել են համապատասխան տեղեկատվություն։
Շուշանիկ Հայրապետյանի հետ միևնույն թաղամասում բնակվող Սուրեն Ծատրյանը, ցանկանալով նրան պատկանող ավտոմեքենան որպես իր սեփական ավտոմեքենա վաճառելու միջոցով, այսինքն խաբեության եղանակով առանձնապես խոշոր չափերով գումար հափշտակել, 2010թ. հունիսի սկզբին, նշված ավտոմեքենան գնելու պատրվակով հանդիպել է Շուշանիկ Հայրապետյանին և նրա որդի Հարություն Հայրապետյանին ու հայտնել, որ ցանկություն ունի գնել նրանց ավտոմեքենան։ Ս. Ծատրյանը տեղեկացել է, որ նրանք ավտոմեքենան վաճառում են 22.500 ԱՄՆ դոլար գումարով և առանց սակարկելու` հայտնել է, որ ավտոմեքենան համապատասխան մասնագետների մոտ հետազոտելուց հետո կվճարի դրա արժեքը։ Նա տեղեկացել է նաև, որ ավտոմեքենան գրավադրված է բանկում։ Փոխադարձ համաձայնության գալով` նրանք պայմանավորվել են, որ ավտոմեքենան տանելու հաջորդ օրը Սուրեն Ծատրյանը կվճարի մեքենայի արժեքը։ Նույն օրը Սուրեն Ծատրյանը տարել է ավտոմեքենան, սակայն խուսափել է հանդիպելուց և դրա արժեքը վճարելուց։ Ավտոմեքենան տանելուց չորս օր անց Ս. Ծատրյանը գնացել է Շ. Հայրապետյանի տուն և նրա որդի Հ. Հայրապետյանի ներկայությամբ հանձնել 500.000 ՀՀ դրամ գումար։ Նա հայտնել է, որ վաճառել է իր ավտոմեքենան, շուտով կստանա դրա գումարը և կվճարի Շուշանիկ Հայրապետյանի ավտոմեքենայի արժեքի մնացած մասը։
Այնուհետև Ս. Ծատրյանը խուսափել է Շ. Հայրապետյանի կամ նրա որդի Հ. Հայրապետյանի հետ հանդիպելուց, չի պատասխանել նրանց հեռախոսազանգերին և որևէ գումար նրանց այլևս չի տվել։ Նշված ավտոմեքենան ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանը վարել է անձամբ, ներկայացրել է որպես իրեն պատկանող և վաճառքի ենթակա ավտոմեքենա։
2010թ. հունիսի կեսերին, գործով վկա Գնել Խչեյանի ընկեր, Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացի, տուժող Սուրեն Խաչատրյանը, Ռուսաստանի Դաշնությունից գալով Հայաստան` ցանկացել է Հայաստանում վարելու համար ավտոմեքենա գնել։ Գ. Խչեյանի եղբորորդի Մ. Խչեյանից տեղեկանալով, որ Երևանի Մարաշ թաղամասի բնակիչ Սուրեն Ծատրյանը վաճառում է 2008թ. արտադրության, «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի իր ավտոմեքենան` Գնել Խչեյանին հայտնել է, որ ցանկանում է գնել նշված ավտոմեքենան։ Այնուհետև տուժող Ս. Խաչատրյանը վկա Մ. Խչեյանի հետ միասին, Երևան քաղաքի Կոմիտաս փողոցում հանդիպել են ամբաստանյալ Ս. Ծատրյանին։ Վերջինս հավաստիացրել է, որ այն իր ավտոմեքենան է, վաճառում է քսան հազար ԱՄՆ դոլարով։ Նրանք փոխադարձ համաձայնության են եկել` նշված՝ «Միցուբիսի Պաջերո» մակնիշի 44 SL 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի` 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով առուվաճառքի վերաբերյալ։ Ս. Ծատրյանի ներկայությամբ տուժող Ս. Խաչատրյանը նշված գումարը հանձնել է Մ. Խչեյանին, որպեսզի մեքենայի ձևակերպման հետ կապված գործողություններն ավարտելուց հետո, նա գումարը տա Ս. Ծատրյանին։ Վերջինս պատճառաբանել է, որ ավտոմեքենան գրանցված է իր քրոջ անվամբ, գրավադրված է բանկում և ձևակերպումների գործընթացն սկսելու համար իրեն հարկավոր է գումարի կեսը։ Վստահելով նրան, նույն պահին Մ. Խչեյանը 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը տվել է Ս. Ծատրյանին և նրանից վերցրել է ավտոմեքենան։ Մնացած գումարը պայմանավորվել են տալ ավտոմեքենան վերահաշվառելուց հետո։ Ստացած գումարն ամբաստանյալ Ս. Ծատրյանը հափշտակել է` ծախսելով իր անձնական կարիքների համար։ Նշված հանդիպումից երեք օր անց Ս. Ծատրյանը զանգահարել է Մ. Խչեյանին և հայտնել, որ կարող են ավտոմեքենան վերագրանցել և անհրաժեշտ է, որ այդ նպատակով նա իր հետ բերի ևս 6.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Պայմանավորվածության համաձայն նրանք հանդիպել են Երևան քաղաքի Նոր Նորքում գտնվող Գայի արձանի մոտ և միասին գնացել են դեպի մոտակա շենքերից մեկը։ Այնտեղ Ս. Ծատրյանը վերցնելով 6.000 ԱՄՆ դոլարը` իջել է ավտոմեքենայից, պատճառաբանել է, որ գնում է քրոջ տուն, որպեսզի նրա հետ միասին գնան ավտոմեքենան վերաձևակերպելու։ Քիչ անց վերադառնալով` նա հայտնել է, որ նշված գումարը տվել է քրոջը, սակայն նա այժմ չի կարող տանից դուրս գալ։ Այնուհետև Ս. Ծատրյանը պատճառաբանել է, որ առջևում հանգստյան օրեր են, առաջարկում է վերագրանցումը կատարել հանգստյան օրերից հետո։ Մ. Խչեյանը համաձայնվել է և այդ մասին տեղյակ է պահել հորեղբորը` Գ. Խչեյանին։ Մեկ օր անց, կիրակի օրը Ս. Ծատրյանը կրկին զանգահարել է Մ. Խչեյանին և հայտնել, որ իրեն անհրաժեշտ է ավտոմեքենայի արժեքի մնացած գումարը։ Խորհրդակցելով հորեղբոր՝ Գ. Խչեյանի հետ, Մ. Խչեյանը հանդիպել է Ս. Ծատրյանին ու նրան է հանձնել մնացած 4.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Դրանից հետո ամբաստանյալ Ս. Ծատրյանը խուսափել է նրանցից, սկսել է չպատասխանել Մհեր, Գնել և Համլետ Խչեյանների հեռախոսազանգերին, իսկ Մ. Խչեյանից որպես ավտոմեքենայի արժեքի մնացած մասը ստացած 6.000, իսկ այնուհետև ևս 4.000 ԱՄՆ դոլար գումարները կրկին հափշտակել է` ծախսելով իր անձնական կարիքների համար։
Այդ ընթացքում ամբաստանյալ Ս. Ծատրյանին են փնտրել նաև Շ. Հայրապետյանի հարազատները։ Երևան քաղաքի «Փեթակ» առևտրի կենտրոնի դիմաց հիշյալ ավտոմեքենան վարելիս` տուժող Ս. Խաչատրյանին պատահաբար հանդիպել է Շ. Հայրապետյանի որդի Հ. Հայրապետյանն ու նրանից տեղեկացել, որ Ս. Խաչատրյանը Ս. Ծատրյանից գնել է նշված ավտոմեքենան 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով։ Հ. Հայրապետյանը նրան պատմելով կատարվածի մասին` հայտնել է, որ Ս. Ծատրյանը դեռ իրենց չի վճարել ավտոմեքենայի արժեքը և այն դեռևս իր մոր` Շ. Հայրապետյանի անվամբ է գրանցված։
Շ. Հայրապետյանի կողմից տրված հաղորդման հիման վրա ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցները նույնպես փնտրել են վերոհիշյալ ավտոմեքենան։ Այդ մասին իմանալով` «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի ավտոմեքենան Խչեյանների կողմից վերադարձվել է Շուշանիկ Հայրապետյանին։ Ստանալով ավտոմեքենան` Շուշանիկ Հայրապետյանի ամուսին Արսեն Հայրապետյանը Գնել Խչեյանին է տվել 500.000 ՀՀ դրամ գումարը, որն իրենց էր տվել ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանը։
Գ. Խչեյանը հասկանալով, որ Ս. Ծատրյանն իրենց խաբել է, հաշվի առնելով, որ ինքն է եղել գործարքի երաշխավորը, Ս. Խաչատրյանին տվել է 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որն հետագայում նա հետ է վերադարձրել։ 2010թ. նոյեմբերին Ս. Ծատրյանի հետ հանդիպել է Գ. Խչեյանի եղբայր Հ. Խչեյանը, որին Ս. Ծատրյանը վստահեցրել է, որ մի քանի օրվա ընթացքում կվերադարձնի գումարը, սակայն հետագայում խուսափել է հանդիպումներից և խոստացած ժամկետում գումարը չի վերադարձրել։
2010թ. նոյեմբեր ամսվա վերջին Գ. Խչեյանին, Ս. Խաչատրյանին և Մ. Խչեյանին հաջողվել է հանդիպել Ս. Ծատրյանին նրա տանը, որն իր եղբայր Արթուր Ծատրյանի և մորեղբայր Նորայր Մաթևոսյանի ներկայությամբ գրել է ստացական այն մասին, որ Մ. Խչեյանից վերցրել է 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար, դրա դիմաց տվել է իրեն պատկանող «Միցուբիսի Պաջերո» 44 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան, պարտավորվում է գումարի կեսը՝ 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը մարել մինչև 2011թ. հունվարի 10-ը, իսկ մյուս կեսը՝ մինչև 2011թ մարտի 10-ը։ Իրականում որևէ գումար Ս. Ծատրյանը չի վերադարձրել։
Տուժող Սուրեն Խաչատրյանի կողմից քաղաքացիական հայց է ներկայացվել ամբաստանյալի դեմ, որի համաձայն` վերջինս պահանջել է ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանից հօգուտ իրեն բռնագանձել 20.000 (քսան հազար) ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում։
Ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանը ներկայացված հայցի դեմ առարկել է։
Դատական քննությամբ պարզվել է նաև, որ ամբաստանյալ Ս. Ծատրյանն ամուսնացած է, խնամքին ունի մինչև տասնչորս տարեկան մեկ երեխա, նախկինում դատված չի եղել, վատառողջ է, բնութագրվում է դրական։
Նախաքննության մարմնի 03.12.2010թ. թիվ 7/4-9097 և 7/4-9113 գրություններով «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 ՏԼ 707 պետհամարանիշի /մարդատար, թափքի տեսակը` ունիվերսալ, գույնը` կապտամոխրագույն մետալիկ, թողարկման տարեթիվը 2008, նույնացման համարը` JMYMRV83WJ730374, շարժիչի համարը` 6G72TN3445/ ավտոմեքենայի վրա դրվել են սահմանափակումներ։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող, ՌԴ քաղաքացի Սուրեն Խաչատրյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Գնել Խչեյանն իր ընկերն է և երբ գտնվել է Հայաստանում` հաճախակի է հանդիպել նրան։ 2010թ. հերթական անգամ գտնվելով Հայաստանում` որոշել է այստեղ օգտագործելու համար ավտոմեքենա գնել։ Այդ մասին տեղեկացրել է Գ. Խչեյանին և նրա եղբորորդի Մհեր Խչեյանից իմացել, որ վերջինիս ընկերը «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի ավտոմեքենա է վաճառում։ Հանդիպելով ավտոմեքենան վաճառող Ս. Ծատրյանի հետ` ինքը հայտնել է, որ մեքենան ցանկանում է գնել իրական սեփականատիրոջից, քանի որ Ս. Ծատրյանն իրեն ցույց է տվել ինչ-որ գրություն, որով պարզվել է, որ ավտոմեքենան Շուշանիկ Հայրապետյանի անվամբ է գրանցված։ Ս. Ծատրյանն ասել է, որ դա իր քույրն է և որ ինքը պետք է կատարի ավտոմեքենայի հետ կապված ձևակերպումները։ Ս. Ծատրյանն առաջարկել է իրեն վճարել 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որպեսզի այդ գործընթացը սկսվի` նշելով, որ դա կտևի մեկ շաբաթ։ Ինքը գումարը տվել է Մ. Խչեյանին, որն էլ իր ներկայությամբ հաշվելով` 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար տվել է Ս. Ծատրյանին և նրանից վերցրել է ավտոմեքենան։ Իմանալով, որ մեկ շաբաթ անց ավտոմեքենայի հետ կապված ձևակերպումներ չեն կատարվել, ինքը փորձել է գտնել Ս. Ծատրյանին, սակայն չի կարողացել, քանի որ վերջինս տանը չի բնակվել, իսկ ծնողները նրանից ոչ մի տեղեկություն չեն ունեցել։ Այդ օրերին, երբ ինքը նշված մեքենայով գտնվել է Երևան քաղաքի «Փեթակ» տոնավաճառի մոտ, իրեն են մոտեցել անծանոթ անձինք և հայտնել, որ այդ ավտոմեքենան իրենց է պատկանում։ Հասկանալով, որ խաբեության զոհ է դարձել` պատասխանել է, որ այդ բոլոր հարցերը կպարզի Ս. Ծատրյանի հետ։ Մի քանի օր ևս փնտրելով Ս. Ծատրյանին` վերջապես նրան գտել են տանը, որն էլ հասկանալով, որ ոչ մի բան չի կարող պատճառաբանել` պարտավորագիր է գրել 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարը իրեն վերադարձնելու մասին, սակայն կրկին անգամ խաբելով` այն չի վերադարձրել։
/դատական նիստի արձանագրություն/։
Վկա Գնել Մուկուչի Խչեյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ իր ընկեր Սուրեն Խաչատրյանը Ռուսաստանի Դաշնությունից գալով Հայաստան` ցանկացել է մեքենա գնել և տեղեկանալով, որ Մարաշ թաղամասի բնակիչ Սուրենը վաճառում է 2008թ. արտադրության «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի ավտոմեքենա` զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ ցանկանում է գնել նշված ավտոմեքենան։ Նա խնդրել է պարզել, թե Սուրենը վստահելի մարդ է, թե ոչ։ Այդ նպատակով ինքը զանգահարել է եղբորորդուն` Մհեր Խչեյանին և հարցրել, թե արդյոք ճանաչում է Մարաշ թաղամասի բնակիչ Սուրենին, որին ի պատասխան վերջինս հայտնել է, որ ճանաչում է Սուրենին և նա իր համակուրսեցու ազգականն է։ Այնուհետև Մ. Խչեյանը պատմել է իրեն, որ Ս. Խաչատրյանի հետ միասին հանդիպել են Ս. Ծատրյանին, որի հետ պայմանավորվածություն են ձեռք բերել «Միցուբիսի Պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենան 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով գնելու համար։ Ս. Ծատրյանի ներկայությամբ Ս. Խաչատրյանը նշված գումարը հանձնել է Մ. Խչեյանին, որպեսզի մեքենայի հետ կապված գործարքն ավարտելուց հետո նա գումարը տա Ս. Ծատրյանին։ Հենց նույն պահին Մ. Խչեյանը 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը տվել է Ս. Ծատրյանին և վերցրել են ավտոմեքենան։ Մնացած գումարը պայմանավորվել են տալ գործարքն ավարտելուց և մեքենան վերահաշվառելուց հետո։ Նշված հանդիպումից մի քանի օր անց Ս. Ծատրյանը զանգահարել է Մ. Խչեյանին և հայտնել, որ կարող են մեքենան վերագրանցել։ Նա խնդրել է բերել ևս 6.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Այդ մասին նույնպես իրեն տեղյակ է պահել եղբորորդին։ Նա պատմել է նաև, որ պայմանավորվածության համաձայն հանդիպել և Ս. Ծատրյանի հետ միասին գնացել են մոտակա շենքերից մեկի մոտ, որտեղ Ս. Ծատրյանը վերցնելով 6.000 ԱՄՆ դոլար գումարը և իջնելով մեքենայից` մտել է շենք` քրոջը տալու և միասին վերագրանցման գնալու համար։ Վերադառնալով` նա հայտնել է, որ նշված գումարը տվել է քրոջը, սակայն առաջարկում է վերագրանցումը կատարել երկու օր անց, քանի որ շաբաթվա վերջ է, արդեն ուշ է։ Մ. Խչեյանը համաձայնվել է և այդ մասին տեղյակ է պահել իրեն։ Երկու օր անց, կիրակի օրը Մ. Խչեյանին կրկին զանգահարել է Ս. Ծատրյանը և հայտնել, որ իրեն անհրաժեշտ է մնացած գումարը։ Այդ կապակցությամբ խորհրդակցելով իր հետ` Մ. Խչեյանը հանդիպել է Ս. Ծատրյանին ու նրան է հանձնել մնացած 4.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Դրանից հետո Ս. Ծատրյանը սկսել է չպատասխանել իր և Մհերի հեռախոսազանգերին։ Այդ ընթացքում, Երևան քաղաքի «Փեթակ» առևտրի կենտրոնի դիմաց հիշյալ մեքենան վարելիս, Ս. Խաչատրյանին պատահաբար հանդիպել և կանգնեցրել է մի երիտասարդ ու տեղեկացրել, որ Ս. Ծատրյանը նշված ավտոմեքենան գնել է նրանցից, դեռ չի վճարել մեքենայի գումարը և այն դեռևս ձևակերպված է նրա մոր անվամբ։ 2010թ. նոյեմբերի վերջին ինքը, Ս. Խաչատրյանը և Մ. Խչեյանը հանդիպել են Ս. Ծատրյանի հետ վերջինիս տանը, որն իր եղբայր Արթուր Ծատրյանի և մորեղբայր Նորայր Մաթևոսյանի ներկայությամբ գրել է ստացական այն մասին, որ Մ. Խչեյանից վերցրել է 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որի դիմաց տվել է իրեն պատկանող «Միցուբիսի Պաջեռո» 44 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան։ Նա պարտավորվել է գումարի կեսը՝10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը մարել մինչև 2011թ. հունվարի 10-ը, իսկ մյուս կեսը` մինչև 2011թ. մարտի 10-ը, սակայն այդպես էլ որևէ գումար չի վերադարձրել։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 190-192, 270/
Վկա Գնել Խչեյանը իր ցուցմունքները պնդել է նաև Սուրեն Ծատրյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։
/գ.թ. 272-273/
Վկա Մհեր Համլետի Խչեյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2010թ. հունիսի կեսերին իրեն է զանգահարել հորեղբայրը` Գ. Խչեյանը և հարցրել, թե արդյոք ճանաչում է Մարաշ թաղամասի բնակիչ Սուրենին, որին ի պատասխան` հայտնել է, որ ճանաչում է և նա իր համակուրսեցի Արտյոմի ազգականն է։ Այնուհետև, Ս. Խաչատրյանի հետ միասին, Երևան քաղաքի Կոմիտաս փողոցում հանդիպել են Ս. Ծատրյանին, որի հետ տեղում պայմանավորվել են «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 SL 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան գնել 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով։ Ս. Ծատրյանի ներկայությամբ Ս. Խաչատրյանը նշված գումարը հանձնել է իրեն, որպեսզի մեքենայի հետ կապված գործարքն ավարտելուց հետո նա գումարը տա Ս. Ծատրյանին։ Նույն պահին, Ս. Ծատրյանի խնդրանքով, ավտոմեքենան բանկի գրավադրումից հանելու նպատակով բանկին մուծելու համար, ինքը 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը տվել է Ս. Ծատրյանին, որից հետո վերցրել են ավտոմեքենան։ Պայմանավորվել են մնացած գումարը տալ գործարքն ավարտելուց և մեքենան վերահաշվառելուց հետո։ Նշված հանդիպումից 3 օր անց իրեն է զանգահարել Ս. Ծատրյանը և հայտնել, որ կարող են մեքենան վերագրանցել և խնդրել է, որ նա իր հետ բերի 6.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Պայմանավորվածության համաձայն հանդիպել են Երևան քաղաքի Նոր Նորքում գտնվող Գայի արձանի մոտ, միասին գնացել են մոտակա շենքերից մեկի մոտ, որտեղ Ս. Ծատրյանը վերցնելով 6.000 ԱՄՆ դոլար գումարը և իջնելով մեքենայից` մտել է շենք և քիչ անց վերադառնալով` հայտնել, որ նշված գումարը տվել է քրոջը, սակայն քանի որ նրան հիմա հարմար չէ դուրս գալ վերագրանցման համար, իսկ առջևում հանգստյան օրեր են, առաջարկում է վերագրանցումը կատարել հանգստյան օրերից հետո։ Ինքը համաձայնվել է և այդ մասին տեղյակ է պահել հորեղբորը` Գ. Խչեյանին։ Երկու օր անց, կիրակի օրը իրեն կրկին զանգահարել է Ս. Ծատրյանը և հայտնել, որ հիվանդանոցի հետ կապված խնդիրներ ունի և իրեն անհրաժեշտ է ավտոմեքենայի արժեքի մնացած գումարը։ Այդ կապակցությամբ խորհրդակցելով Գ. Խչեյանի հետ` հանդիպել է Ս. Ծատրյանին ու նրան է հանձնել մնացած 4.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Դրանից հետո Ս. Ծատրյանը սկսել է չպատասխանել իրենց հեռախոսազանգերին, որից հետո Երևան քաղաքի «Փեթակ» առևտրի կենտրոնի դիմաց հիշյալ ավտոմեքենան վարելիս, Ս. Խաչատրյանին պատահաբար հանդիպել և կանգնեցրել է ինչ-որ երիտասարդ և հայտնել, որ նշված ավտոմեքենան պատկանում է իրենց և Ս. Ծատրյանը դեռ չի վճարել իրենց ավտոմեքենայի գումարը։ 2010թ. նոյեմբերի վերջին ինքը, Գ. Խչեյանը և Ս. Խաչատրյանը հանդիպել են Ս. Ծատրյանի հետ նրա տանը, որն էլ գրել է ստացական և նշել, որ իրենից վերցրել է 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար, պարտավորվում է այն վերադարձնել, սակայն այդպես էլ որևէ գումար չի վերադարձրել։ Սուրեն Խաչատրյանը ավտոմեքենայի վերաբերյալ փաստաթուղթ ունեցել է, բայց թե ինչ փաստաթուղթ` չգիտի։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 220-222, 276/
Վկա Համլետ Մուկուչի Խչեյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ իր ընկեր Սուրեն Խաչատրյանը ՌԴ-ից գալով Հայաստան` ցանկացել է ավտոմեքենա գնել և տեղեկանալով, որ Մարաշ թաղամասի բնակիչ Սուրենը վաճառում է 2008թ. արտադրության «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի ավտոմեքենա` զանգահարել է իր եղբայր Գ. Խչեյանին և հայտնել, որ ցանկանում է գնել նշված ավտոմեքենան։ Նա խնդրել է պարզել, թե Սուրենը վստահելի մարդ է, թե ոչ։ Այնուհետև Գ. Խչեյանը զանգահարել է իրեն, ապա որդուն` Մհեր Խչեյանին և հարցրել, թե արդյոք լավ ճանաչում է Մարաշ թաղամասի բնակիչ Սուրենին, որին ի պատասխան վերջինս հայտնել է, որ նա իր համակուրսեցու ազգականն է։ Այնուհետև Մհեր Խչեյանը և Սուրեն Խաչատրյանը պատմել են իրեն, որ հանդիպել են Ս. Ծատրյանին, նրա հետ տեղում պայմանավորվել են նշված ավտոմեքենան գնել 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով։ Ս. Ծատրյանի ներկայությամբ Ս. Խաչատրյանը նշված գումարը հանձնել է Մ. Խչեյանին, որպեսզի մեքենայի հետ կապված գործարքն ավարտելուց հետո նա գումարը տա Ս. Ծատրյանին։ Նույն պահին Մ. Խչեյանը 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը տվել է Ս. Ծատրյանին, որից հետո վերցրել են ավտոմեքենան։ Մնացած գումարը պայմանավորվել են տալ գործարքն ավարտելուց և ավտոմեքենան վերահաշվառելուց հետո։ Նշված հանդիպումից մի քանի օր անց Մ. Խչեյանին զանգահարել է Ս. Ծատրյանը և հայտնել է, որ կարող են մեքենան վերագրանցել և խնդրել է, որ նա իր հետ բերի 6.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որի մասին որդին տեղյակ է պահել Գ. Խչեյանին։ Պայմանավորվածության համաձայն Ս. Ծատրյանի հետ միասին գնացել են մոտակա շենքերից մեկի մոտ, որտեղ Ս. Ծատրյանը վերցնելով 6.000 ԱՄՆ դոլարը և իջնելով մեքենայից` մտել է շենք և քիչ անց վերադառնալով` հայտնել է, որ նշված գումարը տվել է քրոջը, սակայն քանի որ նրան հիմա հարմար չէ դուրս գալ և առջևում հանգստյան օրեր են, առաջարկում է վերագրանցումը կատարել հանգստյան օրերից հետո։ Մի քանի օր անց, կիրակի օրը, Ս. Ծատրյանը կրկին զանգահարել է Մ. Խչեյանին և հայտնել, որ հիվանդանոցի հետ կապված խնդիրներ ունի և իրեն անհրաժեշտ է ավտոմեքենայի արժեքի մնացած գումարը։ Խորհրդակցելով Գ. Խչեյանի հետ` Մ. Խչեյանը հանդիպել է Ս. Ծատրյանին ու նրան է հանձնել մնացած 4.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Դրանից մի քանի օր անց Ս. Ծատրյանը սկսել է չպատասխանել նրանց հեռախոսազանգերին։ Այնուհետև, Երևան քաղաքի «Փեթակ» առևտրի կենտրոնի մոտ հիշյալ մեքենան վարելիս Ս. Խաչատրյանին պատահաբար հանդիպել և կանգնեցրել է մի երիտասարդ ու տեղեկացրել, որ Ս. Ծատրյանը նշված ավտոմեքենան գնել է իրենցից ու դեռ չի վճարել ավտոմեքենայի գումարը, այն դեռևս ձևակերպված է նրա մոր անվամբ։ Մինչև 2010թ. նոյեմբեր ամսվա վերջերը ինքը հանդիպել է Ս. Ծատրյանի հետ և Ս. Ծատրյանը վստահեցրել է, որ մոտ ժամանակներս կվերադարձնի գումարը, սակայն հետագայում խուսափել է հանդիպումներից և խոստացված ժամկետում գումարը չի վերադարձրել։ 2010թ. նոյեմբերի վերջին Գ. Խչեյանը և Ս. Խաչատրյանը հանդիպել են Ս. Ծատրյանին նրա տանը և վերջինս ստացական է գրել։
