Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

20 հունվարի 2012թ. ք. Երևան

ԵԿԴ-0052/01/11

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը հետևյալ կազմով.

նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան,
քարտուղարներ` Տ. Գրիգորյան
Է. Մկրտչյան,

մասնակցությամբ`
մեղադրող,
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների դատախազության
ավագ դատախազ Ա. Բեգինյանի

պաշտպան Լ. Մարտիրոսյանի,

տուժող Ա. Բաղդասարյանի,

տուժողի ներկայացուցիչ Ա. Քոչարյանի



դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց գործն ըստ մեղադրանքի
Անուշավան Գարուշի Խաչիկյանի
ծնված 1955թ. փետրվարի 18-ին Երևանում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին ոչ ոք, նախկինում չդատված, աշխատել է «Լենդ բանկ» ՓԲԸ-ում որպես լուծարային կառավարիչ և ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության աշխատակազմի ֆինանսաբյուջետային վարչությունում որպես փորձագետ, վատառողջ է, բնութագրվում է դրական, հաշվառված է և բնակվել է Երևանի Նոր Արեշ թիվ 37 փողոցի թիվ 113 տանը, կալանքի տակ է 31.01.2011թ.-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։



Գործի դատավարական նախապատմությունը
Թիվ 13145110 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2010թ. սեպտեմբերի 09-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Անուշավան Խաչիկյանի կողմից առանձնապես խոշոր չափերի գույք յուրացնելու դեպքի առթիվ։
Ամբաստանյալ Անուշավան Գարուշի Խաչիկյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հետևյալ արարքի համար. «որ նա` աշխատելով «Կարտուշ Ինվեստ» ներկայումս վերանվանված «ԿարտուշԱրտ» ՍՊԸ-ին պատկանող Երևան քաղաքի Երվանդ Քոչար 17 հասցեում գործող գրավատանը որպես տնօրեն, ընկերության բաժնետեր Արտաշես Բաղդասարյանից՝ գրավատան գործունեությունը կազմակերպելու նպատակով, փոխառության պայմանագրերի համաձայն 07.07.2006թ. ստացել է 15.000 000 ՀՀ դրամ, 07.10.2006թ` 9.500.000 ՀՀ դրամ, 25.08.2007թ.` 33.718.000 ՀՀ դրամին համարժեք 100.000 ԱՄՆ դոլար և 36.615.200 ՀՀ դրամին համարժեք 80.000 եվրո, 24.10.2007թ.` 9.791.100 ՀՀ դրամին համարժեք 30.000 ԱՄՆ դոլար և 9.304.200 ՀՀ դրամին համարժեք 20.000 եվրո, 01.11.2007թ.`14.092.800 ՀՀ դրամին համարժեք 30.000 եվրո, 08.11.2007թ.` 16.000.000 ՀՀ դրամ, 07.07.2008թ. 5.000.000 ՀՀ դրամ, 08.11.2008թ. 7.500.000 ՀՀ դրամ, 08.01.2009թ. 5.500.000 ՀՀ դրամ, ընդհանուր՝ 162.021.300 ՀՀ դրամ, և իր կարգադրիչ լիազորությունները նշված կազմակերպության շահերին հակառակ, իր օգտին օգտագործելով, իր կողմից յուրացմամբ հափշտակություններ կատարելու հանգամանքը քողարկելու և Ա. Բաղդասարյանին մոլորության մեջ գցելու նպատակով կազմել և վերջինիս է հանձնել իրականությանը չհամապատասխանող անդորրագրեր/ դրամարկղի մուտքի օրդերներ/ համաձայն որի Ա. Բաղդասարյանի կողմից տրված գումարները ամբողջությամբ մուտքագրվել են ՍՊԸ-ի դրամարկղ, սակայն իրականում «ԿարտուշԱրտ» ՍՊԸ-ի դրամարկղ մուտքագրել է միայն 15.000 000 ՀՀ դրամը, 9.500.000 ՀՀ դրամը, 16.000.000 ՀՀ դրամը, 5.000.000 ՀՀ դրամը, 7.500.000 ՀՀ դրամը, 5.500.000 ՀՀ դրամը, ընդհանուր՝ 58.500.000 ՀՀ դրամ, որոնցից Ա. Բաղդասարյանին վերադարձրել է 80.000 եվրոյին համարժեք 36.615.200 ՀՀ դրամ, և գույքի տեսքով 26.086.000 ՀՀ դրամ, ընդհանուր՝ 62.701.200 ՀՀ դրամ, իսկ առանձնապես խոշար չափերի 40.820.100 ՀՀ դրամը և գրավատան դրամարկղ մուտքագրված գումարներից 31.085.910 ՀՀ դրամը յուրացնելով հափշտակել է՝ Ա. Բաղդասարյանին պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։»։
21.03.2011թ. քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։



Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները

Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Ամբաստանյալ Անուշավան Գարուշի Խաչիկյանը և տուժող Արտաշես Խաչիկի Բաղդասարյանը ծանոթացել են 2005 թվականին։ Տեղեկանալով, որ Ա. Խաչիկյանը հանդիսանում է «Լենդ բանկ» ՓԲԸ-ի լուծարային կառավարիչը, Ա. Բաղդասարյանը հետաքրքրվել է բանկային գործունեությանը վերաբերվող հարցերով և հայտնել, որ ցանկանում է այդ ոլորտում ներդրումներ կատարել։ Ա. Խաչիկյանը ցանկանալով այդ առիթն օգտագործել և հափշտակել առանձնապես խոշոր չափերի գումար` առաջարկել է Ա. Բաղդասարյանին միասին զբաղվել գրավատնային գործունեությամբ։ Համաձայնության գալով, 2006թ. հուլիսին նրանք երկուսով հիմնադրել են «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊ ընկերությունը` յուրաքանչյուրին 50 տոկոս բաժնեմասով։ Պայմանավորվել են, որ ընկերության գործունեությունը կազմակերպելու, դրա փաստաթղթային ձևակերպումների հարցերով զբաղվելու է Ա. Խաչիկյանը, իսկ ներդրումները` փոխառությամբ տրվող գումարների տեսքով կատարվելու են Ա.Բաղդասարյանի կողմից։ Այդ նպատակով, ՍՊ ընկերության հիմնադիրների ժողովի կողմից, 2006թ. հուլիսի 07-ին Ա.Խաչիկյանը նշանակվել է ՍՊ ընկերության տնօրեն և մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը զբաղեցրել է այդ պաշտոնը։ Պաշտոնավարման ընթացքում ամբաստանյալ Ա.Խաչիկյանը տուժող Արտաշես Բաղդասարյանից փոխառության պայմանագրերով ստացել է 130.000 /հարյուր երեսուն հազար/ ԱՄՆ դոլար և 130.000 /հարյուր երեսուն հազար/ եվրո կանխիկ գումար, որոնց ընդհանուր գումարը` այդ գումարներն Ա. Խաչիկյանին հանձնելու ժամանակվա փոխարժեքով կազմել է 103.521.300 /հարյուր երեք միլիոն հինգ հարյուր քսանմեկ հազար երեք հարյուր/ ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար, ինչպես նաև 63.578.000 /վաթսուներեք միլիոն հինգ հարյուր յոթանասունութ հազար/ ՀՀ դրամ կանխիկ գումար։ Տարադրամով փոխառությունների փոխարժեքը հաշվարկվել է ՀՀ կենտրոնական բանկի կողմից սահմանված միջին փոխարժեքով, տուժողի կողմից ամբաստանյալին են տրվել հետևյալ հաջորդականությամբ.
1. 2007թ. օգոստոսի 25-ին` 33.718.000 ՀՀ դրամ գումարին համարժեք 100.000 /հարյուր հազար/ ԱՄՆ դոլար և 36.615.200 ՀՀ դրամ գումարին համարժեք 80.000 /ութսուն հազար/ եվրո, որոնց ընդհանուր համարժեք գումարը կազմում է 70.333.200 ՀՀ դրամ, տարեկան 24% տոկոսադրույքով,
2. 2007թ. հոկտեմբերի 24-ին` 9.304.200 ՀՀ դրամ գումարին համարժեք 20.000 /քսան հազար/ եվրո, տարեկան 22% տոկոսադրույքով,
3. 2007թ. հոկտեմբերի 24-ին` 9.791.100 ՀՀ դրամ գումարին համարժեք 30.000 /երեսուն հազար/ ԱՄՆ դոլար, տարեկան 22% տոկոսադրույքով,
4. 2007թ. նոյեմբերի 1-ին` 14.092.800 ՀՀ դրամ գումարին հարաժեք 30.000 /երեսուն հազար/ եվրո, տարեկան 24% տոկոսադրույքով։
Այդ գումարների տրամադրման վերաբերյալ կողմերի միջև կնքվել են համապատասխան պայմանագրեր, ձևակերպվել են դրամարկղի մուտքի օրդերներ, սակայն դրամարկղի գրքում չեն գրանցվել և հաշվապահական ձևակերպում չեն ստացել։
Բացի վերոհիշյալ գումարները, տուժող Ա. Բաղդասարյանի կողմից փոխառությամբ, ՀՀ դրամով ամբաստանյալին տրամադրված 63.578.000 ՀՀ դրամ գումարից մուտքագրվել է գրավատան դրամարկղ` 07.07.2006թ. 15.000.000 ՀՀ դրամ, 07.10.2006թ.` 9.500.000 ՀՀ դրամ, 08.11.2007թ.` 16.000.000 ՀՀ դրամ, 07.07.2008թ.` 5.000.000 ՀՀ դրամ, 08.11.2008թ.` 7.500.000 ՀՀ դրամ, 08.01.2009թ.` 5.500.000 ՀՀ դրամ։
2006թ. հուլիսի 7-ից մինչև 2009թ. հունիսի 29-ն ընկած ժամանակահատվածում, ամբաստանյալ Ա. Խաչիկյանը յուրացման եղանակով հափշտակել է տուժող Ա. Բաղդասարյանին պատկանող, «Կարտուշ Արտ» ՍՊԸ գրավատնային գործունեության ծավալման համար որպես փոխառության գումար Ա. Խաչիկյանին առձեռն հանձնված, 103521300 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարին համարժեք 130.000 ԱՄՆ դոլար և 130.000 եվրո ընդհանուր գումարը` դրանք ծախսելով իր հայեցողությամբ, իր անձնական կարիքների համար։
Տուժող Ա. Բաղդասարյանի կողմից տրամադրված, «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊԸ մուտքագրված և պատշաճ հաշվապահական ձևակերպում ստացած 63.578.000 ՀՀ դրամ փոխառության գումարից, 2009թ. հունիսի 29-ի դրությամբ մարվել է 43.481.660 ՀՀ դրամ, իսկ մնացած գումարների մասով, այդ օրվա դրությամբ փոխառության պայմանագրերի գործողության ժամկետը դեռևս ավարտված չի եղել, այսինքն այդ գումարները գտնվել են ընկերության մոտ` շրջանառության մեջ, որի պատճառով որպես ժամկետանց չեն դիտվել։
2009թ. փետրվարին, երբ տուժող Ա. Բաղդասարյանը նկատել է իր կողմից ներդրված գումարները «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊԸ չմուտքագրվելու հանգամանքը և ամբաստանյալ Ա. Խաչիկյանի մասնակցությամբ ստուգել են հաշվապահակական փաստաթղթերը, Ա. Խաչիկյանի կողմից գումարների հափշտակման փաստը մինչև 2009թ. հունիսը բացահայտվել է։ Ցանկանալով այդ հարցը լուծել փոխադարձ համաձայնությամբ` ամբաստանյալ Ա. Խաչիկյանն ընդունել է, որ տուժողի կողմից ներդրված գումարներից 150.000 /հարյուր հիսուն հազար/ ԱՄՆ դոլար կանխիկ գումարն իր նախաձեռնությամբ դուրս է հանել շրջանառությունից և չի վերադարձրել տուժող Ա. Բաղդասարյանին, ինչպես նաև 65.000 ԱՄՆ դոլար ընդհանուր գումարի գրավադրված ապրանքն իր նախաձեռնությամբ հանձնել է իրացման` առանց որևէ փաստաթղթային ձևակերպման։ 2009թ. հունիսի 10-ին ամբաստանյալ Ա. Խաչիկյանն իր ձեռքով պարտավորագիր է գրել այդ մասին, պարտավորվելով վերցրած գումարներն ու ապրանքները հանձնել Ա. Բաղդասարյանին` ապրանքի և գումարի տեսքով, համաձայն գրաֆիկի, որը կներկայացնի երկու օրից։
2009թ. հունիսի 14-ին ամբաստանյալ Ա. Խաչիկյանը ներկայացրել է 100.000 ԱՄՆ դոլար գումարի մարման և տուժողի գրավադրված գույքի վերաձևակերպման գրաֆիկը, որի շուրջ փոխադարձ համաձայնության չեն եկել։
2009թ. հունիսի 29-ին, ամբաստանյալ Ա. Խաչիկյանը հրաժարվել է «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊԸ-ի տնօրենի պարտականությունների կատարումից` այն հանձնելով Բաբկեն Գարոյանին։ Այդ օրը ՍՊԸ-ում կատարված ստուգման արդյունքում հայտնաբերելով 31.085.910 ՀՀ դրամ գումարի պակասորդ` ամբաստանյալ Ա. Խաչիկյանի համաձայնությամբ, նրա անվամբ ձևակերպվել է 31.085.910 ՀՀ դրամ գումարի չափով դրամարկղի ելքի թիվ 108 օրդերը, որի բուն նպատակը եղել է այդ գումարի չափով գումարի պակասորդը նյութապես պատասխանատու անձ Ա. Խաչիկյանի վրա պարտագրելը։
Քրեական գործի դատական քննությամբ պարզվել է նաև, որ տուժող Ա. Բաղդասարյանի կողմից որպես փոխառության գումարներ տրամադրված, 103.521.300 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարին համարժեք 130.000 ԱՄՆ դոլարի և 130.000 եվրոյի հափշտակման հետևանքով, բացի այդ գումարների չափով վնասներից, 29.06.2009թ. դրությամբ տուժող Ա. Բաղդասարյանը կրել է վնասներ նաև չվճարված փոխառության տոկոսագումարների տեսքով` 43.939.992 ՀՀ դրամ գումարի չափով, այսինքն արտարժույթով տրված վերոհիշյալ գումարների մասով տուժողի կրած ընդհանուր վնասները կազմել են 147.461.292 ՀՀ դրամ գումար։ Հետագայում, Ա. Խաչիկյանի կողմից տուժողին պատճառված վնասները վերականգնվել են 62.701.200 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի չափով։
Դատական քննությամբ պարզվել է նաև, որ ամբաստանյալ Ա. Խաչիկյանը նախկինում դատված չի եղել, վատառողջ է` տառապում է ՍԻՀ, Սի (2005թ., 2006թ.) ոչ ստաբիլ արենոկարցիա, իշեմիկ կարդիոմիոպաթիա, միտրալ փականի անբավարարություն 2-րդ աստիճան, հիպերտոնիկ հիվանդություն, կրիզային ընթացք, սրտային անբավարարություն հիվանդություններով, բնութագրվում է դրական։


Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Արտաշես Խաչիկի Բաղդասարյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ Ա. Խաչիկյանի հետ ծանոթացել է 2005թ. վերջերին և տեղեկացել է, որ վերջինս նախկինում եղել է «Լենդ» բանկի կառավարիչը։ Խոսել են բանկային գործունեության, վարկային կազմակերպությունների մասին։ Հետագա հանդիպումների ժամանակ, երբ ստեղծվել են ավելի մտերիմ հարաբերություններ, Ա. Խաչիկյանն առաջարկել է զբաղվել գրավատնային գործունեությամբ և հիմնավորել է, որ դա շատ շահութաբեր է։ Հիմնադրել նոր սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություն, որն անվանել են «Կարտուշ Ինվեստ» և սկսել են զբաղվել լիցենզիայի ու տարածքի ձեռքբերման հարցերով։ Պայմանավորվածության համաձայն` փաստաթղթային հարցերով զբաղվել է Ա. Խաչիկյանը, իսկ ներդրումները կատարել և տարածքի խնդիրները լուծել է ինքը։ Ա. Խաչիկյանը հրաժարվել է ներդրումներ կատարելուց, քանի որ ըստ իր ասածի` գտնվել է ֆինանսական վատ դրության մեջ։ Հաշվի առնելով, որ Ա. Խաչիկյանը մասնագետ է և գործ են ունենալու ֆինանսների հետ` նրան առաջարկել է ՍՊԸ-ի հիսուն տոկոս բաժնեմասը և տնօրենի պաշտոնը։ Ընկերության ընդհանուր ժողովի որոշմամբ Ա. Խաչիկյանը նշանակվել է «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊ ընկերության տնօրեն։ Հետագայում իր մասնակցությունը եղել է զուտ շրջանառու միջոցով ապահովելը։ Ա. Խաչիկյանն աշխատել է մինչև 29.06.2009թ.։ 2008թ. նա ունեցել է առողջական խնդիրներ, որի պատճառով երեքից չորս ամիս աշխատանքով չի զբաղվել։ 2009թ. փետրվար ամսվա ընթացքում դուրս է եկել աշխատանքի, որի ժամանակ էլ պարզել է, որ գրավատանը առկա են խնդիրներ, որն իր մոտ կասկած է առաջացրել։ Հետաքրրվել և պարզել է, որ տնօրենը ինչ-որ զարդեր է փորձել իրացնել առանց որևէ հիմքի, օրենքի խախտումներով։ Նրան ժամանակ է տրվել, որ վերականգնի բացթողումները, սակայն տեսնելով, որ վիճակը չի բարելավվում, որոշել է կազմել հանձնաժողով և կատարել տնօրենի փոփոխություն։ Բոլոր շահագրգիռ և պատասխանատու անձանցով կատարվել է հանձնում-ընդունում, որի արդյունքում պարզվել է, որ դրամարկղում պակասում է 31.085.910 ՀՀ դրամ գումար, որի պատասխանատվությունը ընդունել է Ա. Խաչիկյանը և ստորագրել դրամարկղի ելքի օրդեր։
Գրավատան գործունեությունը կազմակերպելու նպատակով փոխառության պայմանագրերի համաձայն Ա. Խաչիկյանին 07.07.2006թ. տվել է 15.000 000 ՀՀ դրամ, 07.10.2006թ` 9.500.000 ՀՀ դրամ, 25.08.2007թ.` 100.000 ԱՄՆ դոլար և 80.000 եվրո, 24.10.2007թ.` 30.000 ԱՄՆ դոլար և 20.000 եվրո, 01.11.2007թ.` 30.000 եվրո, 08.11.2007թ.` 16.000.000 ՀՀ դրամ, 07.07.2008թ.` 5.000.000 ՀՀ դրամ, 08.11.2008թ. 7.500.000 ՀՀ դրամ, 08.01.2009թ.` 5.500.000 ՀՀ դրամ, ընդհանուրը՝ 162.021.300 ՀՀ դրամ գումար։ Ա. Խաչիկյանը ՍՊԸ-ի դրամարկղ մուտքագրել է 58.000.000 ՀՀ դրամ գումարը, իսկ մնացած գումարները յուրացրել է։ Բացի այդ, իր անձնական գույքը գրավադնելով «Գառնի Ինվեստ» վարկային կազմակերպությունում` գրավատան գործունեությունը կազմակերպելու համար որպես վարկ ստացել է 20.000.000 ՀՀ դրամ գումար։ Նշված գումարներից Ա. Խաչիկյանը իր բազմաթիվ պահանջներից հետո դրամի և գույքի տեսքով վերադարձրել է 80.000 եվրոյին համարժեք 36.615.200 ՀՀ դրամ գումար և գույքի տեսքով` 26.086.000 ՀՀ դրամ գումար, իսկ մնացած գումարները յուրացնելով` հափշտակել է։ Ինչ վերաբերվում է Խաչիկ Գևորգյանին, Միքայել Աֆանդյանին և Ա. Բաղդասարյանին իր կողմից տրված պարտքով գումարներին, ապա այդ գումարները ինքն անձամբ է թողել Ա. Խաչիկյանի մոտ, որպեսզի նրանց հանձնի և այդ գումարները իր կողմից Ա. Խաչիկյանին փոխառությամբ տրված գումարների հետ որևէ կապ չունեն։
Ամբաստանյալ Անուշավան Խաչիկյանը գրավատան տնօրենի աշխատանքից ազատվել է 2009թ. հունիսի վերջերին, սակայն շարունակում էր մնալ ՍՊԸ հիմնադիր` մինչև 2009թ. վերջը կամ 2010թ. սկիզբը։ Անուշավան Խաչիկյանն անձամբ մասնակցել է ընդունման-հանձնման աշխատանքներին, ամբողջ գործընթացը կատարվել է նրա ներկայությամբ, նա անձամբ ստորագրել է այդ ընդունման-հանձնման ակտերը։ Նա ընդունել է, որ ինքն է վերցրել դրամարկղի պակասորդի գումարը և որևէ մեկը նրան չի պարտադրել ստորագրել դրամարարկղի ելքի օրդերը։ Ինքը երբևէ չի խառնվել կամ միջամտել գրավատան աշխատանքներին և հանդիպումները Խաչիկյանի հետ եղել են միայն նրան գումար տրամադրելու, ինչպես նաև նրա կողմից ամսեկան հաշվետվություն իրեն տրամադրելու նպատակով։ Ամսեկան հաշվետվությունն իր մեջ ներառում էր տրամադրված գումարների տեղաբաշխումը և ամսեկան կտրվածքով վնասով կամ օգուտով աշխատանքի արդյունքը։ Ներդրումները ՍՊԸ-ում ինքը կատարել է փոխառության պայմանագրերով, որի դիմաց ստացել է դրամարկղի անդորրագիր։ Փոխառության պայմանագրերը ստորագրվել են իր և Անուշավան Խաչիկյանի կողմից։ Հանձնման-ընդունման ժամանակ պարզվել է, որ իր կողմից ներդրված գումարների զգալի մասը չի ներգրավվել գրավատան աշխատանքներում։ Փոխառության պայմանագրերում գումարները նշվել են թե դրամով, և թե արտարժույթով։ Իր և Անուշավան Խաչիկյանի միջև խնդիրներն առաջացել են 2009թ. ապրիլ-մայիս ամիսներին։ Անուշավան Խաչիկյանը պատճառաբանել է, որ գրավադրված ապրանքի մի մասը` 65.000 ԱՄՆ դոլար գումարի չափով, Ղազախստանում է, մի մասը Սևանի ափին գտնվող, 125.000 ԱՄՆ դոլար գումար արժողությամբ հանգստյան տան տեսքով` ձևակերպված է իր անվամբ։ Ինքն Անուշավան Խաչիկյանին ասել է, որ իրեն` որպես բաժնետերի, նա պարտավոր էր տեղեկացնել այդ գործարքների մասին։ Բացի այդ, նրան հարցրել է, թե նա այդ 65.000 ԱՄՆ դոլար գումարի չափով ապրանքի դիմաց որևէ գույք վերցրել է, թե ոչ, ինչ հարաբերությունների մեջ է այդ մարդու հետ։ Հետագայում պարզվել է, որ նա լավ հարաբերությունների մեջ է տվյալ անձի հետ։ Ա. Խաչիկյանը սկզբում ժխտել է, որ ապրանքի դիմաց գույք է վերցրել, սակայն հետագայում պարզվել է, որ Քանաքեռավանում 1000քմ, 15.000 ԱՄՆ դոլար ընդհանուր արժողությամբ հողամաս է վերցրել, որը ձևակերպել է իր և քրոջ անվամբ։ Հետագայում այդ հողը փոխանցվել է իրեն։ Ինքն Անուշավան Խաչիկյանին վստահել է այդ գումարները, քանի որ ներդրված գումարները շահույթ են հետապնդել։ Բացի այդ, ինքն Ա. Խաչիկյանին դարձրել էր ընկերության 50 տոկոսի բաժնետերը և նա հավասար կիսել է շահույթն իր հետ։ Ա. Խաչիկյանի կողմից իրեն ներկայացված ամսեկան հաշվետվություններում արտացոլված են եղել իր կողմից ներդրված բոլոր գումարները։ Հակառակ դեպքում, եթե գումարները չծառայեին իրենց նպատակին, ապա դրանք պարտադիր պետք է հետ պահանջվեին իր կողմից։ Հանձնման-ընդունման ժամանակ ընկերությունում եղել է 3-4 միլիոն ՀՀ դրամ գումարի չափով ապրանք` 35-36 միլիոնի փոխարեն։ Ինչ վերաբերվում է 150.000 ԱՄՆ դոլար գումարին, ապա Ա. Խաչիկյանը հայտնել է, որ ինքն է անձամբ այդ գումարը հանել շրջանառությունից, իր անձնական նախաձեռնությամբ նա գրել է պարտավորագիր, թե ինչ կարգով պետք է վերադարձնի այդ գումարը։ Այդ պարտավորագիրը գրելիս` նրա նկատմամբ որևէ բռնություն կամ հարկադրանք չի գործադրվել։ Հետագայում նա սկսել է խուսափել պարտավորագրում և դրան հաջորդող ժամանակացույցում իր ստանձնած պարտավորությունները կատարելուց, սկսել է տարբեր պատճառաբանություններ բերել։ Գրավատանն ազատ միջոցներ չպետք է լինեին, քանի որ ներդրված գումարները փոխառությամբ էին տրվել` ՀՀ կենտրոնական բանկի կողմից սահմանված տոկոսադրույքով։ Եթե այդ գումարները չեն աշխատել գրավատանը, ուստի դրանք պետք է իրեն հետ վերադարձվեին, որպեսզի դրանց վրա տոկոսներ չհաշվեգրվեին և չվճարվեին։ Բացի այդ, ներկայացված հաշվետվություններում չի եղել գումարի մնացորդ, որի դիմաց գրավադրված ապրանք չլիներ։ Ա. Խաչիկյանի` որպես տնօրեն աշխատելու ժամանակահատվածում ընկերությունը ունեցել է կոմունալ վճարների պարտքեր, 2-3 ամսվա չվճարված աշխատավարձեր, հեռախոսահամարներից մեկը նույնիսկ հանվել է օգտագործումից` պարտքերի պատճառով, դժվարացել է «Գառնի Ինվեստ» ընկերությունից ստացած վարկի մարումը։ Ստիպված ինքն է սկսել սպասարկել վարկի տոկոսների մարումը։
Հետագայում Անուշավան Խաչիկյանը որոշակի մարումներ է կատարել պարտքի գումարից։ Սևանում գտնվող հանգստյան տունը նա վաճառել և 65.000 եվրո գումար է վերադարձրել իրեն, Ղազախստանից մատանիներ և շուրջ 6.500 ԱՄՆ դոլար գումար է ուղարկվել իրեն, Քանաքեռավանի հողն է իրեն տրվել, ինչպես նաև Արզաքանում անավարտ մի առանձնատուն է տրվել, որը գրավադրված է եղել «Լենդ» բանկում և հետո բորսայով փոխանցվել է իրեն։
Իր կողմից ներդրված գումարները առաջացել են իր գործարանի աշխատանքից, գործարանի բաժնետոմսերի մի մասի վաճառքից, ինչպես նաև «Էյչ Էս Բի Սի-Հայաստան» բանկից վերցված վարկի գումարներից, որոնց հիմնավորումներն ինքը ներկայացրել է վարույթն իրականացնող մարմնին։ Երբ արդեն պարզվել է 31 միլիոն ՀՀ դրամ գումարի չափով պակասորդի հանգամանքը, գրավատան աշխատանքները պարալիզացվել են։ Խաչիկյանը խոչընդոտել է գրավատան աշխատանքներին։ Նա ներդրումներ չի կատարել, իսկ ինքը չի ցանկացել այլևս ներդրումներ կատարել և առաջացած շահույթը կիսել նրա հետ, ուստի Խաչիկյանը որոշել է դուրս գալ ընկերությունից։ Դա նաև ընկերության կանոնադրությամբ է նախատեսված, որի համաձայն եթե բաժնետերերից մեկը խոչընդոտում է ընկերության աշխատանքներին, ապա կամ կամովին է դուրս գալիս, կամ մյուս բաժնետերը դատական կարգով պահանջում է դուրս գալ ընկերությունից։ Բաժնեմասի դիմաց Խաչիկյանը որևէ գումար չի ստացել, որովհետև Խաչիկյանը գրավատանը պարտք էր 31 միլիոն ՀՀ դրամ գումար միայն հաշվապահական գծով։
Փոխառությունները տրվել են և դրամով, և եվրոյով, և դոլարով։ Ինքը տեղյակ չի եղել, որ գրավատունը իրավունք չի ունեցել տարադրամով գործունեություն ծավալել և դրա մասին առաջին հերթին պետք է իմանար գրավատան տնօրենը։ 31 միլիոն ՀՀ դրամ գումարի չափով ելքի օրդերը ստորագրվել է Անուշավան Խաչիկյանի, հաշվապահ Լալա Կարապետյանի, մյուս աշխատակցի, գնահատողի, նոր տնօրենի և ևս մի հաշվապահի կողմից։
Ինքը Աշոտ Անանյանին չի ճանաչել, նրա հետ միայն 4-5 անգամ հեռախոսով է շփվել։ Աշոտ Անանյանն ամեն տարի խոստացել է, որ կմարի ամբողջ պարտքը, սակայն ամբողջ պարտքը չի մարել։ Վերջինիս կողմից, «Յունիբանկ»-ի միջոցով ստացել է 6.500 ԱՄՆ դոլար, ինչպես նաև բարեկամի միջոցով ուղարկվել է 6.900 ԱՄՆ դոլար գումարի չափով ոսկեղեն։ Ոսկեղենը գնահատողը ստուգել է և կազմվել է փաստաթուղթ։ Այդ գումարները հանվել են Անուշավան Խաչիկյանի անձնական պարտքի գումարից։ Ինքը երբևէ չի միջամտել գրավատան աշխատանքներին, երբևէ Անուշավան Խաչիկյանին չի հորդորել շրջանցել օրենքները կամ գրավադրված ապրանքները չուղարկել աճուրդի։ Ինքը տուժել է և որպես ֆիզիկական անձ, և որպես գրավատան բաժնետեր։ Խաչիկյանի կողմից ծանր վնասներ են պատճառվել իրեն, քանի որ չհիմնավորված ձևով մեծ գումարներ է կորցրել, ինչպես նաև շրջանառությունից լուրջ գումար է հանվել։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ 178-181, 205, հատոր 2, գ.թ.98-101, 128-130/
Տուժող Արտաշես Բաղդասարյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև ամբաստանյալ Ա. Խաչիկյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։
/հատոր 1, գ.թ. 210-213, հատոր 2, գ.թ. 109-111/
Վկա Բաբկեն Հենրիկի Գարոյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2009թ.-ի հուլիսից աշխատել է «Կարտուշ Ինվեստ»-ից «Կարտուշ Արտ» վերանվանված ՍՊԸ-ում որպես տնօրեն։ «Կարտուշ Արտ» ՍՊԸ-ն մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը ղեկավարել է Անուշավան Խաչիկյանը, որը Ա. Բաղդասարյանի հետ միասին հանդիսացել է նշված ընկերության բաժնետերը։ Տնօրենի պարտականությունները ստանձնելուց հետո իր և Ա. Խաչիկյանի միջև ներքին հաշվապահական ստուգման հիման վրա կազմվել է հանձնման-ընդունման ակտ։ Արդյունքում պարզվել է, որ դրամարկղից պակասում է 31.085. 910 ՀՀ դրամ գումար, որի պատասխանատուն հանդիսացել է Ա. Խաչիկյանը։ Հանձման-ընդունման ժամանակ ներկա են եղել ինքը, Անուշավան Խաչիկյանը, հրավիրված հաշվապահը` Ալոյան ազգանվամբ և ևս մի հոգի, որին չի հիշում։ Ինքը չի պարզել, թե ինչի արդյունքում է առաջացել այդ պակասորդը, բայց Անուշավան Խաչիկյանն ընդունել է այն և ասել է, որ որոշակի ժամկետում կբերի ու կվերադարձնի։ Նշված օրը գրվել է անդորրագիր 31.085.910 ՀՀ դրամ գումարի չափով, որը ստորագրվել է Անուշավան Խաչիկյանի կողմից։ Որևէ մեկը չի պարտադրել և չի ստիպել Անուշավան Խաչիկյանին, որ նա ստորագրի այդ անդորրագիրը։ Տեղյակ է, որ Անուշավան Խաչիկյանն աշխատանքից ազատվել է պակասորդի պատճառով։
Գրավատան հիմնադիրները եղել են Անուշավան Խաչիկյանը և Արտաշես Բաղդասարյանը։ Անուշավան Խաչիկյանի բաժնեմասը կազմել է 50 տոկոս։ Տեղյակ է, որ Անուշավան Խաչիկյանի աշխատած տարիներին գրավատան գումարները ներդրվել են կամ փոխառության պայմանագրերով կամ վարկի ստացմամբ, որոնց չափը չի հիշում, սակայն դրանք արտացոլված են ներկայացված փաստաթղթերում։ Տեղյակ է նաև, որ Արտաշես Բաղդասարյանը երբեմն փոխառության պայմանագրերով գումար է ներդրել «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊԸ-ում` տնօրեն Անուշավան Խաչիկյանի միջոցով, որը վերջինս չի մուտքագրել ընկերության դրամարկղ։ Սկզբում չի իմացել 150.000 ԱՄՆ դոլար գումար Անուշավան Խաչիկյանի կողմից գրավատան շրջանառությունից հանելու դեպքի մասին, սակայն հետագայում լսել է այդ մասին։ Ինչ վերաբերվում է ոմն Աշոտին, ապա տեղյակ է, որ Անուշավան Խաչիկյանը շուրջ 70.000 ԱՄՆ դոլար գումարի չափով ապրանք է ուղարկել Աշոտին` Ղազախստան, սակայն ապրանքը հետ չի վերադարձվել և այդ մասին որևէ փաստաթուղթ գրավատանը չի կազմվել։ Հետագայում ինքը, որպես Արտաշես Բաղդասարյանի ներկայացուցիչ, Աշոտի որդուց ստացել է որոշակի ապրանք` մատանիներ և այլ իրեր, որը փոխանցել է Արտաշես Բաղդասարյանին։ Այդ ապրանքի ստացմանը ներկա է եղել նաև ընկերության փորձագետ Լևոն Վարդանյանը։ Աշոտի կողմից այլ գումար կամ ապրանք Արտաշես Բաղդասարյանին վերադարձնելու մասին ինքը որևէ տեղեկություն չունի։ Տեղեկացել է, որ Անուշավան Խաչիկյանն Արտաշես Բաղդասարյանին պարտք է շուրջ 200.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ 31.085.910 ՀՀ դրամ գումարի վերադարձման համար ինքը նամակով դիմել է Անուշավան Խաչիկյանին, որից հետո, որպես իրավաբանական անձի տնօրեն, դիմել է դատարան։ Հայցապահանջի գումարի մեջ հաշվարկել են նաև չստացված շահույթը։ Այժմ նշված քաղաքացիական գործը գտնվում է կասեցված վիճակում։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ 183-185/
Վկա Անուշ Իսահակի Աղամալյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 07.07.2006թ. մինչև 31.01.2008թ. աշխատել է «Կարտուշ Արտ» ՍՊԸ-ում որպես հաշվապահ։ 2006-2008թթ. ընթացքում եղել են երեքից չորս վարկային պայմանագրեր, որոնք ճանաչվել են ժամկետանց և իրացվել են օրենքին համապատասխան՝ աճուրդային կազմակերպության միջոցով, իսկ մնացած պայմանագրերի հետ կապված խնդիրներ չեն առաջացել։ Ա. Խաչիկյանի կողմից տնօրեն աշխատելու ընթացքում երեքից չորս չմարված վարկեր են եղել, որոնք համապատասխան կարգով ուղարկվել են աճուրդի։ Այդ ընթացքում փոխառության պայմանագրեր կնքվել են գրավատան տնօրեն Ա. Խաչիկյանի և բաժնետեր Ա. Բաղդասարյանի միջև։ Այլ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձանց հետ ՍՊԸ-ն փոխառության պայմանագրեր չի կնքել։ 01.11.2007թ., 25.08.2007թ., 24.10.2007թ., 01.01.2009թ. կնքված փոխառության պայմանագրերով ստացված գումարնրը ՍՊԸ դրամարկղ մուտք չեն եղել, այդ պայմանագրերը իրեն չեն հանձնվել։ Տեղյակ է, որ կա առհաշիվ գումար` 31 միլիոն ՀՀ դրամի չափով, որի վերաբերյալ առկա է Անուշավան Խաչիկյանի ստորագրությամբ դրամարկղի ելքի օրդեր այն մասին, որ նա ստացել է այդ գումարը։ Դրամարկղի մուտքի և ելքի անդորրագրերն իր կողմից չեն ստորագրվել, քանի որ որպես գլխավոր հաշվապահ գրանցված չի եղել, դրանք ստորագրվել են տնօրենի կողմից։ Գրավատունը գլխավոր հաշվապահ չի ունեցել։ Բացի իրենից` այդ ժամանակահատվածում գրավատանն աշխատել են տնօրենը, փորձագետ Լյովա Վարդանյանը, գանձապահ Սարիբեկ Թորոսյանը և հավաքարարը։ Գրավատան դրամական միջոցներն առաջացել են հիմնադիր Արտաշես Բաղդասարյանի կողմից փոխառություն տրամադրելու միջոցով։ Տեղյակ չէ, որ Անուշավան Խաչիկյանը գրավատանը հանձնված թանկարժեք իրերն առանց փաստաթղթային ձևակերպումների հանձնել կամ իրացրել է այլ անձի։ Տեղյակ չէ նաև, որ Անուշավան Խաչիկյանը խոստովանել է, որ 150.000 ԱՄՆ դոլար գումար է հանել գրավատան շրջանառությունից և օգտագործել սեփական նախաձեռնությամբ։ 65.000 ԱՄՆ դոլար գումարի չափով ոսկեղենի մասին ևս տեղեկություն չունի։ Իր աշխատելու օրոք գրավատան բաժնետերերը եղել են Անուշավան Խաչիկյանը և Արտաշես Բաղդասարյանը։ Հետագայում կնքվել է բաժնեմասի առուվաճառքի պայմանագիր, որի համաձայն` Անուշավան Խաչիկյանն իր բաժնեմասը վաճառել է Արտաշես Բաղդասարյանին, սակայն դրա դիմաց ընկերությունից գումար չի փոխանցվել։ 2010թ. նոյեմբերին ՀՀ կենտրոնական բանկի կողմից անցկացված ստուգման ժամանակ իր կողմից տրամադրվել են այն բոլոր փաստաթղթերը, որոնք պահանջվել են ՀՀ ԿԲ աշխատակիցների կողմից։ Բացի իրենից, այլ անձ ընկերությունից չի մասնակցել ստուգմանը։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 186-187/
Վկա Լալա Գառնիկի Կարապետյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2008թ. օգոստոսի մեկից մինչև 2009թ. դեկտեմբերի 30-ն աշխատել է «Կարտուշ Արտ» ՍՊԸ-ում որպես հաշվապահ, իր աշխատանքը կատարել է «Հաշվապահական հաշվառման մասին» ՀՀ օրենքին և ստանդարտներին համապատասխան, ՀՀ կենտրոնական բանկին և հարկային մարմիններին տրամադրվող հաշվետվություններն է կազմել, ինչպես նաև այն բոլոր փաստաթղթերը, որոնք նախատեսված են եղել օրենքով և ստանդարտներով։ Ելքի, մուտքի օրդերները կազմել է հաշվապահը, որից հետո դրանք ներառվել են հաշվետվություններում։ Ինքը ելքի ու մուտքի օրդերները պարտավոր էր ստորագրել, բայց քանի որ նոր է ընդունվել աշխատանքի և նայելով նախկին գործերը, որոնց համաձայն գլխավոր հաշվապահի փոխարեն օրդերներում ստորագրել է տնօրենը, ինչպես նաև ՀՀ կենտրոնական բանկի կողմից պետք է լիցենզավորված լիներ հաշվապահը, որպեսզի իրավունք ունենար ստորագրել օրդերները, ուստի այդ հանգամանքներից ելնելով չի ստորագրել դրանք։
