գործ թիվ ԵԿԴ0063/01/11





ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը,

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի
քարտուղարությամբ` Հասմիկ Արտաշեսյանի

մասնակցությամբ`

մեղադրողներ`

Երևան քաղաքի դատախազության
դատախազ` Լիլիթ Գրիգորյանի
և
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների դատախազ` Հայկ Էյրամջյանի


hանրային պաշտպան` Ամալյա Ավագյանի

2012թ. փետրվարի 14-ին դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Մ ա ր ա տ Ս ա մ վ ե լ ի Խ ա չ ի կ յ ա ն ի
(ծնված` 1976թ. մայիսի 30-ին Երևանում, ազգութ¬յամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթութ¬յամբ, ամուսնացած, խնամքին` չորս անձ, որոն¬ցից երկուսը մինչև տասնչորս տարե¬կան անչա¬փա¬հաս, ֆիզիկապես վատառողջ, նախկի¬նում չդատ¬ված, հաշվառված է Երևանի Ֆրիկի փողոցի 4-րդ շենքի 25-րդ բնակարա¬նում, կալանքի տակ է 2012թ. հունվարի 16-ից)

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 15100910 քրեական գործն հարուցվել է ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում 2010թ. հոկտեմբերի 12-ին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, Մարատ Սամվելի Խաչիկյանի կողմից զգալի չափերի հասնող «ափիոն» տեսակի թմրամիջոց իրացնելու և Գրիգոր Կարոյի Արևյանի կողմից, կրկին անգամ, առանց իրացնելու նպատակի «ափիոն» տեսակի թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու փաստի առթիվ։
2011թ. հոկտեմբերի 12-ին Մարատ Խաչիկյանը ձերբակալվել է, 2010թ. հոկտեմբերի 15-ին նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով և նույն օրը նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։
Նույն քրեական գործով մեղադրանք է առաջադրվել նաև Արթուր Հովհաննիսյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածի 2-րդ մասով« 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով« 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով« 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, Գրիգոր Արևյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով« 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով« ինչպես նաև Սամվել Հովհաննիսյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով« 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
2011թ. մարտի 25-ին որոշում է կայացվել ամբաստանյալ Մ.Խաչիկյանի բնակարանում խու¬զար¬կություն կատարելու ընթացքում հայտնաբերված, Հասմիկ Գրիգորյանին պատկանող դրամա¬պանակի մեջ թմրամիջոց հայտնա¬բերելու առնչությամբ քրեա¬կան հետապնդում չիրա¬կանց¬նելու մասին` Հ.Գրիգորյանի արարքում հանցակազմի բացա¬կայության հիմքով։
2011թ. ապրիլի 8-ին քրեական գործը` Մարատ Խաչիկյանի, Գրիգոր Արևյանի, ինչպես նաև Արթուր և Սամվել Հովհաննիսյաններին վերոնշյալ հոդվածներով դատի տալու միջնոր¬դությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬նե¬րի ընդհա¬նուր իրա¬¬վա¬սության դատարան և 2010թ. ապրիլի 11-ի ընդունվել վարույթ /դատավոր Մ.Մարտիրոսյան/։
«Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կա¬պակ¬¬ցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման կիրառմամբ Դատարանը ամբաստանյալ Մ.Խաչիկյանի պաշտպանի միջնորդութ¬յամբ 2011թ. մայիսի 30-ին նրա նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցրել է, որպես փախանման միջոց ընտրված կալանավորումը վերացրել և վերջինիս անհապաղ ազատ է արձակել։ Նույն որոշմամբ և հիմքով Դատարանը դադարեցրել է նաև ամբաստան¬յալներ Գրիգոր Արևյանի և Սամվել Հովհան¬նիսյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հե¬տապնդումը։
Ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի վերաբերյալ մասով գործի դատաքննությունը շարու¬նակվել է և 2011թ. հոկտեմբերի 20-ին կայացրած դա¬տավճռով վերջինս մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածի 2-րդ մասով« 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով« 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 266-րդ մասի 4-րդ մասով նախա¬տեսված հանցանքների կատարման մեջ։
Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ Դատարանի 2011թ. մայիսի 30-ին կայացրած որոշումը` Մարատ Խաչիկյանի, Գրիգոր Արևյանի և Սամվել Հովհաննիսյանի նկատմամբ, չի բողոքարկվել և 2011թ. հուլիսի 1-ին մտել է օրինական ուժի մեջ։
2011թ. նոյեմբերի 11-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դա¬տա¬¬խազության ավագ դատախազ, գործով մեղադրող Հ.Էյրամջյանը քրեա¬կան հե¬տապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ վերոնշյալ որոշման դեմ ներ¬կայացրել է վե¬րաքննիչ բողոք։
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը, գտնելով, որ համա¬ներման ակտը կիրառելու հիմ¬քով Մ.Խաչիկյանի նկատ¬մամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելիս Երևանի Կենտ¬րոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬ների ընդհանուր իրավա¬սութ¬յան դատա¬րանը թույլ է տվել դատական սխալ, 2011թ. դեկտեմբերի 2-ին վերաքննիչ բողոքը բավա¬րա¬րել և Դատա¬րանի 2011թ. մայիսի 30-ին կայացրած որոշումը Մարատ Խաչիկյանի մասով բեկանել է` գործն ուղարկելով նույն դատարան` նոր քննության։
2012թ. հունվարի 10-ին քրեական գործը մուտք է եղել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան և ընդունվել վարույթ։
Քրեական գործը դատական քննության նշանակելու մասին 2012թ. հունվարի 12-ին կայացված որոշմամբ Մարատ Խաչիկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց վերստին ընտրվել է կալա¬նավորումը, և 2012թ. հունվարի 16-ից Մարատ Խաչիկյանը վերցվել է արգե¬լանքի։

2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով Դատարանը հաստատված հա¬մա¬րեց հետևյալը.
Ամբաստանյալ Մարատ Խաչիկյանը, 2010թ. հոկտեմբերի 11-ին նախնական համաձայ¬նության գալով Գրիգոր Արևյանի հետ, առանց իրացնելու նպատակի ապօրինաբար թմրամի¬ջոց ձեռք բերելու, պահելու և գործածելու դիտավորությամբ ներդրել են 10.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ, որից հետո, «Սուրբ Հովհաննես» եկեղեցու մոտ հանդիպելով Արթուր Սամվելի Հովհաննիսյանին, Խաչիկյանը նրանից 20.000 ՀՀ դրամով գնել և ապօրինաբար ձեռք է բերել խոշոր չա¬փի` 0,76 գրամ ափիոն տեսակի թմրամիջոց և պրեկուրսոր հանդիսացող 0.7 մլ. քացախաթթվի անհիդրիդ։ Ձեռք բերածից 0,38 գրամ ափիոն տեսակի թմրամիջոցն ապօրի¬նաբար պահել և առանց բժշկի նշանակման, ներարկվելու միջոցով գործածել է, իսկ Գ.Արևյանի բաժնեմասը` 0,38 գրամ ափիոն տեսակի թմրամիջոցը և 0,7 մլ պրեկուսոր հանդի¬սա¬ցող քացախաթթվի անհիդրիդը, նախնական պայմանավորվա¬ծութ¬յան համաձայն, փո¬խան¬ցել է Գրիգոր Արևյա¬նին, որը նույն օրը հայտնաբերվել և առգրավվել է վերջինիս անձնա¬կան խուզարկությամբ` ՀՀ ոստիկա¬նության Կենտրոնականի բաժնի աշխա¬տակիցների կողմից։
Բացի այդ, ամբաս¬տան¬¬յալ Մարատ Խաչիկյանը քննությամբ չպարզված աղբյուրից առանց իրացնելու նպատակի ապօրինաբար ձեռք է բերել և պահել խոշոր չափի` 0,3 գրամ ացե¬տիլացված ափիոն տեսակի թմրամիջոց։
Վերոնշյալ հանցավոր արարքների կատարման համար ամբաստանյալ Մարատ Խաչիկ¬յա¬նին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սի 2-րդ կետով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Մարատ Խաչիկյանի մեղավորութ¬յան վերա¬¬¬բերյալ հետևության Դատարանը հանգեց պատշաճ իրավական ընթացա¬կարգերի շրջա¬նակ¬նե¬րում հետազոտած հետևյալ ապացույցների գնա¬հատմամբ.
