Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0374/01/10
Վիճակագրական տողի համար :
8.28
Պատասխանող
Արման Մանուկյան Վարդանի
Արման Մանուկյան
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գագիկ Ավետիսյան
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գագիկ Ավետիսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2011-01-25 | 10:00 | 5 | |||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2011-02-24 | 10:00 | 5 |
Գործ թիվ ԵԿԴ/ 0374/01/
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը հետևյալ կազմով.
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ. Ավետիսյանի
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ՝ Հ. Հովհաննիսյանի
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝
ՄԵՂԱԴՐՈՂ՝ Ա. Սեփոյանի
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ռ. Բալոյանի
ՏՈՒԺՈՂԻ ԻՐԱՎԱՀԱՋՈՐԴ` Ս. Պետրոսովայի
ԹԱՐԳՄԱՆԻՉ` Վ. Շահինյանի
2011թ. փետրվարի 24-ին, դռնբաց դատական նիստում, դատարանում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արման Վարդանի Մանուկյանի ծնված` 1991թ. փետրվարի 3-ին,
Երևանում, ազգությամբ` հայ, ՀՀ քաղաքացի, սովորում է Երևանի Թատրոնի և Կինոյի պետական ինստիտուտի 4-րդ կուրսում, նախկինում չդատված, չի աշխատում, ամուրի, խնամքին`վատառողջ ծնողները, հաշվառված և բնակվում է Երևանի Մաշտոցի պողոտայի, 7-րդ շենքի թիվ 35 բնակարանում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։ Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանն իրեն մեղավոր ճանաչեց։
Թիվ 60130210 քրեական գործը Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է 2010թ. նոյեմբերի 25-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի կողմից։
Ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանին Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել հետևյալ արարքի համար.
Ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանը 2010թ. նոյեմբերի 25-ին, ժամը 16-ի սահմաններում, իր անձնական օգտագործման ՎԱԶ-21214 մակնիշի 17 ՈՏ 111 պետհամարանիշի ավտոմեքենայով Երևանի Լեոի փողոցով` Սարյան փողոցի կողմից Պարոնյան փողոցի ուղղությամբ` շուրջ 30 կմ/ժ արագությամբ ընթանալիս, թիվ 52 շենքի դիմացից, իր ընթացքի ուղղության նկատմամբ ձախից դեպի աջ կողմ` ձախ ուղղվածությամբ շեղանկյան տակ, արագ քայլով փողոցը հատող, իր երթևեկության համար վտանգ առաջացրած Ռաիդա Խաչատուրի Պետրոսովային նկատելուց հետո, ժամանակին արգելակելու դեպքում, մինչ նրան հասնելն ավտոմեքենան կանգնեցնելու տեխնիկական հնարավորություն ունենալով, խախտել է ճանապարհային երթևեկության կանոնների 67-րդ կետի պահանջը` ուշացումով է դիմել արգելակման, որի հետևանքով էլ ավտոմեքենայի առջևի կենտրոնական մասով վրաերթի է ենթարկել նրան, անզգուշությամբ պատճառել մահ` ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու հնարավորությունից։
Մինչ դատաքննությունը սկսելը ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և դատարանում հայտարարեց, որ գիտակցում է իր կողմից ներկայացված միջնորդության բնույթը և հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր՝ խորհրդակցելով պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է, համաձայն է իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում։
Մեղադրողը և տուժողի իրավահաջորդ` Ս. Պետրոսովան, դատական քննությունն արագացված կարգով անցկացնելու դեմ չառարկեցին։
Համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները՝ դատարանը որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը։
Դատարանը պատիժ սահմանելիս հաշվի է առնում Արման Վարդանի Մանուկյանի կատարած հանցանքի` ավտոմեքենա վարող անձի կողմից ճանապարհային երթևեկության կանոնները խախտելու, որն անզգուշությամբ առաջացրել է մարդու մահ ` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը ու ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանի անձը բնութագրող տվյալները։
Դատարանը որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և անձը բնութագրող հանգամանքներ դիտում է այն, որ ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանը երիտասարդ է, նախկինում դատված արատավորված չի եղել, հանցանքը կատարում է առաջին անգամ, խնամքին են գտնվում վատառողջ ծնողները, ուսանող է` սովորում է Երևանի Թատրոնի և Կինոյի պետական ինստիտուտի 4-րդ կուրսում, բնակավայրում և Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտ ՊՈԱԿ-ի ղեկավարության կողմից բնութագրվում է դրական, ընդունում է կատարած հանցանքը և զղջում դրա համար, տուժողին ցուցաբերել է առաջին օգնություն և տեղափոխել հիվանդանոց, տուժողի իրավահաջորդին պատճառված նյութական վնասը վերականգնել է, վերջինս խնդրել է ամբաստանյալի նկատմամբ մեղմ` ազատազրկման հետ չկապված պատիժ սահմանել, արարքը կատարել է անզգուշությամբ, այն դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, թույլ տված ՃԵԿ-ի խախտման բնույթը` հանցագործության կատարման մեխանիզմում տուժողի մեղքի առկայությունը` նրա կողմից չսահմանված վայրում ճանապարհը հատելը։
Պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