ՍՊԸ հիմնադիրներն են եղել Արտաշես Բաղդասարյանը և Անուշավան Խաչիկյանը։ Ընկերության դրամական միջոցներն առաջացել են հիմնադիրներից փոխառություններ ներգրավելով, ինպես նաև ընկերությունը 20 միլիոն ՀՀ դրամի չափով վարկ է վերցրել «Գառնի Ինվեստ»-ից։ «Գառնի ինվեստ»-ին այդ 20 միլիոն ՀՀ դրամ գումարից 760.000 ՀՀ դրամ գումար է վճարվել` որպես կոմիսիոն վճար։ «Գառնի Ինվեստ»-ից վերցված գումարը տնօրինել է Անուշավան Խաչիկյանը, քանի որ նա է լիազորագրով բանկում հանդես եկել։ Փոխառությունները կնքվել են Արտաշես Բաղդասարյանի և «Կարտուշ Արտ» ՍՊԸ-ի` ի դեմս տնօրեն Անուշավան Խաչիկյանի, միջև։ Իր գործունեության ընթացքում տարադրամով փոխառություններ չեն եղել, ուստի տարադրամով գումար ևս մուտք չի եղել դրամարկղ։ Իրեն հայտնի չէ, որ Անուշավան Խաչիկյանն Արտաշես Բաղդասարյանից փոխառության պայմանագրերով վերցված գումարները չի մուտքագրել դրամարկղ։ Գրավատանն «ազատ միջոցներ» հասկացություն, այսինքն դրամարկղ չմուտքագրված գումարներ չեն եղել։ Գրավատանն իր աշխատելու ժամանակահատվածում ժամկետանց պայմանագրեր չեն եղել, ուստի գրավի առարկաների իրացման խնդիր չի եղել, իսկ եթե լիներ, ապա դա պետք է կատարվեր աճուրդային կարգով։ Տեղեկություն չունի Անուշավան Խաչիկյանի կողմից ոմն Աշոտին ոսկեղեն տալու մասին։ Ինքը մասնակցել է 2009թ. մայիսին գրավատանն անցկացված հանձնման-ընդունման աշխատանքներին, եղել է հանձնաժողովի անդամ։ Հանձնաժողովում եղել են նաև Անուշավան Խաչիկյանը, Արտաշես Բաղդասարյանը, Բաբկեն Գարոյանը, Լյովա Վարդանյանը և Գագիկ անունով մի անձնավորություն։ Հանձնման-ընդունման աշխատանքների ժամանակ հանձնվել են պարկերի պարունակությունը և դրամական միջոցների գույքագրում է կատարվել։ Պարզվել է նաև, որ 31 միլիոն ՀՀ դրամի չափով գումար է պակասում դրամարկղից և կազմվել է դրամարկղի ելքի օրդեր` 31 միլիոն ՀՀ դրամի չափով։ Տեղյակ չէ, որ Անուշավան Խաչիկյանը խոստովանել է, որ 150.000 ԱՄՆ դոլարի չափով գումար է հանել ընկերության շրջանառությունից։ Անուշավան Խաչիկյանի կողմից գրված հայտարարության մասին ևս տեղեկություն չունի, ինչպես նաև որևէ տեղեկություն չունի 65.000 ԱՄՆ դոլարի չափով ոսկեղենի մասին։ Ինքը չի տեսել Անուշավան Խաչիկյանի կողմից հայտարարագիր գրելը, քանի որ այդ քննարկման ժամանակ ինքը և Լյովա Վարդանյանը եղել են այլ սենյակում։ Երբևէ չի լսել, որ Անուշավան Խաչիկյանի նկատմամբ որևէ բռնություն կամ ճնշումներ են գործադրվել։ Ինքը որևէ փաստաթուղթ առանց կարդալու կամ դրանց բովանդակության հետ համաձայն չլինելու պայմաններում չի ստորագրել։ Այն փաստաթղթերը, որոնցում առկա է իր ստորագրությունը, նշանակում է, որ համաձայն է այդ փաստաթղթերի բովանդակության հետ։ Բաժնետեր Ա. Բաղդասարյանի հետ կնքված փոխառության պայմանագրերի տարեթվերը և գումարի չափը չի հիշում։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 189-190/
Վկա, ՀՀ կենտրոնական բանկի ֆինանսների վերահսկողության վարչության վերահսկող Նարինե Էլչիբեկյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ «Կարտուշ Արտ» ՍՊ ընկերության դրամարկղի գրքի, փոխառության պայմանագրերի և ամսեկան հաշվետվությունների ուսումնասիրության համաձայն, նշված ՍՊ ընկերության դրամարկղում 31.085.910 ՀՀ դրամ գումարը եղել է շրջանառության մեջ, որը 29.06.2010թ., համաձայն թիվ 108 դրամարկղի ելքի օրդերի, գրավատան տնօրեն Անուշավան Խաչիկյանի կողմից գրավատան դրամարկղից ելքագրվել է։ Ինչ վերաբերվում է դրամարկղի մուտքի օրդերի կեղծ լինելու հանգամանքին, այդ մասին ոչինչ ասել չի կարող, սակայն այդ օրվա դրությամբ այդ չափով գումար պետք է լիներ ընկերության դրամարկղում։
Գրավատների նմանատիպ ստուգում նախկինում ինքը չի անցկացրել, սակայն գրավատների վերահսկողություն իրականացրել է։ Դա ըստ էության ստուգում չի եղել, այլ եղել է ուսումնասիրություն` քննիչի հարցադրումների հիման վրա։ Այսինքն, դա իրենց վերահսկողության գծով ստուգում չի եղել և կոնկրետ ստուգման մեթոդներ չեն կիրառվել։ Առաջադրված հարցերի շուրջ իրականացվել է ուսումնասիրություն, որի հիման վրա կազմվել է հաշվետվություն։ Ուսումնասիրության ժամանակ իրենք ուսումնասիրել են դրամարկղի մուտքի և ելքի օրդերները։ Եղել են անդորրագրեր, որոնք համապատասխան ձևով չեն ձևակերպվել, քանի որ ըստ համապատասխան կարգի` նշված անդորրագրերը պետք է ստորագրվեն գլխավոր հաշվապահի, գանձապահի և տնօրենի կողմից։ Գրավատները արտարժույթով վարկեր չեն կարող տրամադրել, իսկ փոխառություններ արտարժույթով ներգրավելը օրենքը չի արգելում, սակայն գումարը դրամարկղ պետք է մուտքագրվի միայն ՀՀ դրամով։ Ոսումնասիրությունն իրականացվել է իր և իրենց աշխատակցի կողմից։ Ինքը եղել է խմբի ղեկավար և տեղեկանքը կազմվել և ստորագրվել է իր կողմից, այնուհետև հանձնվել է բաժնի պետին, վարչության պետին և քննիչներին։ Ոսումնասիրության ժամանակ փաստաթղթերն իրենց տրամադրվել են ընկերության աշխատակցի, գանձապահի և տնօրենի կողմից։ Հաշվետվության մեջ պատշաճ ձևով նշվել են որոշակի փաստաթղթերի բացակայության կամ դրանց` օրենքին չհամապատասխանելու և այլ խախտումների մասին։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 2, գ.թ. 102-103/
Վկա Միքայել Ռուբենի Աֆանդյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2006թ. հուլիսին իրեն անհրաժեշտ է եղել 15.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Այդ հարցով դիմել է Արտաշես Բաղդասարյանին։ Վերջինս իրեն ընդառաջել է և հայտնել, որ գումարը կթողնի գրավատանը` Անուշավան Խաչիկյանի մոտ։ Ա. Խաչիկյանից վերցրել է այդ գումարը և գրել ստացական։ 15.000 ԱՄՆ դոլար գումարը վերադարձրել է Ա. Բաղդասարյանին` երկուսից երեք ամիս անց։ Ա. Բաղդասարյանից տեղեկացել է, որ այդ գումարը իր գրավատան գումարների հետ որևէ առնչություն չունի։ Նշված գումարն Անուշավան Խաչիկյանը տվել է իր դարակից, որին ներկա են եղել միայն ինքը և Ա. Խաչիկյանը։ Ինքն այդ գումարը Անուշավան Խաչիկյանին չի վերադարձրել, քանի որ այդ գումարը փաստացի իրեն տրամադրել է Արտաշես Բաղդասարյանը։ Տեղյակ է, որ Անուշավան Խաչիկյանը գրավատան դրամարկղից շուրջ 150.000 ԱՄՆ դոլարի չափով գումար է հանել, չի վերադարձրել այն և չի էլ կարողանում պատճառաբանել, թե ինչ է արել այդ գումարը։ Անուշավան Խաչիկյանն այդ գումարի հետ կապված հայտարարագիր է գրել «Մարիոթ» հյուրանոցին հարակից սրճարանում, որին ներկա են եղել նաև ինքը, Արտաշես Բաղդասարյանը, Լյովան և մի աղջիկ, որը, եթե չի սխալվում, եղել է ընկերության հաշվապահը։ Այդ օրն Անուշավան Խաչիկյանի նկատմամբ որևէ բռնություն կամ ճնշում չի գործադրվել։ Ա. Խաչիկյանն ընդունել է այդ գումարը և գրել է հայտարարագիրը։ Հայտարարագրի հետ կապված որևէ առարկություն չի եղել որևէ մեկի կողմից։ Հայտարարագրում գրվել է նաև ոսկեղենի մասին։ Երբ առաջին անգամ տեղեկացել են գումարի պակասորդի մասին, ինքը և Արտաշես Բաղդասարյանը գրավատանը հանդիպում են ունեցել Անուշավան Խաչիկյանի հետ։ Վերջինս պատճառաբանել է, որ ինֆլյացիա է տեղի ունեցել և դոլարի կուրսի փոփոխությունից այդ 150.000 ԱՄՆ դոլար գումարը կորել է։ Այդ օրը գրավատանը որևէ փաստաթուղթ չի կազմվել և այլ անձ ներկա չի եղել։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 2, 118-119/
Վկա Արամ Հրանտի Բաղդասարյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2006թ. ամռանն իրեն անհրաժեշտ է եղել 3300 ԱՄՆ դոլար գումար։ Այդ հարցով դիմել է հորեղբոր տղային` Ա. Բաղդասարյանին։ Այնուհետև, երբ ցանկացել է վերցնել պարտքով գումարը, Արտաշեսը հայտնել է, որ գումարը թողել է գրավատանը` Անուշավանի մոտ։ Ինքն Անուշավանից վերցրել է Արտաշեսի կողմից թողած գումարը, գրել է ստացական այդ մասին և տվել Անուշավանին։ Որոշ ժամանակ անց պարտքը վերադարձրել է Ա. Բաղդասարյանին։ Տեղյակ է, որ Անուշավան Խաչիկյանը շուրջ 200.000 ԱՄՆ դոլար գումար է յուրացրել։ Ա. Բաղդասարյանի գործարանում պարտքի գումարի հետ կապված եղել է քննարկում, որին մեկ անգամ մասնակցել է։ Պարտքի գումարի հաշվարկի հետ կապված Արտաշես Բաղդասարյանի կողմից առարկություն եղել է, բայց կոնկրետ չի հիշում, թե ինչի հետ կապված։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 120-121/
Վկա Խաչիկ Չինարիկի Գևորգյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ Անուշավան Խաչիկյանին ճանաչում է 1999թ.-ից և նրա հետ գտնվում է լավ հարաբերությունների մեջ։ 2006թ. ամռանը իրեն 5000 ԱՄՆ դոլար գումար է անհրաժեշտ եղել։ Այդ հարցով դիմել է ընկերոջը՝ Արտաշես Բաղդասարյանին։ Արտաշեսը հայտնել է, որ նշված գումարը կթողնի գրավատանը՝ Ա. Խաչիկյանի մոտ։ Ինքը գնացել է գրավատուն և Ա. Խաչիկյանից վերցրել այդ գումարը։ Հետագայում գումարը վերադարձրել է Ա. Բաղդասարյանին։
/հատոր 2, գ.թ. 122-123/
Պաշտպանության կողմի միջնորդությամբ, դատական քննության ընթացքում նշանակվել է դատահաշվապահական և դատատնտեսագիտական համալիր փորձաքննություն։ Պարզաբանման համար փորձագետներին առաջադրվել են հետևյալ հարցերը.
1. ՀՀ Կենտրոնական բանկի ֆինանսական վերահսկողության վարչության աշխատակից Ն. Էլչիբեկյանի կողմից ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևանի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնի կողմից ներկայացված հարցերի շրջանակներում «Կարտուշ Արտ» ՍՊԸ-ի ստուգումը ինչ մեթոդով է իրականացվել։ Նշված ստուգման արդյունքում 08.11.2010թ. ամսաթվով կազմված տեղեկանքում արձանագրված դրվագները բխում են արդյոք փորձաքննությանը տրամադրված թիվ ԵԿԴ 0052/01/11 քրեական գործում առկա փաստական տվյալներից և ստուգվող ժամանակաշրջանում գործող ու 08.11.2010թ. ամսաթվով կազմված տեղեկանքում արձանագրված դրվագներին վերաբերվող նորմատիվ ակտերի պահանջներից։
2. Ա. Խաչիկյանի կողմից 08.11.2010թ. կազմված տեղեկանքում արձանագրված դրվագների վերաբերյալ բերված առարկությունները զուտ հաշվապահական և տնտեսագիտական տեսանկյունից բխում են արդյոք քրեական գործում առկա փաստական տվյալներից և ստուգվող ժամանակաշրջանում գործող ու 08.11.2010թ. կազմված տեղեկանքում արձանագրված դրվագներին վերաբերվող նորմատիվ ակտերի պահանջներից։
3. «Կարտուշ Արտ» ՍՊԸ-ի գործունեության ընթացքում Ա. Խաչիկյանի տնօրինության ընթացքում վերջինիս կողմից զուտ հաշվապահական և տնտեսագիտական տեսանկյունից ինչպիսի խախտումներ են թույլ տրվել և դրա արդյունքում վնաս պատճառվել է, թե ոչ, եթե այո, ապա ում և ինչ գումարի չափով։
4. 2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը Արտաշես Բաղդասարյանի կողմից փոխառության պայմանագրերով որքա՞ն դրամական միջոց է հատկացվել «Կարտուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերությանը, այդ հատկացումները փոխառուի մոտ գործող օրենսդրության և նորմատիվ ակտերին համապատասխան հաշվապահական ձևակերպում ստացե՞լ են, թե՞ ոչ։
5. 2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը Արտաշես Բաղդասարյանի կողմից փոխառության պայմանագրերով տրամադրված դրամական միջոցները` գումարները մուտքագրվել են արդյոք «Կարտուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերության դրամարկղ, թե ոչ, եթե այո, ապա, յուրաքանչյուր դեպքով դրամարկղ մուտքագրվել են փոխառության պայմանագրերով նախատեսված գումարներն ամբող¬ջու¬թյամբ, թե՞ մաս-մաս։ Դրանց վերաբերյալ տվյալները «Կարտուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերությունում համապատասխան հաշվապահական ձևակերպում ստացե՞լ են, թե՞ ոչ։ Եթե ոչ, ինչպիսի խախտումներ են թույլ տրվել և ում կողմից։
6. 2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը փոխառության պայմանագրերով Արտաշես Բաղդասարյանի կողմից «Կարտուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերությանը հատկացված դրամական միջոցներն ո՞վ է ստացել։
7. 2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը փոխառության պայմանագրերով Արտաշես Բաղդասարյանի կողմից «Կարտուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերությանը հատկացված դրամական միջոցները ՀՀ դրամով են եղե՞լ, թե արտարժույթով։ Դրանցից որքա՞նն է եղել ՀՀ դրամով, որքա՞նը արտար¬ժույ¬թով։
8. 2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը Արտաշես Բաղդասարյանի կողմից «Կարտուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերությանը հատկացված դրամական միջոցները փոխառության պայմանագրերում նշված նպա¬տակո՞վ են օգտագործվել, թե՞ ոչ։ Եթե ոչ, ապա ի՞նչ նպատակով են օգտագործվել։
9. 2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը, փոխառության պայմանագրերով Արտաշես Բաղդասարյանի կողմից «Կարտուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերությանը հատկացված դրամական միջոցների հիման վրա ի՞նչքան տոկոս է վճարվել փոխատուին, այն վճարվել է ՀՀ դրամով, թե արտարժույթով։
10. 2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը փոխառության պայմանագրերով Արտաշես Բաղդասարյանի կողմից «Կար¬տուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերությանը հատկացված դրամական միջոցներից որքա՞ն գումար է մարվել, յուրաքանչյուր պայմանագրին համապատասխան է մարումը կատարվել, թե ոչ, ժամկետանց մարումներ եղել են արդյոք, եթե այո՝ տույժեր գանձվել են, թե ոչ։ Մարումները երբ են կատարվել և պայմանագրերով նախատեսված վարկերը, ՀՀ դրամո՞վ, թե արտարժույթո՞վ են մարվել, ի՞նչ փաստաթղթեր են կազմվել այդ կապակցությամբ։
11. 2008թ. սեպտեմբերի 04-ին «Գառնի ինվեստ» ՓԲ ընկերությունից «Կարտուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերությանը ինչքա՞ն վարկ է հատկացվել։
12. 2008թ. սեպտեմբերի 04-ին «Գառնի ինվեստ» ՓԲ ընկերությունից հատկացված վարկը «Կարտուշ ինվեստ» ՍՊընկերությունից ո՞վ է ստացել։
13. 2008թ. սեպտեմբերի 04-ին «Գառնի ինվեստ» ՓԲ ընկերությունից «Կարտուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերությանը տրամադրված վարկային հատկացումները վարկառուի մոտ գործող օրենսդրության և նորմատիվ ակտերին համա¬պա¬տասխան հաշվապահական ձևակերպում ստացե՞լ են, թե՞ ոչ։ Վարկային գումարից որքա՞ն գումար է մուտքագրվել «Կարտուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերության դրամարկղ։
14. 2008թ. սեպտեմբերի 04-ին «Գառնի ինվեստ» ՓԲ ընկերությունից «Կարտուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերությանը տրամադրված վարկը պայմանագրում նշված նպա¬տակո՞վ է օգտագործվել, թե՞ ոչ։ Եթե ոչ, ի՞նչ նպատակով է այն օգտագործվել։
15. 2008թ. սեպտեմբերի 04-ին «Գառնի ինվեստ» ՓԲ ընկերությունից «Կարտուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերությանը տրամադրված վարկի հիման վրա ի՞նչքան տոկոս է վճարվել վարկատուին։
16. 2008թ. սեպտեմբերի 04-ին «Գառնի ինվեստ» ՓԲ ընկերությունից «Կարտուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերությանը տրամադրված վարկն ապրանքանյութական որևէ արժեքով երաշ¬խա¬վորված եղե՞լ է, թե ոչ, եթե այո, ապա ի՞նչ ապրանքանյութական արժեք է եղե՞լ։
17. 2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը ընկած ժամանակահատվածում «Կարտուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերությունում ապրանքանյութական արժեքների և դրամական միջոցների պակասորդ եղել է թե ոչ, եթե այո, ապա ըստ նյութական պատասխանատու անձերի որքան է կազմել ապրանքանյութական արժեքների և դրամական միջոցների պակասորդը։
18. 2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը ընկած ժամանակահատվածում «Կարտուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերությունում գտնվող ապրանքանյութական արժեքների պակասորդը հիմնավորվա՞ծ է արդյոք փաստաթղթերով, թե ոչ, եթե այո, ապա ո՞րն է պակասորդի առաջացման ժամանակահատվածը։
19. «Կարտուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերությունում ապրանքանյութական արժեքների պակասորդի վե¬րա¬բերյալ ամբաստանյալ Անուշավան Խաչիկյանի դատարանին ներկայացրած պատճառաբանությունները զուտ հաշվապահական և տնտեսագիտական տեսանկյունից հիմ¬նավո՞ր են, թե ոչ։ Նշված պատ¬ճա¬ռա¬բանությունները հիմնավորվա՞ծ են արդյոք ՍՊ ընկերության փաստա¬թղթերով, թե՞ոչ։
20. «Կարտուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերությունում նյութական արժեքների պակասորդի վե¬րա¬բերյալ տուժող Արտաշես Բաղդասարյանի դատարանին ներկայացրած փաստարկները զուտ հաշվապահական և տնտեսագիտական տեսանկյունից հիմնավո՞ր են, թե ոչ։ Արտաշես Բաղդասարյանի ներկայացրած փաստարկները հիմ¬նավորվա՞ծ են արդյոք ՍՊ ընկերության փաստաթղթերով, թե՞ ոչ։
21. 2009թ. «Կարտուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերությունում կատարված ընդունման-հանձնման փաստաթղթերով ՍՊ ընկերության դրամարկղի պակասորդը հիմնավորվա՞ծ է, թե ոչ։ Պակասորդի հետևանքով ՍՊ ընկերությանը պատճառվել է վնաս, թե ոչ, եթե այո, ապա որքան վնաս է պատճառվել և «Կարտուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերությունում առկա փաստաթղթերով վնասի չափը հիմնավորված է, թե՞ ոչ։
22. 2009թ. «Կարտուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերությունում կատարված ընդունման-հանձնման աշխատանքները կատարվե՞լ են դրանց վերաբերյալ նորմատիվ ակտերին համա¬պա¬տասխան, թե՞ ոչ։
23. 2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը ընկած ժամանակահատվածում «Կարտուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերության և գրավառուների միջև կնքված պայմանագրերից քանի՞սն են ճանաչվել ժամկետանց։
24. 2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը ընկած ժամանակահատվածում որքա՞ն է կազմում «Կարտուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերության կողմից գրավի առարկաների համար վճարված գումարներն ըստ ժամկետանց պայմանագրերի։
25. 2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը ընկած ժամանակահատվածում որքա՞ն է կազմում «Կարտուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերության կողմից իրացված գրավի առարկաների արժեքն ըստ ժամկետանց պայմանագրերի։
26. 2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը ընկած ժամանակահատվածում գրավի պայմանագրերը մարելու, ինչպես նաև ժամկետանց պայմանագրերով իրացված առարկաների գումարները «Կարտուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերության դրամարկղ մուտքագրվել են, թե ոչ։
27. 2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը ընկած ժամանակահատվածում «Կարտուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերության գործունեության ընթացքում գոյացած շահույթը ամբողջությամբ ցույց է տրվե՞լ, թե՞ ոչ։ Եթե ոչ, ապա դա կարող էր անդրադառնալ ՀՀ ԿԲ կողմից կատարված ստուգման արդյունքների վրա։ ՍՊ ընկերության հիմնադիրների միջև որքա՞ն է կազմել բաշխված շահույթը։
28. Որքա՞ն է կազմել «Կարտուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերության հիմնադիրներից յուրաքան¬չյուրի բաժնեմասը 2009թ. դեկտեմբեր ամսին։
29. 2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը ընկած ժամանակահատվածում դրա¬մի և արտարժույթի փոխարժեքի տատանումից փոխառու՝ Անուշավան Խաչիկյանը վնաս կրել է կամ շահույթ ստացել է, թե ոչ։ Նշվածը պարզաբանել նաև փոխառության պայմանագրերի մարման օրերի կտրվածքով։
30. Որքան վնաս է պատճառվել «Կարտուշ Արտ» ՍՊ ընկերությանը և Արտաշես Բաղդասարյանին` Ա. Խաչիկյանի գործողությունների հետևանքով, կորցրած եկամուտների և չստացված շահույթի մասով։
Դատահաշվապահական և տնտեսագիտական հա¬մալիր փորձաքննության 17.10.2011թ. թիվ 27381109 եզրակացությամբ և փորձագետ Պ. Սմբատյանի ցուցմունքով, հարցերից յուրաքանչյուրի վերաբերյալ տրվել են հետևյալ պատասխանները.
Թիվ 1-ին հարցի