Ամբաստանյալ Մարատ Խաչիկյանի ցուցմունքներով.
Առաջադրված մեղադրանքում նա իրեն լիովին մեղավոր ճանաչեց, օգտվե¬լով իր դատա¬վարական իրավունքից` հրաժարվեց դատարանում ցուցմունքներ տալ, սակայն հար¬ցերին պատասխանելով` այնուամենայնիվ, ընդունեց, որ Երևանի Կիլիկիա թաղամասի բնակիչ Գրիգոր Արևյանի հետ ներդնելով 10.000-ական ՀՀ դրամ, ընդհանուր գործածման նպատակով ձեռք են բերել ափիոն տեսակի թմրամիջոց, որը հավասարապես կիսել են իրար միջև։ Ընդունեց, որ իր բնակարանում խուզարկությամբ հայտնաբերված բամբակյա խծուծը պատ¬կանել է իրեն։ Թմրամիջոցի և քացախաթթվի անհիդրիդի ձեռք բերման աղբյուրի վերա¬բեր¬յալ հարցերին հրաժարվեց պատասխանել, որի կապակցությամբ հրապարակվեցին վեր¬ջի¬նիս նախաքննական ցուցմունքները։
Ըստ այդ ցուցմունքների` իր ծանոթ, թմրանյութ օգտագործող Գրիգոր Արևյանի հետ միասին ներդնելով 10.000-ական ՀՀ դրամ գումար, 2010թ. հոկտեմբերի 11-ին «Սուրբ Հովհաննես» եկեղեցու մոտ Արթուր Հովհաննիսյանից 20.000 ՀՀ դրամով գնել է 0,76 գրամ ափիոն տեսակի թմրամիջոց և 0.7 մլ քացախաթթվի անհիդրիդ, որից 0,38 գրամ ափիոնը և 0,7 մլ պրեկուսոր հանդիսացող քացախաթթվի անհիդրիդը, ըստ նախնական պայմանավոր¬վա¬ծության, տվել է Գրիգոր Արևյանին, իսկ մնացած մասը ներարկվելու միջոցով գործածել է։ Նույն ցուցմունքներով, դեռևս նախաքննութ¬յան ընթացքում ամբաստանյալ Մարատ Խաչիկ¬յանն ընդունել էր, որ ացետիլացված ափիոն տեսակի թմրամիջոցի չօգտա¬գոր¬ծած մասը` 0.3 գրամը, բամբակյա խծուծով պահել էր բնակարանում` կնոջ` Հասմիկ Գրիգորյանի դրամա¬պա¬նակի մեջ։
Ամբաստանյալ Մ.Խաչիկյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա խոստովանական ցուց¬մունք¬ներից բացի, Դատարանը հաստատված համարեց դատաքննությամբ հետազոտ¬ված հետևյալ ապա¬¬ցույցների գնահատման արդյունք¬ներով.