Կատարած արարքի համար ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանը ենթակա է պատժի։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Հովհաննես Արտաշեսի Սահակյանի նկատմամբ 2009թ. հունիսի 2-ի նախադեպային որոշմամբ արձանագրել է. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին։
Այսինքն, դատարանը կայացնելով մեղադրական դատավճիռ, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակում է քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում թվարկված պատժատեսակներից / կալանք, ազատազրկում, կարգապահական գումարտակում պահել/ որևէ մեկը` սահմանելով դրա չափը, այնուհետև համոզվելով, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու, նշանակված պատիժը պայմանականորեն կարող է չկիրառել /տես նաև Գ.Մարտիրոսյանի գործով 2008թ. փետրվարի 1-ի Վճռաբեկ դատարանի ՎԲ-01/08 որոշումը/։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի, ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները և հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու /տես նաև Ս.Ներսիսյանի գործով 2007թ. հունիսի 12-ի Վճռաբեկ դատարանի ՎԲ-124/07 որոշումը/։
Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական oրենuգրքի Հատուկ մաuի համապատաuխան հոդվածի uահմաններում` հաշվի առնելով նույն oրենuգրքի ընդհանուր մաuի դրույթները։
Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննելիս դատարանը հաշվի է առնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով` դրանք բնութագրում են, ինչպես կատարած հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն։ Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս։
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ կետի` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրադրություններն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Այլ կերպ` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։
Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը։
Դատարանը քննարկելով Արման Վարդանի Մանուկյանի կողմից նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցը գտավ, որ հաշվի առնելով նրան մեղսագրված արարքի վտանգավորության աստիճանը և անձը բնութագրող տվյալներն ու գործի կոնկրետ հանգամանքները` նա իր նկատմամբ նշանակված պատիժը չպետք է կրի։
Գործի նյութերով հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանը երիտասարդ է, նախկինում դատված, արատավորված չի եղել, խնամքին են գտնվում վատառողջ ծնողները, ընդունել է կատարած հանցանքը, զղջացել` դրա համար, տուժողի իրավահաջորդին պատճառված նյութական վնասը վերականգնել է, վերջինս խնդրել է ամբաստանյալի նկատմամբ մեղմ` ազատազրկման հետ չկապված պատիժ սահմանել, իսկ պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքները բացակայում են։ Դատարանը հաշվի առնելով վերը թվարկված հանգամանքները, Արման Վարդանի Մանուկյանի կատարած հանցանքի վտանգավորության աստիճանը, հանգում է հետևության, որ նրա ուղղումն ու վերադաստիարակումը հնարավոր է առանց հասարակությունից մեկուսացնելու, նաև առանց ազատազրկման ձևով նախատեսված պատիժը կրելու և հիմք ընդունելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ, ինչպես նաև Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-192/07 և Սուսաննա Ներսիսյանի վերաբերյալ 2007թ. հունիսի 12-ի ՎԲ-124/07 որոշումները, գտավ, որ ազատազրկման ձևով Արման Վարդանի Մանուկյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պետք է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան` վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանի բնակավայրի այլընտրանքային պատիժների կատարման ծառայության վրա։
Արման Վարդանի Մանուկյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին պետք է` թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում գտնվող տուժող Ռ.Պետրոսովայի հագուստները և կոշիկները պետք է վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Ս. Պետրոսովային։
Քաղաքացիական հայցի հարցը պետք է համարել լուծված։
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-374-րդ, 3753-րդ հոդվածներով՝ դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտել` ազատազրկման` մեկ տարի վեց ամիս ժամկետով` զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից մեկ տարի ժամկետով։
Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան մեկ տարի ժամկետով՝ ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանի վարքի վերահսկողությունը դնելով վերջինիս բնակավայրի այլընտրանքային պատիժների կատարման ծառայության վրա։
Ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ ստորագրություն չհեռանալու մասին թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում գտնվող տուժող Ռ.Պետրոսովայի հագուստները և կոշիկները վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Ս. Պետրոսովային։
Քաղաքացիական հայցի հարցը պետք է համարել լուծված։
Դատավճիռը հրապարակման օրվանից մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքի։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ. Ավետիսյան
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը հետևյալ կազմով.