ՀՀ Կենտրոնական բանկի ֆինանսական վերահսկողության վարչության աշխատակից Ն. Էլչիբեկյանի կողմից ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևանի քննչա¬կան վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնի կողմից ներկայացված հարցերի շրջանակներում «Կարտուշ Արտ» ՍՊԸ-ի ստուգումը իրականացվել փաստաթղթային ստուգման մեթոդով, կիրառելով այդ մեթոդի երեք եղա¬նակ¬ները՝ փաստաթղթերի ստու¬գում ըստ ձևի, թվաբա¬նա¬կան և նոր¬մա¬տիվա¬յին։
Նշված ստուգման արդյունքում 08.11.2010թ. ամսաթվով կազ¬մված տեղե¬կանքում արձանագրված դրվագները բխում են փորձաքն¬նությանը տրամա¬դրված թիվ ԵԿԴ 0052/01/11 քրեական գործում առկա փաս¬տական տվյալներից և ստուգվող ժամանակաշրջանում գործող ու 08.11.2010թ. ամսաթվով կազմ¬ված տեղեկանքում արձանագրված դրվագներին վերաբերվող նորմատիվ ակ¬տերի պահանջներից։

Թիվ 2-րդ հարցի

Ա. Խաչիկյանի կողմից` 08.11.2010թ. կազմված տեղեկանքում արձա¬նա¬գրված դրվագների վերաբերյալ բերված առարկությունները, զուտ հաշվա¬պահական և տնտեսագիտական տեսանկյունից հիմնականում չեն բխում քրեական գործում առկա փաստական տվյալներից և ստուգվող ժամանակաշր¬ջանում գործող ու 08.11.2010թ. կազմված տեղեկանքում արձանագրված դր¬վագ¬¬ներին վերաբեր¬վող նորմատիվ ակտերի պահանջներից։
Թիվ 3-րդ հարցի

Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված` «Կարտուշ Արտ» ՍՊԸ-ի գործու¬նե¬ության ընթացքում Ա. Խաչիկյանի տնօ¬րինության ընթացքում վերջինիս կողմից զուտ հաշվապահական և տնտե¬սա¬գիտական տեսանկյունից ինչպիսի խախ¬տում¬ներ են թույլ տրվել և դրա ար¬դյունքում վնաս պատճառվել է, թե ոչ, եթե այո, ապա ում և ինչ գումարի չափով», հարցի հետազոտումից պարզվել է`
ա/ «Կարտուշ Ինվեստ»ՍՊԸ-ում /հետագայում «Կարտուշ Արտ» ՍՊԸ/ կազմված մի շարք դրամարկղային մուտքի և ելքի օրդերներում, որպիսիք մատնանշված են սույն եզրակացության հետազոտական մասում, բացակայում են կամ կազմա¬կերպության ղեկավարի կամ գլխ. հաշվապահի կամ գանձա¬պահի ստորա¬գրությունները, որով խախտվել է` «Հաշվապահական հաշվառման մասին» ՀՀ օրենքի 14-րդ` «Սկզբնական հաշվապահական հաշվառման փաս¬տաթղ¬թերը» հոդվածի 2-րդ կետի է/ ենթակետի պահանջը, ըստ որի`
«Սկզբնական հաշվառման փաuտաթղթերը պետք է ունենան հետեւյալ պարտադիր վավերապայմանները (ռեկվիզիտները)
է) պատաuխանատու անձանց պաշտոնները եւ նրանց uտորա¬գրություն¬ները»։
բ/ Համաձայն, «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊԸ-ի տնօրեն Անուշավան Խաչիկյանի և Արտաշես Բաղդասարյանի միջև 2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 29.06.2009թ. ընկած ժամանա¬կա¬հատվածում հաշվապահական ձևակերպումներ չստացած և ըստ կնքված փոխառության պայմանագրերի ու կազմված դրամարկղի մուտքի օրդերների տարադրամով տրամադրված 130.000 ԵՎՐՈ և 130.000 ԱՄՆ դոլար կամ ՀՀ դրամով արտահայտված 103.521.300 դրամ փոխառությունների գծով, Փոխատու Արտաշես Բաղդասարյանի կողմից տրամադրված փոխառություն¬ների գծով մարումներ և տոկոսագումարների վճարումներ չկատարելու հե¬տևան¬քով, եթե հաշվարկները կատարվեն 29.06.2009թ.-ի դրությամբ, ապա Արտա¬շես Բաղ¬դա¬սարյանին փոխառությունների և տոկոսագումարների գծով պատճառված վնասի չափը, կկազմի` 147.461.292 /19.448.064+101.279.808+ 13.025.880+ 13.707.540/ դրամ, այդ թվում`
-տրամադրված փոխառության գումար` 103.521.300 դրամ
-տրամադրված փոխառության գումարների դիմաց հաշվարկված տոկոսա¬գումար` 43.939.992 /5.355.264+30.946.608+ 3.721.680+ 3.916.440/ դրամ /մանրամասն տես, սույն հարցի հետազոտական մասում/։
Միաժամանակ պետք է նշել, որ առանձին դեպքերում «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊ ընկերությունում խախտվել են «Դրամարկղային գործառնությունների իրականացման» կարգի պահանջները։
գ/ «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊԸ-ում 29.06.2009թ.-ի ամսաթվով կազմված հանձն¬ման-ընդունման ակտում արձանա¬գր¬ված փաստերից երևում է, որ 29.06.2009թ.-ի դրությամբ Ա. Խաչիկյանի մոտ առկա է առհաշիվ տրված գումարի մնացորդ 31.085.910 դրամի չափով։
Ընդ որում, 29.06.2009թ.-ի ամսաթվով կազմված դրամարկղի թիվ 108 ելքի օրդերով Ա. Խաչիկյանին տրամադրված 31.085.910 դրամ առհաշիվ գումարի վերաբերյալ դրամարկղի նշված ելքի օրդերում առկա է կազմակերպության ղեկավարի և գանձապահի անուններից կատարված ստորագրություններ։
Պարզելու համար, այն հանգամանքը, թե` 29.06.2009թ. դրությամբ «Կար¬տուշ Ինվեստ» ՍՊԸ-ի դրամարկղում փաստացի առկա դրամական միջոցների հաշվին, հնարավոր էր արդյոք Ա.Խաչիկյանին, որպես առհաշիվ գումար թիվ 108 ելքի օրդերով վճարել 31.085.910 դրամ կանխիկ գումար, թե` ոչ, ապա կա¬տար¬ված վերլուծությունից երևում է`
-համաձայն 2009թ. հունիսի 24-ից 30-ը ընկած ժամանակահատվածի դրա¬մարկղի հաշվետվության` 24.06.09թ.-ին դրամարկղում կանխիկ գումարի մնացորդը, կազմել է 30.391.919 դրամ, 24-ից 29-ը ընկած ժամանակա¬հատ¬վա¬ծում դրամարկղ է մուտք եղել ընդամենը` 5.652.930 դրամ կամ 29.06.09թ.-ի դրությամբ դրամարկղում առկա է եղել 36.044.849 դրամ գումար և նույն ժամա¬նա¬կահատվածում դրամարկղից ելքագրվել է 35.833.510 դրամ, որում ներառ¬ված է նաև Ա.Խաչիկյանին վճարված 31.085.910 դրամը։
Շարադրվածից երևում է, որ նման վերլուծության պայմաններում, 29.06.09թ.-ի դրությամբ, դրամարկղից հնարավոր էր Ա. Խաչիկյանին վճարել 31.085.910 դրամ։
Սակայն, հատկանշական է այն հանգամանքը, որ 31.085.910 դրամ գու¬մարը, տնօրեն Ա.Խաչիկյանին վճարելու վերաբերյալ թիվ 108 ելքի օրդերը լրացված է 29.06.2009թ. ամսաթվով, այսինքն` տնօրեն Ա.Խաչիկյանի կողմից տնօրենի պաշտոնը և կազմակերպության նյութական արժեքները այլ անձի հանձնելու օրը, այսինքն այն այլ նպատակ կարող էր հետապնդել` Ա.Խաչիկյանի աշխա¬տանքից ազատվելու օրը 31.085.910 դրամ առհաշիվ գումար վճարելով։
Սույն դրվագով, Անուշավան Խաչիկյանի 16.03.2011թ. Մեղադրական եզրա¬կացությունում արտացոլված` 29.06.2009թ-ին անցկացված գույքագրման հանձ¬նա¬ժողովի անդամ, տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատար Բաբկեն Գարո¬յանի ցուցմունքով, տրվել է հետևյալ պարզաբանումը` «Վկա Բաբկեն Հենրիկի Գարոյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2009թ-ի հուլիս ամսից աշխատել է «Կարտուշ Ինվեստ» վերանվանված «Կարտուշ Արտ»ՍՊԸ-ում որպես տնօրեն։ «Կարտուշ Արտ»ՍՊԸ-ն մինչև 2009թ. հունիսի 29 ղեկավարել է Անուշավան Խաչիկյանը։ Ա.Խաչիկյանը Ա.Բաղդասարյանի հետ միասին հան¬դիսացել է նշված ընկերության բաժնետեր։ Տնօրենի պարտականու¬թյունները ստանձնելուց հետո իր և Ա.Խաչիկյանի միջև կազմվել է հանձնման ընդունման ակտ, որը կազմվել է ներքին հաշվապահական ստուգման հիման վրա և որի արդյունքում պարզվել է, որ դրամարկղից պակասում է 31.085.910 ՀՀ դրամ, որի պատասխա¬նատուն հանդիսացել է Ա.Խաչիկյանը»։
Ելնելով վերոգրյալից և հաշվի առնելով Անուշավան Խաչիկյանի 16.03.2011թ. Մեղադրական եզրակացությամբ տրված իրավական գնահատակ¬անը առ այն, որ` «… գրավատան դրամարկղ մուտքագրված գումարներից 31.085.910 ՀՀ դրամը յուրացնելով հափշտակել է։», ուստի նման պայմաններում, փորձագետները գտնում են, որ զուտ հաշվապահական և տնտեսագիտական տեսանկյունից 31.085.910 դրամ գումարի պակասորդը կարող էր առաջացած լինել մինչև 29.06.2009թ. ընկած ժամանակաշրջանը, հետևաբար 29.06.2009թ. ամսաթվով թիվ 108 դրամարկղի ելքի օրդերը կազմվել է գույքագրման արդյուն¬քում հայտնաբերված 31.085.910 դրամ գումարի պակասորդը, նյութական պատաս¬խանատու անձ Ա.Խաչիկյանի վրա պարտագրելու համար։
Շարադրվածից երևում է, որ երկու դեպքում էլ 31.085.910 դրամ կանխիկ գումարի նյութական պատասխանատու անձը հանդիսանում է Ա.Խաչիկյանը։

Նկատի ունենալով, որ քրեական գործի նյութերում, ինչպես նաև «Կարտուշ Ինվեստ»ՍՊԸ-ի հաշվապահական փաստաթղթերում բացակայում են 31.085.910 դրամ գումարի ծախսերը հիմնավորող փաստաթղթերը, ուստի համալիր փոր¬ձաքն¬նու¬թյամբ դիտվում է, որ նշված գումարի չափով «Կարտուշ Ինվեստ»ՍՊ ընկերությանը պատճառվել է վնաս։
Թիվ 4-րդ հարցի

2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը Արտաշես Բաղդա¬սար¬յանի կողմից հաշվապահական ձևակերպումներ ստացած փոխառության պայմանագրերով «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊԸ-ին տրամադրվել է, ընդամենը` 63.578.000 դրամ փոխառության գումարներ։ «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊԸ-ում ՀՀ դրամով կազմվել են փոխառության հանձնման ընդունման ակտեր, դրամարկղի մուտքի օրդերներ /որոնցում որոշ դեպքերում բացակայում են առանձին ստորագրություններ/ և հատկացված փոխառության գումարները` դրամական միջոցները, ըստ դրամարկղի մուտքի օրդերների ստացել է կազմակերպության գանձապահը ու մուտքագրել դրամարկղա¬յին գրքում։
Սա նշանակում է, որ հատկացված 63.578.000 դրամ փոխառության բոլոր գումարները` դրամական միջոցները, ՀՀ գործող օրենսդրության և նորմատիվ ակ¬տերի համապատասխան «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊԸ-ում ստացել են հաշվա¬պահական ձևակերպումներ, այն է` մուտքագրվել են կազմակերպության դրա¬մարկղ ամբողջությամբ և տրամադրված 63.578.000 դրամ փոխառու¬թյունները «Կարտուշ Ինվեստ ՍՊԸ-ում «ՀԾ հաշվետար» համակարգով վարվող հաշվառ¬մամբ տրվել է դրամարկղ թիվ «251» հաշվով դեբետ` այն է որպես մուտք և կրեդիտ` թիվ «513» «Կարճաճամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք համա¬խառն գումարներ» հաշվապահական ձևակերպումը։
Բացի վերը նշված հաշվապահական ձևակերպումներ ստացած «Կար¬տուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերությանը Արտաշես Բաղդասարյանի կողմից տրամադրված փոխառության 63.578.000 դրամ փոխառության գումարներից, համաձայն քր. գործի նյութերի և կազմված փաստաթղթերի` 2006թ հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը ընկած ժամանակահատվածում Ա.Բաղդասարյանի և «Կար¬տուշ Ինվեստ ՍՊԸ-ի տնօրեն Ա. Խաչիկյանի միջև կնքված փոխառության պայմանագրերով և կազմված դրամարկղի մուտքի օրդերներով տրամադրվել են նաև տարադրամով փոխառություններ ընդամենը 130.000 ԵՎՐՈ-ի և 130.000 ԱՄՆ դոլարի գումարների չափով, որոնք ՀՀ կենտրոնական բանկի կողմից տրված միջին փոխարժեքներով արտահայտված կազմում են ընդամենը` 103.521.300 ՀՀ դրամ, որոնք ամբողջությամբ ՀՀ գործող օրենսդրության և նորմատիվ ակտերին համապատասխան, չեն ստացել հաշվապահական ձևակերպումներ և չեն մուտքագրվել կազմակերպության դրամարկղ։

Թիվ 5-րդ հարցի

ա/ 2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը Արտաշես Բաղդա¬սարյանի կողմից փոխառության պայմանագրերով տրամադրված 63.578.000 դրամ փոխառության բոլոր գումարները` դրամական միջոցները, մուտքագրվել են «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊ ընկերության դրամարկղ ամբող¬ջու¬թյամբ։ Այսինքն, յուրաքանչյուր դեպքով փոխառության գումարները մուտքագրվել են դրամարկղ ամբողջությամբ և դրանց վերաբերյալ տվյալները «Կարտուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերությունում ստացել են համապատասխան հաշվապահա¬կան ձևակեր¬պում¬ներ։ Այդ փոխառությունների գծով կազմված դրամարկղի մուտքի որոշ օր¬դերներում, բացակայում են պահանջվող առանձին ստորագրություններ, սա¬կայն այդ թույլ տրված խախտումները հետևանք չեն ունեցել։
բ/ Բացի «ա» կետում նշված, ընդամենը 63.578.000 դրամ փոխառության գումարից, համաձայն քր. գործի նյութերի և կազմված փաստաթղթերի, «Կար¬տուշ Ինվեստ» ՍՊ ընկերությանը 2006թ հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը ընկած ժամանակահատվածում, Ա.Բաղդասարյանի և «Կարտուշ Ինվեստ ՍՊԸ-ի տնօրեն Ա. Խաչիկյանի միջև կնքված փոխառության պայմանագրերով և դրամարկղի մուտքի օրդերներով/ որոնցում բացակայում են որոշ անհրաժեշտ ստորագրություններ/ տրամադրվել են նաև տարադրամով փոխառություններ, ընդամենը 130.000 ԵՎՐՈ և 130.000 ԱՄՆ դոլար գումարների չափով, որոնք ՀՀ Կենտրոնական բանկի կողմից սահմանված միջին փոխարժեքներով արտա¬հայտված, կազմում են ընդամենը` 103.521.300 ՀՀ դրամ։ Նշված յուրաքանչյուր դեպքով փոխառության գումարները ամբողջությամբ կամ մաս-մաս չեն մուտ¬քագրվել ընկերության դրամարկղ և դրանց վերաբերյալ տվյալները «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊ ընկերությունում չեն ստացել համապատասխան հաշվապահա¬կան ձևակերպումներ, այսինքն` թույլ է տրվել ՀՀ գործող օրենսդրության և նորմատիվ ակտերի պահանջների խախտումներ։
Զուտ հաշվապահական և տնտեսագիտական տեսանկյունից ելնելով, 130.000 ԵՎՐՈ և 130.000 ԱՄՆ դոլար գումարների չմուտքագրման դրվագով, խախտումները թույլ են տրվել Ա.Խաչիկյանի կողմից, քանի որ Փոխառության պայմանագրերով, որպես` «Փոխառու» հանդես է եկել Ա.Խաչիկյանը։