Վկա Հասմիկ Գրիգորյանի` նախաքննության ընթացքում տված և դատարանում հետազոտված ցուցմունքներով։ Վերջինս, օգտվելով սահմանադրական իր իրավունքից` դատարանում հրա¬ժարվեց ցուցմունքներ տալ իր ամուսնու` ամբաստանյալ Մարատ Խաչիկ¬յա¬նի վերա¬բերյալ, սակայն հրապարակված նախաքննական ցուցմունքում հայտնել էր, որ իրենց բնակարանի խուզարկության ժամանակ իր դրամապանակից հայտնաբերված բամ¬բակյա խծուծը, որի վրա եղել է ացետիլացված ափիոն տեսակի թմրամիջոց, պատկանել է ամուս¬նուն` Մ. Խաչիկյանին։
Վկա Գրիգոր Արևյանի` Դատարանում հրապարակված և հետազոտված նախաքննության ցուցմունքներով։ Որպես կասկածյալ և մեղադրյալ տված այդ ցուցմունքներում վերջինս հայտ¬նել է, որ իմանալով, որ Մարատ Խաչիկյանը նույնպես թմրամոլ է` 2010թ. հոկտեմբերի 11-ին զանգահարել է վերջինիս` թմրանյութ ձեռք բերելու խնդրանքով։ Յուրա¬քանչյուրը ներդրել է 10.000-ական ՀՀ դրամ, որից հետո Մարատ Խաչիկյանն իրենց օգտա¬գործման հա¬մար Ար¬թուր Հովհաննիսյա¬նից գնել է 0,76 գրամ ափիոն տեսակի թմրամիջոց և 0.7 մլ քացա¬խաթթվի անհիդրիդ, որից 0,38 գրամ ափիոնը և 0,7 մլ քացախաթթվի անհիդրիդը, նախնական պայմանավորվածության համաձայն, փոխանցել է իրեն, որն էլ ավելի ուշ հայտնաբերվել և առգրավվել է իր անձնական խուզար¬կությամբ։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական գործին կցված` Գրիգոր Արևանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և առգրավված 3 մլ տարողությամբ ներարկիչում առկա 0,7 մլ քացախաթթվի անհիդրիդի և 0,38 գրամ ափիոն, ինչպես նաև Մարատ Խաչիկյանի բնա¬կարանի խուզար¬կությամբ հայտ¬նաբերված բամբակյա խծուծից առանձնացված 0.3 գրամ ացետի¬լացված ափիոն տեսակի թմրամիջոցների առկայությամբ։
Դատաքիմիական փորձաքննության 2010թ. նոյեմբերի 09-ի թիվ 646Ք եզրակա¬ցութ¬յամբ, համաձայն որի՝ փորձաքննությանը ներկայացված բամբակյա խծուծի վրա հայտնաբերված և առանձնաց¬ված 0,3 գրամ նյութն հանդիսանում է ացետիլացված ափիոն տեսակի թմրա¬միջոց։
Դատաքիմիական փորձաքննության 2010թ. հոկտեմբերի 12-ի թիվ 587Ք եզրակա¬ցությամբ, համաձայն որի՝ Գ.Արևյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և փորձաքննութ¬յանը ներկայացված` 0,38 գրամ հաստատուն քաշով նյութն հանդիսանում է ափիոն տեսակի թմրամիջոց, իսկ ներարկիչում առկա 0,7 մլ ծավալով հեղուկը` պրեկուրսոր հանդիսացող քացախաթթվի անհիդրիդ։
Անձնական խուզարկություն կատարելու մասին 2010թ. հոկտեմբերի 11-ի արձանագրությամբ, համաձայն որի` ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնա¬կան բաժին բերման ենթարկված Գրիգոր Արևյանի անձնական խուզարկությամբ նրա սպորտային համազգեստի աջ թևի բազկի շրջանի հատվածից հայտնաբերվել և առգրավվել է 3 մլ տարո¬ղութ¬յամբ ներարկիչ, դրա մեջ` 0,7մլ քացախաթթվի անհիդրիդ։ Նույն խուզարկության ընթացքում Գ.Արևյանի սպորտային տաբա¬տի աջ գրպա¬նից հայտնաբերվել և առգրավվել է 0,38 գրամ ափիոնանման զանգված։
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2010թ. հոկտեմբերի 15-ի թիվ 10-2737 եզրակա¬ցությամբ, համաձայն որի՝ Մարատ Խաչիկյանից վերցված մեզի և մազի փորձանմուշներում հայտնա¬բերվել են ափիոնի շարքի թմրալկալոիդներ։
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2010թ. հոկտեմբերի 21-ի թիվ 10-2738 եզրակա¬ցությամբ, համաձայն որի՝ Գրիգոր Արևյանից վերցված մեզի և մազի փորձանմուշներում հայտնաբերվել են ափիոնի շարքի թմրալկալոիդներ։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված` Մարատ Խաչիկյանի և Գրիգոր Արևյանի, Արթուր և Սամվել Հովհաննիսյանների միջև թմրամիջոցի իրացման-ձեռքբերման օրերին կայա¬ցած հեռախո¬սա¬զան¬գերի վերծանումների առկա¬յութ¬յամբ։