Ավտոմեքենան հետագայում վերադարձրել են սեփականատիրոջը և Շուշանիկ Հայրապետյանի ամուսին Արսենը ստանալով ավտոմեքենան` իրենց է տվել 500.000 ՀՀ դրամ գումար։ Նա ասել է, որ այդ գումարը տվել է Սուրեն Ծատրյանը։ Սուրեն Խաչատրյանի մոտ գտնվել է մի փաստաթուղթ` տրված Սուրեն Ծատրյանի կողմից, այն մասին, որ ավտոմեքենան գրավադրված է բանկում։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 264-267/
Վկա Համլետ Խչեյանը իր ցուցմունքը պնդել է նաև Սուրեն Ծատրյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։
/գ.թ. 274/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, «ստացական» վերնագրով պարտավորագրով, որի համաձայն` Սուրեն Ծատրյանն իր եղբայր Արթուր Ծատրյանի, մորեղբայր Նորայր Մաթևոսյանի, մոր` Շուշանիկ Կարապետյանի, ինչպես նաև տուժող Սուրեն Խաչատրյանի և վկա Գնել Խչեյանի ներկայությամբ ընդունել է, որ Մհեր Խչեյանից վերցրել է 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որի դիմաց տվել է իրեն պատկանող «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան։ Քանի որ չի կարող ավտոմեքենան ձևակերպել գնորդի անունով, նա պարտավորվել է գումարը վերադարձնել հետևյալ գրաֆիկով` 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը մինչև 2011թ. հունվարի 10-ը, իսկ մնացած` 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը` մինչև 2011թ. մարտի 10-ը։
/գ.թ. 193-194/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, Սուրեն Ծատրյանի կողմից օգտագործված` 098-91-68-83 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումներով և զննություն կատարելու մասին 10.01.2011թ. արձանագրությամբ, որոնց համաձայն` ամբաստանյալ Ս. Ծատրյանին պատկանող 098-91-68-83 բջջային հեռախոսահամարից 21.06.2010թ., ժամը 13.12-ին, 30.06.2010թ., ժամը 16.58-ին ելքային հեռախոսազանգեր են կատարվել վկա Հ. Հայրապետյանին պատկանող 077-58-82-28 հեռախոսահամարին։ Վերջինիս քաղաքային` 010-65-59-65 հեռախոսահամարից 08.12.2010թ., ժամը 19.22-ին ելքային հեռախոսազանգ է կատարվել Սուրեն Ծատրյանի տան` 010-65-06-45 հեռախոսահամարին։ Ս. Ծատրյանի 098-91-68-83 հեռախոսահամարից 14.06.2010թ., ժամը 09.28-ին, 09.48-ին, 15.02-ին, 19.54-ին մուտքային և ելքային հեռախոսազանգեր են կատարվել վկա Մ. Խչեյանի 094-97-22-22, 091-60-22-22 հեռախոսահամարներին։
/գ.թ. 106-153, 174ա/
Ապրանքագիտական փորձաքննության 04.02.2011թ. թիվ 54-ԱՊ եզրակացությամբ, որի համաձայն` «Փորձաքննությանը տրամադրված «Միցուբիշի Պաջերո» մակնիշի, 44ՏԼ707 պետ. համարանիշի ավտոմեքենայի միջին շուկայական գինը 2010թ հունիս ամսվա դրությամբ, առկա ապրանքային վիճակի հաշվառմամբ, գնահատվում է 7560000 /յոթ միլիոն հինգ հարյուր վաթսուն հազար/ դրամ»։
/գ.թ. 225-226/
Ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանը նախաքննության ժամանակ հրաժարվել է ցուցմունքներ տալուց, իսկ դատաքննության ժամանակ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Շուշանիկ Հայրապետյան անուն-ազգանունով անձնավորության չի ճանաչում, նրա հետ երբևէ ավտոմեքենայի առուվաճառքի վերաբերյալ պայմանավորվածություն չի ունեցել։ Իրականում «Միցուբիշի Պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենան իրեն վաճառել է նրա ամուսինը, որի հետ ինքը գումարային խնդիրներ է ունեցել։ Արսենը իրեն ասել է, որ ավտոմեքենան գրավադրված է բանկում և առկա է 13.000-ից 14.000 ԱՄՆ դոլար գումարի պարտք, սակայն ինքը հետագայում բանկից տեղեկացել է, որ պարտքի գումարը իրականում կազմում է 7.200.000 ՀՀ դրամ գումար։ Ինչ վերաբերվում է Սուրեն Խաչատրյանին, ապա վերջինիս հետ նույնպես ինքը ավտոմեքենան վաճառելու մասին խոսակցություններ չի ունեցել և նրանից գումար չի ստացել։ Ավտոմեքենան վաճառել է Մհեր Խչեյանին` 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով, որն ամբողջությամբ ստացել է մաս-մաս, սկզբում ստացել է 10.000 ԱՄՆ դոլար, հետո 6.000 և 4.000 ԱՄՆ դոլար։ Երբ ավտոմեքենան վաճառել է Խչեյաններին, ինքը այդ ժամանակ չի իմացել, որ իրականում բանկի պարտքը կազմում է 7.200.000 ՀՀ դրամ գումար, այլ այդ մասին իմացել է այն ժամանակ, երբ արդեն Խչեյաններից ստացել է 6.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Ստացած գումարը հետ չի վերադարձրել, քանի որ ցանկացել է հանդիպել Արսենին` այդ հարցերը պարզաբանելու համար, որից հետո սկսվել են իր առողջական խնդիրները։ Ավտոմեքենայի արժեքի մնացած գումարը` 4.000 ԱՄՆ դոլարը Խչեյաններից վերցրել է և դա իրականում ծախսել է իր առողջական խնդիրները կարգավորելու նպատակով։ Ընդունում է, որ 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար պարտք է Մհեր Խչեյանին և չի հրաժարվում այդ գումարը վճարելուց։ Պարզապես այժմ հնարավորություն չունի դա անել։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Տուժող Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանը նախաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2010թ. հունիս ամսվա առաջին օրերին, երբ որդու` Հ. Հայրապետյանի հետ գտնվել են տանը, իրենց տուն է եկել նույն թաղամասի բնակիչ Ս. Ծատրյանը և հայտնել, որ տեղեկացել է իրենց ավտոմեքենան վաճառելու մասին և ցանկանում է գնել այն։ Ս. Ծատրյանը տեղեկանալով, որ մեքենան վաճառվում է 22.500 ԱՄՆ դոլար գումարով, առանց սակարկելու համաձայնվել է այն գնել և գումարը վճարել` համապատասխան մասնագետների մոտ ավտոմեքենան հետազոտելուց հետո։ Պայմանավորվածության համաձայն` ավտոմեքենան նույն օրը նա տարել է` հաջորդ օրը մասնագետների մոտ հետազոտելու նպատակով, սակայն հաջորդ օրն այդպես էլ ոչ գումարը և ոչ էլ ավտոմեքենան չի բերել։ Որդին` Հ. Հայրապետյանը, ուշ երեկոյան իր բջջային հեռախոսահամարից զանգահարել է Ս. Ծատրյանին և հարցրել, թե ինչ է որոշել։ Ս. Ծատրյանը հայտնել է, որ ավտոմեքենան հավանել է, վստահեցրել է, որ հաջորդ օրը կվճարի 8.000 ԱՄՆ դոլար գումար և տեղյակ լինելով, որ մեքենան գրավադրված է բանկում` խոստացել է մնացած գումարը վճարել բանկին։ Սակայն հաջորդ մի քանի օրերի ընթացքում Ս. Ծատրյանը կրկին խաբել ու չի ներկայացել։ Ճշտելով նրա տան հեռախոսահամարը` ինքը զանգահարել է նրանց տուն։ Հեռախոսազանգին պատասխանել են Ս. Ծատրյանի ծնողները և հայտնել, որ կփոխանցեն որդուն, որ զանգահարի։ Ավտոմեքենան տանելուց 4 օր անց Ս. Ծատրյանը վերջապես եկել է իրենց տուն և որդու ներկայությամբ իրեն է հանձնել ընդամենը 500.000 ՀՀ դրամ գումար։ Ս. Ծատրյանն ասել է, որ ինքն իր հերթին վաճառել է իր ավտոմեքենան և մի քանի օրվա ընթացքում իր ավտոմեքենայի գումարը ստանալուն պես կվճարի մնացած գումարը։ Այնուհետև, մեկ շաբաթ անց Ս. Ծատրյանը նորից խաբել ու չի ներկայացել, որից հետո էլ ինքը և որդին բազմիցս զանգահարել են Ս. Ծատրյանի բջջային հեռախոսահամարներին, սակայն նա չի պատասխանել։ Դրանից հետո հասկացել են, որ Ս. Ծատրյանը խարդախությամբ հափշտակել է իրենց ավտոմեքենան։ 2010թ օգոստոսի սկզբին ինքը մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն և վերադառնալուց որոշ ժամանակ անց որդուց տեղեկացել է, որ վերջինս Երևան քաղաքում պատահաբար նկատել է իրենց մեքենան, որը վարել է անծանոթ մի տղամարդ։ Ավտոմեքենան կանգնեցրել է ու վարորդից տեղեկացել, որ նա իրենց մեքենան գնել է Ս. Ծատրյանից`՝ 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով։ Հ. Հայրապետյանը նրան պատմելով կատարվածի մասին` հայտնել է, որ Ս. Ծատրյանը դեռ չի վճարել իրենց մեքենայի գումարը և այն դեռ իր մոր անվամբ է։
/գ.թ. 45-48/
Վկա Հարություն Արսենի Հայրապետյանը նախաքննության ժամանակ ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2010թ հունիսին, երբ մոր` Շ. Հայրապետյանի հետ գտնվել են տանը, ժամը 23.00-ի սահմաններում իրենց տուն է եկել նույն թաղամասի բնակիչ Ս. Ծատրյանը և հայտնել, որ տեղեկացել է, որ իրենք վաճառում են իրենց ավտոմեքենան ու ցանկություն է հայտնել գնել այն։ Ս. Ծատրյանը տեղեկանալով, որ մեքենան վաճառվում է 22.500 ԱՄՆ դոլարով, առանց գինը սակարկելու համաձայնվել է այն գնել համապատասխան մասնագետների մոտ հետազոտելուց հետո։ Իրենք հայտնել են, որ ավտոմեքենան գրավադրված է բանկում և իրենց կարող է վճարել 8.000 ԱՄՆ դոլար գումար, իսկ մնացած գումարը մաս-մաս վճարել բանկին։ Վերջինս հայտնել է, որ հավանաբար իրենց կվճարի ամբողջ գումարը։ Պայմանավորվածության համաձայն` ավտոմեքենան նույն օրը տարել է` հաջորդ օրն ավտոմեքենան մասնագետների մոտ հետազոտելու նպատակով, սակայն հաջորդ օրն այդպես էլ ոչ գումարը և ոչ էլ ավտոմեքենան չի բերել։ Ինքն իր բջջային հեռախոսահամարից զանգահարել է Ս. Ծատրյանին և հարցրել, թե ինչ է որոշել, որին ի պատասխան` վերջինս հայտնել է, որ մեքենան հավանել է, հաջորդ օրը կմոտենա իրեն և կվճարի գումարը, սակայն նա կրկին խաբել ու չի ներկայացել։ Մեքենան տանելուց 4 օր անց Ս. Ծատրյանը վերջապես եկել է իրենց տուն և իրենց հանձնել ընդամենը 500.000 ՀՀ դրամ գումար` ասելով, թե ինքն իր հերթին վաճառել է իր ավտոմեքենան և առավելագույնը մեկ շաբաթվա ընթացքում իր մեքենայի գումարը ստանալուն պես կվճարի մնացած գումարը և չի ցանկանում բանկի հետ գործ ունենալ։ Ս. Ծատրյանը նորից խաբել ու չի ներկայացել, որից հետո էլ ինքը բազմիցս զանգահարել է Ս. Ծատրյանի բջջային հեռախոսահամարներին, սակայն նա չի պատասխանել իր հեռախոսազանգերին։ Այնուհետև բանկից տեղեկացել են, որ անհրաժեշտ է կատարել ամսեկան բանկային վճարումները, հակառակ դեպքում` իրենց ունեցվածքը կդրվի կալանքի տակ։ Իրենք ստիպված կատարել են վճարումները։ 2010թ. օգոստոս ամսվա վերջին Երևան քաղաքի «Փեթակ» առևտրի կենտրոնի մոտ պատահաբար տեսել է իրենց ավտոմեքենան, կանգնեցրել է այն և տեղեկացել, որ ավտոմեքենան վարող անձը այն գնել է հենց Ս. Ծատրյանից, 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով։ Պատմելով կատարվածի մասին մեքենայի վարորդին` հայտնել է, որ Ս. Ծատրյանը դեռ չի վճարել իրենց մեքենայի գումարը և այն դեռ իր մոր` Շ. Հայրապետյանի անվամբ է, որին ի պատասխան այդ անձը հայտնել է, որ այդ հարցը կպարզի Սուրենի հետ։
/գ.թ. 60-62, 262-263/
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Վերլուծելով ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքները, դրանք համադրելով այլ ապացույցների հետ, գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի ցուցմունքները` Սուրեն Խաչատրյանից խարդախությամբ 20.000 ԱՄՆ դոլարի գումար չհափշտակելու մասին, իրականությանը չեն համապատասխանում, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ են հետապնդում և հերքվում են արդեն իսկ նշված ապացույցներով։
Վերլուծելով ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալում ներառված, Սուրեն Ծատրյանի կողմից, Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանի սեփականությունը հանդիսացող` «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 ՏԼ 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան խարդախությամբ հափշտակելու դրվագը, դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավորված չէ, բավարար ապացույցներ ձեռք չեն բերվել նրան այդ հանցանքի կատարման մեջ մեղավոր ճանաչելու համար, որի պատճառով նրա մեղադրանքի ծավալից այդ դրվագը պետք է հանվի հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։»։
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` «Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ։»։
Համաձայն քրեական գործում առկա` ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության 26.11.2010թ. թիվ 17/7-8779 գրության /գ.թ. 42/` «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 SL 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան 12.07.2008թ. հաշվառված է Երևան քաղաքի Նորքի 15-րդ փողոցի թիվ 45 տան բնակիչ Շուշանիկ Հայրապետյանի անվամբ։ Քրեական գործի նյութերում բացակայում է հիշյալ ավտոմեքենայի նկատմամբ ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի սեփականության իրավունքը հաստատող որևէ փաստաթուղթ։
Փաստորեն, նշված ավտոմեքենայի նկատմամբ ամբաստանյալ Ս. Ծատրյանը երբևէ սեփականության իրավունք ձեռք բերելու, այն իր անվամբ որպես սեփականություն գրանցելու, այն մաս-մաս կամ ամբողջությամբ մեկ այլ անձի անվամբ որպես սեփականություն գրանցելու և այդ եղանակով իրացնելու փորձ չի կատարել։ Նա այդ ավտոմեքենան որպես իր սեփականը ներկայացնելով, խաբեությամբ, տուժողին վաճառելու պատրվակով հափշտակել է նրա` քսան հազար ԱՄՆ դոլար գումարը։
Դատարանը գտնում է, որ Սուրեն Ծատրյանի և Շուշանիկ Հայրապետյանի միջև ծագած հարաբերությունները ենթակա են կարգավորման ՀՀ քաղաքացիական օրենսդրության շրջանակներում, մասնավորապես ենթակա է կիրառման ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 274-րդ հոդվածը, համաձայն որի` «Սեփականատերն իրավունք ունի իր գույքը հետ պահանջել ուրիշի ապօրինի տիրապետումից։»։
Այսպիսով, դատարանը, ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության խնդիրների, քրեական գործի արդարացի քննության, ապացույցների ուժի, քրեական գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքների, ապացույցների ստուգումը, գնահատումը կանոնակարգող ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության վերը նշված պահանջների համատեքստում գտնում է, որ Ս. Ծատրյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալում ներառված հետևյալ դրվագը` «… Սուրեն Ծատրյանը 2010թ. հունիս ամսվա սկզբին, խարդախությամբ հափշտակել է Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանին պատկանող «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 SL 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան…» անհիմն է և պետք է հանվի մեղադրանքի ծավալից։
Ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները` ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը` այն, որ նախկինում դատված չի եղել, վատառողջ է, բնութագրվում է դրական։ Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երեխայի առկայությունը, իսկ նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում։
Ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանն իր կատարած` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է կրի։
Քննարկելով տուժող Սուրեն Խաչատրյանի քաղաքացիական հայցը` Սուրեն Արտուշի Ծատրյանից հօգուտ իրեն 20.000 (քսան հազար) ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում բռնագանձելու պահանջի մասին, դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել առանց քննության հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Քաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական գործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական oրենuգրքով արգելված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնաu։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Քաղաքացիական պատասխանող է ճանաչվում ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի վրա օրենքով, քրեական գործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել գույքային պատասխանատվություն քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով գույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի գործողությունների համար։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն «Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով։»։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Քաղաքացիական դատավարական օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն սույն օրենսգրքով։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար։
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «հայցադիմումում նշվում է, թե որ քրեական գործով, ով, ում, ինչի հիման վրա և ինչ չափով է հարուցում քաղաքացիական հայց, ինչպես նաև պետք է բովանդակի խնդրանք` վնասի հատուցման համար կոնկրետ դրամական գումարի և գույքի բռնագանձման մասին։»։
Սույն քրեական գործով տուժող Ս. Խաչատրյանի կողմից ներկայացված վերոհիշյալ հայցադիմումով քաղաքացիական հայցվորը խնդրել է ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանից հօգուտ իրեն բռնագանձել որպես ավտոմեքենայի արժեք վճարված 20.000 (քսան հազար) ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամ գումար, մինչդեռ քրեական գործի դատական քննությամբ հաստատվել է, որ «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի ավտոմեքենան Խչեյանների կողմից Շուշանիկ Հայրապետյանին վերադարձնելիս, վերջինիս ամուսինը նրանց է տվել 500.000 ՀՀ դրամ գումար, որը վաղօրոք տվել էր ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանը։ Բացի այդ, ամբաստանյալի կողմից տուժողի գումարները ստացվել են տարբեր հանգամանքներում, այլ անձից առձեռն։ Վերջինս նույնպես ենթակա է ներգրավման վարույթին` քաղաքացիական հայցը քննելիս։
Դատարանը գտնում է, որ վերոհիշյալ հիմնավորումներով և ողջամիտ ժամկետում քրեական գործի քննությունն ապահովելու նպատակով, ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանից հօգուտ քաղաքացիական հայցվոր Սուրեն Խաչատրյանի գումար բռնագանձելու վերաբերյալ քաղաքացիական հայցը պետք է թողնել առանց քննության, ինչն արգելք չի հանդիսանում հայցը հետագայում քաղաքացիական դատավարության կարգով հարուցելու համար։
Քննարկելով ամբաստանյալի գույքի վրա դրված կալանքի հարցը` դատարանը գտնում է, որ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի գույքի վրա նախաքննության մարմնի 13.12.2010թ. որոշմամբ դրված կալանքը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի կատարումը։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 11.02.2011թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 ՏԼ 707 պետհամարանիշի /մարդատար, թափքի տեսակը` ունիվերսալ, գույնը` կապտամոխրագույն մետալիկ, թողարկման տարեթիվը 2008, նույնացման համարը` JMYMRV83WJ730374, շարժիչի համարը` 6G72TN3445/ ավտոմեքենայի վրա նախաքննության մարմնի 03.12.2010թ. թիվ 7/4-9097 և 7/4-9113 գրություններով դրված սահմանափակումները ենթակա են վերացման և այդ ավտոմեքենան պետք է թողնել Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանի տնօրինմանը։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորումն ընտրված է ճիշտ և այն վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 154-րդ, 357-360-րդ, 364-366-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը`
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 5 /հինգ/ տարի ժամկետով` գույքի կեսի բռնագրավմամբ, սակայն ոչ ավելի 7.000.000 /յոթ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարից, որը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2011թ. մարտի 11-ից։
Խափանման միջոց կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Քաղաքացիական հայցվոր Սուրեն Խաչատրյանի քաղաքացիական հայցը թողնել առանց քննության։
Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի գույքի վրա նախաքննության մարմնի 13.12.2010թ. որոշմամբ դրված կալանքը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի կատարումը։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 11.02.2011թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 ՏԼ 707 պետհամարանիշի /մարդատար, թափքի տեսակը` ունիվերսալ, գույնը` կապտամոխրագույն մետալիկ, թողարկման տարեթիվը 2008, նույնացման համարը` JMYMRV83WJ730374, շարժիչի համարը` 6G72TN3445/ ավտոմեքենայի վրա նախաքննության մարմնի 03.12.2010թ. թիվ 7/4-9097 և 7/4-9113 գրություններով դրված սահմանափակումները վերացնել և այդ ավտոմեքենան թողնել Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանի տնօրինմանը։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
15 նոյեմբերի 2011թ. ք. Երևան
ԵԿԴ-0078/01/11
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր
իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով
.
նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղարներ` Տ. Գրիգորյան, Էդ. Մկրտչյան,
մեղադրող`
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների
դատախազության դատախազ Ա. Հակոբյան,
պաշտպաններ` Ա. Սիրունյան, Վ. Արմենակյան
տուժող` Շ. Հայրապետյան,
տուժող և քաղաքացիական հայցվոր` Ս. Խաչատրյան,
տուժող և քաղաքացիական
հայցվոր Ս. Խաչատրյանի
ներկայացուցիչ` Հ. Արսենյան,
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց գործն ըստ մեղադրանքի
Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի`
ծնված 1978թ. հունիսի 06-ին Երևանում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան մեկ երեխա, չի աշխատում, բնութագրվում է դրական, նախկինում չդատված, վատառողջ` տառապում է «Քրոնիկական վիրուսային Հեպատիտ Ց» հիվանդությամբ, բնակվել է Երևանի Նորքի 6-րդ փողոցի 1-ին նրբանցքի թիվ 23 տանը, կալանքի տակ է 11.03.2011թ.-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը
Թիվ 15109310 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2010թ. դեկտեմբերի 01-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, խարդախության եղանակով Շ. Հայրապետյանի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հաշփտակություն կատարելու դեպքի առթիվ։
13.12.2010թ. որոշմամբ հայտարարվել է մեղադրյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի հետախուզումը։
Քննիչի 01.03.2011թ. որոշմամբ թիվ 15109310 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` մինչև մեղադրյալ Սուրեն Ծատրյանին հայտնաբերելը։
11.03.2011թ. Սուրեն Արտուշի Ծատրյանը հայտնաբերվել է և քննիչի` նույն օրվա որոշմամբ քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է։
Սուրեն Արտուշի Ծատրյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` հետևյալ արարքի համար. «որ նա` 2010թ. հունիս ամսվա սկզբին Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանին պատկանող «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 SL 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան գնելու և գումարը մեկ շաբաթ անց վճարելու պատրվակով, խաբեությամբ Երևան քաղաքի Նորքի 15 փողոցի 45 տան բակում վերցրել է նշված մեքենան ու չարաշահելով վերջինիս վստահությունը, հափշտակել այն` Շ. Հայրապետյանին պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի` 7.560.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։»։
27.04.2011թ. քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։
Մեղադրանքը պաշտպանող դատախազն ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանին առաջադրված մեղադրանքը 14.07.2011թ. փոփոխել, լրացրել և նոր մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` հետևյալ արարքների համար, «որ նա` 2010թ. հունիս ամսվա սկզբին Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանին պատկանող «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 SL 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան գնելու և գումարը մեկ շաբաթ անց վճարելու պատրվակով, խաբեությամբ Երևան քաղաքի Նորքի 15 փողոցի 45 տան բակում վերցրել է նշված մեքենան ու չարաշահելով վերջինիս վստահությունը, հափշտակել այն` Շ. Հայրապետյանին պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի` 7.560.000 ՀՀ դրամի վնաս։
Բացի այդ, 2010թ. հունիս ամսվա կեսին Սուրեն Ծատրյանը մոլորության մեջ գցելով Սուրեն Խաչատրյանին, ներկայանալով որպես Շուշանիկ Հայրապետյանին պատկանող «Միցուբիսի Պաջեռո» 44 SL 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի փաստացի սեփականատեր, խաբեությամբ և վստահությունը չարաշահելով, Ս. Խաչատրյանից հափշտակել է առանձանպես խոշոր չափերի 7.849.000 ՀՀ դրամին համարժեք 20.000 ԱՄՆ դոլար։»։
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները
Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
2008թ. հուլիսի 15-ին, «Յունիբանկ» ՓԲ ընկերության «Կոմիտաս» մասնաճյուղի` որպես գրավառուի և Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանի` որպես գրավատուի միջև կնքվել է ավտոմեքենայի կոշտ գրավի թիվ 521/Հ պայմանագիրը։ Հիշյալ պայամանգրով սահմանվել է, որ նույն օրը գրավառուի և գրավատուի միջև կնքված թիվ 521 վարկային պայմանագրի համաձայն, գրավառուն գրավատուին տրամադրում է 10.000.000 /տաս միլիոն/ ՀՀ դրամ գումար վարկ, ժամկետային տարեկան 17% տոկոսադրույքով, ութսունչորս ամիս մարման ժամկետով, իսկ գրավատուն գրավառուին գրավ է հանձնում սեփականության իրավունքով իրեն պատկանող «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 SL 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան։
Նշված ավտոմեքենան դեռևս 12.07.2008թ.-ին Հայաստանի Հանրապետության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում հաշվառվել է Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանի անվամբ որպես սեփականություն, սակայն շահագործվել է նրա ամուսին Արսեն Հայրապետյանի կողմից։ 2010թ.-ի մարտին Շուշանիկ Հայրապետյանի ամուսին Արսեն Հայրապետյանը մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն` արտագնա աշխատանքի, որից հետո նրանք որոշել են վաճառել նշված ավտոմեքենան և դրա վրա փակցրել են համապատասխան տեղեկատվություն։
Շուշանիկ Հայրապետյանի հետ միևնույն թաղամասում բնակվող Սուրեն Ծատրյանը, ցանկանալով նրան պատկանող ավտոմեքենան որպես իր սեփական ավտոմեքենա վաճառելու միջոցով, այսինքն խաբեության եղանակով առանձնապես խոշոր չափերով գումար հափշտակել, 2010թ. հունիսի սկզբին, նշված ավտոմեքենան գնելու պատրվակով հանդիպել է Շուշանիկ Հայրապետյանին և նրա որդի Հարություն Հայրապետյանին ու հայտնել, որ ցանկություն ունի գնել նրանց ավտոմեքենան։ Ս. Ծատրյանը տեղեկացել է, որ նրանք ավտոմեքենան վաճառում են 22.500 ԱՄՆ դոլար գումարով և առանց սակարկելու` հայտնել է, որ ավտոմեքենան համապատասխան մասնագետների մոտ հետազոտելուց հետո կվճարի դրա արժեքը։ Նա տեղեկացել է նաև, որ ավտոմեքենան գրավադրված է բանկում։ Փոխադարձ համաձայնության գալով` նրանք պայմանավորվել են, որ ավտոմեքենան տանելու հաջորդ օրը Սուրեն Ծատրյանը կվճարի մեքենայի արժեքը։ Նույն օրը Սուրեն Ծատրյանը տարել է ավտոմեքենան, սակայն խուսափել է հանդիպելուց և դրա արժեքը վճարելուց։ Ավտոմեքենան տանելուց չորս օր անց Ս. Ծատրյանը գնացել է Շ. Հայրապետյանի տուն և նրա որդի Հ. Հայրապետյանի ներկայությամբ հանձնել 500.000 ՀՀ դրամ գումար։ Նա հայտնել է, որ վաճառել է իր ավտոմեքենան, շուտով կստանա դրա գումարը և կվճարի Շուշանիկ Հայրապետյանի ավտոմեքենայի արժեքի մնացած մասը։
Այնուհետև Ս. Ծատրյանը խուսափել է Շ. Հայրապետյանի կամ նրա որդի Հ. Հայրապետյանի հետ հանդիպելուց, չի պատասխանել նրանց հեռախոսազանգերին և որևէ գումար նրանց այլևս չի տվել։ Նշված ավտոմեքենան ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանը վարել է անձամբ, ներկայացրել է որպես իրեն պատկանող և վաճառքի ենթակա ավտոմեքենա։
2010թ. հունիսի կեսերին, գործով վկա Գնել Խչեյանի ընկեր, Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացի, տուժող Սուրեն Խաչատրյանը, Ռուսաստանի Դաշնությունից գալով Հայաստան` ցանկացել է Հայաստանում վարելու համար ավտոմեքենա գնել։ Գ. Խչեյանի եղբորորդի Մ. Խչեյանից տեղեկանալով, որ Երևանի Մարաշ թաղամասի բնակիչ Սուրեն Ծատրյանը վաճառում է 2008թ. արտադրության, «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի իր ավտոմեքենան` Գնել Խչեյանին հայտնել է, որ ցանկանում է գնել նշված ավտոմեքենան։ Այնուհետև տուժող Ս. Խաչատրյանը վկա Մ. Խչեյանի հետ միասին, Երևան քաղաքի Կոմիտաս փողոցում հանդիպել են ամբաստանյալ Ս. Ծատրյանին։ Վերջինս հավաստիացրել է, որ այն իր ավտոմեքենան է, վաճառում է քսան հազար ԱՄՆ դոլարով։ Նրանք փոխադարձ համաձայնության են եկել` նշված՝ «Միցուբիսի Պաջերո» մակնիշի 44 SL 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի` 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով առուվաճառքի վերաբերյալ։ Ս. Ծատրյանի ներկայությամբ տուժող Ս. Խաչատրյանը նշված գումարը հանձնել է Մ. Խչեյանին, որպեսզի մեքենայի ձևակերպման հետ կապված գործողություններն ավարտելուց հետո, նա գումարը տա Ս. Ծատրյանին։ Վերջինս պատճառաբանել է, որ ավտոմեքենան գրանցված է իր քրոջ անվամբ, գրավադրված է բանկում և ձևակերպումների գործընթացն սկսելու համար իրեն հարկավոր է գումարի կեսը։ Վստահելով նրան, նույն պահին Մ. Խչեյանը 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը տվել է Ս. Ծատրյանին և նրանից վերցրել է ավտոմեքենան։ Մնացած գումարը պայմանավորվել են տալ ավտոմեքենան վերահաշվառելուց հետո։ Ստացած գումարն ամբաստանյալ Ս. Ծատրյանը հափշտակել է` ծախսելով իր անձնական կարիքների համար։ Նշված հանդիպումից երեք օր անց Ս. Ծատրյանը զանգահարել է Մ. Խչեյանին և հայտնել, որ կարող են ավտոմեքենան վերագրանցել և անհրաժեշտ է, որ այդ նպատակով նա իր հետ բերի ևս 6.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Պայմանավորվածության համաձայն նրանք հանդիպել են Երևան քաղաքի Նոր Նորքում գտնվող Գայի արձանի մոտ և միասին գնացել են դեպի մոտակա շենքերից մեկը։ Այնտեղ Ս. Ծատրյանը վերցնելով 6.000 ԱՄՆ դոլարը` իջել է ավտոմեքենայից, պատճառաբանել է, որ գնում է քրոջ տուն, որպեսզի նրա հետ միասին գնան ավտոմեքենան վերաձևակերպելու։ Քիչ անց վերադառնալով` նա հայտնել է, որ նշված գումարը տվել է քրոջը, սակայն նա այժմ չի կարող տանից դուրս գալ։ Այնուհետև Ս. Ծատրյանը պատճառաբանել է, որ առջևում հանգստյան օրեր են, առաջարկում է վերագրանցումը կատարել հանգստյան օրերից հետո։ Մ. Խչեյանը համաձայնվել է և այդ մասին տեղյակ է պահել հորեղբորը` Գ. Խչեյանին։ Մեկ օր անց, կիրակի օրը Ս. Ծատրյանը կրկին զանգահարել է Մ. Խչեյանին և հայտնել, որ իրեն անհրաժեշտ է ավտոմեքենայի արժեքի մնացած գումարը։ Խորհրդակցելով հորեղբոր՝ Գ. Խչեյանի հետ, Մ. Խչեյանը հանդիպել է Ս. Ծատրյանին ու նրան է հանձնել մնացած 4.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Դրանից հետո ամբաստանյալ Ս. Ծատրյանը խուսափել է նրանցից, սկսել է չպատասխանել Մհեր, Գնել և Համլետ Խչեյանների հեռախոսազանգերին, իսկ Մ. Խչեյանից որպես ավտոմեքենայի արժեքի մնացած մասը ստացած 6.000, իսկ այնուհետև ևս 4.000 ԱՄՆ դոլար գումարները կրկին հափշտակել է` ծախսելով իր անձնական կարիքների համար։
Այդ ընթացքում ամբաստանյալ Ս. Ծատրյանին են փնտրել նաև Շ. Հայրապետյանի հարազատները։ Երևան քաղաքի «Փեթակ» առևտրի կենտրոնի դիմաց հիշյալ ավտոմեքենան վարելիս` տուժող Ս. Խաչատրյանին պատահաբար հանդիպել է Շ. Հայրապետյանի որդի Հ. Հայրապետյանն ու նրանից տեղեկացել, որ Ս. Խաչատրյանը Ս. Ծատրյանից գնել է նշված ավտոմեքենան 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով։ Հ. Հայրապետյանը նրան պատմելով կատարվածի մասին` հայտնել է, որ Ս. Ծատրյանը դեռ իրենց չի վճարել ավտոմեքենայի արժեքը և այն դեռևս իր մոր` Շ. Հայրապետյանի անվամբ է գրանցված։
Շ. Հայրապետյանի կողմից տրված հաղորդման հիման վրա ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցները նույնպես փնտրել են վերոհիշյալ ավտոմեքենան։ Այդ մասին իմանալով` «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի ավտոմեքենան Խչեյանների կողմից վերադարձվել է Շուշանիկ Հայրապետյանին։ Ստանալով ավտոմեքենան` Շուշանիկ Հայրապետյանի ամուսին Արսեն Հայրապետյանը Գնել Խչեյանին է տվել 500.000 ՀՀ դրամ գումարը, որն իրենց էր տվել ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանը։
Գ. Խչեյանը հասկանալով, որ Ս. Ծատրյանն իրենց խաբել է, հաշվի առնելով, որ ինքն է եղել գործարքի երաշխավորը, Ս. Խաչատրյանին տվել է 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որն հետագայում նա հետ է վերադարձրել։ 2010թ. նոյեմբերին Ս. Ծատրյանի հետ հանդիպել է Գ. Խչեյանի եղբայր Հ. Խչեյանը, որին Ս. Ծատրյանը վստահեցրել է, որ մի քանի օրվա ընթացքում կվերադարձնի գումարը, սակայն հետագայում խուսափել է հանդիպումներից և խոստացած ժամկետում գումարը չի վերադարձրել։
2010թ. նոյեմբեր ամսվա վերջին Գ. Խչեյանին, Ս. Խաչատրյանին և Մ. Խչեյանին հաջողվել է հանդիպել Ս. Ծատրյանին նրա տանը, որն իր եղբայր Արթուր Ծատրյանի և մորեղբայր Նորայր Մաթևոսյանի ներկայությամբ գրել է ստացական այն մասին, որ Մ. Խչեյանից վերցրել է 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար, դրա դիմաց տվել է իրեն պատկանող «Միցուբիսի Պաջերո» 44 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան, պարտավորվում է գումարի կեսը՝ 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը մարել մինչև 2011թ. հունվարի 10-ը, իսկ մյուս կեսը՝ մինչև 2011թ մարտի 10-ը։ Իրականում որևէ գումար Ս. Ծատրյանը չի վերադարձրել։
Տուժող Սուրեն Խաչատրյանի կողմից քաղաքացիական հայց է ներկայացվել ամբաստանյալի դեմ, որի համաձայն` վերջինս պահանջել է ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանից հօգուտ իրեն բռնագանձել 20.000 (քսան հազար) ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում։
Ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանը ներկայացված հայցի դեմ առարկել է։
Դատական քննությամբ պարզվել է նաև, որ ամբաստանյալ Ս. Ծատրյանն ամուսնացած է, խնամքին ունի մինչև տասնչորս տարեկան մեկ երեխա, նախկինում դատված չի եղել, վատառողջ է, բնութագրվում է դրական։
Նախաքննության մարմնի 03.12.2010թ. թիվ 7/4-9097 և 7/4-9113 գրություններով «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 ՏԼ 707 պետհամարանիշի /մարդատար, թափքի տեսակը` ունիվերսալ, գույնը` կապտամոխրագույն մետալիկ, թողարկման տարեթիվը 2008, նույնացման համարը` JMYMRV83WJ730374, շարժիչի համարը` 6G72TN3445/ ավտոմեքենայի վրա դրվել են սահմանափակումներ։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող, ՌԴ քաղաքացի Սուրեն Խաչատրյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Գնել Խչեյանն իր ընկերն է և երբ գտնվել է Հայաստանում` հաճախակի է հանդիպել նրան։ 2010թ. հերթական անգամ գտնվելով Հայաստանում` որոշել է այստեղ օգտագործելու համար ավտոմեքենա գնել։ Այդ մասին տեղեկացրել է Գ. Խչեյանին և նրա եղբորորդի Մհեր Խչեյանից իմացել, որ վերջինիս ընկերը «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի ավտոմեքենա է վաճառում։ Հանդիպելով ավտոմեքենան վաճառող Ս. Ծատրյանի հետ` ինքը հայտնել է, որ մեքենան ցանկանում է գնել իրական սեփականատիրոջից, քանի որ Ս. Ծատրյանն իրեն ցույց է տվել ինչ-որ գրություն, որով պարզվել է, որ ավտոմեքենան Շուշանիկ Հայրապետյանի անվամբ է գրանցված։ Ս. Ծատրյանն ասել է, որ դա իր քույրն է և որ ինքը պետք է կատարի ավտոմեքենայի հետ կապված ձևակերպումները։ Ս. Ծատրյանն առաջարկել է իրեն վճարել 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որպեսզի այդ գործընթացը սկսվի` նշելով, որ դա կտևի մեկ շաբաթ։ Ինքը գումարը տվել է Մ. Խչեյանին, որն էլ իր ներկայությամբ հաշվելով` 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար տվել է Ս. Ծատրյանին և նրանից վերցրել է ավտոմեքենան։ Իմանալով, որ մեկ շաբաթ անց ավտոմեքենայի հետ կապված ձևակերպումներ չեն կատարվել, ինքը փորձել է գտնել Ս. Ծատրյանին, սակայն չի կարողացել, քանի որ վերջինս տանը չի բնակվել, իսկ ծնողները նրանից ոչ մի տեղեկություն չեն ունեցել։ Այդ օրերին, երբ ինքը նշված մեքենայով գտնվել է Երևան քաղաքի «Փեթակ» տոնավաճառի մոտ, իրեն են մոտեցել անծանոթ անձինք և հայտնել, որ այդ ավտոմեքենան իրենց է պատկանում։ Հասկանալով, որ խաբեության զոհ է դարձել` պատասխանել է, որ այդ բոլոր հարցերը կպարզի Ս. Ծատրյանի հետ։ Մի քանի օր ևս փնտրելով Ս. Ծատրյանին` վերջապես նրան գտել են տանը, որն էլ հասկանալով, որ ոչ մի բան չի կարող պատճառաբանել` պարտավորագիր է գրել 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարը իրեն վերադարձնելու մասին, սակայն կրկին անգամ խաբելով` այն չի վերադարձրել։
/դատական նիստի արձանագրություն/։
Վկա Գնել Մուկուչի Խչեյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ իր ընկեր Սուրեն Խաչատրյանը Ռուսաստանի Դաշնությունից գալով Հայաստան` ցանկացել է մեքենա գնել և տեղեկանալով, որ Մարաշ թաղամասի բնակիչ Սուրենը վաճառում է 2008թ. արտադրության «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի ավտոմեքենա` զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ ցանկանում է գնել նշված ավտոմեքենան։ Նա խնդրել է պարզել, թե Սուրենը վստահելի մարդ է, թե ոչ։ Այդ նպատակով ինքը զանգահարել է եղբորորդուն` Մհեր Խչեյանին և հարցրել, թե արդյոք ճանաչում է Մարաշ թաղամասի բնակիչ Սուրենին, որին ի պատասխան վերջինս հայտնել է, որ ճանաչում է Սուրենին և նա իր համակուրսեցու ազգականն է։ Այնուհետև Մ. Խչեյանը պատմել է իրեն, որ Ս. Խաչատրյանի հետ միասին հանդիպել են Ս. Ծատրյանին, որի հետ պայմանավորվածություն են ձեռք բերել «Միցուբիսի Պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենան 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով գնելու համար։ Ս. Ծատրյանի ներկայությամբ Ս. Խաչատրյանը նշված գումարը հանձնել է Մ. Խչեյանին, որպեսզի մեքենայի հետ կապված գործարքն ավարտելուց հետո նա գումարը տա Ս. Ծատրյանին։ Հենց նույն պահին Մ. Խչեյանը 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը տվել է Ս. Ծատրյանին և վերցրել են ավտոմեքենան։ Մնացած գումարը պայմանավորվել են տալ գործարքն ավարտելուց և մեքենան վերահաշվառելուց հետո։ Նշված հանդիպումից մի քանի օր անց Ս. Ծատրյանը զանգահարել է Մ. Խչեյանին և հայտնել, որ կարող են մեքենան վերագրանցել։ Նա խնդրել է բերել ևս 6.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Այդ մասին նույնպես իրեն տեղյակ է պահել եղբորորդին։ Նա պատմել է նաև, որ պայմանավորվածության համաձայն հանդիպել և Ս. Ծատրյանի հետ միասին գնացել են մոտակա շենքերից մեկի մոտ, որտեղ Ս. Ծատրյանը վերցնելով 6.000 ԱՄՆ դոլար գումարը և իջնելով մեքենայից` մտել է շենք` քրոջը տալու և միասին վերագրանցման գնալու համար։ Վերադառնալով` նա հայտնել է, որ նշված գումարը տվել է քրոջը, սակայն առաջարկում է վերագրանցումը կատարել երկու օր անց, քանի որ շաբաթվա վերջ է, արդեն ուշ է։ Մ. Խչեյանը համաձայնվել է և այդ մասին տեղյակ է պահել իրեն։ Երկու օր անց, կիրակի օրը Մ. Խչեյանին կրկին զանգահարել է Ս. Ծատրյանը և հայտնել, որ իրեն անհրաժեշտ է մնացած գումարը։ Այդ կապակցությամբ խորհրդակցելով իր հետ` Մ. Խչեյանը հանդիպել է Ս. Ծատրյանին ու նրան է հանձնել մնացած 4.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Դրանից հետո Ս. Ծատրյանը սկսել է չպատասխանել իր և Մհերի հեռախոսազանգերին։ Այդ ընթացքում, Երևան քաղաքի «Փեթակ» առևտրի կենտրոնի դիմաց հիշյալ մեքենան վարելիս, Ս. Խաչատրյանին պատահաբար հանդիպել և կանգնեցրել է մի երիտասարդ ու տեղեկացրել, որ Ս. Ծատրյանը նշված ավտոմեքենան գնել է նրանցից, դեռ չի վճարել մեքենայի գումարը և այն դեռևս ձևակերպված է նրա մոր անվամբ։ 2010թ. նոյեմբերի վերջին ինքը, Ս. Խաչատրյանը և Մ. Խչեյանը հանդիպել են Ս. Ծատրյանի հետ վերջինիս տանը, որն իր եղբայր Արթուր Ծատրյանի և մորեղբայր Նորայր Մաթևոսյանի ներկայությամբ գրել է ստացական այն մասին, որ Մ. Խչեյանից վերցրել է 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որի դիմաց տվել է իրեն պատկանող «Միցուբիսի Պաջեռո» 44 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան։ Նա պարտավորվել է գումարի կեսը՝10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը մարել մինչև 2011թ. հունվարի 10-ը, իսկ մյուս կեսը` մինչև 2011թ. մարտի 10-ը, սակայն այդպես էլ որևէ գումար չի վերադարձրել։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 190-192, 270/
Վկա Գնել Խչեյանը իր ցուցմունքները պնդել է նաև Սուրեն Ծատրյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։
/գ.թ. 272-273/
Վկա Մհեր Համլետի Խչեյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2010թ. հունիսի կեսերին իրեն է զանգահարել հորեղբայրը` Գ. Խչեյանը և հարցրել, թե արդյոք ճանաչում է Մարաշ թաղամասի բնակիչ Սուրենին, որին ի պատասխան` հայտնել է, որ ճանաչում է և նա իր համակուրսեցի Արտյոմի ազգականն է։ Այնուհետև, Ս. Խաչատրյանի հետ միասին, Երևան քաղաքի Կոմիտաս փողոցում հանդիպել են Ս. Ծատրյանին, որի հետ տեղում պայմանավորվել են «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 SL 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան գնել 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով։ Ս. Ծատրյանի ներկայությամբ Ս. Խաչատրյանը նշված գումարը հանձնել է իրեն, որպեսզի մեքենայի հետ կապված գործարքն ավարտելուց հետո նա գումարը տա Ս. Ծատրյանին։ Նույն պահին, Ս. Ծատրյանի խնդրանքով, ավտոմեքենան բանկի գրավադրումից հանելու նպատակով բանկին մուծելու համար, ինքը 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը տվել է Ս. Ծատրյանին, որից հետո վերցրել են ավտոմեքենան։ Պայմանավորվել են մնացած գումարը տալ գործարքն ավարտելուց և մեքենան վերահաշվառելուց հետո։ Նշված հանդիպումից 3 օր անց իրեն է զանգահարել Ս. Ծատրյանը և հայտնել, որ կարող են մեքենան վերագրանցել և խնդրել է, որ նա իր հետ բերի 6.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Պայմանավորվածության համաձայն հանդիպել են Երևան քաղաքի Նոր Նորքում գտնվող Գայի արձանի մոտ, միասին գնացել են մոտակա շենքերից մեկի մոտ, որտեղ Ս. Ծատրյանը վերցնելով 6.000 ԱՄՆ դոլար գումարը և իջնելով մեքենայից` մտել է շենք և քիչ անց վերադառնալով` հայտնել, որ նշված գումարը տվել է քրոջը, սակայն քանի որ նրան հիմա հարմար չէ դուրս գալ վերագրանցման համար, իսկ առջևում հանգստյան օրեր են, առաջարկում է վերագրանցումը կատարել հանգստյան օրերից հետո։ Ինքը համաձայնվել է և այդ մասին տեղյակ է պահել հորեղբորը` Գ. Խչեյանին։ Երկու օր անց, կիրակի օրը իրեն կրկին զանգահարել է Ս. Ծատրյանը և հայտնել, որ հիվանդանոցի հետ կապված խնդիրներ ունի և իրեն անհրաժեշտ է ավտոմեքենայի արժեքի մնացած գումարը։ Այդ կապակցությամբ խորհրդակցելով Գ. Խչեյանի հետ` հանդիպել է Ս. Ծատրյանին ու նրան է հանձնել մնացած 4.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Դրանից հետո Ս. Ծատրյանը սկսել է չպատասխանել իրենց հեռախոսազանգերին, որից հետո Երևան քաղաքի «Փեթակ» առևտրի կենտրոնի դիմաց հիշյալ ավտոմեքենան վարելիս, Ս. Խաչատրյանին պատահաբար հանդիպել և կանգնեցրել է ինչ-որ երիտասարդ և հայտնել, որ նշված ավտոմեքենան պատկանում է իրենց և Ս. Ծատրյանը դեռ չի վճարել իրենց ավտոմեքենայի գումարը։ 2010թ. նոյեմբերի վերջին ինքը, Գ. Խչեյանը և Ս. Խաչատրյանը հանդիպել են Ս. Ծատրյանի հետ նրա տանը, որն էլ գրել է ստացական և նշել, որ իրենից վերցրել է 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար, պարտավորվում է այն վերադարձնել, սակայն այդպես էլ որևէ գումար չի վերադարձրել։ Սուրեն Խաչատրյանը ավտոմեքենայի վերաբերյալ փաստաթուղթ ունեցել է, բայց թե ինչ փաստաթուղթ` չգիտի։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 220-222, 276/