Թիվ 6-րդ հարցի

Նախաձեռնողի այն հարցին, թե` «2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը փոխառության պայմանագրերով Արտաշես Բաղդասարյանի կող¬մից «Կարտուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերությանը հատկացված դրամական միջոցներն ո՞վ է ստացել», ապա պետք է նշել որ առաջադրված հարցը գործողության գնա¬հատում է, որի պարզաբանումը դուրս է տնտեսագետ-փորձագետի իրավա¬սու¬թյան սահ¬ման¬ներից։
Միաժամանակ պետք է նշել`
-2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը հաշվապահական ձևա¬կերպումներ ստացած փոխառության պայմանագրերով Արտաշես Բաղդասար¬յանի կողմից «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊ ընկերությանը հատկացված 63.578.000 դրամ, դրամական միջոցների ստացման վերաբերյալ կազմված դրամարկղի մուտքի օրդերներում առկա են գանձապահի անունից կատարված ստորագ¬րություններ։
-Հաշվապահական ձևակերպումներ չստացած, Ա.Բաղդասարյանի կողմից տարադրամով տրամադրված, ընդամենը 130.000 ԵՎՐՈ և 130.000 ԱՄՆ դոլար գումարներից`
-25.08.07թ. 80000 ԵՎՐՈ-ի դրամարկղի մուտքի օրդերի վրա առկա է գլխ. հաշվապահի և գանձապահի անվան դիմաց կատարված ստորագրու¬թյուն¬ները։
-25.08.07թ. 100000 ԱՄՆ դոլարի դրամարկղի մուտքի օրդերի վրա առկա է գլխ.հաշվապահի և գանձապահի անվան դիմաց կատարված ստորագրու¬թյուն¬ները։
-24.10.07թ. 20000 ԵՎՐՈ-ի դրամարկղի մուտքի օրդերի վրա առկա է գլխ.հաշվապահի և վճարողի անվան դիմաց կատարված ստորագրու¬թյուն¬ները։
-24.10.07թ. 30000 ԱՄՆ դոլարի դրամարկղի մուտքի օրդերի վրա առկա է միայն վճարողի անվան դիմաց կատարված ստորագրու¬թյուն¬ը։
-01.11.07թ. 30000 ԵՎՐՈ-ի դրամարկղի մուտքի օրդերի վրա առկա է միայն գլխ.հաշվապահի անվան դիմաց կատարված ստորագրությունը։
Թիվ 7-րդ հարցի

2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը փոխառության պայմանագրերով Արտաշես Բաղդասարյանի կողմից «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊ ընկերությանը հատկացված հաշվապահական ձևակերպումներ ստացած 63.578.000 դրամ դրամական միջոցները, եղել են ՀՀ դրամով։ Իսկ, հաշվա¬պա¬հական ձևակերպումներ չստացած փոխառության պայմանագրերով տրամա¬դրված, ընդամենը 130.000 ԵՎՐՈ և 130.000 ԱՄՆ դոլար գումարները, /որոնք ՀՀ Կենտրոնական բանկի կողմից սահմանված միջին փոխարժեքներով արտա¬հայտված, կազմում են ընդամենը` 103.521.300 ՀՀ դրամ/, համաձայն փոխա¬ռությունների վերաբերյալ կնքված պայմանագրերի և կազմված դրամարկղի մուտքի օրդերների` եղել են արտարժույթով։

Թիվ 8-րդ հարցի

2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը Արտաշես Բաղդա¬սարյանի կողմից «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊ ընկերությանը հատկացված հաշ¬վապահական ձևակերպումներ ստացած 63.578.000 դրամ դրա¬մա¬¬¬¬¬կան միջոց¬ները, հաշվապահական հաշվառման տեսանկյունից, օգտագործվել են ընկե¬րության ֆինանսատնտեսական գործունեու¬թյան նպատակներով։
Հաշվապահական ձևակերպումներ չստացած, տարադրամով տրամադրված ընդամենը 130.000 ԵՎՐՈ և 130.000 ԱՄՆ դոլար փոխառությունների գումարները /որոնք ՀՀ Կենտրոնական բանկի կողմից սահմանված միջին փոխարժեքներով արտահայտված կազմում են ընդամենը` 103.521.300 ՀՀ դրամ/, չեն օգտագործ¬վել «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊ ընկերության ֆինանսատնտեսական գործունեու¬թյան նպատակներով, իսկ թե` փաստացի ինչ նպատակներով են օգտագործվել, համալիր փորձաքննությամբ հնարավոր չէ պարզել։
Թիվ 9-րդ հարցի

-2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը, փոխառության պայմանագրերով Արտաշես Բաղդասարյանի կողմից «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊ ընկե¬րությանը հատկացված դրամական միջոցների հիման վրա, հաշվապա¬հական ձևակերպումներ ստացած 63.578.000 դրամ գումարի դիմաց, փոխա¬տուին վճարվել է, ընդամենը` 10.130.560 /3.300.000+1.976.742+ 3.840.000 +603.818+410.000/ դրամ տոկոսագումար։ Տոկոսագումարը վճարվել է ՀՀ դրա¬մով։
-Հաշվապահական ձևակերպումներ չստացած փոխառության պայմա¬նա¬գրերով Արտաշես Բաղդասարյանի կողմից «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊ ընկե¬րությանը տարադրամով տրամադրված ընդամենը 130.000 ԵՎՐՈ և 130.000 ԱՄՆ դոլար գումարների դիմաց, /որոնք ՀՀ Կենտրոնական բանկի կողմից սահման¬ված միջին փոխարժեքներով արտահայտված կազմում են, ընդամենը` 103.521.300 ՀՀ դրամ/ Արտաշես Բաղդասարյանին տոկոսագումարներ չեն վճար¬վել։ Եթե հաշվարկները կատարվեն 29.06.2009թ.-ի դրությամբ, ապա Արտա¬շես Բաղդասարյանին ենթակա էր վճարման 43.939.992 ՀՀ դրամ տոկո¬սագումար, որպիսինը չի վճարվել։
Թիվ 10-րդ հարցի

2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը փոխառության պայ¬մանագրերով Արտաշես Բաղդասարյանի կողմից «Կար¬տուշ Ինվեստ» ՍՊ ըն¬կե¬րությանը հատկացված հաշվապահական ձևակերպումներ ստացած 63.578.000 դրամ փոխառության գումարների դիմաց, մարվել է ընդամենը` 43.481.660 դրամ, այդ թվում`
• Արտաշես Բաղդասարյանին, համաձայն 07.07.08թ. դրամարկղի ելքի N 179 օրդերով` 15.000.000 ՀՀ դրամ
• Արտաշես Բաղդասարյանին, համաձայն 10.09.08թ. N8091000748203 վճար¬ման հանձնարարագրի` 9.000.000 ՀՀ դրամ,
• Արտաշես Բաղդասարյանին, համաձայն 10.09.08թ. դրամարկղի N 225 օրդերով, որը չի ստորագրվել ստացողի` Ա.Բաղդասարյանի կողմից, բացա¬կայում է տառանշումը և ստացման ամսաթիվը` 500.000 ՀՀ դրամ
• Արտաշես Բաղդասարյանին, համաձայն 08.11.08թ. դրամարկղի ելքի N 298 օրդերով` 16.000.000ՀՀ դրամ
• Արտաշես Բաղդասարյանին, համաձայն 29.06.09թ. դրամարկղի ելքի N107 օրդերով` 2.981.660ՀՀ դրամ
Միաժամանակ պետք է նշել, որ հաշվապահական ձևակերպումներ ստա¬ցած, սակայն չմարված փոխառությունների և չվճարված տոկոսագումարների գծով, փո¬խառության պայմանագրերի գործողության ժամկետը 29.06.09թ.-ի դրությամբ, դեռևս ավարտված չեն եղել, չմարված փոխառությունները և չվճարված տոկոսագումարները գտնվել են ընկերության մոտ` շրջանառության մեջ, հետևապես այդ չմարված փոխառությունների և տոկոսագումարների գծով գումարները 29.06.09թ.-ի դրությամբ չեն կարող դիտվել ժամկետանց։
-Հաշվապահական ձևակերպումներ չստացած տարադրամով տրա¬մա¬դրված ընդամենը 130.000 ԵՎՐՈ և 130.000 ԱՄՆ դոլար գումարների մուտ¬քագրման և ելքագրման վերաբերյալ /որոնք ՀՀ Կենտրոնական բանկի կողմից տրված միջին փոխարժեքներով սահմանված, կազմում են ընդամենը` 103.521.300 ՀՀ դրամ/ «Կար¬տուշ Ինվեստ» ՍՊ ընկերությունում որևէ հաշ¬վա¬պահական փաստաթղթեր չեն կազմվել։
Թիվ 11-րդ հարցի

2008թ. սեպտեմբերի 04-ին «Գառնի ինվեստ»ՓԲԸ-ի և «Կար¬տուշ Ինվեստ»ՍՊԸ-ի միջև կնքված թիվ Վ071-08 Վարկային պայ¬մա¬նա¬գ¬րի համաձայն, «Կար¬տուշ Ինվեստ»ՍՊ ընկերությանը հատկացվել է 20.000.000 դրամ գումարի չափով վարկ։

Թիվ 12-րդ հարցի

«Անելիք բանկ» ՓԲԸ Կենտրոնական մասնաճյուղի 09.09.2008թ. թիվ 100-42064 մեմորիալ օրդերի համաձայն, «Գառնի ինվեստ»ՓԲԸ-ի կողմից 20.000.000 դրամ վարկի գումարը փոխանց¬վել է «Կար¬տուշ Ինվեստ»ՍՊ ընկե¬րու¬թյանը Անե¬լիք բանկում ունեցած թիվ 118051063675 հաշվեհա¬մարին։
Թիվ 13-րդ հարցի

2008թ. սեպտեմբերի 04-ին «Գառնի ինվեստ» ՓԲ ընկերությունից «Կար¬տուշ Ինվեստ» ՍՊ ընկերությանը տրամադրված վարկային հատկացումները վար¬կառուի մոտ գործող օրենսդրության և նորմատիվ ակտերին համա¬պա¬տասխան ստացել են հաշվապահական ձևակերպումներ։
Վարկային գումարից «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊ ընկերության դրամարկղ մուտ¬քագրվել է, ընդամենը 8.900.000 դրամ, այդ թվում`
-10.09.2008թ-ին Ա. Խաչիկյանի կողմից թիվ 084652 չեկով կանխիկացվել է 7.000.000 դրամ, որը 10.09.2008թ. թիվ 846 դրամարկղի մուտքի օրդերով, մուտ¬քա¬գրվել է ընկերության դրամարկղ։
-12.09.2008թ-ին Ա.Խաչիկյանի կողմից թիվ 084653 չեկով կանխիկացվել է 1.900.000 դրամ, որը 12.09.2008թ. թիվ 858 դրամարկղի մուտքի օրդերով, մուտքագրվել է ընկերության դրամարկղ։

Թիվ 14-րդ հարցի

2008թ. սեպտեմբերի 04-ին «Գառնի ինվեստ» ՓԲ ընկերությունից «Կար¬տուշ Ինվեստ» ՍՊ ընկերությանը տրամադրված վարկը օգտա¬գործ¬վել է պայ¬մա¬նա¬գրում նշված գործառնական նպատակներով։ Այսպես`
«ՀԾ-Հաշվետար» համակարգի քաղվածքի տվյալներից երևում է, որ «Կար¬տուշ Ինվեստ»ՍՊ ընկերության Անելիք բանկում ունեցած թիվ 118051063675 հաշվեհա¬մարի մնացորդը առ. 01.09.2008թ. դրությամբ կազմել է 1518,8դրամ։ Նշված մնացորդը և հաշվին մուտքագրված 20.000.000 դրամ վարկային միջոցները, ընդամենը 20.001.518,8 /1518,8+20.000.000/ դրամ գումարը, օգտա¬գործ¬վել է հետևյալ նպատակներով`
09.09.2008թ-ին կատարվել են հետևյալ վճարում¬ները`
-«Արմենիա Տելեֆոն կոմպ», հեռ.մարում` 83.650 դրամ
-«Արմենիա Տելեֆոն կոմպ», հեռ.մարում` 47.000 դրամ
-Կենտրոնական Պ/Բ, պահպ. համար` 100.000 դրամ
-Կենտրոն համատիր. գովազդի մարում` 28.000 դրամ
-Աշխատողի սոց`. 12.500 դրամ
-Գործատուի սոց`. 90.000 դրամ
-Շահութահարկի կանխավճար` 38.600 դրամ
-Եկամտահարկի մարում` 18.600 դրամ
-Փոխառ. տոկոսներ և վարձակ.վճար` 585.840 դրամ
-Փոխառ. տոկոսներ և վարձակ.վճար` 114.160 դրամ
-«Հայաստանի էլ.ցանցեր»` 3.650 դրամ
-Վարկի տրամադրման համար` 760.000 դրամ
Մնացորդը 09.09.2008թ. օրվա վերջում` 18.119.518 դրամ
Հաշվին մնացած 18.119.518 դրամ գումարի հաշվին, 10.09.2008թ-ին կատարվել են հետևյալ վճարումները`
-Չեկային գրքույկի տրամադրման համար` 2.000 դրամ
-Բանկային ծառայության ծախս` 49.000 դրամ
-Ա.Բաղդասարյանին, փոխառության մարում` 9.000.000 դրամ
-Հաշվից կանխիկացում, մուտք դրամարկղ` 7.000.000 դրամ
Մնացորդը 10.09.2008թ. օրվա վերջում` 2.068.518 դրամ
Հաշվին մնացած 2.068.518 դրամ գումարի հաշվին, 12.09.2008թ-ին կա¬տար¬վել են հետևյալ վճարումները`
-«Հայռուսգազարդ»ՓԲԸ-ին` 1.200 դրամ
-Հաշվից կանխիկացում, մուտք դրամարկղ` 1.900.000 դրամ
Արդյունքում, 13.09.2008թ. օրվա վերջում, հաշվի մնացորդը կազմել է` 167318,8 /1518,8+20.000.000-19.834.200/ դրամ։
Շարադրվածից երևում է, որ «Կար¬տուշ ինվեստ»ՍՊ ընկերության Անելիք բանկում ունեցած թիվ 118051063675 հաշվում առ. 01.09.2008թ. դրությամբ 1518,8 դրամ մնացորդի պայմաններում, հաշվին մուտքագրված 20.000.000 դրամ վարկային միջոցները, ընդամենը 20.001.518,8 դրամ գումարը օգտա¬գործվել են հետևյալ նպատակներով`
-10.09.2008թ-ին Ա. Խաչիկյանի կողմից թիվ 084652 չեկով կանխիկացվել է 7.000.000 դրամ, որը 10.09.2008թ. թիվ 846 դրամարկղի մուտքի օրդերով, մուտ¬քա¬գրվել է ընկերության դրամարկղ։
-12.09.2008թ-ին Ա.Խաչիկյանի կողմից թիվ 084653 չեկով կանխիկացվել է 1.900.000 դրամ, որը 12.09.2008թ. թիվ 858 դրամարկղի մուտքի օրդերով, մուտ¬քագրվել է ընկերության դրամարկղ։
- -Ա.Բաղդասարյանին, փոխառության մարում` 9.000.000 դրամ, համաձայն 10.09.08թ. թիվ 8091000748203 վճարման հանձնարարագրի,
-1.934.200 /20.001.518,8-8.900.000-9.000.000-մնացորդը առ.14.09.2008թ. դրու¬թյամբ` 167.318,8/ դրամը օգտա¬գործվել է այլ գործառնական նպատակներով։

Թիվ 15-րդ հարցի

2008թ. սեպտեմբերի 04-ին «Գառնի ինվեստ» ՓԲԸ-ի կողմից «Կար¬տուշ Ինվեստ»ՍՊ ընկերությանը տրա¬¬մա¬դրված 20.000.000 դրամ վարկային միջոց¬ների դիմաց, մինչև 2011թ. հուլիսի 01-ը ընկած ժամանակաշրջանը, Վարկա¬տուին, որպես տոկոս վճարվել է 9.129.837 դրամ։

Թիվ 16-րդ հարցի

Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված «2008թ. սեպտեմբերի 04-ին «Գառնի ինվեստ» ՓԲ ընկերությունից «Կար¬տուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերությանը տրամա¬դրված վարկն ապրանքա¬նյութական որևէ արժեքով երաշ¬խա¬վորված եղե՞լ է, թե ոչ, եթե այո, ապա ի՞նչ ապրան¬քա¬նյութական արժեք է եղե՞լ», հարցի հետա¬զո¬տումից պարզվել է`
«Գառնի ինվեստ» ունիվերսալ վարկային կազմակերպություն ՓԲԸ-ի, որ¬պես` «Գրավառու», ի դեմս գործադիր տնօրեն Բագրատ Ասատրյանի, որի անունից հանդես է գալիս Համո Սարգսյանը և քաղ. Արտաշես Բաղդասարյանի, որպես` «Գրավատու», ինչպես նաև «Կար¬տուշ Ինվեստ»ՍՊԸ-ի, որպես` «Վար¬կառու», ի դեմս տնօրեն Անուշավան Խա¬չիկյանի միջև 2008թ. սեպտեմբերի 04-ին կնքվել է թիվ Գ071-08 Հողամասի հիփոթեքի պայմանագիրը /հ.1, գ.թ.106-108/։
Հիփոթեքի պայմանագրի 1.1. կետի համաձայն, Գրավատուն, Գրավառուի մոտ գրավադրում է իր սեփականությունը հանդիսացող` 0,2հա հողամասը, որը գտնվում է` ՀՀ ք.Երևան, Նորք-Մարաշ համայնք Գ.Հովսեփյան փողոց թիվ 22/20 հողամաս հասցեում, հիմք` Անշարժ գույքի սեփականության իրավունքի գրանցման թիվ 2072318 վկայական։ Գրավի առարկայի գնահատումը կողմերի փոխադարձ համաձայնությամբ կատարվել է «Օլիվեր գրուպ» ՍՊԸ-ի կողմից։ 30.08.2008թ. թիվ ԱԳ-N 4512 գնահատման ակտի համաձայն, գույքը գնա¬հատ¬վել է 84.700.000 ՀՀ դրամ։
Սա նշանակում է, որ 2008թ. սեպտեմբերի 04-ին «Գառնի ինվեստ» ՓԲ ընկե¬րությունից «Կար¬տուշ Ինվեստ» ՍՊ ընկերությանը տրամա¬դրված վարկը երաշ¬խա¬վորված է եղել քաղ. Արտաշես Բաղդասարյանին պատկանող անշարժ գույքի գրավով։

Թիվ 17-րդ հարցի

2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը ընկած ժամանա¬կահատվածում «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊ ընկերությունում ըստ հաշվապահական հաշվառման փաստաթղթերի, ապրանքանյութական արժեքների և դրամական միջոցների պակասորդների վերաբերյալ փաստեր չեն արձանագրվել։
Թիվ 18-րդ հարցի

Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված` «2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը ընկած ժամանա¬կահատվածում «Կարտուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերությունում գտնվող ապրանքա¬նյութական արժեքների պակասորդը հիմնավորված է արդյոք փաստաթղթերով, թե ոչ, եթե ոչ, ապա որն է պակասորդի առաջացման ժամանակահատվածը» հարցի հետազոտումից պարզվել է`
-«Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊԸ-ի տնօրեն Ա. Խաչիկյանի կողմից /ըստ քր. գործի տվյալների 29.06.2009թ. ամսաթվով/ տրվել է հրաման «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊԸ-ում անցկացնել ակտիվների և պարտավորությունների գույքագրում տնօ¬րենների փոփոխության պատճառով։ Ստեղծվել է գույքագրման հանձնաժողով հետևյալ կազմով`
1. Հանձնաժողովի նախագահ` Արտաշես Բաղդասարյան
Հանձնաժողովի անդամներ`
2.Անուշավան Խաչիկյան
3.Բաբկեն Գարոյան
4.Լյովա Վարդանյան
5.Գագիկ Ալոյան
6.Լալա Կարապետյան
7.Քրիստինե Տանաջյան

29.06.2009թ.-ին «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊԸ-ում կազմվել է ընկերությունում առկա ակտիվների և պարտավորությունների հանձնման-ընդունման ակտ, որով «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊԸ-ի տնօրեն Ա.Խաչիկյանը առկա ակտիվները և պարտավորությունները հանձնել է տնօրենի պաշտոնակատար Բ.Գարոյանին։ Գույքագրման արյունքներով կազմվել են հանձնման-ընդունման ակտեր և դուրս են բերվել գույքագրման արդյունքները։ Կատարված գույքագրումների ամ¬փոփման արդյունքներով, պակասորդներ և ավել¬ցուկներ չեն արձանագրվել։
29.06.2009թ.-ի հանձնման-ընդունման ակտում արձանա¬գր¬ված փաս¬տերից երևում է, որ 29.06.2009թ.-ի դրությամբ Ա. Խաչիկյանի մոտ առկա է առհաշիվ տրված գումարի մնացորդ 31.085.910 դրամի չափով։
Ընդ որում, 29.06.2009թ.-ի ամսաթվով կազմված դրամարկղի թիվ 108 ելքի օրդերով Ա. Խաչիկյանին տրամադրված 31.085.910 դրամ առհաշիվ գումարի վերաբերյալ դրամարկղի նշված ելքի օրդերում առկա է կազմակերպության ղեկավարի և գանձապահի անուններից կատարված ստորագրություններ։
Պարզելու համար, այն հանգամանքը, թե` 29.06.2009թ. դրությամբ «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊԸ-ի դրամարկղում փաստացի առկա դրամական միջոցների հաշվին, հնարավոր էր արդյոք Ա.Խաչիկյանին, որպես առհաշիվ գումար թիվ 108 ելքի օրդերով վճարել 31.085.910 դրամ կանխիկ գումար, թե` ոչ, ապա կատարված վերլուծությունից երևում է`
-համաձայն 2009թ. հունիսի 24-ից 30-ը ընկած ժամանակահատվածի դրամարկղի հաշվետվության` 24.06.09թ.-ին դրամարկղում կանխիկ գումարի մնացորդը, կազմել է 30.391.919 դրամ, 24-ից 29-ը ընկած ժամանա¬կա¬հատվածում դրամարկղ է մուտք եղել ընդամենը` 5.652.930 դրամ կամ 29.06.09թ.-ի դրությամբ դրամարկղում առկա է եղել 36.044.849 դրամ գումար և նույն ժամանակահատվածում դրամարկղից ելքագրվել է 35.833.510 դրամ, որում ներառված է նաև Ա.Խաչիկյանին վճարված 31.085.910 դրամը։
Շարադրվածից երևում է, որ նման վերլուծության պայմաններում, 29.06.09թ.-ի դրությամբ, դրամարկղից հնարավոր էր Ա. Խաչիկյանին վճարել 31.085.910 դրամ։
Սակայն, հատկանշական է այն հանգամանքը, որ 31.085.910 դրամ գումարը, տնօրեն Ա.Խաչիկյանին վճարելու վերաբերյալ թիվ 108 ելքի օրդերը լրացված է 29.06.2009թ. ամսաթվով, այսինքն` տնօրեն Ա.Խաչիկյանի կողմից տնօրենի պաշտոնը և կազմակերպության նյութական արժեքները այլ անձի հանձնելու օրը, հետևաբար ինչ նպատակ կարող էր հետապնդել Ա.Խաչիկյանի աշխա¬տանքից ազատվելու օրը, որպես առհաշիվ գումար նրան վճարելու 31.085.910 դրամ գումար։
Սույն դրվագով, Անուշավան Խաչիկյանի 16.03.2011թ. Մեղադրական եզրակացությունում արտացոլված 29.06.2009թ-ին անցկացված գույքագրման հանձնաժողովի անդամ, տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատար Բաբկեն Գարոյանի ցուցմունքով, տրվել է հետևյալ պարզաբանումը` «Վկա Բաբկեն Հենրիկի Գարոյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2009թ-ի հուլիս ամսից աշխատել է «Կարտուշ Ինվեստ» վերանվանված «Կարտուշ Արտ»ՍՊԸ-ում որպես տնօրեն։ «Կարտուշ Արտ»ՍՊԸ-ն մինչև 2009թ. հունիսի 29 ղեկավարել է Անուշավան Խաչիկյանը։ Ա.Խաչիկյանը Ա.Բաղդասարյանի հետ միասին հան¬դիսացել է նշված ընկերության բաժնետեր։ Տնօրենի պարտականու¬թյունները ստանձնելուց հետո իր և Ա.Խաչիկյանի միջև կազմվել է հանձնման ընդունման ակտ, որը կազմվել է ներքին հաշվապահական ստուգման հիման վրա և որի արդյունքում պարզվել է, որ դրամարկղից պակասում է 31.085.910 ՀՀ դրամ, որի պատասխանատուն հանդիսացել է Ա.Խաչիկյանը»։
Ելնելով վերոգրյալից և հաշվի առնելով Անուշավան Խաչիկյանի 16.03.2011թ. Մեղադրական եզրակացությամբ տրված իրավական գնահատա¬կանը առ այն, որ` «… գրավատան դրամարկղ մուտքագրված գումարներից 31.085.910 ՀՀ դրամը յուրացնելով հափշտակել է։», ուստի նման պայմաններում, փորձագետները գտնում են, որ զուտ հաշվապահական և տնտեսագիտական տեսանկյունից 31.085.910 դրամ գումարի պակասորդը կարող էր առաջացած լինել մինչև 29.06.2009թ. ընկած ժամանակաշրջանը, հետևաբար 29.06.2009թ. ամսաթվով թիվ 108 դրամարկղի ելքի օրդերը կազմվել է գույքագրման արդյուն¬քում հայտնաբերված 31.085.910 դրամ գումարի պակասորդը, նյութական պատաս¬խանատու անձ Ա.Խաչիկյանի վրա պարտագրելու համար։
Շարադրվածից երևում է, որ երկու դեպքում էլ 31.085.910 դրամ կանխիկ գումարի նյութական պատասխանատու անձը հանդիսանում է Ա.Խաչիկյանը։ Նկատի ունենալով, որ քրեական գործի նյութերում, ինչպես նաև «Կարտուշ Ինվեստ»ՍՊԸ-ի հաշվապահական փաստաթղթերում բացակայում են 31.085.910 դրամ գումարի ծախսերը հիմնավորող փաստաթղթերը, ուստի փորձաքննու¬թյամբ դիտվում է, որ նշված գումարի չափով «Կարտուշ Ինվեստ»ՍՊ ընկերու¬թյանը պատճառվել է վնաս։
Թիվ 19-րդ հարցի

«Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊ ընկերությունում ապրանքանյութական արժեք¬ների, մասնավորապես` 31.085.910 դրամ գումարի պակասորդի վե¬րա¬բերյալ ամբաստանյալ Անուշավան Խաչիկյանի դատա¬րանին ներկայացրած պատ¬ճա¬ռա¬բանությունները, զուտ հաշվապահական և տնտեսագիտական տեսանկյու¬նից հիմնավորված չեն ՍՊ ընկերության փաստա¬թղթերով, քանի որ քրեական գործի նյութերում, ինչպես նաև «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊԸ-ի հաշվապահական փաստա¬թղթերում բացակայում են 31.085.910 դրամ գումարի ծախսերը հիմնավորող փաստաթղթերը։
Թիվ 20-րդ հարցի

«Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊ ընկերությունում նյութական արժեքների պա¬կա¬սորդի վե¬րա¬բերյալ տուժող Արտաշես Բաղդասարյանի դատարանին ներկա¬յացրած փաստարկները, զուտ հաշվապահական և տնտեսագիտական տեսան¬կյունից կարող են դիտվել հիմ¬նավորված, քանի որ քրեական գործի նյութերում, ինչպես նաև «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊԸ-ի հաշվապահական փաստա¬թղթերում բացակայում են 31.085.910 դրամ գումարի ծախսերը հիմնավորող փաստաթղ¬թերը։
Թիվ 21-րդ հարցի

Սույն հարցի պատասխանը տես թիվ 18-րդ հարցի հետևությունում։

Թիվ 22-րդ հարցի

Համաձայն հաշվապահական ձևակերպումներ ստացած փաստաթղթերի 2009թ. «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊ ընկերությունում կատարված ընդունման-հանձնման աշխատանքները կատարվել են դրանց վերաբերյալ նորմատիվ ակտերի, մասնավորապես` «Կազմակերպությունների ակտիվների և պարտա¬վորությունների պարտադիր գույքագրման կարգի» պահանջներին համա¬պա¬տասխան։
Թիվ 23-րդ հարցի

2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը ընկած ժամանա¬կա¬հատ¬վածում «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊ ընկե¬րու¬թյան և գրավատուների միջև կնքված պայմանագրերից` թվով 5-ը ճանաչվել է իրացման ենթակա ժամ¬կե¬տանց պայ¬մանագրեր, դրանք են`
1. 02.04.2007թ. թիվ 2250204 վարկային պայմանագիրը, ըստ որի` «Վար¬կա¬տուն»` «Կարտուշ Ինվեստ»ՍՊԸ-ն, ի դեմս տնօրեն Ա.Խաչիկյանի, «Վարկա¬ռուին`» Սմբատ Ղավալյանին գրա¬վադրված շարժական գույքի դիմաց տրամա¬դրում է վարկ 1.080.000դրամ, 4,5% ամսեկան տոկոսադրույքով։ Վարկային պայմանագրի 2-րդ կետի համա¬ձայն, վարկը տրվում է վարկառուին 30օր ժամկետով։ Վարկային պայմանագրի մարման ժամկետ է սահմանվում` 01.05.2007թ։ Վարկատուի և Վարկառուի գրա¬վոր համաձայնությամբ վարկային պայմանագիրը երկարացվել է մինչև 10.08.2007թ։
2. 12.07.2007թ. թիվ 2861207 վարկային պայմանագիրը, ըստ որի` «Վար¬կա¬տուն»` «Կարտուշ Ինվեստ»ՍՊԸ-ն, ի դեմս տնօրեն Ա.Խաչիկյանի, «Վարկա¬ռուին`» Վահագն Պետրոսյանին գրա¬վադրված շարժական գույքի դիմաց տրա¬մադրում է վարկ 203.000դրամ, 5% ամսեկան տոկոսադրույքով։ Վարկային պայմանագրի 2-րդ կետի համա¬ձայն, վարկը տրվում է վարկառուին 30օր ժամ¬կետով։ Վարկային պայմանագրի մարման ժամկետ է սահմանվում` 12.08.2007թ։
3. 31.07.2007թ. թիվ 3033107 վարկային պայմանագիրը, ըստ որի` «Վար¬կա¬տուն»` «Կարտուշ Ինվեստ»ՍՊԸ-ն, ի դեմս տնօրեն Ա.Խաչիկյանի, «Վարկա¬ռուին`» Գագիկ Գրիգորյանին գրա¬վադրված շարժական գույքի դիմաց տրա¬մադրում է վարկ 100.000դրամ, 5,5% ամսեկան տոկոսադրույքով։ Վարկային պայմանագրի 2-րդ կետի համա¬ձայն, վարկը տրվում է վարկառուին 30օր ժամկետով։ Վարկային պայմանագրի մարման ժամկետ է սահմանվում` 30.08.2007թ։
4. 01.08.2007թ. թիվ 3060108 վարկային պայմանագիրը, ըստ որի` «Վար¬կա¬տուն»` «Կարտուշ Ինվեստ»ՍՊԸ-ն, ի դեմս տնօրեն Ա.Խաչիկյանի, «Վարկա¬ռուին`» Գագիկ Գրիգորյանին գրա¬վադրված շարժական գույքի դիմաց տրա¬մադրում է վարկ 90.000դրամ, 5,5% ամսեկան տոկոսադրույքով։ Վարկային պայմանագրի 2-րդ կետի համա¬ձայն, վարկը տրվում է վարկառուին 30օր ժամ¬կետով։ Վարկային պայմանագրի մարման ժամկետ է սահմանվում` 31.08.2007թ։
5. 14.08.2007թ. թիվ 3121408 վարկային պայմանագիրը, ըստ որի` «Վար¬կա¬տուն»` «Կարտուշ Ինվեստ»ՍՊԸ-ն, ի դեմս տնօրեն Ա.Խաչիկյանի, «Վարկա¬ռուին`» Վահագն Պետրոսյանին գրա¬վադրված շարժական գույքի դիմաց տրա¬մադրում է վարկ 100.000դրամ, 5,5% ամսեկան տոկոսադրույքով։ Վարկային պայմանագրի 2-րդ կետի համա¬ձայն, վարկը տրվում է վարկառուին 30օր ժամկետով։ Վարկային պայմանագրի մարման ժամկետ է սահմանվում` 13.09.2007թ։
Թիվ 24-րդ հարցի

2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը ընկած ժամանա¬կա¬հատվածում «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊ ընկերության կողմից գրավի առարկաների համար, ըստ թվով 5 ժամկետանց պայ¬մա¬նա¬գրերի, վարկա¬ռու¬ներին վճարվել է ընդա¬մենը` 1.573.000 դրամ, որից մարվել է` 235.000 դրամ, չմար¬ված գումարի չափը կազմում է` 1.338.000 /1.573.000-235.000/ դրամ, այդ թվում`
1. 02.04.2007թ. թիվ 2250204 վարկային պայմանագրի հիման վրա, «Վարկա¬ռու» Սմբատ Ղավալյանին գրա¬վադրված շարժական գույքի դիմաց 02.04.2007թ. թիվ 274 դրամարկղի ելքի օրդերով, վճարվել է` 1.080.000դրամ։ Նշված գումարից մարվել է 235.000դրամ, կամ վարկառուի կողմից չմարված գումարի չափը, կազմում է` 845.000 /1.080.000-235.000/ դրամ։
2. 12.07.2007թ. թիվ 2861207 վարկային պայմանագրի հիման վրա, «Վարկա¬ռու» Վահագն Պետրոսյանին գրա¬վադրված շարժական գույքի դիմաց 12.07.2007թ. թիվ 350 դրամարկղի ելքի օրդերով, վճարվել է` 203.000դրամ։
3. 31.07.2007թ. թիվ 3033107 վարկային պայմանագրի հիման վրա, «Վարկա¬ռու» Գագիկ Գրիգորյանին գրա¬վադրված շարժական գույքի դիմաց 31.07.2007թ. թիվ 370 դրամարկղի ելքի օրդերով, վճարվել է` 100.000դրամ։
4. 01.08.2007թ. թիվ 3060108 վարկային պայմանագրի հիման վրա, «Վարկա¬ռու» Գագիկ Գրիգորյանին գրա¬վադրված շարժական գույքի դիմաց 01.08.2007թ. թիվ 374 դրամարկղի ելքի օրդերով, վճարվել է` 90.000դրամ։
5. 14.08.2007թ. թիվ 3121408 վարկային պայմանագրի հիման վրա, «Վարկա¬ռու» Վահագն Պետրոսյանին գրա¬վադրված շարժական գույքի դիմաց 14.08.2007թ. թիվ 384 դրամարկղի ելքի օրդերով, վճարվել է` 100.000դրամ։
Թիվ 25-րդ հարցի