Դատանարկոլոգիական փորձաքննության 2010թ. դեկտեմբերի 16-ի թիվ 358/10 եզրակա¬ցությամբ` այն մասին, որ Մարատ Խաչիկյանը տառապում է «ափիոնային թմրամոլությամբ», ունի հարկադիր բուժման կարիք, որի համար հակացուցումներ չկան։

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները վերաբերե¬լիութ¬յան և թույլատրելիության, ըստ համակցության` գործի լուծման համար բավարա¬րութ¬յան տե¬սանկյունից` Դատարանը հաստատված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Մարատ Խաչիկ¬յանը, նախնական համաձայնության գալով Գրիգոր Արևյանի հետ, առանց իրացնելու նպատակի, ընդհանուր գործածման համար ներդրած գումարներով Արթուր Հովհաննիսյանից ապօրինաբար ձեռք է բերել խոշոր չափի թմրամիջոց և պրեկուրսոր, որի մի մասն առանց բժշկի թույլտվության գործածել է, իսկ Գ.Արևյանի ներդրած գումարի հաշ¬վարկով ձեռք բերած թմրա¬միջոցի և պրեկուրսորի մյուս մասը, նախ¬նա¬կան համաձայնության համաձայն, փոխան¬ցել է վերջինիս։ Բացի այդ, քննությամբ չպարզված աղբյուրից առանց իրաց¬նե¬լու նպատակի, իր գործածման համար ապօրինի ձեռք է բերել և պահել խոշոր չափի թմրա¬միջոց, որը հայտնաբերվել և առգրավվել է նրա բնակարանի խուզարկությամբ։
Այսպիսով, Մարատ Խաչիկյանը կատարել է հանցավոր արարքներ« որոնք ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով որակված են ճիշտ, և վեր¬ջինս քրեական պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬վության և պատժի ենթա¬կա է այդ հոդ¬ված¬ներով։
Ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատա¬րանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավա¬րար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հան¬րության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատա¬վարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դա¬տա¬¬րա¬նի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմը` նշել է, որ այն դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանքներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Սույն գործով որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգա¬մանքներ, ինչպես նաև անձը բնութագրող տվյալներ, Դատարանը հաշվի ա¬ռավ այն, որ ամբաստանյալ Մարատ Խաչիկյանը դեռևս մինչդատական վարույթից իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, անկեղ¬ծո¬րեն զղջացել է կատարածի համար, նախաքննության ընթացքում աջակցել է հան¬ցագոր¬ծության բացահայտմանը, բնու¬թագրվում է դրականորեն, խնամքին ունի չորս անձ, որոնցից երկուսը` մինչև տասնչորս տարեկան անչափահաս, 2-րդ խմբի հաշմանդամ ծեր տատ, ընտանիքի միակ կերակրողն է, բնութագրվում է դրականորեն, ֆիզիկապես վատառողջ է, տառապում է «Հեպատիտ Ց» հիվանդությամբ։
Վերոնշյալ հանգա¬մանք¬ներն հաստատվել են քրեական գործի նյութերում առկա փաս¬տա¬կան տվյալ¬ներով, իրական են և ողջամտորեն նվազեցնում են ամբաստանյալի հան¬րային վտանգա¬վո¬րությունը։
Պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չարձա¬նագրեց։