Վկա Համլետ Մուկուչի Խչեյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ իր ընկեր Սուրեն Խաչատրյանը ՌԴ-ից գալով Հայաստան` ցանկացել է ավտոմեքենա գնել և տեղեկանալով, որ Մարաշ թաղամասի բնակիչ Սուրենը վաճառում է 2008թ. արտադրության «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի ավտոմեքենա` զանգահարել է իր եղբայր Գ. Խչեյանին և հայտնել, որ ցանկանում է գնել նշված ավտոմեքենան։ Նա խնդրել է պարզել, թե Սուրենը վստահելի մարդ է, թե ոչ։ Այնուհետև Գ. Խչեյանը զանգահարել է իրեն, ապա որդուն` Մհեր Խչեյանին և հարցրել, թե արդյոք լավ ճանաչում է Մարաշ թաղամասի բնակիչ Սուրենին, որին ի պատասխան վերջինս հայտնել է, որ նա իր համակուրսեցու ազգականն է։ Այնուհետև Մհեր Խչեյանը և Սուրեն Խաչատրյանը պատմել են իրեն, որ հանդիպել են Ս. Ծատրյանին, նրա հետ տեղում պայմանավորվել են նշված ավտոմեքենան գնել 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով։ Ս. Ծատրյանի ներկայությամբ Ս. Խաչատրյանը նշված գումարը հանձնել է Մ. Խչեյանին, որպեսզի մեքենայի հետ կապված գործարքն ավարտելուց հետո նա գումարը տա Ս. Ծատրյանին։ Նույն պահին Մ. Խչեյանը 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը տվել է Ս. Ծատրյանին, որից հետո վերցրել են ավտոմեքենան։ Մնացած գումարը պայմանավորվել են տալ գործարքն ավարտելուց և ավտոմեքենան վերահաշվառելուց հետո։ Նշված հանդիպումից մի քանի օր անց Մ. Խչեյանին զանգահարել է Ս. Ծատրյանը և հայտնել է, որ կարող են մեքենան վերագրանցել և խնդրել է, որ նա իր հետ բերի 6.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որի մասին որդին տեղյակ է պահել Գ. Խչեյանին։ Պայմանավորվածության համաձայն Ս. Ծատրյանի հետ միասին գնացել են մոտակա շենքերից մեկի մոտ, որտեղ Ս. Ծատրյանը վերցնելով 6.000 ԱՄՆ դոլարը և իջնելով մեքենայից` մտել է շենք և քիչ անց վերադառնալով` հայտնել է, որ նշված գումարը տվել է քրոջը, սակայն քանի որ նրան հիմա հարմար չէ դուրս գալ և առջևում հանգստյան օրեր են, առաջարկում է վերագրանցումը կատարել հանգստյան օրերից հետո։ Մի քանի օր անց, կիրակի օրը, Ս. Ծատրյանը կրկին զանգահարել է Մ. Խչեյանին և հայտնել, որ հիվանդանոցի հետ կապված խնդիրներ ունի և իրեն անհրաժեշտ է ավտոմեքենայի արժեքի մնացած գումարը։ Խորհրդակցելով Գ. Խչեյանի հետ` Մ. Խչեյանը հանդիպել է Ս. Ծատրյանին ու նրան է հանձնել մնացած 4.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Դրանից մի քանի օր անց Ս. Ծատրյանը սկսել է չպատասխանել նրանց հեռախոսազանգերին։ Այնուհետև, Երևան քաղաքի «Փեթակ» առևտրի կենտրոնի մոտ հիշյալ մեքենան վարելիս Ս. Խաչատրյանին պատահաբար հանդիպել և կանգնեցրել է մի երիտասարդ ու տեղեկացրել, որ Ս. Ծատրյանը նշված ավտոմեքենան գնել է իրենցից ու դեռ չի վճարել ավտոմեքենայի գումարը, այն դեռևս ձևակերպված է նրա մոր անվամբ։ Մինչև 2010թ. նոյեմբեր ամսվա վերջերը ինքը հանդիպել է Ս. Ծատրյանի հետ և Ս. Ծատրյանը վստահեցրել է, որ մոտ ժամանակներս կվերադարձնի գումարը, սակայն հետագայում խուսափել է հանդիպումներից և խոստացված ժամկետում գումարը չի վերադարձրել։ 2010թ. նոյեմբերի վերջին Գ. Խչեյանը և Ս. Խաչատրյանը հանդիպել են Ս. Ծատրյանին նրա տանը և վերջինս ստացական է գրել։
Ավտոմեքենան հետագայում վերադարձրել են սեփականատիրոջը և Շուշանիկ Հայրապետյանի ամուսին Արսենը ստանալով ավտոմեքենան` իրենց է տվել 500.000 ՀՀ դրամ գումար։ Նա ասել է, որ այդ գումարը տվել է Սուրեն Ծատրյանը։ Սուրեն Խաչատրյանի մոտ գտնվել է մի փաստաթուղթ` տրված Սուրեն Ծատրյանի կողմից, այն մասին, որ ավտոմեքենան գրավադրված է բանկում։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 264-267/
Վկա Համլետ Խչեյանը իր ցուցմունքը պնդել է նաև Սուրեն Ծատրյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։
/գ.թ. 274/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, «ստացական» վերնագրով պարտավորագրով, որի համաձայն` Սուրեն Ծատրյանն իր եղբայր Արթուր Ծատրյանի, մորեղբայր Նորայր Մաթևոսյանի, մոր` Շուշանիկ Կարապետյանի, ինչպես նաև տուժող Սուրեն Խաչատրյանի և վկա Գնել Խչեյանի ներկայությամբ ընդունել է, որ Մհեր Խչեյանից վերցրել է 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որի դիմաց տվել է իրեն պատկանող «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան։ Քանի որ չի կարող ավտոմեքենան ձևակերպել գնորդի անունով, նա պարտավորվել է գումարը վերադարձնել հետևյալ գրաֆիկով` 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը մինչև 2011թ. հունվարի 10-ը, իսկ մնացած` 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը` մինչև 2011թ. մարտի 10-ը։
/գ.թ. 193-194/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, Սուրեն Ծատրյանի կողմից օգտագործված` 098-91-68-83 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումներով և զննություն կատարելու մասին 10.01.2011թ. արձանագրությամբ, որոնց համաձայն` ամբաստանյալ Ս. Ծատրյանին պատկանող 098-91-68-83 բջջային հեռախոսահամարից 21.06.2010թ., ժամը 13.12-ին, 30.06.2010թ., ժամը 16.58-ին ելքային հեռախոսազանգեր են կատարվել վկա Հ. Հայրապետյանին պատկանող 077-58-82-28 հեռախոսահամարին։ Վերջինիս քաղաքային` 010-65-59-65 հեռախոսահամարից 08.12.2010թ., ժամը 19.22-ին ելքային հեռախոսազանգ է կատարվել Սուրեն Ծատրյանի տան` 010-65-06-45 հեռախոսահամարին։ Ս. Ծատրյանի 098-91-68-83 հեռախոսահամարից 14.06.2010թ., ժամը 09.28-ին, 09.48-ին, 15.02-ին, 19.54-ին մուտքային և ելքային հեռախոսազանգեր են կատարվել վկա Մ. Խչեյանի 094-97-22-22, 091-60-22-22 հեռախոսահամարներին։
/գ.թ. 106-153, 174ա/
Ապրանքագիտական փորձաքննության 04.02.2011թ. թիվ 54-ԱՊ եզրակացությամբ, որի համաձայն` «Փորձաքննությանը տրամադրված «Միցուբիշի Պաջերո» մակնիշի, 44ՏԼ707 պետ. համարանիշի ավտոմեքենայի միջին շուկայական գինը 2010թ հունիս ամսվա դրությամբ, առկա ապրանքային վիճակի հաշվառմամբ, գնահատվում է 7560000 /յոթ միլիոն հինգ հարյուր վաթսուն հազար/ դրամ»։
/գ.թ. 225-226/
Ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանը նախաքննության ժամանակ հրաժարվել է ցուցմունքներ տալուց, իսկ դատաքննության ժամանակ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Շուշանիկ Հայրապետյան անուն-ազգանունով անձնավորության չի ճանաչում, նրա հետ երբևէ ավտոմեքենայի առուվաճառքի վերաբերյալ պայմանավորվածություն չի ունեցել։ Իրականում «Միցուբիշի Պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենան իրեն վաճառել է նրա ամուսինը, որի հետ ինքը գումարային խնդիրներ է ունեցել։ Արսենը իրեն ասել է, որ ավտոմեքենան գրավադրված է բանկում և առկա է 13.000-ից 14.000 ԱՄՆ դոլար գումարի պարտք, սակայն ինքը հետագայում բանկից տեղեկացել է, որ պարտքի գումարը իրականում կազմում է 7.200.000 ՀՀ դրամ գումար։ Ինչ վերաբերվում է Սուրեն Խաչատրյանին, ապա վերջինիս հետ նույնպես ինքը ավտոմեքենան վաճառելու մասին խոսակցություններ չի ունեցել և նրանից գումար չի ստացել։ Ավտոմեքենան վաճառել է Մհեր Խչեյանին` 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով, որն ամբողջությամբ ստացել է մաս-մաս, սկզբում ստացել է 10.000 ԱՄՆ դոլար, հետո 6.000 և 4.000 ԱՄՆ դոլար։ Երբ ավտոմեքենան վաճառել է Խչեյաններին, ինքը այդ ժամանակ չի իմացել, որ իրականում բանկի պարտքը կազմում է 7.200.000 ՀՀ դրամ գումար, այլ այդ մասին իմացել է այն ժամանակ, երբ արդեն Խչեյաններից ստացել է 6.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Ստացած գումարը հետ չի վերադարձրել, քանի որ ցանկացել է հանդիպել Արսենին` այդ հարցերը պարզաբանելու համար, որից հետո սկսվել են իր առողջական խնդիրները։ Ավտոմեքենայի արժեքի մնացած գումարը` 4.000 ԱՄՆ դոլարը Խչեյաններից վերցրել է և դա իրականում ծախսել է իր առողջական խնդիրները կարգավորելու նպատակով։ Ընդունում է, որ 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար պարտք է Մհեր Խչեյանին և չի հրաժարվում այդ գումարը վճարելուց։ Պարզապես այժմ հնարավորություն չունի դա անել։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Տուժող Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանը նախաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2010թ. հունիս ամսվա առաջին օրերին, երբ որդու` Հ. Հայրապետյանի հետ գտնվել են տանը, իրենց տուն է եկել նույն թաղամասի բնակիչ Ս. Ծատրյանը և հայտնել, որ տեղեկացել է իրենց ավտոմեքենան վաճառելու մասին և ցանկանում է գնել այն։ Ս. Ծատրյանը տեղեկանալով, որ մեքենան վաճառվում է 22.500 ԱՄՆ դոլար գումարով, առանց սակարկելու համաձայնվել է այն գնել և գումարը վճարել` համապատասխան մասնագետների մոտ ավտոմեքենան հետազոտելուց հետո։ Պայմանավորվածության համաձայն` ավտոմեքենան նույն օրը նա տարել է` հաջորդ օրը մասնագետների մոտ հետազոտելու նպատակով, սակայն հաջորդ օրն այդպես էլ ոչ գումարը և ոչ էլ ավտոմեքենան չի բերել։ Որդին` Հ. Հայրապետյանը, ուշ երեկոյան իր բջջային հեռախոսահամարից զանգահարել է Ս. Ծատրյանին և հարցրել, թե ինչ է որոշել։ Ս. Ծատրյանը հայտնել է, որ ավտոմեքենան հավանել է, վստահեցրել է, որ հաջորդ օրը կվճարի 8.000 ԱՄՆ դոլար գումար և տեղյակ լինելով, որ մեքենան գրավադրված է բանկում` խոստացել է մնացած գումարը վճարել բանկին։ Սակայն հաջորդ մի քանի օրերի ընթացքում Ս. Ծատրյանը կրկին խաբել ու չի ներկայացել։ Ճշտելով նրա տան հեռախոսահամարը` ինքը զանգահարել է նրանց տուն։ Հեռախոսազանգին պատասխանել են Ս. Ծատրյանի ծնողները և հայտնել, որ կփոխանցեն որդուն, որ զանգահարի։ Ավտոմեքենան տանելուց 4 օր անց Ս. Ծատրյանը վերջապես եկել է իրենց տուն և որդու ներկայությամբ իրեն է հանձնել ընդամենը 500.000 ՀՀ դրամ գումար։ Ս. Ծատրյանն ասել է, որ ինքն իր հերթին վաճառել է իր ավտոմեքենան և մի քանի օրվա ընթացքում իր ավտոմեքենայի գումարը ստանալուն պես կվճարի մնացած գումարը։ Այնուհետև, մեկ շաբաթ անց Ս. Ծատրյանը նորից խաբել ու չի ներկայացել, որից հետո էլ ինքը և որդին բազմիցս զանգահարել են Ս. Ծատրյանի բջջային հեռախոսահամարներին, սակայն նա չի պատասխանել։ Դրանից հետո հասկացել են, որ Ս. Ծատրյանը խարդախությամբ հափշտակել է իրենց ավտոմեքենան։ 2010թ օգոստոսի սկզբին ինքը մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն և վերադառնալուց որոշ ժամանակ անց որդուց տեղեկացել է, որ վերջինս Երևան քաղաքում պատահաբար նկատել է իրենց մեքենան, որը վարել է անծանոթ մի տղամարդ։ Ավտոմեքենան կանգնեցրել է ու վարորդից տեղեկացել, որ նա իրենց մեքենան գնել է Ս. Ծատրյանից`՝ 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով։ Հ. Հայրապետյանը նրան պատմելով կատարվածի մասին` հայտնել է, որ Ս. Ծատրյանը դեռ չի վճարել իրենց մեքենայի գումարը և այն դեռ իր մոր անվամբ է։
/գ.թ. 45-48/
Վկա Հարություն Արսենի Հայրապետյանը նախաքննության ժամանակ ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2010թ հունիսին, երբ մոր` Շ. Հայրապետյանի հետ գտնվել են տանը, ժամը 23.00-ի սահմաններում իրենց տուն է եկել նույն թաղամասի բնակիչ Ս. Ծատրյանը և հայտնել, որ տեղեկացել է, որ իրենք վաճառում են իրենց ավտոմեքենան ու ցանկություն է հայտնել գնել այն։ Ս. Ծատրյանը տեղեկանալով, որ մեքենան վաճառվում է 22.500 ԱՄՆ դոլարով, առանց գինը սակարկելու համաձայնվել է այն գնել համապատասխան մասնագետների մոտ հետազոտելուց հետո։ Իրենք հայտնել են, որ ավտոմեքենան գրավադրված է բանկում և իրենց կարող է վճարել 8.000 ԱՄՆ դոլար գումար, իսկ մնացած գումարը մաս-մաս վճարել բանկին։ Վերջինս հայտնել է, որ հավանաբար իրենց կվճարի ամբողջ գումարը։ Պայմանավորվածության համաձայն` ավտոմեքենան նույն օրը տարել է` հաջորդ օրն ավտոմեքենան մասնագետների մոտ հետազոտելու նպատակով, սակայն հաջորդ օրն այդպես էլ ոչ գումարը և ոչ էլ ավտոմեքենան չի բերել։ Ինքն իր բջջային հեռախոսահամարից զանգահարել է Ս. Ծատրյանին և հարցրել, թե ինչ է որոշել, որին ի պատասխան` վերջինս հայտնել է, որ մեքենան հավանել է, հաջորդ օրը կմոտենա իրեն և կվճարի գումարը, սակայն նա կրկին խաբել ու չի ներկայացել։ Մեքենան տանելուց 4 օր անց Ս. Ծատրյանը վերջապես եկել է իրենց տուն և իրենց հանձնել ընդամենը 500.000 ՀՀ դրամ գումար` ասելով, թե ինքն իր հերթին վաճառել է իր ավտոմեքենան և առավելագույնը մեկ շաբաթվա ընթացքում իր մեքենայի գումարը ստանալուն պես կվճարի մնացած գումարը և չի ցանկանում բանկի հետ գործ ունենալ։ Ս. Ծատրյանը նորից խաբել ու չի ներկայացել, որից հետո էլ ինքը բազմիցս զանգահարել է Ս. Ծատրյանի բջջային հեռախոսահամարներին, սակայն նա չի պատասխանել իր հեռախոսազանգերին։ Այնուհետև բանկից տեղեկացել են, որ անհրաժեշտ է կատարել ամսեկան բանկային վճարումները, հակառակ դեպքում` իրենց ունեցվածքը կդրվի կալանքի տակ։ Իրենք ստիպված կատարել են վճարումները։ 2010թ. օգոստոս ամսվա վերջին Երևան քաղաքի «Փեթակ» առևտրի կենտրոնի մոտ պատահաբար տեսել է իրենց ավտոմեքենան, կանգնեցրել է այն և տեղեկացել, որ ավտոմեքենան վարող անձը այն գնել է հենց Ս. Ծատրյանից, 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով։ Պատմելով կատարվածի մասին մեքենայի վարորդին` հայտնել է, որ Ս. Ծատրյանը դեռ չի վճարել իրենց մեքենայի գումարը և այն դեռ իր մոր` Շ. Հայրապետյանի անվամբ է, որին ի պատասխան այդ անձը հայտնել է, որ այդ հարցը կպարզի Սուրենի հետ։
/գ.թ. 60-62, 262-263/
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Վերլուծելով ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքները, դրանք համադրելով այլ ապացույցների հետ, գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի ցուցմունքները` Սուրեն Խաչատրյանից խարդախությամբ 20.000 ԱՄՆ դոլարի գումար չհափշտակելու մասին, իրականությանը չեն համապատասխանում, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ են հետապնդում և հերքվում են արդեն իսկ նշված ապացույցներով։
Վերլուծելով ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալում ներառված, Սուրեն Ծատրյանի կողմից, Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանի սեփականությունը հանդիսացող` «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 ՏԼ 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան խարդախությամբ հափշտակելու դրվագը, դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավորված չէ, բավարար ապացույցներ ձեռք չեն բերվել նրան այդ հանցանքի կատարման մեջ մեղավոր ճանաչելու համար, որի պատճառով նրա մեղադրանքի ծավալից այդ դրվագը պետք է հանվի հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։»։
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` «Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ։»։
Համաձայն քրեական գործում առկա` ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության 26.11.2010թ. թիվ 17/7-8779 գրության /գ.թ. 42/` «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 SL 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան 12.07.2008թ. հաշվառված է Երևան քաղաքի Նորքի 15-րդ փողոցի թիվ 45 տան բնակիչ Շուշանիկ Հայրապետյանի անվամբ։ Քրեական գործի նյութերում բացակայում է հիշյալ ավտոմեքենայի նկատմամբ ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի սեփականության իրավունքը հաստատող որևէ փաստաթուղթ։
Փաստորեն, նշված ավտոմեքենայի նկատմամբ ամբաստանյալ Ս. Ծատրյանը երբևէ սեփականության իրավունք ձեռք բերելու, այն իր անվամբ որպես սեփականություն գրանցելու, այն մաս-մաս կամ ամբողջությամբ մեկ այլ անձի անվամբ որպես սեփականություն գրանցելու և այդ եղանակով իրացնելու փորձ չի կատարել։ Նա այդ ավտոմեքենան որպես իր սեփականը ներկայացնելով, խաբեությամբ, տուժողին վաճառելու պատրվակով հափշտակել է նրա` քսան հազար ԱՄՆ դոլար գումարը։
Դատարանը գտնում է, որ Սուրեն Ծատրյանի և Շուշանիկ Հայրապետյանի միջև ծագած հարաբերությունները ենթակա են կարգավորման ՀՀ քաղաքացիական օրենսդրության շրջանակներում, մասնավորապես ենթակա է կիրառման ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 274-րդ հոդվածը, համաձայն որի` «Սեփականատերն իրավունք ունի իր գույքը հետ պահանջել ուրիշի ապօրինի տիրապետումից։»։
Այսպիսով, դատարանը, ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության խնդիրների, քրեական գործի արդարացի քննության, ապացույցների ուժի, քրեական գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքների, ապացույցների ստուգումը, գնահատումը կանոնակարգող ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության վերը նշված պահանջների համատեքստում գտնում է, որ Ս. Ծատրյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալում ներառված հետևյալ դրվագը` «… Սուրեն Ծատրյանը 2010թ. հունիս ամսվա սկզբին, խարդախությամբ հափշտակել է Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանին պատկանող «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 SL 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան…» անհիմն է և պետք է հանվի մեղադրանքի ծավալից։
Ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները` ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը` այն, որ նախկինում դատված չի եղել, վատառողջ է, բնութագրվում է դրական։ Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երեխայի առկայությունը, իսկ նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում։
Ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանն իր կատարած` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է կրի։
Քննարկելով տուժող Սուրեն Խաչատրյանի քաղաքացիական հայցը` Սուրեն Արտուշի Ծատրյանից հօգուտ իրեն 20.000 (քսան հազար) ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում բռնագանձելու պահանջի մասին, դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել առանց քննության հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Քաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական գործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական oրենuգրքով արգելված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնաu։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Քաղաքացիական պատասխանող է ճանաչվում ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի վրա օրենքով, քրեական գործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել գույքային պատասխանատվություն քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով գույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի գործողությունների համար։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն «Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով։»։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Քաղաքացիական դատավարական օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն սույն օրենսգրքով։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար։
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «հայցադիմումում նշվում է, թե որ քրեական գործով, ով, ում, ինչի հիման վրա և ինչ չափով է հարուցում քաղաքացիական հայց, ինչպես նաև պետք է բովանդակի խնդրանք` վնասի հատուցման համար կոնկրետ դրամական գումարի և գույքի բռնագանձման մասին։»։
Սույն քրեական գործով տուժող Ս. Խաչատրյանի կողմից ներկայացված վերոհիշյալ հայցադիմումով քաղաքացիական հայցվորը խնդրել է ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանից հօգուտ իրեն բռնագանձել որպես ավտոմեքենայի արժեք վճարված 20.000 (քսան հազար) ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամ գումար, մինչդեռ քրեական գործի դատական քննությամբ հաստատվել է, որ «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի ավտոմեքենան Խչեյանների կողմից Շուշանիկ Հայրապետյանին վերադարձնելիս, վերջինիս ամուսինը նրանց է տվել 500.000 ՀՀ դրամ գումար, որը վաղօրոք տվել էր ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանը։ Բացի այդ, ամբաստանյալի կողմից տուժողի գումարները ստացվել են տարբեր հանգամանքներում, այլ անձից առձեռն։ Վերջինս նույնպես ենթակա է ներգրավման վարույթին` քաղաքացիական հայցը քննելիս։
Դատարանը գտնում է, որ վերոհիշյալ հիմնավորումներով և ողջամիտ ժամկետում քրեական գործի քննությունն ապահովելու նպատակով, ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանից հօգուտ քաղաքացիական հայցվոր Սուրեն Խաչատրյանի գումար բռնագանձելու վերաբերյալ քաղաքացիական հայցը պետք է թողնել առանց քննության, ինչն արգելք չի հանդիսանում հայցը հետագայում քաղաքացիական դատավարության կարգով հարուցելու համար։
Քննարկելով ամբաստանյալի գույքի վրա դրված կալանքի հարցը` դատարանը գտնում է, որ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի գույքի վրա նախաքննության մարմնի 13.12.2010թ. որոշմամբ դրված կալանքը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի կատարումը։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 11.02.2011թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 ՏԼ 707 պետհամարանիշի /մարդատար, թափքի տեսակը` ունիվերսալ, գույնը` կապտամոխրագույն մետալիկ, թողարկման տարեթիվը 2008, նույնացման համարը` JMYMRV83WJ730374, շարժիչի համարը` 6G72TN3445/ ավտոմեքենայի վրա նախաքննության մարմնի 03.12.2010թ. թիվ 7/4-9097 և 7/4-9113 գրություններով դրված սահմանափակումները ենթակա են վերացման և այդ ավտոմեքենան պետք է թողնել Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանի տնօրինմանը։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորումն ընտրված է ճիշտ և այն վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 154-րդ, 357-360-րդ, 364-366-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը`
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 5 /հինգ/ տարի ժամկետով` գույքի կեսի բռնագրավմամբ, սակայն ոչ ավելի 7.000.000 /յոթ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարից, որը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2011թ. մարտի 11-ից։
Խափանման միջոց կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Քաղաքացիական հայցվոր Սուրեն Խաչատրյանի քաղաքացիական հայցը թողնել առանց քննության։
Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի գույքի վրա նախաքննության մարմնի 13.12.2010թ. որոշմամբ դրված կալանքը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի կատարումը։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 11.02.2011թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 ՏԼ 707 պետհամարանիշի /մարդատար, թափքի տեսակը` ունիվերսալ, գույնը` կապտամոխրագույն մետալիկ, թողարկման տարեթիվը 2008, նույնացման համարը` JMYMRV83WJ730374, շարժիչի համարը` 6G72TN3445/ ավտոմեքենայի վրա նախաքննության մարմնի 03.12.2010թ. թիվ 7/4-9097 և 7/4-9113 գրություններով դրված սահմանափակումները վերացնել և այդ ավտոմեքենան թողնել Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանի տնօրինմանը։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0078/01/11
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 27-04-2011 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0078/01/11 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 15109310 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Մեղադրվում է այն բանի համար, որ նա Շուշանիկ Հայրապետյանին պատկանող <<Միցուբիսի Պաջեռո>> մակնիշի ավտոմեքենան գնելու և գումարը մեկ շաբաթ անց վճարելու պատրվակով, խաբեությամբ վերցրել է նշված մեքենան ու չարաշահելով վերջինիս վստահությունը, հափշտակել այն` Շ. Հայրապետյանին պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի` 7.560.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Սուրեն |
| Ազգանուն | Ծատրյան |
| Հայրանուն | Արտուշի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 178 Մաս 3 Կետ 1 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 6.4 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 28-04-2011 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մնացական |
| Ազգանուն | Մարտիրոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 28-04-2011 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 28-04-2011 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 28-04-2011 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 20-05-2011 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սուրեն |
| Ազգանուն | Ծատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Շուշանիկ |
| Ազգանուն | Հայրապետյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-06-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-06-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 01-07-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 07-07-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-07-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-08-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-08-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-09-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-09-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-09-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-10-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-10-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-10-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-11-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-11-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 15-11-2011 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Սուրեն |