Նախաձեռնողի կողմից, առաջադրված` «2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը ընկած ժամանա¬կահատվածում որքա՞ն է կազմում «Կար¬տուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերության կողմից իրացված գրավի առարկաների արժեքն ըստ ժամկետանց պայմանագրերի» հարցի հետա¬զոտու¬մից պարզվել է`
2007թ.սեպտեմբերի 11-ի ամսաթվով «Կարտուշ Ինվեստ»ՍՊԸ-ի` ի դեմս տնօ¬րեն Ա.Խաչիկյանի, որպես` պատվիրատու և «Երևանի «Ադամանդ» ապ¬րան¬քահումքային բորսա» ՓԲԸ-ի` ի դեմս բորսայի կառավարիչ Կ.Եղիա¬զարյանի, միջև կնքվել է «Գրավա¬տան կողմից ներկայացված գույքի աճուր¬դային վա¬ճառքի կազմակերպման» պայ¬մանագիր։
Պայմանագրի 1.1 կետի համաձայն` «Պատվիրատուի սեփականությունը հանդիսացող գույքը, կամ այն գույքը, որի նկատմամբ ՀՀ գործող օրենս¬դրությամբ Պատվիրատուն ունի օտարման իրավունք և որը ներկայացնում է իրենից ոսկերչական իրեր, արտադրական միջոցներ, տնտեսական գույք, շարժական միջոցներ, հումք և այլն /հետագայում «Գույք»/, հաշվառվում է Պատվիրատուի կողմից ու դրանց ցանկը ներկայացվում է Բորսա` աճուրդային վաճառքը կազմակերպելու նպատակով։ 1.2 կետով` Գույքի վաճառքից գոյացած գումարները ուղղվում են սույն Պայմանագրով նախա¬տես¬ված պահանջների բավարարմանը»։
Պայմանագրի 4.1 կետի համաձայն` «Բորսան, իր ծառայությունների դիմաց, գնորդից գանձում է միջնորդավճար, որը սահմանվում է 3%-ի չափով վաճառքից ստացված հասույթի նկատմամբ, որի հիման վրա Բորսան լրացնում է ԱԱՀ-ով չհարկվող գործարքների համար նախատեսված «Պայմանագրի» բլանկը և որով Գնորդը պարտավորվում է վճարել 97% Պատվիրատուին ապրանքը ստանալուց առաջ», իսկ 4.3 կետի համաձայն` «Եթե գնորդը գործարքի ամբողջ գումարը վճարում է Բորսայում, ապա վերջինս գումարի 97%-ը փոխանցում է Պատ¬վիրատուի կողմից ներկայացված հաշիվներին, վերջինիս կողմից վավերացված ապրանքային կտրոնի /կտրոնների/ պատճենը ներկայացնելուց հետո»։
Նշված պայմանագրին կից` «Երևանի «Ադամանդ» ապ¬րան¬քահումքային բորսա» ՓԲԸ-ում աճուրդի անցկացման վերաբերյալ կազմված և սույն համալիր փորձաքննությանը տրամադրված փաստաթղթերի հետազոտումից պարզվել է`
1. 02.04.2007թ. թիվ 2250204 վարկային պայմանագրի հիման վրա, «Վարկա¬ռու» Սմբատ Ղավալյանի կողմից գրա¬վադրված 500հատ ադամանդե քարերը, 02.10.2007թ-ին բորսայում կայացած աճուրդում, համաձայն 02.10.2007թ. թիվ 396 պայմանագրի վաճառվել է 910.000դրամով։ Ընդ որում, նշված գումարից Բորսան իր ծառայությունների դիմաց, գնորդից գանձել է միջնորդավճար 3%-ի չափով, գումարով` 27.300դրամ, որի հիման վրա Բորսան լրացրել է ԱԱՀ-ով չհար¬կ¬վող գործարքների համար նախատեսված «Պայմանագրի» բլանկը, իսկ 97%-ը, գումարով 882.700դրամ, ենթակա է վճարման վաճառողին` «Կարտուշ Ինվեստ»ՍՊԸ-ին։
2. 12.07.2007թ. թիվ 2861207 վարկային պայմանագրի հիման վրա, «Վարկա¬ռու» Վահագն Պետրոսյանի կողմից գրա¬վադրված ոսկեղենը, 15.10.2007թ-ին բոր¬սայում կայացած աճուրդում, համաձայն 15.10.2007թ. թիվ 426 պայմանագրի վաճառվել է 236.000դրամով։ Ընդ որում, նշված գումարից Բորսան իր ծառա¬յությունների դիմաց, գնորդից գանձել է միջնորդավճար 3%-ի չափով, գու¬մարով` 7080դրամ, որի հիման վրա Բորսան լրացրել է ԱԱՀ-ով չհարկվող գոր¬ծարքների համար նախատեսված «Պայմանագրի» բլանկը, իսկ 97%-ը, գու¬մարով 228.920դրամ, ենթակա է վճարման վաճառողին` «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊԸ-ին։
3. 31.07.2007թ. թիվ 3033107 և 01.08.2007թ. թիվ 3060108 վարկային պայ¬մա¬նագրերի հիման վրա, «Վարկա¬ռու» Գագիկ Գրիգորյանի կողմից գրա¬վադրված ոսկեղենը, 15.10.2007թ-ին բորսայում կայացած աճուրդում, համաձայն 15.10.2007թ. թիվ 427 պայմանագրի վաճառվել է 248.000դրամով։ Ընդ որում, նշված գումարից Բորսան իր ծառայությունների դիմաց, գնորդից գանձել է միջնորդավճար 3%-ի չափով, գումարով` 7440դրամ, որի հիման վրա Բորսան լրացրել է ԱԱՀ-ով չհարկվող գործարքների համար նախատեսված «Պայմա¬նա¬գրի» բլանկը, իսկ 97%-ը, գումարով 240.560դրամ, ենթակա է վճարման վաճա¬ռողին` «Կարտուշ Ինվեստ»ՍՊԸ-ին։
4. 14.08.2007թ. թիվ 3121408 վարկային պայմանագրի հիման վրա, «Վարկա¬ռու» Վահագն Պետրոսյանի կողմից գրա¬վադրված ոսկեղենը, 18.10.2007թ-ին բորսա¬յում կայացած աճուրդում, համաձայն 18.10.2007թ. թիվ 435 պայմանագրի վաճառվել է 124.000դրամով։ Ընդ որում, նշված գումարից Բորսան իր ծառայու¬թյունների դիմաց, գնորդից գանձել է միջնորդավճար 3%-ի չափով, գումարով` 4000դրամ, որի հիման վրա Բորսան լրացրել է ԱԱՀ-ով չհարկվող գործարք¬ների համար նախատեսված «Պայմանագրի» բլանկը, իսկ 97%-ը, գումարով 120.000դրամ, ենթակա է վճարման վաճառողին` «Կարտուշ Ինվեստ»ՍՊԸ-ին։
Այսպիսով, շարադրվածից երևում է, որ 2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը ընկած ժամանա¬կահատվածում «Կար¬տուշ ինվեստ» ՍՊ ընկե¬րության կողմից «Երևանի «Ադամանդ» ապ¬րան¬քահումքային բորսա» ՓԲԸ-ում աճուրդի անցկացման միջոցով, իրացված գրավի առարկաների արժեքն ըստ ժամկետանց թվով 5 պայմանագրերի, կազմում է ընդամենը 1.472.180 /882.700+228.920+240.560+120.000/ դրամ։
Թիվ 26-րդ հարցի

2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը ընկած ժամա¬նա¬կա¬հատ¬վածում գրավի պայմանագրերը մարելու, ինչպես նաև ժամկետանց պայ¬մանագրերով իրացված առարկաների գումարը, ընդամենը 1.472.180 դրամը, դրամարկղի համապատասխան մուտքի օրդերներով, մուտքագրվել է «Կարտուշ Ինվեստ»ՍՊԸ-ի դրամարկղ, այդ թվում`
-02.10.2007թ-ին` 882.700 դրամ /հոկտեմբեր ամսվա հաշվ.գիրք, գ.թ. 270/
-15.10.2007թ-ին` 228.920 դրամ /հոկտեմբեր ամսվա հաշվ.գիրք, գ.թ. 217/
-15.10.2007թ-ին` 240.560 դրամ /հոկտեմբեր ամսվա հաշվ. գիրք, գ.թ.216/
-18.10.2007թ-ին` 120.000 դրամ /հոկտեմբեր ամսվա հաշվ. գիրք, գ.թ.198/
Թիվ 27-րդ հարցի

Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված` «2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը ընկած ժամանա¬կահատվածում «Կարտուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերության գործունեության ընթաց¬քում գոյացած շահույթը ամբողջությամբ ցույց է տրվե՞լ, թե՞ ոչ։ Եթե ոչ, ապա դա կարող էր անդրադառնալ ՀՀ ԿԲ կողմից կատարված ստուգման արդյունք¬ների վրա։ ՍՊ ընկերության հիմնադիրների միջև որքա՞ն է կազմել բաշխված շա¬հույթը» հարցի հետազոտումից պարզվել է`
-առ. 31.12.2006թ. դրությամբ ընկերության վնասը, կազմել է` 537,0 հազ.դրամ
-առ. 31.12.2007թ. դրությամբ ընկերության շահույթը, կազմել է`1873,0 հազ. դրամ
-առ. 31.12.2008թ.դրությամբ ընկերության վնասը, կազմել է` 319,0 հազ.դրամ
-առ. 31.12.2009թ.դրությամբ ընկերության վնասը, կազմել է` 2473,0 հազ. դրամ։
Շարադրվածից երևում է, որ ընկերությունը շահույթով աշխատել է միայն 2007թվականին։
Վերը ներկայացված ընկերության տարեկան ֆինանսական արդյունքները, չէին կարող անդրադառնալ ՀՀ ԿԲ կողմից կատարված ստուգման արդյունք¬նե¬րի վրա։ Միաժամանակ պետք է նշել, որ ըստ «Կարտուշ Ինվեստ»ՍՊ ընկե¬րությունում տրված հաշվապահական ձևակերպումների, հիմնադիրների միջև 2007թ. տարեկան կտրվածքով 1873,0 հազ. դրամ շա¬հույթի բաշխում չի կատար¬վել, այն ընդգրկվել է առ. 31.12.2008թ-ի դրությամբ, ընկերության 319,0 հազ.դրամ վնասի կազմում։
Թիվ 28-րդ հարցի

Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված` «Որքա՞ն է կազմել «Կարտուշ ինվեստ» ՍՊ ընկերության հիմնադիրներից յուրա¬քան¬չ¬յուրի բաժնեմասը 2009թ. դեկտեմբեր ամսին», հարցի հետազոտումից պարզվել է, որ 13.01.2010թ. ամսաթվով «Կարտուշ-Արտ»ՍՊԸ-ի մասնակիցներ Ա.Խաչիկյանի և Ա.Բաղդա¬սարյանի միջև կնքվել է բաժնեմասի Առք ու վաճառքի պայմանագիր։ Ըստ կնքված պայմանագրի ՍՊԸ-ի մասնակից Ա. Խաչիկյանը վաճառում է սեփա¬կա¬նության իրավունքով իրեն պատկանող «Կարտուշ-Արտ»ՍՊԸ-ի կանոնադրական կապիտալում իր բաժնեմասը ամբողջությամբ /բաժնեմասի չափը` 50%/, իսկ Ա.Բաղդասարյանը գնում է 50% բաժնեմասը։
Ելնելով վերոգրյալից «Կարտուշ Ինվեստ»ՍՊԸ, հետագայում` «Կարտուշ-Արտ»ՍՊԸ-ի նոր խմբա¬գրությամբ կանոնադրությունը հաստատվել է 15. 01. 2010թ. տնօրեն Բ.Գարոյանի թիվ 1 որոշմամբ, որը գրանցվել է իրավաբանական անձանց պետական ռեգիս¬տրի Նորք-Մարաշ տարածքային բաժնի պետ Ա.Մկրտչյանի կողմից 18.01.2010թ-ին /հ.1 գ.թ. 58-66/։ Նոր խմբագրությամբ Կանոնադրության հավելվածի համա¬ձայն, ընկերության միակ մասնակիցը հան¬դիսացել է` Արտաշես Բաղդա¬սար¬յանը, բաժնեմասերի քանակը` 100, բաժ¬նե¬մասի չափը` 100%։
Շարադրվածից երևում է, որ «Կարտուշ-Արտ»ՍՊ ընկերությունը 2010թ. հունվարի 13-ի դրու¬թյամբ, ունեցել է մեկ մասնակից` հիմնադիր, որը հան¬դի¬սանում է Արտաշես Բաղդասարյանը, իր 100% բաժնեմասով։
Թիվ 29-րդ հարցի

Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված` «2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը ընկած ժամանա¬կահատվածում դրա¬մի և արտարժույթի փոխարժեքի տատանումից փոխառու՝ Անուշավան Խաչիկյանը վնաս կրել է կամ շահույթ ստացել է, թե ոչ։ Նշվածը պարզաբանել նաև փոխառության պայմա¬նագրերի մարման օրերի կտրված¬քով» հարցի հետազոտումից պարզվել է, որ փոխառու Անուշավան Խաչիկյանի կողմից, փոխատու Արտաշես Բաղդա¬սար¬յանից տարադրամով ստացված, սակայն հաշվապահական ձևակերպումներ չստացած, ընդամենը 130.000 ԵՎՐՈ և 130.000 ԱՄՆ դոլար փոխառությունների գումարները, չեն օգտագործվել «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊ ընկերության ֆի¬նան¬սատնտեսական գործունեության նպատակներով, հետևաբար նման պայման¬ներում համալիր փորձաքննությամբ հնարավոր չէ պարզել, թե` 2006թ. հուլիսից սկսած մինչև 2009թ. հունիսի 29-ը ընկած ժամանա¬կահատվածում, դրա¬մի և արտարժույթի փոխարժեքի տատանումից փոխառու՝ Անուշավան Խաչիկյանը վնաս կրել է կամ շահույթ ստացել է, թե ոչ։

