ԵԿԴ/0038/01/11







ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆ

ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

«15» ապրիլի 2011թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը (այսուհետ` Դատարան)

Նախագահող դատավոր Մ.Պապոյան
դատական նիստերի քարտուղար Ռ.Ավետյան
մեղադրող Ա.Սեփոյան
տուժողի իրավահաջորդ Մ.Պետրոսյան
պաշտպան Հ.Մաթևոսյան

դռնբաց դատական նիստում` արագացված դատական քննության կարգով, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Սերգեյ Սամվելի Պողոսյանի` ծնված 1985 թվականի հուլիսի 22-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատապարտված, աշխատում է «Այգեձոր» ՍՊ ընկերությունում` որպես վարորդ, հաշվառված է Երևան քաղաքի Ֆուչիկի 1-ին նրբանցքի 7-րդ շենքի 22-րդ բնակարանում: Մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2011 թվականի հունվարի 6-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի ավագ քննիչ Ա.Վանյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 60100211 քրեական գործը:
2011 թվականի փետրվարի 21-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի ավագ քննիչ Ա.Վանյանի որոշմամբ թիվ 60100211 քրեական գործով Սերգեյ Սամվելի Պողոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2011 թվականի փետրվարի 28-ին Սերգեյ Սամվելի Պողոսյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան:
Սերգեյ Սամվելի Պողոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` այն արարքի համար, որ նա 2010 թվականի դեկտեմբերի 26-ին` ժամը 19:00-ի սահմաններում, իրեն վստահված «Մերսեդես Բենց» մակնիշի 09ՈՈ909 պետհամարանիշի ավտոմեքենան Երևան քաղաքի Գրիգոր Լուսավորիչ փողոցով` Զաքյան փողոցի կողմից Խորենացի փողոցի ուղղությամբ` իր ուղեմասի երրորդ գոտիով 30-40 կմ/ժ արագությամբ վարելիս` թիվ 12 հասցեի դիմացից, իր ընթացքի ուղղության նկատմամբ աջից դեպի ձախ կողմ, աջ ուղղվածությամբ շեղ անկյան տակ, արագ քայլով փողոցը հատող, իր երթևեկության համար վտանգ առաջացրած հետիոտն Կարինե Խրիստաֆորի Պետրոսյանին իր ուղեմասի երկրորդ գոտուց սկսած նկատելուց հետո, ժամանակին արգելակելու դեպքում մինչ նրան հասնելն ավտոմեքենան կանգնեցնելու տեխնիկական հնարավորություն ունենալով, խախտել է ՃԵԿ-ի 67-րդ կետի պահանջը` ուշացումով է դիմել արգելակման, որի հետևանքով էլ ավտոմեքենայի առջևի կենտրոնական մասով վրաերթի է ենթարկել նրան և անզգուշությամբ պատճառել մահ:
2. Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Սերգեյ Սամվելի Պողոսյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտնեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751 և 3752 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալ Սերգեյ Սամվելի Պողոսյանը կատարել է արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատարանը, ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, մասնավորապես` ինքնախոստովանական ցուցմունքները, ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի պահանջագիրը, «Մանուշակ» համատիրության նախագահի կողմից վավերացված բնութագիրը, «Այգեձոր» ՍՊ ընկերության տնօրենի կողմից տրված տեղեկանքն ու բնութագիրը, ծննդյան թիվ ԱԱ247753 վկայականի պատճենը, հայրության ճանաչման թիվ ԱԲ023149 վկայականի պատճենը, ԼՂՀ պաշտպանության նախարարության կողմից տրված պատվոգրի պատճենը, եկավ հետևյալ եզրահանգման.
Սերգեյ Պողոսյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքներ են ամուսնացած լինելը, աշխատելը, զինվորական ծառայության ընթացքում ծառայողական պարտականությունները բարեխիղճ կատարելը, ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալը և կատարածի համար զղջալը:
Սերգեյ Պողոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են խնամքին 14 տարին չլրացած երեխայի (Սամվել Սերգեյի Պողոսյան` ծնված 2011 թվականի հունվարի 25-ին) առկայությունը, հանցագործությունից անմիջապես հետո տուժողին օգնություն ցույց տալը (դեպքից անմիջապես հետո տուժող Կարինե Պետրոսյանին մեքենայով տեղափոխել է հիվանդանոց), տուժողի բուժման և հուղարկավորության ծախսերը հոգալը:
Դատարանը գտնում է, որ Սերգեյ Պողոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ պետք է դիտել նաև նախկինում արատավորված` դատապարտված չլինելը և դրականորեն բնութագրվելը:
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Սերգեյ Պողոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Կատարած արարքի համար ամբաստանյալ Սերգեյ Պողոսյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Դատարանը, հաշվի առնելով Սերգեյ Պողոսյանի կատարած արարքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը, նրան դրականորեն բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ Սերգեյ Պողոսյանի կողմից կատարված արարքի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով` որպես հիմնական պատիժ, նախատեսված է միայն ազատազրկում և որպես պարտադիր լրացուցիչ պատիժ` որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու և որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկել, գտնում է, որ նրա նկատմամբ հիմնական պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով, իսկ լրացուցիչ պատիժ` որոշակի գործունեությամբ` վարորդությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու ձևով:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը մի շարք այլ հարցերի հետ միասին պետք է լուծի նաև այն հարցը, թե ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, թե` ոչ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն` եթե դատարանը, ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը:
Սույն գործով Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Սերգեյ Պողոսյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` դրա կատարման հանգամանքներն ու գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նրա անձը դրականորեն բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ չլինելով կալանավորված` չի խուսափել քննությունից և դատից, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու:
Դատարանի այս հետևությունը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ ամբաստանյալը հոգացել է տուժողի բուժման և հուղարկավորության ծախսերը, իսկ տուժողի իրավահաջորդը հայտնել է, որ ամբաստանյալից որևէ պահանջ չունի:
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներին կարելի է հասնել առանց ամբաստանյալ Սերգեյ Պողոսյանի կողմից ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու, այսինքն` կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը:
Դատարանը գտնում է, որ Սերգեյ Պողոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ և 119-րդ հոդվածներով, գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո` 2011 թվականի փետրվարի 21-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված` տուժող Կարինե Պետրոսյանի հագուստները (դարչնագույն կաշվետիպ կտորից կարված կուրտկան, երկու սվիտրները և ջինսատիպ կտորից կարված անդրավարտիքը) պետք է վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Մարգարիտ Պետրոսյանին:
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մաuի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսերը դատարանի նախաձեռնությամբ ամբաստանյալ Սերգեյ Պողոսյանից ենթակա չեն բռնագանձման, քանի որ տուժողի իրավահաջորդ Մարգարիտ Պետրոսյանը, հնարավորություն ունենալով դատարանում ներկայացնել տուժողի շահերը, հայտարարել է, որ ամբաստանյալից որևէ պահանջ չունի: Ինչ վերաբերում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մաuի 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերին, ապա դրանք արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենսգրքի 3753 հոդվածի 8-րդ մասի, ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ, 119-րդ, 168-րդ, 309-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ, 3751 և 3753 հոդվածներով` Դատարանը
ՎՃՌԵՑ

Սերգեյ Սամվելի Պողոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել ազատազրկում` 2 (երկու) տարի ժամկետով` զրկելով որոշակի գործունեությամբ` վարորդությամբ զբաղվելու իրավունքից` 2 (երկու) տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան` 2 (երկու) տարի ժամկետով:
Սերգեյ Սամվելի Պողոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո` 2011 թվականի փետրվարի 21-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված` տուժող Կարինե Պետրոսյանի հագուստները (դարչնագույն կաշվետիպ կտորից կարված կուրտկան, երկու սվիտրները և ջինսատիպ կտորից կարված անդրավարտիքը) վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Մարգարիտ Պետրոսյանին:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով):


ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