Ամբաստանյալ Մ.Խաչիկյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով պատիժ նշանակելիս Դատա¬րա¬նը հաշվի առավ այն, որ այդ հոդվածով սահ¬մանված հանցա¬կազմի պատժամասը` այլընտ¬րան¬քային է, որպես պատժատեսակներ նա¬խա¬տեսում է տուգանք կամ կալանք։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` կալանքը կարող է նշանակվել ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանքների համար սույն օրենսգրքի հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում` տասնհինգ օրից մինչև երեք ամիս ժամկետով և միայն այն դեպքում, երբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց չի կիրառվել։
Տվյալ դեպքում, Մարատ Խաչիկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորում, հետևաբար` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի ուժով վերջինիս նկատ¬մամբ առավել խիստ պատժատեսակը` կալանքը, նշանակվել չի կարող, նրա նկատմամբ կարող է նշանակվել պատիժ` բացառապես տուգանքի ձևով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սի 2-րդ կետով պատիժ նշանակելիս` Դատարանը հաշվի առավ այն, որ այդ հոդվածի պատժամասը նախատեսում է պատիժ բացա¬ռապես ազատազրկման ձևով։ Հաշվի առնելով նաև ամբաստանյալ Մ.Խաչիկյանի կատա¬րած հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սութ¬յան դատարանի 2009թ. փետրվարի 23-ի դատավճռով համասեռ հան¬ցանքի` ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախկինում դա¬տա¬պարտվելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժը պայմա¬նա¬կանորեն չկիրառելու հանգա¬մանքը /դատվածությունը մարված է/` Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ` ազա¬տազրկման ձևով, որն ամբաստանյալ Մ.Խաչիկյանը պետք է կրի։ Այդ պատժատեսակն է արդա¬րացի ու միա¬ժա¬¬մանակ անհրաժեշտ` ամբաստանյալ Մ.Խաչիկյա¬¬նին ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծությունները կան¬խելու հա¬մար։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համաձայն` ամբաստանյալ Մարատ Խաչիկյանը ներկայումս ընդգրկված է մեթադոնային փոխարինող բուժման մեջ, սակայն, նկատի ունենալով, որ մեթադոնային փոխարինող բուժումը կրում է կամավոր բնույթ, Դատա¬րանի համոզմամբ նրա նկատմամբ, այնուամենայնիվ, անհրաժեշտ է նշանակել թմրամո¬լութ¬յան դեմ հարկադիր բուժում, քանի որ, համաձայն դատանարկոլոգիական փորձաքննության եզրակացության, վերջինս տառապում է «ափիոնային թմրամոլությամբ», ունի հարկադիր բուժման կա¬րիք, որի համար հակացուցում¬ներ չկան։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցների (սույն գործին կցված չեն) տնօրինման հարցը` Դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,38 գրամ և 8,5 գրամ «ափիոն» տեսակի թմրա¬մի¬ջոցների, 0,3 գրամ «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոցի, 2,72 գրամ «մարի¬խուաննա» տեսակի թմրամիջոցի, 0,7 մլ, 22 մլ և 330 մլ պրեկուրսոր հանդիսացող քացա¬խաթթվի անհիդրիդի հարցը պետք է համարել լուծված` նկատի ունենալով, որ դրանք արդեն իսկ տնօրինվել են թիվ ԵԿԴ0063/01/11 քրեական գործով ամբաստանյալ Արթուր Հովհան¬նիսյանի նկատմամբ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհա¬¬նուր իրա¬վասության դատարանի 2011թ. հոկտեմբերի 20-ին կայացված դատավճռով /դատավոր Մ.Մարտիրոսյան/։
Դատարանը գտնում է, որ որպես ապացույց ճանաչված` Մարատ Խաչիկյանի, Գրիգոր Արևյանի, Արթուր և Սամվել Հովհաննիսյանի միջև կայա¬ցած հեռախոսային զանգերի վերծա¬նում¬ներն անհրաժեշտ է պահել քրեա¬կան գործի նյութերում` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Քննարկելով խա¬¬¬փանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ ամբաստան¬յալ Մարատ Խաչիկյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը փոփոխելու կամ վերացնելու հիմքերը բացա¬կա¬յում են։