Թիվ 30-րդ հարցի

ա/ «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊԸ-ում 29.06.2009թ.-ի ամսաթվով կազմված դրա¬մարկղի թիվ 108 ելքի օրդերի հա¬մա¬ձայն, Ա. Խաչիկյանին վճարվել է` 31.085.910 դրամ առհաշիվ գումար։
Նկատի ունենալով, որ քրեական գործի նյութերում, ինչպես նաև «Կարտուշ Ինվեստ»ՍՊԸ-ի հաշվապահական փաստաթղթերում բացակայում են 31.085.910 դրամ գումարի ծախսերը հիմնավորող փաստաթղթերը, ուստի համալիր փոր¬ձաքն¬նու¬թյամբ դիտվում է, որ նշված գումարի չափով Ա. Խաչիկյանի կողմից «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊ ընկերությանը պատճառվել է վնաս։
բ/ ԱՆուշավան Խաչիկյանի կողմից փոխատու Արտաշես Բաղդասարյանից տարադրամով ստացված, ընդամենը 130.000 ԵՎՐՈ և 130.000 ԱՄՆ դոլար փոխառությունների գումարները, հաշվապահորեն չձևակերպելու, «Կարտուշ Ին¬վեստ» ՍՊ ընկերության ֆինանսատնտեսական գործունեության նպա¬տակ¬ներով չօգտագործելու հետևանքով, ԱՆուշավան Խաչիկյանի կողմից փոխա¬տու` Արտա¬շես Բաղդասարյանին պատճառվել է 147.461.292 /19.448.064+ 101.279.808+ 13.025.880+13.707.540/ դրամ, գումարի չափով վնաս, այդ թվում`
-տրամադրված փոխառության գումար` 103.521.300 դրամ,
-տրամադրված փոխառության տոկոսագումար` 43.939.992 /5.355.264+ 30.946.608+3.721.680+3.916.440/ դրամ` տոկոսագումարի հաշվարկները 29.06.2009թ.-ի դրությամբ կատարելու պայմաններում։
Իսկ թե «Կարտուշ Արտ» ՍՊ ընկերությանը և Արտաշես Բաղդասարյանին որքան վնաս է պատճառվել կորց¬րած եկամուտների և չստացված շահույթի մասով, ապա համալիր փորձաքննությամբ առաջադրված հարցի հետազոտում չի կատարվել և հետևություն չի տրվում, քանի որ փորձաքննությանը չեն տրա¬մադրվել կոնկրետ ելակետային տվյալներ։
/դատական նիստի արձանագրություն/
ՀՀ կենտրոնական բանկից ստացված, «Կարտուշ Արտ» ՍՊԸ-ի ստուգման արդյունքների հիման վրա` ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնի կողմից ներկայացված հարցերի պարզաբանումների վերաբերյալ 08.11.2010թ. տեղեկանքով, որի համաձայն` կատարված ստուգմամբ պարզվել է, որ 29.06.2010թ-ին, համաձայն թիվ 108 դրամարկղի ելքի օրդերի` գրավատան տնօրեն Անուշավան Խաչիկյանի կողմից գրավատան դրամարկղից ելքագրվել է 31.085.910 ՀՀ դրամ գումար, որի նպատակայնությունը հավաստող որևէ փաստաթուղթ առկա չէ։
Համաձայն գրավատանն առկա հաշվապահական հաշվառման փաստաթղթերի` 31.085.910 ՀՀ դրամ գումարը հաշվառվել է որպես Անուշավան Խաչիկյանին տրամադրված առհաշիվ գումար։
/հատոր 2, գ.թ. 6-9/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, Ա. Խաչիկյանի կողմից գրված 10.06.2009թ. և 14.06.2009թ. հայտարարություներով, որոնց համաձայն` Ա. Խաչիկյանն ընդունել է, որ 140.000 եվրո, 130.000 դոլար և 16 միլիոն ՀՀ դրամ գումարներ է ստացել Ա. Բաղդասարյանից` գրավատան գործունեությունը ապահովելու համար, որոնցից 150.000 ԱՄՆ դոլարն իր նախաձեռնությամբ դուրս է հանել շրջանառությունից և չի վերադարձրել Ա. Բաղդասարյանին։ Բացի այդ, 65.000 ԱՄՆ դոլար գումարի չափով ապրանք է սեփական նախաձեռնությամբ, առանց որևէ ձևակերպման հանձնել իրացման` չվերցնելով որևէ ստացական։ Ա. Խաչիկյանը պարտավորվել է վերցված գումարները և ապրանքները հանձնել Ա. Բաղդասարյանին` ապրանքի և գումարի տեսքով։
Ա. Խաչիկյանը պարտավորվել է երեք ամսվա ընթացքում վերաձևակերպել վերցված վարկը` գրավից հանելով Ա. Բաղդասարյանի կողմից դրված գրավը։ Հինգ ամսվա ընթացքում ապրանքով, գումարով մարել 50.000 ԱՄՆ դոլար պարտքը։ Նոտարական գրասենյակում հաստատել ընդհանուր պարտքի չափը։ Աշխատել և գրավատնից ստացված եկամուտի հաշվին մարել 50.000 ԱՄՆ դոլար պարտքը` ամսեկան եկամուտից իր կարիքների համար հանելով 500 ԱՄՆ դոլար գումար։
/հատոր 1, գ.թ. 78, 114, հատոր 2, գ.թ. 170/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, փոխառության պայմանագրերով և դրանց դրամարկղի մուտքի օրդերներով, որոնց համաձայն` 07.07.2006թ. 15.000.000 ՀՀ դրամ, 07.10.2006թ.` 9.500.000 ՀՀ դրամ, 25.08.2007թ.` 33.718.000 ՀՀ դրամին համարժեք 100.000 ԱՄՆ դոլար և 36.615.200 ՀՀ դրամին համարժեք 80.000 եվրո, 24.10.2007թ.` 9.791.100 ՀՀ դրամին համարժեք 30.000 ԱՄՆ դոլար և 9.304.200 ՀՀ դրամին համարժեք 20.000 եվրո, 01.11.2007թ.` 14.092.800 ՀՀ դրամին համարժեք 30.000 եվրո, 08.11.2007թ.` 16.000.000 ՀՀ դրամ, 07.07.2008թ.` 5.000.000 ՀՀ դրամ, 08.11.2008թ.` 7.500.000 ՀՀ դրամ, 08.01.2009թ.` 5.500.000 ՀՀ դրամ գումարներ փոխառությամբ հանձնվել են Ա. Խաչիկյանին։
/հատոր 1, գ.թ. 79-88, 92-93, հատոր 2, գ.թ. 12, 21, 24, 26, 170/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, 04.09.2008թ. վարկային պայմանագրով, որի համաձայն` «Կարտուշ Ինվսետ» ՍՊԸ-ն «Գառնի Ինվեստ» ունիվերսալ վարկային կազմակերպության հետ կնքել է 20.000.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով վարկային պայմանագիր` 1460 օր ժամկետով, տարեկան 22 տոկոս տոկոսադրույքով։
/հատոր 1, գ.թ. 104-105, հատոր 2, գ.թ. 170/
Որպես այլ փաստաթուղթ, ապացույց ճանաչված, ընդունման-հանձնման 29.06.2009թ. ակտով, որի համաձայն` «Կարտուշ Ինվեստ» ՍՊԸ-ում կատարված ընդունման-հանձնման ժամանակ Ա. Խաչիկյանն ընդունել է նաև 31.085.910 ՀՀ դրամ առհաշիվ գումարի առկայությունը։
/հատոր 1, գ.թ.77, հատոր 2, գ.թ. 170/
Առաջադրված մեղադրանքում Անուշավան Գարուշի Խաչիկյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2006թ. սկզբներին պատահական ծանոթացել է Արտաշես Խաչիկի Բաղդասարյանի հետ։ Ծանոթության ընթացքում խոսել են բիզնեսի և ինվեստիցիոն ծրագրերի մասին։ Ինքը կարծիք է հայտնել, որ տվյալ պահին լավ շուկա է վարկային կազմակերպությունների և գրավատների համար։ Ա. Բաղդասարյանը հետաքրքրվել և խնդրել է բիզնես առաջարկ պատրաստել` քննարկելու համար։ Գրավատնային գործունեությամբ զբաղվելու համար պատրաստել է բիզնես առաջարկը և հաջորդ հանդիպման ժամանակ Ա. Բաղդասարյանը ծանոթացել է իր կողմից ներկայացված առաջարկի հետ։ Նա հայտնել է, որ կուսումնասիրի և կկապնվի իր հետ։ Հաջորդ հանդիպման ժամանակ որոշել են հիմնադրել կազմակերպություն՝ յուրաքանչյուրին հիսուն տոկոս բաժնեմասով։ Պայմանավորվածության համաձայն` տնօրենի պարտականություններն իրականացրել է ինքը։ Միասին կազմել են անհրաժեշտ աշխատանքների ցուցակը և սկսել են կազմակերպության գրանցման և գրավատնային գործունեության համար անհրաժեշտ արտոնագիր ստանալու աշխատանքները։ Ինքը և Ա. Բաղդասարյանը շուրջ 8-10 հազար ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամ գումար են ներդրել գրավատան համար անհրաժեշտ նախապատրաստական աշխատանքներ կատարելու նպատակով։ 2006թ. հուլիսից նշանակվել է «Կարտուշ Արտ» գրավատան տնօրեն։ Գրավատան գործունեության համար անհրաժեշտ միջոցները տրամադրել է Ա. Բաղդասարյանը` փոխառության պայմանագրերով, հիմնականում արտարժույթով՝ դոլար, եվրո, որը փոխարկել է դրամի և մուտքագրել դրամարկղ։ 2008թ. սկզբներին թանկարժեք քարերի հայկական շուկան սկսել է լճանալ։ Այդ ժամանակ միջազգային գները համեմատաբար կայուն են եղել, բայց պահանջարկը նվազել է, որի ընթացքում էլ սկսել են տոկոսների մարման ուշացումները։ Ինքը փորձել է այն վարկերով, որոնք խնդրահարույց են եղել, դրանց գրավները աճուրդային կարգով իրացնել։ Տոկոսներ չմարելը բերել է տույժերի անիմաստ աճի։ Դրանք կանգնեցնելու միակ տարբերակը վարկի մարումն է եղել։ Այդ ժամանակ ստիպված անհուսալի վարկառուներին հրավիրել են գրավատուն, որտեղ նրանք ստորագրել են վարկի մարման հետ կապված բոլոր փաստաթղթերը, այդ թվում` գրավի, իր մոտ եղած ազատ միջոցներով մարել է վարկը և գումարը մուտքագրել գրավատան դրամարկղ։ Այդ պահից գրավի առարկան հանդիսացել է բաժնետերերի սեփականությունը, որից հետո ինքն այդ գրավը իրացրել և վերականգնել է վարկի մարման վրա ծախսված գումարները։
2008թ. դեկտեմբերին իր մոտ է եկել Աշոտ Անանյանը, որին ճանաչել է «Լենդ» բանկում աշխատելու ընթացքում, որն էլ իրեն առաջարկել է գրավադրված զարդերը իր ծանոթներին վաճառելու միջոցով իրացնել։ Ինքը համաձայնվել է։ Քանի որ գրավատունը իրավունք չի ունեցել որպես գրավ անշարժ գույք վերցնել, պայմանավորվել են Ա. Անանյանի հողամասն իր անունով ձևակերպել, որի դիմաց այդ գումարի սահմաններում պետք նրան ոսկեղեն տրամադրեր։ 2009թ. հունվարին Ա. Անանյանը պայմանավորվածության համաձայն եկել և վերցրել է 60.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք ոսկյա զարդեր` գնորդին ցույց տալու և վաճառելու նպատակով։ Ա. Անանյանը այդ զարդերը, առանց իր համաձայնության, Հայաստանից դուրս է ուղարկել` վաճառելու նպատակով։
2009թ. փետրվարի սկզբներին, հերթական հաշվետվությունը ներկայացնելու ժամանակ, Ա. Բաղդասարյանին հայտնել է, որ ինքը նման խնդրի առաջ է կանգնած և Ա. Անանյանը ժամանակ է խնդրել` զարդերը իրացնելու համար։ Ա. Բաղդասարյանը համաձայնվել է։ Դրանից հետո, 2009թ. մայիս-հունիս ամիսներին Ա. Բաղդասարյանը իրենից պահանջել է ապրանքի գումարը կամ ապրանքը։ Այդ ընթացքում ինքն արդեն փաստացի տնօրենի պարտականություններ չի կատարել և բազմաթիվ բանակցությունների արդյունքում Ա. Բաղդասարյանը հայտնել է, որ եթե ստորագրի դրամարկղից առհաշիվ ելքի օրդեր, ապա ինքը պատրաստ է ժամանակ տալ` գումարով կամ ապրանքով պարտքը մարելու համար։ Համաձայնվել և ստորագրել է 31 միլիոն ՀՀ դրամի դրամարկղի ելքի օրդեր, սակայն դրամարկղում այդ պահի դրությամբ այդքան գումար չի եղել։
Իր մոտ եղել են ազատ շրջանառու միջոցներ և փոխառության պայմանագրերի համաձայն 25.500.000 ՀՀ դրամ, 130.000 ԱՄՆ դոլար և 130.000 եվրո գումարներն ինքն Ա. Բաղդասարյանից ստացել է տարբեր ժամանակներում։ Այդ գումարները դրամարկղ մուտքագրել է ըստ անհրաժեշտության՝ ելնելով պահանջարկից։ Դրանք կոնվերտացվել և միայն դրամի տեսքով են մուտքագրվել դրամարկղ։ Ինչ վերաբերվում է այն հանգամանքին, որ 10.06.2009թ. հաշվապահ Լ. Կարապետյանի, Լ. Վարդանյանի, Ա. Բաղդասարյանի և Մ. Աֆանդյանի ներկայությամբ գրել է հայտարարություն այն մասին, որ 2008թ. ընթացքում որպես «Կարտուշ Ինվեստ» գրավատան բաժնետեր և գործադիր տնօրեն Ա. Բաղդասարյանից փոխառության պայմանագրերի համաձայն ստացած 140.000 եվրոյից, 130.000 ԱՄՆ դոլարից և 16.000.000 ՀՀ դրամից սեփական նախաձեռնությամբ 150.000 ԱՄՆ դոլարը դուրս է հանել շրջանառությունից և չի վերադարձրել, ինչպես նաև 65.000 ԱՄՆ դոլարի չափով ապրանք սեփական նախաձեռնությամբ հանձնել է իրացման, ապա այդ հայտարարությունը գրելու պահին բավարար ինֆորմացիա չի ունեցել, թե այդ տարբերությունն ինչից է առաջացել։ Ինքը նկատի է ունեցել, որ եղել են ծախսեր, որոնք կատարվել են գրավատնային գործունեությունից դուրս, այսինքն տարադրամի փոխարկումը կատարվել է գրավատնից դուրս, առաջացած վնասները մարվել են իր մոտ եղած ազատ միջոցների հաշվին։ Մինչև 2009թ. դեկտեմբերը Ա. Բաղդասարյանին շուրջ 25 միլիոն ՀՀ դրամ գույքի տեսքով մարվել է։ Այնուհետև, Ա. Բաղդասարյանը Ա. Անանյանի հետ պայմանավորվածություն է ձեռք բերել մնացած գումարը մարելու վերաբերյալ։ Ա. Բաղդասարյանը առաջարկել է նաև իրեն հանձնել իր բաժնեմասը, որը և ինքը կատարել է առանց որևէ փոխհատուցման։ Ա. Բաղդասարյանի հանձնարարությամբ գրավատան ազատ միջոցներից գումարներ է տրամադրել Խաչիկ Գևորգյանին, Միքայել Աֆանդյանին, Ա. Բաղդասարյանին, որոնց մասին այդ հայտարարությունը գրելու ժամանակ ինքը մոռացած է եղել։ Դրանից հետո իրեն չի ասվել, որ այդ գումարները վերադարձվել են։ Բացի դրանից, փոխառության պայմանագրով 30.000 եվրո գումար է տրամադրվել Հակոբ Բադալյանին, ում ուղարկել է իր մոտ Արտաշես Բաղդասարյանը։ 2006թ. ընկերությունը 519.000 ՀՀ դրամ գումարի չափ վնասով է տարին փակել, քանի որ գումարներն իր մոտ ազատ էին մնացել և տոկոսային վնաս էր կուտակվել։ 2007թ. 1.800.000 ՀՀ դրամ գումարից ավել եկամուտ է ունեցել ընկերությունը, իսկ 2008թ. 319.000 ՀՀ դրամի վնաս է ունեցել, քանի որ սեպտեմբերին «Գառնի Ինվեստ»-ից 20 միլիոն ՀՀ դրամ գումարի չափով վարկ են վերցրել և 760.000 ՀՀ դրամ կոմիսիոն վճար կատարել։
Հունիսի 10-ին Արտաշեսի հետ հանդիպել են վերջինիս գործարանում, որտեղ Ա. Բաղդասարյանն իրենից պահանջել է հայտարարագիր գրել իրեն որոշակի գումար պարտք լինելու մասին։ Ինքը սկզբից հրաժարվել է` պատճառաբանելով, որ դեռևս հաշվարկներ չի կատարել, սակայն պատասխանը եղել է այնպես, որ այնքան կմնա գործարանում, մինչև որ կգրի այդ հայտարարագիրը։ Դրանից հետո գրավատնից բերել են գլխավոր հաշվապահին և գնահատողին։ Առանձնասենյակում գտնվել են ինքը, Արտաշեսը, հաշվապահը, գնահատողը, Միքայելը, Արամը, եղբայր Արամը, Ռուսաստանից Յուրի Արտյոմիչը և ևս մի հոգի։ Ինքն ասել է, որ Աշոտի ոսկեղենի մասով դա իր ռիսկն է, ընդունում է և իր վրա է վերցնում այդ պարտավորությունը, իսկ ինչ վերաբերվում է մնացածին, ապա Արտաշեսն է թելադրել իրեն, որ 140.000 եվրո, 130.000 դոլար և 16 միլիոն ՀՀ դրամ գումար է վերցրել։ Նաև գրել է, որ 65.000 դոլարի չափով ոսկեղեն Աշոտը վերցրել է, գումարը չի վերադարձրել և այդ պարտավորությունն անցնում է իր վրա։ Արտաշեսն ասել է նաև, որ 150.000 ԱՄՆ դոլար է ինքը դուրս բերել շրջանառությունից, որը ևս ինքը գրել է հայտարարագրում։
Հունիսի 14-ին զանգահարել է Արտաշեսը և կանչել «Մարիոթ» հյուրանոցի մոտ գտնվող սրճարան։ Ինքը գնացել է հանդիպման, որին ներկա են եղել Արտաշեսը, Միքայելը, Արտաշեսի երկու եղբայրները, Յուրի Արտյոմիչը։ Հանդիպման ժամանակ գրվել է հայտարարագիր, որով ինքը պարտավորվել է Աշոտի պարտքը փոխհատուցել գույքով կամ գումարով և բավարար ժամանակ է տրվել դրա համար։ Բացի այդ, «Գառնի Ինվեստ»-ից վերցված վարկի դիմաց դրվել էր Յուրի Սարգսյանի հողը և ինքը պետք է միջոցներ ձեռնարկեր գրավի փոփոխություն կատարելու համար և 50.000 ԱՄՆ դոլար վնասի հատուցման մասին է խոսք գնացել, որը պետք է փոխհատուցվեր աշխատելու միջոցով։ Պայմանավորվել են, որ պետք է ինքն անցնի աշխատանքի և լուծի ֆինանսական խնդիրները։ Հաջորդ օրը գնացել է աշխատանքի, սակայն Արտաշեսն ասել է, որ նման խոսակցություններից հետո համատեղ աշխատանքը չի կարող ստացվել։ Նա առաջարկել է դիմում գրել և տնօրենի պարտականությունները փոխանցել արդեն իսկ նրա կողմից բերված մարդուն, որն իր բացակայության ժամանակ իրականացրել է տնօրենի լիազորությունները։ Ինքը համաձայնվել է և ասել, որ իր վրա է վերցնում միայն Աշոտի պարտքը, իսկ 50.000 դոլարի մասով ոչինչ անել չի կարող, քանի որ ըստ էության այլևս եկամտի աղբյուր չունի։
Հունիսի 29-ին իրեն է զանգահարել հաշվապահ Լալա Կարապետյանը և խնդրել է գնալ գրավատուն` 31 միլիոն դրամի առհաշիվ օրդեր ստորագրելու համար։ Ինքը հրաժարվել է գնալ, սակայն Լալան սկսել է լացել, քանի որ Արտաշեսն ասել էր, որ եթե Խաչիկյանը չգա օրդերը ստորագրելու, ապա իրավապահ մարմիններ կհրավիրի և քրեական գործ կհարուցի Լալայի նկատմամբ։ Ինքը ինչ-որ տրամաբանություն գտել է այդ 31 միլիոնի մեջ` հաշվելով, որ դա երևի Աշոտի պարտքն է և 50.000 ԱՄՆ դոլար գումարի կեսը։ Գնացել է գրավատուն, ստորագրել 31 միլիոնի օրդերը և զգուշացրել, որ Աշոտի պարտքը մինչև տարեվերջ պետք է փակվի, իսկ առհաշիվ գումարի մարումը համաձայն օրենքի պետք է 1 ամիս հետո մարվի, որին Արտաշեսը համաձայնվել է։
Հուլիսի 7-ին կատարվել է մոտավորապես 7.600.000 ՀՀ դրամի մարում։ Դրանից հետո, հոկտեմբերին, Աշոտի տղան 2.750 դոլար գումարի սահմաններում, 4 հատ մատանի է բերել, որոնք նույնպես փոխանցվել են Արտաշեսին։ Արտաշեսն իրեն ասել է, որ Աշոտի հարցով զբաղվել այլևս պետք չէ և ինքն անձամբ կզբաղվի այդ հարցով։
Դեկտեմբերի 26-ին, 16 միլիոն ՀՀ դրամ արժողությամբ մի առանձնատուն է հանձնել Արտաշեսին և փաստացի մարումն արդեն կազմել է շուրջ 24.5 միլիոն ՀՀ դրամ։
Դեկտեմբերի 28-ին զանգահարել է գրավատան տնօրենը, հայտնել է, որ քանի որ Արտաշեսն ասում է, որ բոլոր խնդիրները փակված են, ուստի անհրաժեշտ է, որ 50 տոկոս իր բաժնեմասն էլ զիջվի իրեն։ Դեկտեմբերի 28-ին գնացել են պետական ռեգիստր և առանց որևէ փոխհատուցման իր 50 տոկոս բաժնեմասը հանձնել է Արտաշեսին։ Հետագայում Աշոտից տեղեկացել է, որ 10.000 ԱՄՆ դոլարի մարում է կատարվել, որը ինչպես պարզվել է, որևէ հաշվապահական ձևակերպում չի ստացել։ Քննության ժամանակ տեղեկացել է, որ մայիս-սեպտեմբեր ամիսներին 80.000 եվրոյի մարում է եղել, որի մասին իրեն որպես բաժնետերի` չի հայտնվել։ Ինչ վերաբերվում է «Գառնի Ինվեստ»-ի վարկին, ապա փաստացի գրավատուն մտել է ոչ թե 20 միլիոն, այլ 19.240.000 ՀՀ դրամ, քանի որ 760.000 ՀՀ դրամը վճարվել է որպես կոմիսիոն վճար։ Բացի այդ, ինքն իր բաժնեմասը հանձնել է, ինչը նշանակում է, որ հանձնել է իր իրավունքները և պարտավորությունները։
Ըստ իր կատարած հաշվարկների` ստացվել է, որ գրավատունն իր գործունեության համար Արտաշեսից ստացել է 119 միլիոն, իսկ վերադարձրել է 195 միլիոն դրամ գումար։ Ներդրված գումարներն ինքն ամբողջությամբ չի մուտքագրել դրամարկղ, քանի որ այդ պահին գրավատանն այդքան գումարի պահանջարկ չի եղել։ Չմուտքագրված գումարն ինքը պահել է գրավատան չհրկիզվող պահարանում և դրամարկղ մուտքագրել է այն ժամանակ, երբ եղել է գումարի պահանջարկ։ Այդ մասին Արտաշես Բաղդասարյանը տեղյակ եղել է։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 191, 193-204, 210-213, 217, հատոր 2, գ.թ. 84-92, 109-111, 112,133-134, 158/


Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Վերլուծելով ամբաստանյալ Անուշավան Գարուշի Խաչիկյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքները, դրանք համադրելով այլ ապացույցների հետ, գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Անուշավան Գարուշի Խաչիկյանի ցուցմունքները` գումարներ չհափշտակելու մասին, իրականությանը չեն համապատասխանում, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ են հետապնդում և հերքվում են արդեն իսկ նշված ապացույցներով։
Վերլուծելով ամբաստանյալ Անուշավան Գարուշի Խաչիկյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը` դատարանը գտնում է հետևյալը.
Նախաքննության մարմինը ամբաստանյալ Ա. Խաչիկյանին մեղադրանք առաջադրելով` յուրացման եղանակով առանձնապես խոշոր չափերի գումարների հափշտակության համար` միևնույն արարքի համար մեղադրանք առաջադրելով նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, առանց նշելու, թե բացի յուրացման եղանակով առանձնապես խոշոր չափի տվյալ գումարը հափշտակելուց, իր կարգադրիչ կամ այլ լիազորություններն Ա. Խաչիկյանը մեկ ուրիշ անգամ` երբ, որտեղ, ինչ հանգամանքներում է կազմակերպության շահերին հակառակ և իր կամ ուրիշ անձանց օգտին օգտագործելու կամ առավելություններ ձեռք բերելու կամ այլ անձանց վնաս պատճառելու նպատակով օգտագործել, որի արդյունքում անձանց, կազմակերպությունների կամ պետության իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս է պատճառվել և դրա հետևանքով առաջացած ո՞ր ծանր հետևանքներն է նկատի ունեցել նախաքննության մարմինը։
Հաշվի առնելով, որ նշված հանգամանքների վերաբերյալ, Ա. Խաչիկյանին առաջադրված մեղադրանքում ոչինչ նշված չէ, միայն վերջում նշված է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, դատարանը գտնում է, որ այն պետք է հանվի ամբաստանյալ Ա. Խաչիկյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալից։
Ամբաստանյալ Անուշավան Գարուշի Խաչիկյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, իրեն վստահված ուրիշի գույքի հափշտակություն, այսինքն առանձնապես խոշոր չափերով յուրացում կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները` ամբաստանյալ Անուշավան Գարուշի Խաչիկյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը` այն, որ նախկինում դատված չի եղել, վատառողջ է` տառապում է ՍԻՀ, Սի (2005թ., 2006թ.) ոչ ստաբիլ արենոկարցիա, իշեմիկ կարդիոմիոպաթիա, միտրալ փականի անբավարարություն 2-րդ աստիճան, հիպերտոնիկ հիվանդություն, կրիզային ընթացք, սրտային անբավարարություն հիվանդություններով, բնութագրվում է դրական։ Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում տուժողին պատճառված գույքային վնասը մասնակիորեն հատուցելը, իսկ ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում։
Վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը և դատական քննությամբ հաստատված հանգամանքները` դատարանը գտնում է հետևյալը.
Դատական քննությամբ հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալ Ա. Խաչիկյանը յուրացման եղանակով հափշտակել է տուժող Ա. Բաղդասարյանին պատկանող, առանձնապես խոշոր` 103.521.300 ՀՀ դրամ գումարին համարժեք, արտարժույթով տրված գումարները, սակայն նախաքննության մարմինը Ա. Խաչիկյանին մեղադրանք է առաջադրել առանձնապես խոշոր` 71.906.010 /յոթանասուն մեկ միլիոն ինը հարյուր վեց հազար տաս/ ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի /40.820.100+31.085.910/ հափշտակման համար։
Հաշվի առնելով, որ դատական քննության ընթացքում նույնպես ամբաստանյալ Ա. Խաչիկյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալի փոփոխություն կամ լրացում մեղադրողի կողմից չի կատարվել, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա. Խաչիկյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի` նախաքննության մարմնի կողմից նրան առաջադրված մեղադրանքում նշված գումարի չափով գույքի հափշտակության համար։
Ամբաստանյալ Անուշավան Գարուշի Խաչիկյանն իր կատարած` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով, գույքի կեսի բռնագրավմամբ, սակայն ոչ ավելի 30.000.000 ՀՀ դրամ գումարից, որոնք նա պետք է կրի։
Քննարկելով ամբաստանյալի գույքի վրա դրված կալանքի հարցը` դատարանը գտնում է, որ Անուշավան Գարուշի Խաչիկյանի գույքի վրա նախաքննության մարմնի 11.10.2010թ. որոշմամբ դրված կալանքը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի կատարումը։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Անուշավան Գարուշի Խաչիկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորումն ընտրված է ճիշտ և այն վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-366-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը`


Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ամբաստանյալ Անուշավան Գարուշի Խաչիկյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 5 /հինգ/ տարի ժամկետով` գույքի կեսի բռնագրավմամբ, սակայն ոչ ավելի 30.000.000 /երեսուն միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարից, որը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի սկիզբը հաշվելով 2011թ. հունվարի 31-ից։
Խափանման միջոց կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Ամբաստանյալ Անուշավան Գարուշի Խաչիկյանի գույքի վրա նախաքննության մարմնի 11.10.2010թ. որոշմամբ դրված կալանքը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի կատարումը։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։


ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