| Ազգանուն | Ծատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 15-11-2011 |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Լրացուցիչ պատիժ | Գույքի բռնագրավում |
| Բռնագանձնված գույքի չափը | սակայն ոչ ավելի 7.000.000 ՀՀ դրամ գումարից |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 15 նոյեմբերի 2011թ. ք. Երևան ԵԿԴ-0078/01/11 Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով . նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան, քարտուղարներ` Տ. Գրիգորյան, Էդ. Մկրտչյան, մեղադրող` Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա. Հակոբյան, պաշտպաններ` Ա. Սիրունյան, Վ. Արմենակյան տուժող` Շ. Հայրապետյան, տուժող և քաղաքացիական հայցվոր` Ս. Խաչատրյան, տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Ս. Խաչատրյանի ներկայացուցիչ` Հ. Արսենյան, դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց գործն ըստ մեղադրանքի Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի` ծնված 1978թ. հունիսի 06-ին Երևանում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան մեկ երեխա, չի աշխատում, բնութագրվում է դրական, նախկինում չդատված, վատառողջ` տառապում է «Քրոնիկական վիրուսային Հեպատիտ Ց» հիվանդությամբ, բնակվել է Երևանի Նորքի 6-րդ փողոցի 1-ին նրբանցքի թիվ 23 տանը, կալանքի տակ է 11.03.2011թ.-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։ Գործի դատավարական նախապատմությունը Թիվ 15109310 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2010թ. դեկտեմբերի 01-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, խարդախության եղանակով Շ. Հայրապետյանի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հաշփտակություն կատարելու դեպքի առթիվ։ 13.12.2010թ. որոշմամբ հայտարարվել է մեղադրյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի հետախուզումը։ Քննիչի 01.03.2011թ. որոշմամբ թիվ 15109310 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` մինչև մեղադրյալ Սուրեն Ծատրյանին հայտնաբերելը։ 11.03.2011թ. Սուրեն Արտուշի Ծատրյանը հայտնաբերվել է և քննիչի` նույն օրվա որոշմամբ քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է։ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` հետևյալ արարքի համար. «որ նա` 2010թ. հունիս ամսվա սկզբին Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանին պատկանող «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 SL 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան գնելու և գումարը մեկ շաբաթ անց վճարելու պատրվակով, խաբեությամբ Երևան քաղաքի Նորքի 15 փողոցի 45 տան բակում վերցրել է նշված մեքենան ու չարաշահելով վերջինիս վստահությունը, հափշտակել այն` Շ. Հայրապետյանին պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի` 7.560.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։»։ 27.04.2011թ. քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։ Մեղադրանքը պաշտպանող դատախազն ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանին առաջադրված մեղադրանքը 14.07.2011թ. փոփոխել, լրացրել և նոր մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` հետևյալ արարքների համար, «որ նա` 2010թ. հունիս ամսվա սկզբին Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանին պատկանող «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 SL 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան գնելու և գումարը մեկ շաբաթ անց վճարելու պատրվակով, խաբեությամբ Երևան քաղաքի Նորքի 15 փողոցի 45 տան բակում վերցրել է նշված մեքենան ու չարաշահելով վերջինիս վստահությունը, հափշտակել այն` Շ. Հայրապետյանին պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի` 7.560.000 ՀՀ դրամի վնաս։ Բացի այդ, 2010թ. հունիս ամսվա կեսին Սուրեն Ծատրյանը մոլորության մեջ գցելով Սուրեն Խաչատրյանին, ներկայանալով որպես Շուշանիկ Հայրապետյանին պատկանող «Միցուբիսի Պաջեռո» 44 SL 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի փաստացի սեփականատեր, խաբեությամբ և վստահությունը չարաշահելով, Ս. Խաչատրյանից հափշտակել է առանձանպես խոշոր չափերի 7.849.000 ՀՀ դրամին համարժեք 20.000 ԱՄՆ դոլար։»։ Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը. 2008թ. հուլիսի 15-ին, «Յունիբանկ» ՓԲ ընկերության «Կոմիտաս» մասնաճյուղի` որպես գրավառուի և Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանի` որպես գրավատուի միջև կնքվել է ավտոմեքենայի կոշտ գրավի թիվ 521/Հ պայմանագիրը։ Հիշյալ պայամանգրով սահմանվել է, որ նույն օրը գրավառուի և գրավատուի միջև կնքված թիվ 521 վարկային պայմանագրի համաձայն, գրավառուն գրավատուին տրամադրում է 10.000.000 /տաս միլիոն/ ՀՀ դրամ գումար վարկ, ժամկետային տարեկան 17% տոկոսադրույքով, ութսունչորս ամիս մարման ժամկետով, իսկ գրավատուն գրավառուին գրավ է հանձնում սեփականության իրավունքով իրեն պատկանող «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 SL 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան։ Նշված ավտոմեքենան դեռևս 12.07.2008թ.-ին Հայաստանի Հանրապետության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում հաշվառվել է Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանի անվամբ որպես սեփականություն, սակայն շահագործվել է նրա ամուսին Արսեն Հայրապետյանի կողմից։ 2010թ.-ի մարտին Շուշանիկ Հայրապետյանի ամուսին Արսեն Հայրապետյանը մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն` արտագնա աշխատանքի, որից հետո նրանք որոշել են վաճառել նշված ավտոմեքենան և դրա վրա փակցրել են համապատասխան տեղեկատվություն։ Շուշանիկ Հայրապետյանի հետ միևնույն թաղամասում բնակվող Սուրեն Ծատրյանը, ցանկանալով նրան պատկանող ավտոմեքենան որպես իր սեփական ավտոմեքենա վաճառելու միջոցով, այսինքն խաբեության եղանակով առանձնապես խոշոր չափերով գումար հափշտակել, 2010թ. հունիսի սկզբին, նշված ավտոմեքենան գնելու պատրվակով հանդիպել է Շուշանիկ Հայրապետյանին և նրա որդի Հարություն Հայրապետյանին ու հայտնել, որ ցանկություն ունի գնել նրանց ավտոմեքենան։ Ս. Ծատրյանը տեղեկացել է, որ նրանք ավտոմեքենան վաճառում են 22.500 ԱՄՆ դոլար գումարով և առանց սակարկելու` հայտնել է, որ ավտոմեքենան համապատասխան մասնագետների մոտ հետազոտելուց հետո կվճարի դրա արժեքը։ Նա տեղեկացել է նաև, որ ավտոմեքենան գրավադրված է բանկում։ Փոխադարձ համաձայնության գալով` նրանք պայմանավորվել են, որ ավտոմեքենան տանելու հաջորդ օրը Սուրեն Ծատրյանը կվճարի մեքենայի արժեքը։ Նույն օրը Սուրեն Ծատրյանը տարել է ավտոմեքենան, սակայն խուսափել է հանդիպելուց և դրա արժեքը վճարելուց։ Ավտոմեքենան տանելուց չորս օր անց Ս. Ծատրյանը գնացել է Շ. Հայրապետյանի տուն և նրա որդի Հ. Հայրապետյանի ներկայությամբ հանձնել 500.000 ՀՀ դրամ գումար։ Նա հայտնել է, որ վաճառել է իր ավտոմեքենան, շուտով կստանա դրա գումարը և կվճարի Շուշանիկ Հայրապետյանի ավտոմեքենայի արժեքի մնացած մասը։ Այնուհետև Ս. Ծատրյանը խուսափել է Շ. Հայրապետյանի կամ նրա որդի Հ. Հայրապետյանի հետ հանդիպելուց, չի պատասխանել նրանց հեռախոսազանգերին և որևէ գումար նրանց այլևս չի տվել։ Նշված ավտոմեքենան ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանը վարել է անձամբ, ներկայացրել է որպես իրեն պատկանող և վաճառքի ենթակա ավտոմեքենա։ 2010թ. հունիսի կեսերին, գործով վկա Գնել Խչեյանի ընկեր, Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացի, տուժող Սուրեն Խաչատրյանը, Ռուսաստանի Դաշնությունից գալով Հայաստան` ցանկացել է Հայաստանում վարելու համար ավտոմեքենա գնել։ Գ. Խչեյանի եղբորորդի Մ. Խչեյանից տեղեկանալով, որ Երևանի Մարաշ թաղամասի բնակիչ Սուրեն Ծատրյանը վաճառում է 2008թ. արտադրության, «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի իր ավտոմեքենան` Գնել Խչեյանին հայտնել է, որ ցանկանում է գնել նշված ավտոմեքենան։ Այնուհետև տուժող Ս. Խաչատրյանը վկա Մ. Խչեյանի հետ միասին, Երևան քաղաքի Կոմիտաս փողոցում հանդիպել են ամբաստանյալ Ս. Ծատրյանին։ Վերջինս հավաստիացրել է, որ այն իր ավտոմեքենան է, վաճառում է քսան հազար ԱՄՆ դոլարով։ Նրանք փոխադարձ համաձայնության են եկել` նշված՝ «Միցուբիսի Պաջերո» մակնիշի 44 SL 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի` 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով առուվաճառքի վերաբերյալ։ Ս. Ծատրյանի ներկայությամբ տուժող Ս. Խաչատրյանը նշված գումարը հանձնել է Մ. Խչեյանին, որպեսզի մեքենայի ձևակերպման հետ կապված գործողություններն ավարտելուց հետո, նա գումարը տա Ս. Ծատրյանին։ Վերջինս պատճառաբանել է, որ ավտոմեքենան գրանցված է իր քրոջ անվամբ, գրավադրված է բանկում և ձևակերպումների գործընթացն սկսելու համար իրեն հարկավոր է գումարի կեսը։ Վստահելով նրան, նույն պահին Մ. Խչեյանը 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը տվել է Ս. Ծատրյանին և նրանից վերցրել է ավտոմեքենան։ Մնացած գումարը պայմանավորվել են տալ ավտոմեքենան վերահաշվառելուց հետո։ Ստացած գումարն ամբաստանյալ Ս. Ծատրյանը հափշտակել է` ծախսելով իր անձնական կարիքների համար։ Նշված հանդիպումից երեք օր անց Ս. Ծատրյանը զանգահարել է Մ. Խչեյանին և հայտնել, որ կարող են ավտոմեքենան վերագրանցել և անհրաժեշտ է, որ այդ նպատակով նա իր հետ բերի ևս 6.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Պայմանավորվածության համաձայն նրանք հանդիպել են Երևան քաղաքի Նոր Նորքում գտնվող Գայի արձանի մոտ և միասին գնացել են դեպի մոտակա շենքերից մեկը։ Այնտեղ Ս. Ծատրյանը վերցնելով 6.000 ԱՄՆ դոլարը` իջել է ավտոմեքենայից, պատճառաբանել է, որ գնում է քրոջ տուն, որպեսզի նրա հետ միասին գնան ավտոմեքենան վերաձևակերպելու։ Քիչ անց վերադառնալով` նա հայտնել է, որ նշված գումարը տվել է քրոջը, սակայն նա այժմ չի կարող տանից դուրս գալ։ Այնուհետև Ս. Ծատրյանը պատճառաբանել է, որ առջևում հանգստյան օրեր են, առաջարկում է վերագրանցումը կատարել հանգստյան օրերից հետո։ Մ. Խչեյանը համաձայնվել է և այդ մասին տեղյակ է պահել հորեղբորը` Գ. Խչեյանին։ Մեկ օր անց, կիրակի օրը Ս. Ծատրյանը կրկին զանգահարել է Մ. Խչեյանին և հայտնել, որ իրեն անհրաժեշտ է ավտոմեքենայի արժեքի մնացած գումարը։ Խորհրդակցելով հորեղբոր՝ Գ. Խչեյանի հետ, Մ. Խչեյանը հանդիպել է Ս. Ծատրյանին ու նրան է հանձնել մնացած 4.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Դրանից հետո ամբաստանյալ Ս. Ծատրյանը խուսափել է նրանցից, սկսել է չպատասխանել Մհեր, Գնել և Համլետ Խչեյանների հեռախոսազանգերին, իսկ Մ. Խչեյանից որպես ավտոմեքենայի արժեքի մնացած մասը ստացած 6.000, իսկ այնուհետև ևս 4.000 ԱՄՆ դոլար գումարները կրկին հափշտակել է` ծախսելով իր անձնական կարիքների համար։ Այդ ընթացքում ամբաստանյալ Ս. Ծատրյանին են փնտրել նաև Շ. Հայրապետյանի հարազատները։ Երևան քաղաքի «Փեթակ» առևտրի կենտրոնի դիմաց հիշյալ ավտոմեքենան վարելիս` տուժող Ս. Խաչատրյանին պատահաբար հանդիպել է Շ. Հայրապետյանի որդի Հ. Հայրապետյանն ու նրանից տեղեկացել, որ Ս. Խաչատրյանը Ս. Ծատրյանից գնել է նշված ավտոմեքենան 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով։ Հ. Հայրապետյանը նրան պատմելով կատարվածի մասին` հայտնել է, որ Ս. Ծատրյանը դեռ իրենց չի վճարել ավտոմեքենայի արժեքը և այն դեռևս իր մոր` Շ. Հայրապետյանի անվամբ է գրանցված։ Շ. Հայրապետյանի կողմից տրված հաղորդման հիման վրա ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցները նույնպես փնտրել են վերոհիշյալ ավտոմեքենան։ Այդ մասին իմանալով` «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի ավտոմեքենան Խչեյանների կողմից վերադարձվել է Շուշանիկ Հայրապետյանին։ Ստանալով ավտոմեքենան` Շուշանիկ Հայրապետյանի ամուսին Արսեն Հայրապետյանը Գնել Խչեյանին է տվել 500.000 ՀՀ դրամ գումարը, որն իրենց էր տվել ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանը։ Գ. Խչեյանը հասկանալով, որ Ս. Ծատրյանն իրենց խաբել է, հաշվի առնելով, որ ինքն է եղել գործարքի երաշխավորը, Ս. Խաչատրյանին տվել է 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որն հետագայում նա հետ է վերադարձրել։ 2010թ. նոյեմբերին Ս. Ծատրյանի հետ հանդիպել է Գ. Խչեյանի եղբայր Հ. Խչեյանը, որին Ս. Ծատրյանը վստահեցրել է, որ մի քանի օրվա ընթացքում կվերադարձնի գումարը, սակայն հետագայում խուսափել է հանդիպումներից և խոստացած ժամկետում գումարը չի վերադարձրել։ 2010թ. նոյեմբեր ամսվա վերջին Գ. Խչեյանին, Ս. Խաչատրյանին և Մ. Խչեյանին հաջողվել է հանդիպել Ս. Ծատրյանին նրա տանը, որն իր եղբայր Արթուր Ծատրյանի և մորեղբայր Նորայր Մաթևոսյանի ներկայությամբ գրել է ստացական այն մասին, որ Մ. Խչեյանից վերցրել է 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար, դրա դիմաց տվել է իրեն պատկանող «Միցուբիսի Պաջերո» 44 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան, պարտավորվում է գումարի կեսը՝ 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը մարել մինչև 2011թ. հունվարի 10-ը, իսկ մյուս կեսը՝ մինչև 2011թ մարտի 10-ը։ Իրականում որևէ գումար Ս. Ծատրյանը չի վերադարձրել։ Տուժող Սուրեն Խաչատրյանի կողմից քաղաքացիական հայց է ներկայացվել ամբաստանյալի դեմ, որի համաձայն` վերջինս պահանջել է ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանից հօգուտ իրեն բռնագանձել 20.000 (քսան հազար) ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում։ Ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանը ներկայացված հայցի դեմ առարկել է։ Դատական քննությամբ պարզվել է նաև, որ ամբաստանյալ Ս. Ծատրյանն ամուսնացած է, խնամքին ունի մինչև տասնչորս տարեկան մեկ երեխա, նախկինում դատված չի եղել, վատառողջ է, բնութագրվում է դրական։ Նախաքննության մարմնի 03.12.2010թ. թիվ 7/4-9097 և 7/4-9113 գրություններով «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 ՏԼ 707 պետհամարանիշի /մարդատար, թափքի տեսակը` ունիվերսալ, գույնը` կապտամոխրագույն մետալիկ, թողարկման տարեթիվը 2008, նույնացման համարը` JMYMRV83WJ730374, շարժիչի համարը` 6G72TN3445/ ավտոմեքենայի վրա դրվել են սահմանափակումներ։ Ապացույցների հետազոտում և գնահատում Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով. Տուժող, ՌԴ քաղաքացի Սուրեն Խաչատրյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Գնել Խչեյանն իր ընկերն է և երբ գտնվել է Հայաստանում` հաճախակի է հանդիպել նրան։ 2010թ. հերթական անգամ գտնվելով Հայաստանում` որոշել է այստեղ օգտագործելու համար ավտոմեքենա գնել։ Այդ մասին տեղեկացրել է Գ. Խչեյանին և նրա եղբորորդի Մհեր Խչեյանից իմացել, որ վերջինիս ընկերը «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի ավտոմեքենա է վաճառում։ Հանդիպելով ավտոմեքենան վաճառող Ս. Ծատրյանի հետ` ինքը հայտնել է, որ մեքենան ցանկանում է գնել իրական սեփականատիրոջից, քանի որ Ս. Ծատրյանն իրեն ցույց է տվել ինչ-որ գրություն, որով պարզվել է, որ ավտոմեքենան Շուշանիկ Հայրապետյանի անվամբ է գրանցված։ Ս. Ծատրյանն ասել է, որ դա իր քույրն է և որ ինքը պետք է կատարի ավտոմեքենայի հետ կապված ձևակերպումները։ Ս. Ծատրյանն առաջարկել է իրեն վճարել 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որպեսզի այդ գործընթացը սկսվի` նշելով, որ դա կտևի մեկ շաբաթ։ Ինքը գումարը տվել է Մ. Խչեյանին, որն էլ իր ներկայությամբ հաշվելով` 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար տվել է Ս. Ծատրյանին և նրանից վերցրել է ավտոմեքենան։ Իմանալով, որ մեկ շաբաթ անց ավտոմեքենայի հետ կապված ձևակերպումներ չեն կատարվել, ինքը փորձել է գտնել Ս. Ծատրյանին, սակայն չի կարողացել, քանի որ վերջինս տանը չի բնակվել, իսկ ծնողները նրանից ոչ մի տեղեկություն չեն ունեցել։ Այդ օրերին, երբ ինքը նշված մեքենայով գտնվել է Երևան քաղաքի «Փեթակ» տոնավաճառի մոտ, իրեն են մոտեցել անծանոթ անձինք և հայտնել, որ այդ ավտոմեքենան իրենց է պատկանում։ Հասկանալով, որ խաբեության զոհ է դարձել` պատասխանել է, որ այդ բոլոր հարցերը կպարզի Ս. Ծատրյանի հետ։ Մի քանի օր ևս փնտրելով Ս. Ծատրյանին` վերջապես նրան գտել են տանը, որն էլ հասկանալով, որ ոչ մի բան չի կարող պատճառաբանել` պարտավորագիր է գրել 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարը իրեն վերադարձնելու մասին, սակայն կրկին անգամ խաբելով` այն չի վերադարձրել։ /դատական նիստի արձանագրություն/։ Վկա Գնել Մուկուչի Խչեյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ իր ընկեր Սուրեն Խաչատրյանը Ռուսաստանի Դաշնությունից գալով Հայաստան` ցանկացել է մեքենա գնել և տեղեկանալով, որ Մարաշ թաղամասի բնակիչ Սուրենը վաճառում է 2008թ. արտադրության «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի ավտոմեքենա` զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ ցանկանում է գնել նշված ավտոմեքենան։ Նա խնդրել է պարզել, թե Սուրենը վստահելի մարդ է, թե ոչ։ Այդ նպատակով ինքը զանգահարել է եղբորորդուն` Մհեր Խչեյանին և հարցրել, թե արդյոք ճանաչում է Մարաշ թաղամասի բնակիչ Սուրենին, որին ի պատասխան վերջինս հայտնել է, որ ճանաչում է Սուրենին և նա իր համակուրսեցու ազգականն է։ Այնուհետև Մ. Խչեյանը պատմել է իրեն, որ Ս. Խաչատրյանի հետ միասին հանդիպել են Ս. Ծատրյանին, որի հետ պայմանավորվածություն են ձեռք բերել «Միցուբիսի Պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենան 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով գնելու համար։ Ս. Ծատրյանի ներկայությամբ Ս. Խաչատրյանը նշված գումարը հանձնել է Մ. Խչեյանին, որպեսզի մեքենայի հետ կապված գործարքն ավարտելուց հետո նա գումարը տա Ս. Ծատրյանին։ Հենց նույն պահին Մ. Խչեյանը 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը տվել է Ս. Ծատրյանին և վերցրել են ավտոմեքենան։ Մնացած գումարը պայմանավորվել են տալ գործարքն ավարտելուց և մեքենան վերահաշվառելուց հետո։ Նշված հանդիպումից մի քանի օր անց Ս. Ծատրյանը զանգահարել է Մ. Խչեյանին և հայտնել, որ կարող են մեքենան վերագրանցել։ Նա խնդրել է բերել ևս 6.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Այդ մասին նույնպես իրեն տեղյակ է պահել եղբորորդին։ Նա պատմել է նաև, որ պայմանավորվածության համաձայն հանդիպել և Ս. Ծատրյանի հետ միասին գնացել են մոտակա շենքերից մեկի մոտ, որտեղ Ս. Ծատրյանը վերցնելով 6.000 ԱՄՆ դոլար գումարը և իջնելով մեքենայից` մտել է շենք` քրոջը տալու և միասին վերագրանցման գնալու համար։ Վերադառնալով` նա հայտնել է, որ նշված գումարը տվել է քրոջը, սակայն առաջարկում է վերագրանցումը կատարել երկու օր անց, քանի որ շաբաթվա վերջ է, արդեն ուշ է։ Մ. Խչեյանը համաձայնվել է և այդ մասին տեղյակ է պահել իրեն։ Երկու օր անց, կիրակի օրը Մ. Խչեյանին կրկին զանգահարել է Ս. Ծատրյանը և հայտնել, որ իրեն անհրաժեշտ է մնացած գումարը։ Այդ կապակցությամբ խորհրդակցելով իր հետ` Մ. Խչեյանը հանդիպել է Ս. Ծատրյանին ու նրան է հանձնել մնացած 4.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Դրանից հետո Ս. Ծատրյանը սկսել է չպատասխանել իր և Մհերի հեռախոսազանգերին։ Այդ ընթացքում, Երևան քաղաքի «Փեթակ» առևտրի կենտրոնի դիմաց հիշյալ մեքենան վարելիս, Ս. Խաչատրյանին պատահաբար հանդիպել և կանգնեցրել է մի երիտասարդ ու տեղեկացրել, որ Ս. Ծատրյանը նշված ավտոմեքենան գնել է նրանցից, դեռ չի վճարել մեքենայի գումարը և այն դեռևս ձևակերպված է նրա մոր անվամբ։ 2010թ. նոյեմբերի վերջին ինքը, Ս. Խաչատրյանը և Մ. Խչեյանը հանդիպել են Ս. Ծատրյանի հետ վերջինիս տանը, որն իր եղբայր Արթուր Ծատրյանի և մորեղբայր Նորայր Մաթևոսյանի ներկայությամբ գրել է ստացական այն մասին, որ Մ. Խչեյանից վերցրել է 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որի դիմաց տվել է իրեն պատկանող «Միցուբիսի Պաջեռո» 44 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան։ Նա պարտավորվել է գումարի կեսը՝10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը մարել մինչև 2011թ. հունվարի 10-ը, իսկ մյուս կեսը` մինչև 2011թ. մարտի 10-ը, սակայն այդպես էլ որևէ գումար չի վերադարձրել։ /դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 190-192, 270/ Վկա Գնել Խչեյանը իր ցուցմունքները պնդել է նաև Սուրեն Ծատրյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։ /գ.թ. 272-273/ Վկա Մհեր Համլետի Խչեյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2010թ. հունիսի կեսերին իրեն է զանգահարել հորեղբայրը` Գ. Խչեյանը և հարցրել, թե արդյոք ճանաչում է Մարաշ թաղամասի բնակիչ Սուրենին, որին ի պատասխան` հայտնել է, որ ճանաչում է և նա իր համակուրսեցի Արտյոմի ազգականն է։ Այնուհետև, Ս. Խաչատրյանի հետ միասին, Երևան քաղաքի Կոմիտաս փողոցում հանդիպել են Ս. Ծատրյանին, որի հետ տեղում պայմանավորվել են «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 SL 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան գնել 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով։ Ս. Ծատրյանի ներկայությամբ Ս. Խաչատրյանը նշված գումարը հանձնել է իրեն, որպեսզի մեքենայի հետ կապված գործարքն ավարտելուց հետո նա գումարը տա Ս. Ծատրյանին։ Նույն պահին, Ս. Ծատրյանի խնդրանքով, ավտոմեքենան բանկի գրավադրումից հանելու նպատակով բանկին մուծելու համար, ինքը 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը տվել է Ս. Ծատրյանին, որից հետո վերցրել են ավտոմեքենան։ Պայմանավորվել են մնացած գումարը տալ գործարքն ավարտելուց և մեքենան վերահաշվառելուց հետո։ Նշված հանդիպումից 3 օր անց իրեն է զանգահարել Ս. Ծատրյանը և հայտնել, որ կարող են մեքենան վերագրանցել և խնդրել է, որ նա իր հետ բերի 6.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Պայմանավորվածության համաձայն հանդիպել են Երևան քաղաքի Նոր Նորքում գտնվող Գայի արձանի մոտ, միասին գնացել են մոտակա շենքերից մեկի մոտ, որտեղ Ս. Ծատրյանը վերցնելով 6.000 ԱՄՆ դոլար գումարը և իջնելով մեքենայից` մտել է շենք և քիչ անց վերադառնալով` հայտնել, որ նշված գումարը տվել է քրոջը, սակայն քանի որ նրան հիմա հարմար չէ դուրս գալ վերագրանցման համար, իսկ առջևում հանգստյան օրեր են, առաջարկում է վերագրանցումը կատարել հանգստյան օրերից հետո։ Ինքը համաձայնվել է և այդ մասին տեղյակ է պահել հորեղբորը` Գ. Խչեյանին։ Երկու օր անց, կիրակի օրը իրեն կրկին զանգահարել է Ս. Ծատրյանը և հայտնել, որ հիվանդանոցի հետ կապված խնդիրներ ունի և իրեն անհրաժեշտ է ավտոմեքենայի արժեքի մնացած գումարը։ Այդ կապակցությամբ խորհրդակցելով Գ. Խչեյանի հետ` հանդիպել է Ս. Ծատրյանին ու նրան է հանձնել մնացած 4.