Անդրադառնալով և քննարկելով նույն հանցագործության համար կրկին անգամ դատ¬վելու ան¬թույլատ¬րելիութ¬յան սկզբունքի հիմքով ամբաստանյալ Մ.Խաչիկյանի նկատմամբ քրեական հե¬տապնդումը դադարեցնելու վեաբերյալ վերջինիս պաշտպան Ամալյա Ավագյանի միջ¬նոր¬դությանը` Դատարանը գտնում է, որ այն անհիմն է և ենթակա է մերժման հետևյալ պատճա¬ռա¬բանությամբ. սույն գործով Մ.Խաչիկյանին առաջադրված մեղադրանքի կապակ¬ցությամբ բացակայում է օրինա¬կան ուժի մեջ գտնվող որևէ վերջնական դատական ակտ, քանի որ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬ների ընդհանուր իրավա¬սութ¬յան դատա¬րանի 2011թ. մայիսի 30-ի որոշումը` Մարատ Խաչիկյանի և այլոց նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումն հա¬մա¬ներ¬ման ակտի կիրառման ուժով դադարեցնելու վերաբերյալ, դեռևս 2011թ. դեկտեմբերի 2-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը Մ.Խաչիկյանի մասով բեկանել և ուղարկել է նոր դատաքննության։
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, հաշվի առնելով ամբաս¬¬տանյալ Մարատ Խաչիկյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգա¬մանքների բացա¬կայությունը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ և 369-373-րդ հոդված¬ներով, Դատա¬րանը


Վ Ճ Ռ Ե Ց՝

Մարատ Սամվելի Խաչիկյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցա¬գործությունների կատարման մեջ, նրան դա¬տա¬¬պարտել`
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով ազա¬տազրկման 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդ¬վածի 4-րդ մասով` տուգանքի 100.000 /հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ մասը, նշանակված պա¬տիժները լրիվ գումարելով` ամբաստանյալ Մարատ Խաչիկյանի նկատմամբ վերջ¬նական պատիժ նշանակել ազատազրկում 1 /մեկ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով և տուգանք 100.000 ՀՀ դրամի չափով, որի կատարումն հանձնա¬րարել ՀՀ ար¬դա¬¬¬րա¬¬դա¬տության նախա¬¬րա¬րության համապատասխան քրեակա¬տա¬րո¬ղա¬կան հիմնարկին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի կիրառմամբ` ազատազրկման ձևով նշա¬նակված պատժաչափին հաշվակցելով կալանքի տակ գտնվելու 7 /յոթ/ ամիս 18 /տասնութ/ օրը` Մարատ Խաչիկյանին թողնել կրելու ազատազրկում 10/տաս/ ամիս 12 /տասներ¬կու/ օր ժամկետով։
Մ.Խաչիկյանի պատժի կրման սկիզբն հաշվել 2012թ. հունվարի 16-ից։
Մ.Խաչիկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանա¬վորումը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Պատժի կրման ընթացքում Մ.Խաչիկյանի նկատմամբ նշանակել հարկադիր բու¬ժում թմրա¬մո¬լությու¬նից, որի կա¬տա¬րումն հանձ¬նարարել ՀՀ ար¬դա¬¬¬րա¬¬դա¬տության նախա¬¬րա¬րութ¬յան քրեա¬կա¬տա¬րո¬ղա¬կան հիմնարկին։
Իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցն համարել լուծված, իսկ որպես ապացույց ճանաչված` Մ.Խաչիկյանի և Գրիգոր Արևյանի, Արթուր և Սամվել Հովհաննիսյանի միջև կայա¬ցած հեռախոսային զանգերի վերծանումները պահել սույն քրեական գործում։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեա¬կան դատարան հրապարակման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