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Դրանից հետո Ս. Ծատրյանը սկսել է չպատասխանել իրենց հեռախոսազանգերին, որից հետո Երևան քաղաքի «Փեթակ» առևտրի կենտրոնի դիմաց հիշյալ ավտոմեքենան վարելիս, Ս. Խաչատրյանին պատահաբար հանդիպել և կանգնեցրել է ինչ-որ երիտասարդ և հայտնել, որ նշված ավտոմեքենան պատկանում է իրենց և Ս. Ծատրյանը դեռ չի վճարել իրենց ավտոմեքենայի գումարը։ 2010թ. նոյեմբերի վերջին ինքը, Գ. Խչեյանը և Ս. Խաչատրյանը հանդիպել են Ս. Ծատրյանի հետ նրա տանը, որն էլ գրել է ստացական և նշել, որ իրենից վերցրել է 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար, պարտավորվում է այն վերադարձնել, սակայն այդպես էլ որևէ գումար չի վերադարձրել։ Սուրեն Խաչատրյանը ավտոմեքենայի վերաբերյալ փաստաթուղթ ունեցել է, բայց թե ինչ փաստաթուղթ` չգիտի։ /դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 220-222, 276/ Վկա Համլետ Մուկուչի Խչեյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ իր ընկեր Սուրեն Խաչատրյանը ՌԴ-ից գալով Հայաստան` ցանկացել է ավտոմեքենա գնել և տեղեկանալով, որ Մարաշ թաղամասի բնակիչ Սուրենը վաճառում է 2008թ. արտադրության «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի ավտոմեքենա` զանգահարել է իր եղբայր Գ. Խչեյանին և հայտնել, որ ցանկանում է գնել նշված ավտոմեքենան։ Նա խնդրել է պարզել, թե Սուրենը վստահելի մարդ է, թե ոչ։ Այնուհետև Գ. Խչեյանը զանգահարել է իրեն, ապա որդուն` Մհեր Խչեյանին և հարցրել, թե արդյոք լավ ճանաչում է Մարաշ թաղամասի բնակիչ Սուրենին, որին ի պատասխան վերջինս հայտնել է, որ նա իր համակուրսեցու ազգականն է։ Այնուհետև Մհեր Խչեյանը և Սուրեն Խաչատրյանը պատմել են իրեն, որ հանդիպել են Ս. Ծատրյանին, նրա հետ տեղում պայմանավորվել են նշված ավտոմեքենան գնել 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով։ Ս. Ծատրյանի ներկայությամբ Ս. Խաչատրյանը նշված գումարը հանձնել է Մ. Խչեյանին, որպեսզի մեքենայի հետ կապված գործարքն ավարտելուց հետո նա գումարը տա Ս. Ծատրյանին։ Նույն պահին Մ. Խչեյանը 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը տվել է Ս. Ծատրյանին, որից հետո վերցրել են ավտոմեքենան։ Մնացած գումարը պայմանավորվել են տալ գործարքն ավարտելուց և ավտոմեքենան վերահաշվառելուց հետո։ Նշված հանդիպումից մի քանի օր անց Մ. Խչեյանին զանգահարել է Ս. Ծատրյանը և հայտնել է, որ կարող են մեքենան վերագրանցել և խնդրել է, որ նա իր հետ բերի 6.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որի մասին որդին տեղյակ է պահել Գ. Խչեյանին։ Պայմանավորվածության համաձայն Ս. Ծատրյանի հետ միասին գնացել են մոտակա շենքերից մեկի մոտ, որտեղ Ս. Ծատրյանը վերցնելով 6.000 ԱՄՆ դոլարը և իջնելով մեքենայից` մտել է շենք և քիչ անց վերադառնալով` հայտնել է, որ նշված գումարը տվել է քրոջը, սակայն քանի որ նրան հիմա հարմար չէ դուրս գալ և առջևում հանգստյան օրեր են, առաջարկում է վերագրանցումը կատարել հանգստյան օրերից հետո։ Մի քանի օր անց, կիրակի օրը, Ս. Ծատրյանը կրկին զանգահարել է Մ. Խչեյանին և հայտնել, որ հիվանդանոցի հետ կապված խնդիրներ ունի և իրեն անհրաժեշտ է ավտոմեքենայի արժեքի մնացած գումարը։ Խորհրդակցելով Գ. Խչեյանի հետ` Մ. Խչեյանը հանդիպել է Ս. Ծատրյանին ու նրան է հանձնել մնացած 4.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Դրանից մի քանի օր անց Ս. Ծատրյանը սկսել է չպատասխանել նրանց հեռախոսազանգերին։ Այնուհետև, Երևան քաղաքի «Փեթակ» առևտրի կենտրոնի մոտ հիշյալ մեքենան վարելիս Ս. Խաչատրյանին պատահաբար հանդիպել և կանգնեցրել է մի երիտասարդ ու տեղեկացրել, որ Ս. Ծատրյանը նշված ավտոմեքենան գնել է իրենցից ու դեռ չի վճարել ավտոմեքենայի գումարը, այն դեռևս ձևակերպված է նրա մոր անվամբ։ Մինչև 2010թ. նոյեմբեր ամսվա վերջերը ինքը հանդիպել է Ս. Ծատրյանի հետ և Ս. Ծատրյանը վստահեցրել է, որ մոտ ժամանակներս կվերադարձնի գումարը, սակայն հետագայում խուսափել է հանդիպումներից և խոստացված ժամկետում գումարը չի վերադարձրել։ 2010թ. նոյեմբերի վերջին Գ. Խչեյանը և Ս. Խաչատրյանը հանդիպել են Ս. Ծատրյանին նրա տանը և վերջինս ստացական է գրել։ Ավտոմեքենան հետագայում վերադարձրել են սեփականատիրոջը և Շուշանիկ Հայրապետյանի ամուսին Արսենը ստանալով ավտոմեքենան` իրենց է տվել 500.000 ՀՀ դրամ գումար։ Նա ասել է, որ այդ գումարը տվել է Սուրեն Ծատրյանը։ Սուրեն Խաչատրյանի մոտ գտնվել է մի փաստաթուղթ` տրված Սուրեն Ծատրյանի կողմից, այն մասին, որ ավտոմեքենան գրավադրված է բանկում։ /դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 264-267/ Վկա Համլետ Խչեյանը իր ցուցմունքը պնդել է նաև Սուրեն Ծատրյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։ /գ.թ. 274/ Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, «ստացական» վերնագրով պարտավորագրով, որի համաձայն` Սուրեն Ծատրյանն իր եղբայր Արթուր Ծատրյանի, մորեղբայր Նորայր Մաթևոսյանի, մոր` Շուշանիկ Կարապետյանի, ինչպես նաև տուժող Սուրեն Խաչատրյանի և վկա Գնել Խչեյանի ներկայությամբ ընդունել է, որ Մհեր Խչեյանից վերցրել է 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որի դիմաց տվել է իրեն պատկանող «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան։ Քանի որ չի կարող ավտոմեքենան ձևակերպել գնորդի անունով, նա պարտավորվել է գումարը վերադարձնել հետևյալ գրաֆիկով` 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը մինչև 2011թ. հունվարի 10-ը, իսկ մնացած` 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը` մինչև 2011թ. մարտի 10-ը։ /գ.թ. 193-194/ Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, Սուրեն Ծատրյանի կողմից օգտագործված` 098-91-68-83 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումներով և զննություն կատարելու մասին 10.01.2011թ. արձանագրությամբ, որոնց համաձայն` ամբաստանյալ Ս. Ծատրյանին պատկանող 098-91-68-83 բջջային հեռախոսահամարից 21.06.2010թ., ժամը 13.12-ին, 30.06.2010թ., ժամը 16.58-ին ելքային հեռախոսազանգեր են կատարվել վկա Հ. Հայրապետյանին պատկանող 077-58-82-28 հեռախոսահամարին։ Վերջինիս քաղաքային` 010-65-59-65 հեռախոսահամարից 08.12.2010թ., ժամը 19.22-ին ելքային հեռախոսազանգ է կատարվել Սուրեն Ծատրյանի տան` 010-65-06-45 հեռախոսահամարին։ Ս. Ծատրյանի 098-91-68-83 հեռախոսահամարից 14.06.2010թ., ժամը 09.28-ին, 09.48-ին, 15.02-ին, 19.54-ին մուտքային և ելքային հեռախոսազանգեր են կատարվել վկա Մ. Խչեյանի 094-97-22-22, 091-60-22-22 հեռախոսահամարներին։ /գ.թ. 106-153, 174ա/ Ապրանքագիտական փորձաքննության 04.02.2011թ. թիվ 54-ԱՊ եզրակացությամբ, որի համաձայն` «Փորձաքննությանը տրամադրված «Միցուբիշի Պաջերո» մակնիշի, 44ՏԼ707 պետ. համարանիշի ավտոմեքենայի միջին շուկայական գինը 2010թ հունիս ամսվա դրությամբ, առկա ապրանքային վիճակի հաշվառմամբ, գնահատվում է 7560000 /յոթ միլիոն հինգ հարյուր վաթսուն հազար/ դրամ»։ /գ.թ. 225-226/ Ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանը նախաքննության ժամանակ հրաժարվել է ցուցմունքներ տալուց, իսկ դատաքննության ժամանակ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Շուշանիկ Հայրապետյան անուն-ազգանունով անձնավորության չի ճանաչում, նրա հետ երբևէ ավտոմեքենայի առուվաճառքի վերաբերյալ պայմանավորվածություն չի ունեցել։ Իրականում «Միցուբիշի Պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենան իրեն վաճառել է նրա ամուսինը, որի հետ ինքը գումարային խնդիրներ է ունեցել։ Արսենը իրեն ասել է, որ ավտոմեքենան գրավադրված է բանկում և առկա է 13.000-ից 14.000 ԱՄՆ դոլար գումարի պարտք, սակայն ինքը հետագայում բանկից տեղեկացել է, որ պարտքի գումարը իրականում կազմում է 7.200.000 ՀՀ դրամ գումար։ Ինչ վերաբերվում է Սուրեն Խաչատրյանին, ապա վերջինիս հետ նույնպես ինքը ավտոմեքենան վաճառելու մասին խոսակցություններ չի ունեցել և նրանից գումար չի ստացել։ Ավտոմեքենան վաճառել է Մհեր Խչեյանին` 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով, որն ամբողջությամբ ստացել է մաս-մաս, սկզբում ստացել է 10.000 ԱՄՆ դոլար, հետո 6.000 և 4.000 ԱՄՆ դոլար։ Երբ ավտոմեքենան վաճառել է Խչեյաններին, ինքը այդ ժամանակ չի իմացել, որ իրականում բանկի պարտքը կազմում է 7.200.000 ՀՀ դրամ գումար, այլ այդ մասին իմացել է այն ժամանակ, երբ արդեն Խչեյաններից ստացել է 6.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Ստացած գումարը հետ չի վերադարձրել, քանի որ ցանկացել է հանդիպել Արսենին` այդ հարցերը պարզաբանելու համար, որից հետո սկսվել են իր առողջական խնդիրները։ Ավտոմեքենայի արժեքի մնացած գումարը` 4.000 ԱՄՆ դոլարը Խչեյաններից վերցրել է և դա իրականում ծախսել է իր առողջական խնդիրները կարգավորելու նպատակով։ Ընդունում է, որ 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար պարտք է Մհեր Խչեյանին և չի հրաժարվում այդ գումարը վճարելուց։ Պարզապես այժմ հնարավորություն չունի դա անել։ /դատական նիստի արձանագրություն/ Տուժող Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանը նախաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2010թ. հունիս ամսվա առաջին օրերին, երբ որդու` Հ. Հայրապետյանի հետ գտնվել են տանը, իրենց տուն է եկել նույն թաղամասի բնակիչ Ս. Ծատրյանը և հայտնել, որ տեղեկացել է իրենց ավտոմեքենան վաճառելու մասին և ցանկանում է գնել այն։ Ս. Ծատրյանը տեղեկանալով, որ մեքենան վաճառվում է 22.500 ԱՄՆ դոլար գումարով, առանց սակարկելու համաձայնվել է այն գնել և գումարը վճարել` համապատասխան մասնագետների մոտ ավտոմեքենան հետազոտելուց հետո։ Պայմանավորվածության համաձայն` ավտոմեքենան նույն օրը նա տարել է` հաջորդ օրը մասնագետների մոտ հետազոտելու նպատակով, սակայն հաջորդ օրն այդպես էլ ոչ գումարը և ոչ էլ ավտոմեքենան չի բերել։ Որդին` Հ. Հայրապետյանը, ուշ երեկոյան իր բջջային հեռախոսահամարից զանգահարել է Ս. Ծատրյանին և հարցրել, թե ինչ է որոշել։ Ս. Ծատրյանը հայտնել է, որ ավտոմեքենան հավանել է, վստահեցրել է, որ հաջորդ օրը կվճարի 8.000 ԱՄՆ դոլար գումար և տեղյակ լինելով, որ մեքենան գրավադրված է բանկում` խոստացել է մնացած գումարը վճարել բանկին։ Սակայն հաջորդ մի քանի օրերի ընթացքում Ս. Ծատրյանը կրկին խաբել ու չի ներկայացել։ Ճշտելով նրա տան հեռախոսահամարը` ինքը զանգահարել է նրանց տուն։ Հեռախոսազանգին պատասխանել են Ս. Ծատրյանի ծնողները և հայտնել, որ կփոխանցեն որդուն, որ զանգահարի։ Ավտոմեքենան տանելուց 4 օր անց Ս. Ծատրյանը վերջապես եկել է իրենց տուն և որդու ներկայությամբ իրեն է հանձնել ընդամենը 500.000 ՀՀ դրամ գումար։ Ս. Ծատրյանն ասել է, որ ինքն իր հերթին վաճառել է իր ավտոմեքենան և մի քանի օրվա ընթացքում իր ավտոմեքենայի գումարը ստանալուն պես կվճարի մնացած գումարը։ Այնուհետև, մեկ շաբաթ անց Ս. Ծատրյանը նորից խաբել ու չի ներկայացել, որից հետո էլ ինքը և որդին բազմիցս զանգահարել են Ս. Ծատրյանի բջջային հեռախոսահամարներին, սակայն նա չի պատասխանել։ Դրանից հետո հասկացել են, որ Ս. Ծատրյանը խարդախությամբ հափշտակել է իրենց ավտոմեքենան։ 2010թ օգոստոսի սկզբին ինքը մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն և վերադառնալուց որոշ ժամանակ անց որդուց տեղեկացել է, որ վերջինս Երևան քաղաքում պատահաբար նկատել է իրենց մեքենան, որը վարել է անծանոթ մի տղամարդ։ Ավտոմեքենան կանգնեցրել է ու վարորդից տեղեկացել, որ նա իրենց մեքենան գնել է Ս. Ծատրյանից`՝ 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով։ Հ. Հայրապետյանը նրան պատմելով կատարվածի մասին` հայտնել է, որ Ս. Ծատրյանը դեռ չի վճարել իրենց մեքենայի գումարը և այն դեռ իր մոր անվամբ է։ /գ.թ. 45-48/ Վկա Հարություն Արսենի Հայրապետյանը նախաքննության ժամանակ ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2010թ հունիսին, երբ մոր` Շ. Հայրապետյանի հետ գտնվել են տանը, ժամը 23.00-ի սահմաններում իրենց տուն է եկել նույն թաղամասի բնակիչ Ս. Ծատրյանը և հայտնել, որ տեղեկացել է, որ իրենք վաճառում են իրենց ավտոմեքենան ու ցանկություն է հայտնել գնել այն։ Ս. Ծատրյանը տեղեկանալով, որ մեքենան վաճառվում է 22.500 ԱՄՆ դոլարով, առանց գինը սակարկելու համաձայնվել է այն գնել համապատասխան մասնագետների մոտ հետազոտելուց հետո։ Իրենք հայտնել են, որ ավտոմեքենան գրավադրված է բանկում և իրենց կարող է վճարել 8.000 ԱՄՆ դոլար գումար, իսկ մնացած գումարը մաս-մաս վճարել բանկին։ Վերջինս հայտնել է, որ հավանաբար իրենց կվճարի ամբողջ գումարը։ Պայմանավորվածության համաձայն` ավտոմեքենան նույն օրը տարել է` հաջորդ օրն ավտոմեքենան մասնագետների մոտ հետազոտելու նպատակով, սակայն հաջորդ օրն այդպես էլ ոչ գումարը և ոչ էլ ավտոմեքենան չի բերել։ Ինքն իր բջջային հեռախոսահամարից զանգահարել է Ս. Ծատրյանին և հարցրել, թե ինչ է որոշել, որին ի պատասխան` վերջինս հայտնել է, որ մեքենան հավանել է, հաջորդ օրը կմոտենա իրեն և կվճարի գումարը, սակայն նա կրկին խաբել ու չի ներկայացել։ Մեքենան տանելուց 4 օր անց Ս. Ծատրյանը վերջապես եկել է իրենց տուն և իրենց հանձնել ընդամենը 500.000 ՀՀ դրամ գումար` ասելով, թե ինքն իր հերթին վաճառել է իր ավտոմեքենան և առավելագույնը մեկ շաբաթվա ընթացքում իր մեքենայի գումարը ստանալուն պես կվճարի մնացած գումարը և չի ցանկանում բանկի հետ գործ ունենալ։ Ս. Ծատրյանը նորից խաբել ու չի ներկայացել, որից հետո էլ ինքը բազմիցս զանգահարել է Ս. Ծատրյանի բջջային հեռախոսահամարներին, սակայն նա չի պատասխանել իր հեռախոսազանգերին։ Այնուհետև բանկից տեղեկացել են, որ անհրաժեշտ է կատարել ամսեկան բանկային վճարումները, հակառակ դեպքում` իրենց ունեցվածքը կդրվի կալանքի տակ։ Իրենք ստիպված կատարել են վճարումները։ 2010թ. օգոստոս ամսվա վերջին Երևան քաղաքի «Փեթակ» առևտրի կենտրոնի մոտ պատահաբար տեսել է իրենց ավտոմեքենան, կանգնեցրել է այն և տեղեկացել, որ ավտոմեքենան վարող անձը այն գնել է հենց Ս. Ծատրյանից, 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով։ Պատմելով կատարվածի մասին մեքենայի վարորդին` հայտնել է, որ Ս. Ծատրյանը դեռ չի վճարել իրենց մեքենայի գումարը և այն դեռ իր մոր` Շ. Հայրապետյանի անվամբ է, որին ի պատասխան այդ անձը հայտնել է, որ այդ հարցը կպարզի Սուրենի հետ։ /գ.թ. 60-62, 262-263/ Դատարանի իրավական վերլուծությունները Վերլուծելով ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքները, դրանք համադրելով այլ ապացույցների հետ, գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի ցուցմունքները` Սուրեն Խաչատրյանից խարդախությամբ 20.000 ԱՄՆ դոլարի գումար չհափշտակելու մասին, իրականությանը չեն համապատասխանում, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ են հետապնդում և հերքվում են արդեն իսկ նշված ապացույցներով։ Վերլուծելով ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալում ներառված, Սուրեն Ծատրյանի կողմից, Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանի սեփականությունը հանդիսացող` «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 ՏԼ 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան խարդախությամբ հափշտակելու դրվագը, դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավորված չէ, բավարար ապացույցներ ձեռք չեն բերվել նրան այդ հանցանքի կատարման մեջ մեղավոր ճանաչելու համար, որի պատճառով նրա մեղադրանքի ծավալից այդ դրվագը պետք է հանվի հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։»։ Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` «Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով։»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։ 2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ։»։ Համաձայն քրեական գործում առկա` ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության 26.11.2010թ. թիվ 17/7-8779 գրության /գ.թ. 42/` «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 SL 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան 12.07.2008թ. հաշվառված է Երևան քաղաքի Նորքի 15-րդ փողոցի թիվ 45 տան բնակիչ Շուշանիկ Հայրապետյանի անվամբ։ Քրեական գործի նյութերում բացակայում է հիշյալ ավտոմեքենայի նկատմամբ ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի սեփականության իրավունքը հաստատող որևէ փաստաթուղթ։ Փաստորեն, նշված ավտոմեքենայի նկատմամբ ամբաստանյալ Ս. Ծատրյանը երբևէ սեփականության իրավունք ձեռք բերելու, այն իր անվամբ որպես սեփականություն գրանցելու, այն մաս-մաս կամ ամբողջությամբ մեկ այլ անձի անվամբ որպես սեփականություն գրանցելու և այդ եղանակով իրացնելու փորձ չի կատարել։ Նա այդ ավտոմեքենան որպես իր սեփականը ներկայացնելով, խաբեությամբ, տուժողին վաճառելու պատրվակով հափշտակել է նրա` քսան հազար ԱՄՆ դոլար գումարը։ Դատարանը գտնում է, որ Սուրեն Ծատրյանի և Շուշանիկ Հայրապետյանի միջև ծագած հարաբերությունները ենթակա են կարգավորման ՀՀ քաղաքացիական օրենսդրության շրջանակներում, մասնավորապես ենթակա է կիրառման ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 274-րդ հոդվածը, համաձայն որի` «Սեփականատերն իրավունք ունի իր գույքը հետ պահանջել ուրիշի ապօրինի տիրապետումից։»։ Այսպիսով, դատարանը, ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության խնդիրների, քրեական գործի արդարացի քննության, ապացույցների ուժի, քրեական գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքների, ապացույցների ստուգումը, գնահատումը կանոնակարգող ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության վերը նշված պահանջների համատեքստում գտնում է, որ Ս. Ծատրյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալում ներառված հետևյալ դրվագը` «… Սուրեն Ծատրյանը 2010թ. հունիս ամսվա սկզբին, խարդախությամբ հափշտակել է Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանին պատկանող «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 SL 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան…» անհիմն է և պետք է հանվի մեղադրանքի ծավալից։ Ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները` ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը` այն, որ նախկինում դատված չի եղել, վատառողջ է, բնութագրվում է դրական։ Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երեխայի առկայությունը, իսկ նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում։ Ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանն իր կատարած` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է կրի։ Քննարկելով տուժող Սուրեն Խաչատրյանի քաղաքացիական հայցը` Սուրեն Արտուշի Ծատրյանից հօգուտ իրեն 20.000 (քսան հազար) ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում բռնագանձելու պահանջի մասին, դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել առանց քննության հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Քաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական գործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական oրենuգրքով արգելված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնաu։»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Քաղաքացիական պատասխանող է ճանաչվում ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի վրա օրենքով, քրեական գործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել գույքային պատասխանատվություն քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով գույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի գործողությունների համար։»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն «Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով։»։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Քաղաքացիական դատավարական օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն սույն օրենսգրքով։»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «հայցադիմումում նշվում է, թե որ քրեական գործով, ով, ում, ինչի հիման վրա և ինչ չափով է հարուցում քաղաքացիական հայց, ինչպես նաև պետք է բովանդակի խնդրանք` վնասի հատուցման համար կոնկրետ դրամական գումարի և գույքի բռնագանձման մասին։»։ Սույն քրեական գործով տուժող Ս. Խաչատրյանի կողմից ներկայացված վերոհիշյալ հայցադիմումով քաղաքացիական հայցվորը խնդրել է ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանից հօգուտ իրեն բռնագանձել որպես ավտոմեքենայի արժեք վճարված 20.000 (քսան հազար) ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամ գումար, մինչդեռ քրեական գործի դատական քննությամբ հաստատվել է, որ «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի ավտոմեքենան Խչեյանների կողմից Շուշանիկ Հայրապետյանին վերադարձնելիս, վերջինիս ամուսինը նրանց է տվել 500.000 ՀՀ դրամ գումար, որը վաղօրոք տվել էր ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանը։ Բացի այդ, ամբաստանյալի կողմից տուժողի գումարները ստացվել են տարբեր հանգամանքներում, այլ անձից առձեռն։ Վերջինս նույնպես ենթակա է ներգրավման վարույթին` քաղաքացիական հայցը քննելիս։ Դատարանը գտնում է, որ վերոհիշյալ հիմնավորումներով և ողջամիտ ժամկետում քրեական գործի քննությունն ապահովելու նպատակով, ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանից հօգուտ քաղաքացիական հայցվոր Սուրեն Խաչատրյանի գումար բռնագանձելու վերաբերյալ քաղաքացիական հայցը պետք է թողնել առանց քննության, ինչն արգելք չի հանդիսանում հայցը հետագայում քաղաքացիական դատավարության կարգով հարուցելու համար։ Քննարկելով ամբաստանյալի գույքի վրա դրված կալանքի հարցը` դատարանը գտնում է, որ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի գույքի վրա նախաքննության մարմնի 13.12.2010թ. որոշմամբ դրված կալանքը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի կատարումը։ Քննարկելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 11.02.2011թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 ՏԼ 707 պետհամարանիշի /մարդատար, թափքի տեսակը` ունիվերսալ, գույնը` կապտամոխրագույն մետալիկ, թողարկման տարեթիվը 2008, նույնացման համարը` JMYMRV83WJ730374, շարժիչի համարը` 6G72TN3445/ ավտոմեքենայի վրա նախաքննության մարմնի 03.12.2010թ. թիվ 7/4-9097 և 7/4-9113 գրություններով դրված սահմանափակումները ենթակա են վերացման և այդ ավտոմեքենան պետք է թողնել Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանի տնօրինմանը։ Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորումն ընտրված է ճիշտ և այն վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 154-րդ, 357-360-րդ, 364-366-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը` Վ Ճ Ռ Ե Ց Ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 5 /հինգ/ տարի ժամկետով` գույքի կեսի բռնագրավմամբ, սակայն ոչ ավելի 7.000.000 /յոթ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարից, որը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2011թ. մարտի 11-ից։ Խափանման միջոց կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Քաղաքացիական հայցվոր Սուրեն Խաչատրյանի քաղաքացիական հայցը թողնել առանց քննության։ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի գույքի վրա նախաքննության մարմնի 13.12.2010թ. որոշմամբ դրված կալանքը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի կատարումը։ Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 11.02.2011թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, «Միցուբիսի Պաջեռո» մակնիշի 44 ՏԼ 707 պետհամարանիշի /մարդատար, թափքի տեսակը` ունիվերսալ, գույնը` կապտամոխրագույն մետալիկ, թողարկման տարեթիվը 2008, նույնացման համարը` JMYMRV83WJ730374, շարժիչի համարը` 6G72TN3445/ ավտոմեքենայի վրա նախաքննության մարմնի 03.12.2010թ. թիվ 7/4-9097 և 7/4-9113 գրություններով դրված սահմանափակումները վերացնել և այդ ավտոմեքենան թողնել Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանի տնօրինմանը։ Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 15-11-2011 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 21-12-2011 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 305, 176 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 21-12-2011 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 305, 176 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-35539 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 22-12-2011 |
|---|
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 26-07-2012 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 30-07-2012 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 03-08-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 303, 176, 287 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 03-08-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 303, 176, 287 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0078/01/11
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 15-12-2011 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 15-12-2011 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Կրոմվել |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Սուրեն Ծատրյան Բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի /ՀՀ քր. օր-ի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով - 5 տարի ազ. ժամկետով` գույքի կեսի բռնագրավմամբ, սակայն ոչ ավելի 7.000.000 ՀՀ դրամ գումարից/ վերաբերյալ 15.11.11թ. դատավճիռը և առաջադրված մեղադրանքով կայացնել արդարացման դատավճիռ` ամբաստանյալի արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ: |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 16-12-2011 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Սերգեյ |
| Ազգանուն | Չիչոյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 22-12-2011 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | չկա |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 23-12-2011 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 16-01-2012 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 23-12-2011 |
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 01-02-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 17-02-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 29-02-2012 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 17-02-2012 |
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 14-03-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 21-03-2012 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 14-03-2012 |
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 02-04-2012 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 21-03-2012 |
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 12-04-2012 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 02-04-2012 |
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 25-04-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 27-04-2012 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 25-04-2012 |
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 11-05-2012 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 27-04-2012 |
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 11-05-2012 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Սուրեն |
| Ազգանուն | Ծատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Գործ ԵԿԴ/0078/01/11 Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 11 մայիսի 2012թ. ք.Երևան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ Գ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ Տ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ ՄԵՂԱԴՐՈՂ Ա. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ Կ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ Վ. ԲԱԲԱՅԱՆԻ ՏՈՒԺՈՂԻ ԵՎ ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ ՀԱՅՑՎՈՐԻ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ Հ. ԱՐՍԵՆՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում, վերաքննիչ վարույթի կանոններով, քննության առնելով տուժողի և քաղաքացիական հայվորի ներկայացուցիչ Հովիկ Արսենյանի և ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի պաշտպաններ Կրոմվել Գրիգորյանի, Վահագն Բաբայանի վերաքննիչ բողոքները` Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի նոյեմբերի 15-ի դատավճռի դեմ Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2010 թվականի դեկտեմբերի 01-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է թիվ 15109310 քրեական գործը` խարդախության եղանակով Շ.Հայրապետյանի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հաշփտակություն կատարելու դեպքի առթիվ: 2010 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Սուրեն Արտուշի Ծատրյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: Նույն օրվա վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ մեղադրյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010 թվականի դեկտեմբերի 13-ի որոշմամբ մեղադրյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը 2/երկու/ ամիս ժամանակով: Կալանքի սկիզբը հաշվվել է արգելանքի վերցնելու պահից: 2011 թվականի փետրվարի 11-ին Սուրեն Արտուշի Ծատրյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նոր մեղադրանք է առաջադրվել կրկին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: 2011 թվականի մարտի 01-ին թիվ 15109310 քրեական գործով վարույթը կասեցվել է` մինչև մեղադրյալ Սուրեն Ծատրյանին հայտնաբերելը: 2011 թվականի մարտի 11-ին Սուրեն Արտուշի Ծատրյանը հայտնաբերվել է: Նույն օրվա վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ քրեական գործով կասեցված վարույթը վերսկսվել է: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի մարտի 11-ի որոշմամբ մեղադրյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը` 2/երկու/ ամիս ժամկետով, թողնվել է անփոփոխ, որի սկիզբը հաշվվել է 2011 թվականի մարտի 11-ից: 2011 թվականի ապրիլի 27-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի կողմից թիվ 15109310 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննության առնելու համար: 2011 թվականի հուլիսի 14-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հակոբյանի որոշմամբ ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել, լրացվել և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի նոյեմբերի 15-ի դատավճռով ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտվել ազատազրկման 5/հինգ/ տարի ժամկետով` գույքի կեսի բռնագրավմամբ, սակայն ոչ ավելի 7.000.000 /յոթ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարից, որը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում` պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2011 թվականի մարտի 11-ից։ Խափանման միջոց կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Քաղաքացիական հայցվոր Սուրեն Խաչատրյանի քաղաքացիական հայցը թողնվել է առանց քննության։ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի գույքի վրա նախաքննության մարմնի 13.12.2010թ. որոշմամբ դրված կալանքը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի կատարումը։ Վճռվել է նաև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 11.02.2011թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված <<Միցուբիսի Պաջեռո>> մակնիշի 44 ՏԼ 707 պետհամարանիշի /մարդատար, թափքի տեսակը` ունիվերսալ, գույնը` կապտամոխրագույն մետալիկ, թողարկման տարեթիվը 2008, նույնացման համարը` JMYMRV83WJ730374, շարժիչի համարը` 6G72TN3445/ ավտոմեքենայի վրա նախաքննության մարմնի 03.12.2010թ. թիվ 7/4-9097 և 7/4-9113 գրություններով դրված սահմանափակումները վերացնել և այդ ավտոմեքենան թողնել Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանի տնօրինմանը։ Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են բերել տուժողի և քաղաքացիական հայվորի ներկայացուցիչ Հովիկ Արսենյանը և ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի պաշտպաններ Կրոմվել Գրիգորյանը, Վահագն Բաբայանը: Քրեական գործը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան է մուտք եղել 2011 թվականի դեկտտեմբերի 22-ին: Նախագահող դատավորի 2011 թվականի դեկտտեմբերի 23-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և քրեական գործը նշանակվել քննության վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով: Վերաքննիչ դատարանը դատաքննության ընթացքում բավարարելով պաշտպանության կողմի միջնորդությունը` որոշել է գործը քննել վերաքննիչ դատարանում գործի համար սահմանված կանոններով: Վերաքննիչ բողոքների դեմ գրավոր պատասխաններ չեն ստացվել: 2. Գործի փաստական հանգամանքները. Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով ընդհանուր իրավասության դատարանը հիմնավորված է համարել հետևյալը. 2008 թվականի հուլիսի 15-ին <<Յունիբանկ>> ՓԲ ընկերության <<Կոմիտաս>> մասնաճյուղի` որպես գրավառուի և Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանի` որպես գրավատուի միջև կնքվել է ավտոմեքենայի կոշտ գրավի թիվ 521/Հ պայմանագիրը։ Հիշյալ պայամանգրով սահմանվել է, որ նույն օրը գրավառուի և գրավատուի միջև կնքված թիվ 521 վարկային պայմանագրի համաձայն` գրավառուն գրավատուին տրամադրում է 10.000.000 /տաս միլիոն/ ՀՀ դրամ գումար վարկ, ժամկետային տարեկան 17% տոկոսադրույքով, ութսունչորս ամիս մարման ժամկետով, իսկ գրավատուն գրավառուին գրավ է հանձնում սեփականության իրավունքով իրեն պատկանող <<Միցուբիսի Պաջեռո>> մակնիշի 44 SL 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան։ Նշված ավտոմեքենան դեռևս 12.07.2008թ. Հայաստանի Հանրապետության <<Ճանապարհային ոստիկանություն>> ծառայությունում հաշվառվել է Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանի անվամբ որպես սեփականություն, սակայն շահագործվել է նրա ամուսին Արսեն Հայրապետյանի կողմից։ 2010 թվականի մարտին Շուշանիկ Հայրապետյանի ամուսին Արսեն Հայրապետյանը մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն` արտագնա աշխատանքի, որից հետո նրանք որոշել են վաճառել նշված ավտոմեքենան և դրա վրա փակցրել են համապատասխան տեղեկատվություն։ Շուշանիկ Հայրապետյանի հետ միևնույն թաղամասում բնակվող Սուրեն Ծատրյանը, ցանկանալով նրան պատկանող ավտոմեքենան որպես իր սեփական ավտոմեքենա վաճառելու միջոցով, այսինքն խաբեության եղանակով առանձնապես խոշոր չափերով գումար հափշտակել, 2010 թվականի հունիսի սկզբին, նշված ավտոմեքենան գնելու պատրվակով հանդիպել է Շուշանիկ Հայրապետյանին և նրա որդի Հարություն Հայրապետյանին ու հայտնել, որ ցանկություն ունի գնել նրանց ավտոմեքենան։ Ս.Ծատրյանը տեղեկացել է, որ նրանք ավտոմեքենան վաճառում են 22.500 ԱՄՆ դոլար գումարով և առանց սակարկելու` հայտնել է, որ ավտոմեքենան համապատասխան մասնագետների մոտ հետազոտելուց հետո կվճարի դրա արժեքը։ Նա տեղեկացել է նաև, որ ավտոմեքենան գրավադրված է բանկում։ Փոխադարձ համաձայնության գալով` նրանք պայմանավորվել են, որ ավտոմեքենան տանելու հաջորդ օրը Սուրեն Ծատրյանը կվճարի մեքենայի արժեքը։ Նույն օրը Սուրեն Ծատրյանը տարել է ավտոմեքենան, սակայն խուսափել է հանդիպելուց և դրա արժեքը վճարելուց։ Ավտոմեքենան տանելուց չորս օր անց Ս.Ծատրյանը գնացել է Շ.Հայրապետյանի տուն և նրա որդի Հ.Հայրապետյանի ներկայությամբ հանձնել 500.000 ՀՀ դրամ գումար։ Նա հայտնել է, որ վաճառել է իր ավտոմեքենան, շուտով կստանա դրա գումարը և կվճարի Շուշանիկ Հայրապետյանի ավտոմեքենայի արժեքի մնացած մասը։ Այնուհետև Ս.Ծատրյանը խուսափել է Շ.Հայրապետյանի կամ նրա որդի Հ.Հայրապետյանի հետ հանդիպելուց, չի պատասխանել նրանց հեռախոսազանգերին և որևէ գումար նրանց այլևս չի տվել։ Նշված ավտոմեքենան ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանը վարել է անձամբ, ներկայացրել է որպես իրեն պատկանող և վաճառքի ենթակա ավտոմեքենա։ 2010 թվականի հունիսի կեսերին, գործով վկա Գնել Խչեյանի ընկեր, Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացի, տուժող Սուրեն Խաչատրյանը, Ռուսաստանի Դաշնությունից գալով Հայաստան` ցանկացել է Հայաստանում վարելու համար ավտոմեքենա գնել։ Գ.Խչեյանի եղբորորդի Մ.Խչեյանից տեղեկանալով, որ Երևանի Մարաշ թաղամասի բնակիչ Սուրեն Ծատրյանը վաճառում է 2008 թվականի արտադրության <<Միցուբիսի Պաջեռո>> մակնիշի իր ավտոմեքենան` Գնել Խչեյանին հայտնել է, որ ցանկանում է գնել նշված ավտոմեքենան։ Այնուհետև տուժող Ս.Խաչատրյանը վկա Մ.Խչեյանի հետ միասին, Երևան քաղաքի Կոմիտաս փողոցում հանդիպել են ամբաստանյալ Ս.Ծատրյանին։ Վերջինս հավաստիացրել է, որ այն իր ավտոմեքենան է, վաճառում է քսան հազար ԱՄՆ դոլարով։ Նրանք փոխադարձ համաձայնության են եկել` նշված՝ <<Միցուբիսի Պաջերո>> մակնիշի 44 SL 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի` 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով առուվաճառքի վերաբերյալ։ Ս.Ծատրյանի ներկայությամբ տուժող Ս.Խաչատրյանը նշված գումարը հանձնել է Մ.Խչեյանին, որպեսզի մեքենայի ձևակերպման հետ կապված գործողություններն ավարտելուց հետո, նա գումարը տա Ս.Ծատրյանին։ Վերջինս պատճառաբանել է, որ ավտոմեքենան գրանցված է իր քրոջ անվամբ, գրավադրված է բանկում և ձևակերպումների գործընթացն սկսելու համար իրեն հարկավոր է գումարի կեսը։ Վստահելով նրան, նույն պահին Մ.Խչեյանը 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը տվել է Ս.Ծատրյանին և նրանից վերցրել է ավտոմեքենան։ Մնացած գումարը պայմանավորվել են տալ ավտոմեքենան վերահաշվառելուց հետո։ Ստացած գումարն ամբաստանյալ Ս.Ծատրյանը հափշտակել է` ծախսելով իր անձնական կարիքների համար։ Նշված հանդիպումից երեք օր անց Ս.Ծատրյանը զանգահարել է Մ.Խչեյանին և հայտնել, որ կարող են ավտոմեքենան վերագրանցել և անհրաժեշտ է, որ այդ նպատակով նա իր հետ բերի ևս 6.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Պայմանավորվածության համաձայն նրանք հանդիպել են Երևան քաղաքի Նոր Նորքում գտնվող Գայի արձանի մոտ և միասին գնացել են դեպի մոտակա շենքերից մեկը։ Այնտեղ Ս.Ծատրյանը վերցնելով 6.000 ԱՄՆ դոլարը` իջել է ավտոմեքենայից, պատճառաբանել է, որ գնում է քրոջ տուն, որպեսզի նրա հետ միասին գնան ավտոմեքենան վերաձևակերպելու։ Քիչ անց վերադառնալով` նա հայտնել է, որ նշված գումարը տվել է քրոջը, սակայն նա այժմ չի կարող տանից դուրս գալ։ Այնուհետև Ս.Ծատրյանը պատճառաբանել է, որ առջևում հանգստյան օրեր են, առաջարկում է վերագրանցումը կատարել հանգստյան օրերից հետո։ Մ.Խչեյանը համաձայնվել է և այդ մասին տեղյակ է պահել հորեղբորը` Գ.Խչեյանին։ Մեկ օր անց, կիրակի օրը Ս.Ծատրյանը կրկին զանգահարել է Մ.Խչեյանին և հայտնել, որ իրեն անհրաժեշտ է ավտոմեքենայի արժեքի մնացած գումարը։ Խորհրդակցելով հորեղբոր՝ Գ.Խչեյանի հետ, Մ.Խչեյանը հանդիպել է Ս.Ծատրյանին ու նրան է հանձնել մնացած 4.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Դրանից հետո ամբաստանյալ Ս.Ծատրյանը խուսափել է նրանցից, սկսել է չպատասխանել Մհեր, Գնել և Համլետ Խչեյանների հեռախոսազանգերին, իսկ Մ.Խչեյանից որպես ավտոմեքենայի արժեքի մնացած մասը ստացած 6.000, իսկ այնուհետև ևս 4.000 ԱՄՆ դոլար գումարները կրկին հափշտակել է` ծախսելով իր անձնական կարիքների համար։ Այդ ընթացքում ամբաստանյալ Ս.Ծատրյանին են փնտրել նաև Շ.Հայրապետյանի հարազատները։ Երևան քաղաքի <<Փեթակ>> առևտրի կենտրոնի դիմաց հիշյալ ավտոմեքենան վարելիս` տուժող Ս.Խաչատրյանին պատահաբար հանդիպել է Շ.Հայրապետյանի որդի Հ.Հայրապետյանն ու նրանից տեղեկացել, որ Ս.Խաչատրյանը Ս.Ծատրյանից գնել է նշված ավտոմեքենան 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով։ Հ.Հայրապետյանը նրան պատմելով կատարվածի մասին` հայտնել է, որ Ս.Ծատրյանը դեռ իրենց չի վճարել ավտոմեքենայի արժեքը և այն դեռևս իր մոր` Շ.Հայրապետյանի անվամբ է գրանցված։ Շ.Հայրապետյանի կողմից տրված հաղորդման հիման վրա ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցները նույնպես փնտրել են վերոհիշյալ ավտոմեքենան։ Այդ մասին իմանալով` <<Միցուբիսի Պաջեռո>> մակնիշի ավտոմեքենան Խչեյանների կողմից վերադարձվել է Շուշանիկ Հայրապետյանին։ Ստանալով ավտոմեքենան` Շուշանիկ Հայրապետյանի ամուսին Արսեն Հայրապետյանը Գնել Խչեյանին է տվել 500.000 ՀՀ դրամ գումարը, որն իրենց էր տվել ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանը։ Գ.Խչեյանը հասկանալով, որ Ս.Ծատրյանն իրենց խաբել է, հաշվի առնելով, որ ինքն է եղել գործարքի երաշխավորը, Ս.Խաչատրյանին տվել է 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որն հետագայում նա հետ է վերադարձրել։ 2010 թվականի նոյեմբերին Ս.Ծատրյանի հետ հանդիպել է Գ.Խչեյանի եղբայր Հ.Խչեյանը, որին Ս.Ծատրյանը վստահեցրել է, որ մի քանի օրվա ընթացքում կվերադարձնի գումարը, սակայն հետագայում խուսափել է հանդիպումներից և խոստացած ժամկետում գումարը չի վերադարձրել։ 2010 թվկանի նոյեմբեր ամսվա վերջին Գ.Խչեյանին, Ս.Խաչատրյանին և Մ.Խչեյանին հաջողվել է հանդիպել Ս.Ծատրյանին նրա տանը, որն իր եղբայր Արթուր Ծատրյանի և մորեղբայր Նորայր Մաթևոսյանի ներկայությամբ գրել է ստացական այն մասին, որ Մ.Խչեյանից վերցրել է 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար, դրա դիմաց տվել է իրեն պատկանող <<Միցուբիսի Պաջերո>> 44 707 պետհամարանիշի ավտոմեքենան, պարտավորվում է գումարի կեսը՝ 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը մարել մինչև 2011 թվականի հունվարի 10-ը, իսկ մյուս կեսը՝ մինչև 2011 թվականի մարտի 10-ը։ Իրականում որևէ գումար Ս.Ծատրյանը չի վերադարձրել։ 3. Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոհիշյալ հիմնավորումներով: Տուժողի և քաղաքացիական հայվորի ներկայացուցիչ Հովիկ Արսենյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ դատարանը քննարկելով տուժող Սուրեն Խաչատրյանի քաղաքացիական հայցը՝ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանից հօգուտ իրեն 20.000 /քսան հազար/ ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամ գումար որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում բռնագանձելու պահանջի մասին, այն թողել է առանց քննության: Դատարանը գտել է, որ ողջամիտ ժամկետում քրեական գործի քննությունն ապահովելու նպատակով, ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանից հօգուտ քաղաքացիական հայցվոր Սուրեն Խաչատրյանի գումար բռնագանձելու վերաբերյալ քաղաքացիական հայցը պետք է թողնել առանց քննության, ինչն արգելք չի հանդիսանում հայցը հետագայում քաղաքացիական դատավարության կարգով հարուցելու համար։ Դատարանը որոշել է քաղաքացիական հայցվոր Սուրեն Խաչատրյանի քաղաքացիական հայցը թողնել առանց քննության, այն դեպքում, երբ դատավճռով Սուրեն Ծատրյանի սեփականության կեսի նկատմամբ բռնագանձում է տարածել։ Քրեական գործի նախաքննությամբ և դատաքննությամբ հարցաքննվել են բոլոր այն անձինք, ովքեր Սուրեն Ծատրյանին են փոխանցել Սուրեն Խաչատրյանին պատկանող ընդհանուր 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարը և անհիմն է դատարանի այն պատճառաբանությունը, թե գումարն առձեռն հանձնած անձիք դեռևս ենթակա են ներգրավման վարույթին, քանի որ դատավճռում մատնանշված և հարցաքննված Խչեյաններն են այդ անձինք, որոնց ցուցմուքները քրեական վարույթ իրականացնող մարմինը համարել է ապացույցներ, իսկ դատարանը, հետազոտելով դրանք, կայացրել է մեղադրական դատական ակտ` ապացուցված համարելով Սուրեն Խաչատրյանի նկատմամբ Սուրեն Ծատրյանի կողմից խարդախություն կատարելու՝ 20.000 ԱՄՆ դոլարը խարդախությամբ հափշտակելու փաստը։ Դատարանը պատաճառաբանելով քրեական վարույթի ողջամիտ ժամկետները պահպանելու չհիմնավորված փաստարկը` ըստ էության, ոտնահարել է Սուրեն Խաչատրյանի նյութական և դատավարական իրավունքներն ու պահանջները: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-382-րդ հոդվածներով՝ տուժողի և քաղաքացիական հայվորի ներկայացուցիչ Հովիկ Արսենյանը խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի նոյեմբերի 15-ի դատավճիռը` Սուրեն Ծատրյանի գույքի կեսի նկատմամբ բռնագրավում տարածելու և քաղաքացիական հայցն առանց քննության թողնելու մասով, բավարարել տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Սուրեն Խաչատրյանի քաղաքացիական հայցն ամբողջությամբ: Ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի պաշտպաններ Կրոմվել Գրիգորյանը և Վահագն Բաբայանը վերաքննիչ բողոքում նշել են, որ դատավճիռը կայացվել է նյութական և դատավարական նորմերի խախտումներով: Դատարանի հետևությունները հիմնված են ոչ թե դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա, այլ բառացիորեն արտատպված են մեղադրական եզրակացությունից։ Ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 3-րդ, 4-րդ մասերի, 18-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 23-րդ հոդվածի, 25-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 65-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 2-րդ մասի 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ, 17-րդ, 18-րդ կետերի, 3-րդ մասի, 69-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին, 4-րդ կետերի, 107-րդ, 108-րդ, 126-րդ, 127-րդ, 216-րդ, 353-րդ, 354-րդ, 355-րդ, 358-րդ և 360-րդ հոդվածների պահանջները, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի պահանջը: Մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանի կողմից խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 202-րդ հոդվածի 1-ին կետի պահանջը, այն է` քրեական գործով բացակայել են անձին՝ իրենց պաշտպանյալին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով որպես մեղադրյալ ներգրավելու հիմքը՝ նրա կողմից հանցանքի կատարումը վկայող բավարար ապացույցների համակցությունը։ Գործով հավաքված ապացույցները նախաքննության մարմնի կողմից չեն ենթարկվել բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման, գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։ Նախաքննության մարմնի կողմից խախտվել են նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 3-րդ, 4-րդ մասերի պահանջները: Սուրեն Ծատրյանին մեղադրանք առաջադրելիս խախտվել է նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները` կանխակալ մոտեցում է ցուցաբերվել տուժող Շուշանիկ Հայրապետյանի և վկա Հարություն Հայրապետյանի ցուցմունքներին, այդ ցուցմունքներին Սուրեն Ծատրյանի ցուցմունքների նկատմամբ առավել նշանակություն է տրվել՝ մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում: Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ մեղադրանքի կողմի բոլոր ենթադրությունները կասկածներ են, որոնք ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում չեն փարատվել և պետք է մեկնաբանվեին ոչ թե ի վնաս, այլ հօգուտ ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հանցանք գործելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորության մասին մեղադրողի հետևությունները հիմնված են ենթադրությունների` տուժողներ Շուշանիկ Հայրապետյանի և Սուրեն Խաչատրյանի, վկաներ Հարություն Հայրապետյանի, Գնել Խչեյանի, Մհեր Խչեյանի, Համլետ Խչեյանի կողմից տրված սուտ ցուցմունքների վրա, դրանք հաստատված չեն գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։ Նախաքննության մարմնի կողմից ձեռք բերված և դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով չի հաստատվել իրենց պաշտպանյալին նախաքննության մարմնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը։ Նախաքննության մարմինը խախտելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի 1-ին մասի և Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետի <<դ>> ենթակետի պահանջները` նախաքննության ընթացքում կատարված ձևական առերեսումներով չի պարզել ցուցմունքներում առկա հակասությունները։ Դատարանը տուժող Շուշանիկ Հայրապետյանի, վկաներ Հարություն Հայրապետյանի, Գնել Խչեյանի, Մհեր Խչեյանի, Համլետ Խչեյանի նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները պետք է արժանահավատ չհամարեր, մեղադրանքի հիմքում չդներ և որպես ապացույց չօգտագործեր, քանի որ այդ ցուցմունքներում նշված հանգամանքները պատշաճ իրավական ընաթացակարգի շրջանակներում չեն հետազոտվել։ Նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցներով ամբաստանյալի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հանցանքի կատարումը վկայող բավարար ապացույցների համակցություն ձեռք չի բերվել։ Դատաքննությանը մասնակցող մեղադրողը չի կատարել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջը: Մեղադրողի կողմից խախտվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 353-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի պահանջները: Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը, խախտելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածով սահմանված գործի արդարացի քննության սկզբունքը, չի ձեռնարկել քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները՝ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, չի պարզել ինչպես մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրան արդարացնող բոլոր հանգամանքները։ Նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննության ժամանակ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված ապացույցներով չի ապացուցվել արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է Սուրեն Ծատրյանը, ամբաստանյալի գործողությունները չեն համապատասխանում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված նորմերի հատկանիշներին, ամբաստանյալի գործողությունները նախաքննության մարմնի կողմից ճիշտ չեն որակվել: Ենթադրյալ տուժողների և ամբաստանյալի միջև առկա է քաղաքացիաիրավական բնույթի վեճ: Ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանին վերագրվող արարքում բացակայում է խարդախության հանցակազմի առկայությունը: Նախաքննության մարմինը և դատարանը հանգել են սխալ հետևության այն մասին, որ Սուրեն Ծատրյանի արարքում առկա է խարդախության հանցակազմ: Ամբաստանյալի արարքում բացակայում է խարդախության հանցակազմի թե օբյեկտիվ կողմը և թե սուբյեկտիվ կողմը։ Դատական ակտ կայացնելիս առաջին ատյանի դատարանը խախտել է ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի պահանջները: Խախտելով ապացույցների գնահատումն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի պահանջները, դատարանը պատշաճ գնահատման չի ենթարկել գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող վերը նշված հանգամանքները: Ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունը կատարելու մասին դատարանի հետևությունները չեն բխում գործի փաստական տվյալներից և չեն կարող ճանաչվել հիմնավորված ու պատճառաբանված: Սույն գործի քննության ընթացքում դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 127-րդ հոդվածների պահանջների խախտում, ինչը քրեադատավարական օրենքի էական խախտում է, հանգեցրել է արարքի չհիմնավորված որակման, ազդել է գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա և դատավճիռը բեկանելու հիմք է: Դատարանը կոպիտ կերպով խախտել է դատավճռի օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված լինելու մասին ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջները: Այսպիսով, նախաքննության մարմնի և դատարանի կողմից թույլ են տրվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 107-108-րդ հոդվածների, 358-րդ հոդվածի և 398-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների խախտումներ, որոնք քրեադատավարական օրենքի էական խախտում են, ազդել են դատավճռի օրինականության վրա և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի համաձայն՝ հիմք են դատավճիռը բեկանելու համար։ Դատավիճռն անօրինական է, որովհետև կայացվել է ՀՀ Սահմանադրության, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի և այն օրենքների պահանջների խախտմամբ, որոնց նորմերը կիրառվել են սույն քրեական գործը լուծելիս։ Դատավիճռը հիմնավորված չէ, որովհետև դրա հետևությունները հիմնված չեն միայն դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա, որովհետև ապացույցները բավարար չեն մեղադրանքը գնահատելու համար, հաստատված ճանաչված հանգամանքները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին։ Դատավիճռը պատճառաբանված չէ, որովհետև պատճառաբանման չեն ենթարկվել դատարանի կողմից դատավճռում շարադրված հետևությունները: Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջը: Դատաքննության ժամանակ հետազոտված վկաների ցուցմունքներով ոչ միայն չի հիմնավորվել, այլև հերքվել է նախաքննության մարմնի կողմից Սուրեն Ծատրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հողվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը։ Նման պայմաններում Սուրեն Ծատրյանի նկատմամբ կայացված դատավճիռն անօրինական է և չհիմնավորված, քանի որ գործով ձեռք բերված ապացույցները բավարար չեն մեղադրանքը գնահատելու համար։ Ամբաստանյալի վերաբերյալ քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի հիմքով, իսկ դատավճիռը` բեկանման: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի 1-ին մասի 15-րդ կետով, 376-րդ, 379-րդ, 3801-րդ, 381-րդ, 393-րդ, 394-րդ հոդվածներով` պաշտպաններ Կրոմվել Գրիգորյանը և Վահագն Բաբայանը խնդրել են Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 15.11.2011թ. դատավճիռը բեկանել և ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքով կայացնել արադարացման դատավճիռ` ամբաստանյալի արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ: 4. Վերաքննիչ բողոքների դեմ բերված պատասխանները. Մեղադրող, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հակոբյանը պաշտպանության կողմի վերաքննիչ բողոքի դեմ առարկեց` նշելով, որ այն անհիմն է և ենթակա է մերժման, քանի որ պաշտպանների վերլուծությունները չեն բխում գործով ձեռք բերված փաստական տվյալներից և չեն կարող ճանաչվել հիմնավորված: Ս.Ծատրյանի արարքը հիմնավորվել է դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով և դատարանը հանգել է ճիշտ համոզման: Տուժողի ներկայացուցչի վերաքննիչ բողոքի դեմ մեղադրողը չի առարկել: Տուժող և քաղաքացիական հայվոր Ս.Խաչատրյանի ներկայացուցիչ Հովիկ Արսենյանը հայտնեց, որ պաշտպանների վերաքննիչ բողոքն անհիմն է և ենթակա է մերժման: Ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի պաշտպան Կրոմվել Գրիգորյանը տուժողի ներկայացուցչի վերաքննիչ բողոքի դեմ առարկեց` հայտնելով, որ Ս.Խաչատրյանը տուժող չէ, խնդրեց բողոքը մերժել: Ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանը միացավ պաշտպանին: 5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով վերաքննիչ բողոքները` բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքներում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին կողմերի ելույթները, նրանց պատասխանները, ինչպես նաև վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք, և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ սխալ է թույլ տվել: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի նոյեմբերի 15-ի դատավճռի դեմ բերված վերաքննիչ բողոքներով տուժողի և քաղաքացիական հայվորի ներկայացուցիչ Հովիկ Արսենյանը խնդրել է դատավճիռը բեկանել` Սուրեն Ծատրյանի գույքի կեսի նկատմամբ բռնագրավում տարածելու և քաղաքացիական հայցն առանց քննության թողնելու մասով` բավարարելով տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Սուրեն Խաչատրյանի քաղաքացիական հայցն ամբողջությամբ, իսկ ամբաստանյալի պաշտպաններ Կրոմվել Գրիգորյանը և Վահագն Բաբայանը խնդրել են դատավճիռը բեկանել և ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքով կայացնել արադարացման դատավճիռ` արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ: Ընդհանուր իրավասության դատարանում ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Շուշանիկ Հայրապետյան անուն-ազգանունով անձնավորության չի ճանաչում, նրա հետ երբևէ ավտոմեքենայի առուվաճառքի վերաբերյալ պայմանավորվածություն չի ունեցել։ Իրականում <<Միցուբիշի Պաջերո>> մակնիշի ավտոմեքենան իրեն վաճառել է նրա ամուսինը, որի հետ ինքը գումարային խնդիրներ է ունեցել։ Արսենն իրեն ասել է, որ ավտոմեքենան գրավադրված է բանկում և առկա է 13.000-ից 14.000 ԱՄՆ դոլար գումարի պարտք, սակայն ինքը հետագայում բանկից տեղեկացել է, որ պարտքի գումարն իրականում կազմում է 7.200.000 ՀՀ դրամ գումար։ Ինչ վերաբերում է Սուրեն Խաչատրյանին, ապա վերջինիս հետ նույնպես ինքը ավտոմեքենան վաճառելու մասին խոսակցություններ չի ունեցել և նրանից գումար չի ստացել։ Ավտոմեքենան վաճառել է Մհեր Խչեյանին` 20.000 ԱՄՆ դոլար գումարով, որն ամբողջությամբ ստացել է մաս-մաս, սկզբում ստացել է 10.000 ԱՄՆ դոլար, հետո 6.000 և 4.000 ԱՄՆ դոլար։ Երբ ավտոմեքենան վաճառել է Խչեյաններին, ինքը այդ ժամանակ չի իմացել, որ իրականում բանկի պարտքը կազմում է 7.200.000 ՀՀ դրամ գումար, այլ այդ մասին իմացել է այն ժամանակ, երբ արդեն Խչեյաններից ստացել է 6.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Ստացած գումարը հետ չի վերադարձրել, քանի որ ցանկացել է հանդիպել Արսենին` այդ հարցերը պարզաբանելու համար, որից հետո սկսվել են իր առողջական խնդիրները։ Ավտոմեքենայի արժեքի մնացած գումարը` 4.000 ԱՄՆ դոլարը Խչեյաններից վերցրել է և դա իրականում ծախսել է իր առողջական խնդիրները կարգավորելու նպատակով։ Ընդունել է, որ 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար պարտք է Մհեր Խչեյանին և չի հրաժարվում այդ գումարը վճարելուց։ Պարզապես այժմ հնարավորություն չունի դա անել։ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, ստուգելով ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրները, քրեական գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց վերլուծելով թույլատրելիության, վերաբերելիության վերաբերյալ քրեադատավարական պահանջների, գործով ձեռք բերված ապացույցների ամբողջ համակցությունը` քրեական գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի պատճառաբանություններն արժանահավատ չեն, մտացածին են, նպատակ են հետապնդում խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից, ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը հաստատված, իսկ պատճառաբանությունները հերքված են քրեական գործով ձեռք բերված և դատական ակտում շարադրված հետևյալ ապացույցներով. Տուժողներ Սուրեն Սևանի Խաչատրյանի դատաքննական ցուցմունքով, Շուշանիկ Ժուլվերնի Հայրապետյանի նախաքննական ցուցմունքով, վկաներ Գնել Մուկուչի Խչեյանի, Մհեր Համլետի Խչեյանի, Համլետ Մուկուչի Խչեյանի դատաքննական ցուցմունքներով, Հարություն Արսենի Հայրապետյանի նախաքննական ցուցմունքով, որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, <<ստացական>> վերնագրով պարտավորագրով, որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, Սուրեն Ծատրյանի կողմից օգտագործված` 098-91-68-83 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումներով և զննություն կատարելու մասին 10.01.2011թ. արձանագրությամբ, ապրանքագիտական փորձաքննության 04.02.2011թ. թիվ 54-ԱՊ եզրակացությամբ: Ստուգելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները` յուրաքանչյուր ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրները ստուգելու միջոցով, ընդհանուր իրավասության դատարանն ապացուցված է համարել, որ ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանը կատարել է հանցագործություն` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանը պահպանելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-127-րդ հոդվածների դրույթները, դատավճռում շարադրված ապացույցները ենթարկելով բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` հանգել է ճիշտ հետևության, որ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ բավարար են առաջադրված մեղադրանքը գնահատելու և այն հիմնավորված համարելու համար: Քննության առնելով պաշտպանների վերաքննիչ բողոքի փաստարկներն առ այն, որ դատավճռի հետևությունները հիմնված չեն դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա, գործով ձեռք բերված ապացույցները բավարար չեն մեղադրանքը գնահատելու համար, դատարանի կողմից հաստատված ճանաչված հանգամանքները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին, վերաքննիչ դատարանը հայտնում է հետևյալ դիրքորոշումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական գործով ապացույցներ են ցանկացած փաստական տվյալներ, որոնց հիման վրա օրենքով որոշված կարգով հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում` 1. դեպքը և հանգամանքները/կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն/. 2. կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին. 3. հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները. 4. անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կաատրելու մեջ. 5. քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները. 6. այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով: ՀՀ քրեական դատավարության վերը նշված հոդվածների բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ քրեական գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները դա, ըստ էության, հանցագործության հատկանիշների փաստացի համակցությունն է, այն տարրերի համակցությունը, որոնք բնութագրում են տվյալ հանցագործության հատկանիշները: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում: Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր չի համարում պաշտպանների վերաքննիչ բողոքի այն փաստարկները, որ դատական ակտում շարադրված դատարանի հետևությունները չեն համապատասխանում հետազոտված ապացույցներին: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցներն արժանահավատ են և վերաբերելի, դրանք իրավացիորեն դրվել են դատավճռի հիմքում: Այս կապակցությամբ պաշտպաններ Կրոմվել Գրիգորյանի և Վահագն Բաբայանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունները` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 18-րդ, 107-րդ, 108-րդ, 126-րդ, 127-րդ հոդվածների պահանջների խախտումների վերաբերյալ, անհիմն են, չեն բխում քրեական գործի նյութերից: Քննության առնելով քրեական գործով ձեռք բերված, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված բոլոր ապացույցներն իրենց համակցության մեջ, վերաքննիչ դատարանը հիմնավորված է համարում, որ ամբաստանյալ Սուրեն Արտուշի Ծատրյանը կատարել է առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն` այսինքն կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին: Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ քրեական գործի քննության նախորդ փուլերի ընթացքում նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ թույլ չեն տրվել, պահպանվել են ապացույցների հավաքման, ստուգման և գնահատության վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությամբ սահմանված ընթացակարգերը, ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի արարքի որակման հարցում քրեական օրենքը կիրառվել է ճիշտ և կատարած հանցավոր արարքի համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության ու պատժի: Այս առումով պաշտպանության կողմի պատճառաբանությունները չեն կարող բավարար հիմք հանդիսանալ սույն գործի շրջանակներում արդարացման դատական ակտ կայացնելու համար: Անդրադառնալով տուժողի և քաղաքացիական հայվորի ներկայացուցիչ Հովիկ Արսենյանի վերաքննիչ բողոքի հիմնավորումներին` քաղաքացիական հայցն ամբողջությամբ բավարարելու և Սուրեն Ծատրյանից հօգուտ տուժող Սուրեն Խաչատրյանի, որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում, 20.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամ գումար բռնագանձելու մասին, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առաջին ատյանի դատարանը Սուրեն Ծատրյանի դեմ նարկայացված քաղաքացիական հայցը թողնելով առանց քննության` հանգել է ճիշտ հետևության: Դատարանն իր իրավական վերլուծություններ բաժնում արձանագրել է հետևյալը. <<…քրեական գործի դատական քննությամբ հաստատվել է, որ <<Միցուբիսի Պաջեռո>> մակնիշի ավտոմեքենան Խչեյանների կողմից Շուշանիկ Հայրապետյանին վերադարձնելիս, վերջինիս ամուսինը նրանց է տվել 500.000 ՀՀ դրամ գումար, որը վաղօրոք տվել էր ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանը: Բացի այդ, ամբաստանյալի կողմից տուժողի գումարները ստացվել են տարբեր հանգամանքներում, այլ անձից առձեռն: Վերջինս նույնպես ենթակա է ներգրավման վարույթին` քաղաքացիական հայցը քննելիս: Դատարանը գտնում է, որ վերոհիշյալ հիմնավորումներով և ողջամիտ ժամկետում քրեական գործի քննությունն ապահովելու նպատակով, ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանից հօգուտ քաղաքացիական հայցվոր Սուրեն Խաչատրյանի գումար բռնագանձելու վերաբերյալ քաղաքացիական հայցը պետք է թողնել առանց քննության, ինչն արգելք չի հանդիսանում հայցը հետագայում քաղաքացիական դատավարության կարգով հարուցելու համար:>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հայցադիմումում նշվում է, թե որ քրեական գործով, ով, ում, ինչի հիման վրա և ինչ չափով է հարուցում քաղաքացիական հայց, հայցադիմումը նաև պետք է բովանդակի խնդրանք` վնասի հատուցման համար կոնկրետ դրամական գումարի և գույքի բռնագանձման մասին: Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հարուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի: Դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը: Առաջին ատյանի դատարանը, ողջամիտ ժամկետում քրեական գործի քննությունն ապահովելու նպատակով առանց քննության թողնելով տուժող Սուրեն Խաչատրյանի ներկայացրած քաղաքացիական հայցը և իրավունք վերապահելով հետագայում այն քաղաքացիական դատավարության կարգով հարուցելու համար, դատական սխալ թույլ չի տվել: Բացի այդ, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում և հաշվի է առնում այն հանգամանքը, որ վերաքննիչ դատարանում դատաքննության ընթացքում տուժողի և քաղաքացիական հայվորի ներկայացուցիչ Հովիկ Արսենյանը հայտնել է, որ ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի հարազատների կողմից հանցագործությամբ պատճառված վնասն ամբողջությամբ վերականգնվել է: Վերը նշված հանգամանքների վերլուծությամբ վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Սուրեն Ծատրյանի նկատմամբ կայացված դատավճիռն օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, այն բեկանելու հիմքեր չկան, հետևաբար, պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ վերաքննիչ բողոքները` առանց բավարարման: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ հոդվածներով` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Տուժողի և քաղաքացիական հայվորի ներկայացուցիչ Հովիկ Արսենյանի և ամբաստանյալ Սուրեն Ծատրյանի պաշտպաններ Կրոմվել Գրիգորյանի, Վահագն Բաբայանի վերաքննիչ բողոքները մերժել: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի նոյեմբերի 15-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Սուրեն Արտուշի Ծատրյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում։ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ Իսկականի հետ ճիշտ է` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 11-05-2012 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 05-06-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | հատոր 1-ին 305 թերթից, հատոր 2-րդ 176 թերթից, հատոր 3-րդ 230 թերթից |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 05-06-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 305, 176, 230 թերթ: |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | Ե-7714/12 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 13-06-2012 |
|---|
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0078/01/11
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 01-06-2012 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Ամբաստանյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Էմին |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | ամբաստանյալ` Սուրեն Արտուշի Ծատրյան |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է վճռաբեկ դատարան
| Գործի առաքման ամսաթիվը | 05-06-2012 |
|---|---|
| Գրության համարը | Ե-7714 |
| Գործի ստացման ամսաթիվը | 13-06-2012 |
| Քրեական գործի հատորներ /փաստաթղթեր/ | 3 հատոր |
| Գործի համարը | ԵԿԴ/0078/01/11 |
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Պատասխանատվության ենթարկվածների թիվը | 1 |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 13-06-2012 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
Բողոքը վերադարձվել է որոշումով
| Ամսաթիվ | 13-07-2012 |
|---|---|
| Որոշման բովանդակությունը | ԵԿԴ/0078/01/11 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈՒՄ ՎՃՌԱԲԵԿԲՈՂՈՔԸՎԵՐԱԴԱՐՁՆԵԼՈՒՄԱՍԻՆ 13 հուլիսի2012թվականք.Երևան ՀՀվճռաբեկդատարանիքրեականպալատը(այսուհետ` Վճռաբեկդատարան), նախագահությամբԴ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբդատավորներԱ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելովՍուրենԱրտուշիԾատրյանիվերաբերյալՀՀվերաքննիչքրեականդատարանի 2012թվականիմայիսի 11-իորոշմանդեմամբաստանյալՍ.ԾատրյանիպաշտպանԷ.Խաչատրյանիվճռաբեկբողոքըվարույթընդունելուհարցը, ՊԱՐԶԵՑ ԵրևանիԿենտրոնևՆորք-Մարաշվարչականշրջաններիընդհանուրիրավասությանառաջինատյանիդատարանի2011թվականինոյեմբերի 15-իդատավճռովՍուրենԾատրյանըմեղավորէճանաչվելՀՀքրեականօրենսգրքի178-րդհոդվածի3-րդմասի1-ինկետովևդատապարտվելազատազրկման` 5 տարիժամկետով` գույքիկեսիբռնագրավմամբ, սակայնոչավելի7.000.000ՀՀդրամից։ Պաշտպաններիվերաքննիչբողոքիհիմանվրաքննությանառնելովքրեականգործը` ՀՀվերաքննիչքրեականդատարանը 2012թվականիմայիսի 11-ինորոշումէկայացրելբողոքըմերժելու, ԵրևանիԿենտրոնևՆորք-Մարաշվարչականշրջաններիընդհանուրիրավասությանառաջինատյանիդատարանի 2011 թվականինոյեմբերի 15-իդատավճիռը` օրինականուժիմեջթողնելումասին։ ՎերոգրյալորոշմանդեմվճռաբեկբողոքէբերելպաշտպանԷ.Խաչատրյանը` խնդրելովբեկանելՀՀվերաքննիչքրեականդատարանի 2012 թվականիմայիսի 11-իորոշումըևգործնուղարկելստորադասդատարան`նորքննությանկամամբաստանյալՍ.ԾատրյանինկատմամբկայացնելարդարացմանդատավճիռկամնրանկատմամբնշանակելօրենքովնախատեսվածիցավելիմեղմպատիժկամՀՀքրեականօրենսգրքի 70-րդհոդվածիկարգով`Ս.Ծատրյանինկատմամբնշանակվածպատիժըպայմանականորենչկիրառել` սահմանելովփորձաշրջան` 3 տարիժամկետով։ Բողոքբերածանձըփաստարկելէ, որբողոքըպետքէվարույթընդունվի, քանիորառկաենՀՀքրեականդատավարությանօրենսգրքի 414.2-րդհոդվածի 1-ինմասի 1-ինև 2-րդկետերովսահմանվածհիմքերը, այնէ` բողոքումբարձրացվածհարցիվերաբերյալվճռաբեկդատարանիորոշումըկարողէէականնշանակությունունենալօրենքիմիատեսակկիրառությանհամար, վերանայվողդատականակտնառերևույթհակասումէվճռաբեկդատարանի` նախկինումընդունվածորոշմանը։Ըստբողոքաբերի`ՀՀվերաքննիչքրեականդատարանի 2012 թվականիմայիսի 11-իորոշումնառերևույթհակասումէՎճռաբեկդատարանի` 2011 թվականիփետրվարի 24 թիվԵԿԴ/0176/01/09 որոշմանը։ Վերլուծելովբողոքիփաստարկները` Վճռաբեկդատարանըգտնումէ, որդրանքբավարարչենեզրահանգելու, որբողոքումբարձրացվածհարցիվերաբերյալՎճռաբեկդատարանիորոշումըկարողէէականնշանակությունունենալօրենքիմիատեսակկիրառությանհամար։ՀետևաբարբերվածբողոքումՀՀքրեականդատավարությանօրենսգրքի 414.2-րդհոդվածի 1-ինմասի 1-ինկետովնախատեսվածհիմքըհիմնավորվածչէ։ Վճռաբեկդատարանըգտնումէնաև, որբողոքաբերիփաստարկներըբավարարչենեզրահանգելու, որՎճռաբեկդատարանիհիշատակվածորոշմանհիմնավորումներըկիրառելիենսույնգործիփաստականհանգամանքներինկատմամբ։ՀետևաբարբերվածբողոքումՀՀքրեականդատավարությանօրենսգրքի 414.2-րդհոդվածի 1-ինմասի 2-րդկետովնախատեսվածհիմքընույնպեսհիմնավորվածչէ։ ՀՀքրեականդատավարությանօրենսգրքի 414.1-րդհոդվածի 1-ինմասիհամաձայն` վճռաբեկբողոքըվերադարձվումէ, եթեայնչիհամապատասխանումնույնօրենսգրքի 407-րդհոդվածիև 414.2-րդհոդվածի 1-ինմասիպահանջներին, ուստիներկայացվածբողոքըենթակաէվերադարձման։ ՀաշվիառնելովվերոշարադրյալհիմնավորումներըևղեկավարվելովՀՀՍահմանադրության 92-րդհոդվածով, ՀՀքրեականդատավարությանօրենսգրքի 414.1-րդհոդվածի 1-ինև 2-րդմասերով` Վճռաբեկդատարանը ՈՐՈՇԵՑ ՍուրենԱրտուշիԾատրյանիվերաբերյալՀՀվերաքննիչքրեականդատարանի 2012 թվականիմայիսի 11-իորոշմանդեմամբաստանյալՍ.ԾատրյանիպաշտպանԷ.Խաչատրյանիվճռաբեկբողոքըվերադարձնել։ Որոշումնօրինականուժիմեջէմտնումկայացմանպահից, վերջնականէևենթակաչէբողոքարկման։ Նախագահող՝ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին
| Ամսաթիվ | 18-07-2012 |
|---|
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 21-07-2012 |
|---|---|
| Դատարան | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Այլ նշումներ | 3 հատոր` 305, 176, 275 թերթ: |