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ. Ավետիսյանի
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ՝ Հ. Հովհաննիսյանի
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝
ՄԵՂԱԴՐՈՂ՝ Ա. Սեփոյանի
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ռ. Բալոյանի
ՏՈՒԺՈՂԻ ԻՐԱՎԱՀԱՋՈՐԴ` Ս. Պետրոսովայի
ԹԱՐԳՄԱՆԻՉ` Վ. Շահինյանի
2011թ. փետրվարի 24-ին, դռնբաց դատական նիստում, դատարանում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արման Վարդանի Մանուկյանի ծնված` 1991թ. փետրվարի 3-ին,
Երևանում, ազգությամբ` հայ, ՀՀ քաղաքացի, սովորում է Երևանի Թատրոնի և Կինոյի պետական ինստիտուտի 4-րդ կուրսում, նախկինում չդատված, չի աշխատում, ամուրի, խնամքին`վատառողջ ծնողները, հաշվառված և բնակվում է Երևանի Մաշտոցի պողոտայի, 7-րդ շենքի թիվ 35 բնակարանում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։ Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանն իրեն մեղավոր ճանաչեց։
Թիվ 60130210 քրեական գործը Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է 2010թ. նոյեմբերի 25-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի կողմից։
Ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանին Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել հետևյալ արարքի համար.
Ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանը 2010թ. նոյեմբերի 25-ին, ժամը 16-ի սահմաններում, իր անձնական օգտագործման ՎԱԶ-21214 մակնիշի 17 ՈՏ 111 պետհամարանիշի ավտոմեքենայով Երևանի Լեոի փողոցով` Սարյան փողոցի կողմից Պարոնյան փողոցի ուղղությամբ` շուրջ 30 կմ/ժ արագությամբ ընթանալիս, թիվ 52 շենքի դիմացից, իր ընթացքի ուղղության նկատմամբ ձախից դեպի աջ կողմ` ձախ ուղղվածությամբ շեղանկյան տակ, արագ քայլով փողոցը հատող, իր երթևեկության համար վտանգ առաջացրած Ռաիդա Խաչատուրի Պետրոսովային նկատելուց հետո, ժամանակին արգելակելու դեպքում, մինչ նրան հասնելն ավտոմեքենան կանգնեցնելու տեխնիկական հնարավորություն ունենալով, խախտել է ճանապարհային երթևեկության կանոնների 67-րդ կետի պահանջը` ուշացումով է դիմել արգելակման, որի հետևանքով էլ ավտոմեքենայի առջևի կենտրոնական մասով վրաերթի է ենթարկել նրան, անզգուշությամբ պատճառել մահ` ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու հնարավորությունից։
Մինչ դատաքննությունը սկսելը ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և դատարանում հայտարարեց, որ գիտակցում է իր կողմից ներկայացված միջնորդության բնույթը և հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր՝ խորհրդակցելով պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է, համաձայն է իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում։
Մեղադրողը և տուժողի իրավահաջորդ` Ս. Պետրոսովան, դատական քննությունն արագացված կարգով անցկացնելու դեմ չառարկեցին։
Համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները՝ դատարանը որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը։
Դատարանը պատիժ սահմանելիս հաշվի է առնում Արման Վարդանի Մանուկյանի կատարած հանցանքի` ավտոմեքենա վարող անձի կողմից ճանապարհային երթևեկության կանոնները խախտելու, որն անզգուշությամբ առաջացրել է մարդու մահ ` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը ու ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանի անձը բնութագրող տվյալները։
Դատարանը որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և անձը բնութագրող հանգամանքներ դիտում է այն, որ ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանը երիտասարդ է, նախկինում դատված արատավորված չի եղել, հանցանքը կատարում է առաջին անգամ, խնամքին են գտնվում վատառողջ ծնողները, ուսանող է` սովորում է Երևանի Թատրոնի և Կինոյի պետական ինստիտուտի 4-րդ կուրսում, բնակավայրում և Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտ ՊՈԱԿ-ի ղեկավարության կողմից բնութագրվում է դրական, ընդունում է կատարած հանցանքը և զղջում դրա համար, տուժողին ցուցաբերել է առաջին օգնություն և տեղափոխել հիվանդանոց, տուժողի իրավահաջորդին պատճառված նյութական վնասը վերականգնել է, վերջինս խնդրել է ամբաստանյալի նկատմամբ մեղմ` ազատազրկման հետ չկապված պատիժ սահմանել, արարքը կատարել է անզգուշությամբ, այն դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, թույլ տված ՃԵԿ-ի խախտման բնույթը` հանցագործության կատարման մեխանիզմում տուժողի մեղքի առկայությունը` նրա կողմից չսահմանված վայրում ճանապարհը հատելը։
Պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
Կատարած արարքի համար ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանը ենթակա է պատժի։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Հովհաննես Արտաշեսի Սահակյանի նկատմամբ 2009թ. հունիսի 2-ի նախադեպային որոշմամբ արձանագրել է. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին։
Այսինքն, դատարանը կայացնելով մեղադրական դատավճիռ, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակում է քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում թվարկված պատժատեսակներից / կալանք, ազատազրկում, կարգապահական գումարտակում պահել/ որևէ մեկը` սահմանելով դրա չափը, այնուհետև համոզվելով, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու, նշանակված պատիժը պայմանականորեն կարող է չկիրառել /տես նաև Գ.Մարտիրոսյանի գործով 2008թ. փետրվարի 1-ի Վճռաբեկ դատարանի ՎԲ-01/08 որոշումը/։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի, ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները և հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու /տես նաև Ս.Ներսիսյանի գործով 2007թ. հունիսի 12-ի Վճռաբեկ դատարանի ՎԲ-124/07 որոշումը/։
Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական oրենuգրքի Հատուկ մաuի համապատաuխան հոդվածի uահմաններում` հաշվի առնելով նույն oրենuգրքի ընդհանուր մաuի դրույթները։
Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննելիս դատարանը հաշվի է առնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով` դրանք բնութագրում են, ինչպես կատարած հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն։ Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս։
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ կետի` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրադրություններն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Այլ կերպ` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։
Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը։
Դատարանը քննարկելով Արման Վարդանի Մանուկյանի կողմից նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցը գտավ, որ հաշվի առնելով նրան մեղսագրված արարքի վտանգավորության աստիճանը և անձը բնութագրող տվյալներն ու գործի կոնկրետ հանգամանքները` նա իր նկատմամբ նշանակված պատիժը չպետք է կրի։
Գործի նյութերով հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանը երիտասարդ է, նախկինում դատված, արատավորված չի եղել, խնամքին են գտնվում վատառողջ ծնողները, ընդունել է կատարած հանցանքը, զղջացել` դրա համար, տուժողի իրավահաջորդին պատճառված նյութական վնասը վերականգնել է, վերջինս խնդրել է ամբաստանյալի նկատմամբ մեղմ` ազատազրկման հետ չկապված պատիժ սահմանել, իսկ պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքները բացակայում են։ Դատարանը հաշվի առնելով վերը թվարկված հանգամանքները, Արման Վարդանի Մանուկյանի կատարած հանցանքի վտանգավորության աստիճանը, հանգում է հետևության, որ նրա ուղղումն ու վերադաստիարակումը հնարավոր է առանց հասարակությունից մեկուսացնելու, նաև առանց ազատազրկման ձևով նախատեսված պատիժը կրելու և հիմք ընդունելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ, ինչպես նաև Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-192/07 և Սուսաննա Ներսիսյանի վերաբերյալ 2007թ. հունիսի 12-ի ՎԲ-124/07 որոշումները, գտավ, որ ազատազրկման ձևով Արման Վարդանի Մանուկյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պետք է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան` վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանի բնակավայրի այլընտրանքային պատիժների կատարման ծառայության վրա։
Արման Վարդանի Մանուկյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին պետք է` թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում գտնվող տուժող Ռ.Պետրոսովայի հագուստները և կոշիկները պետք է վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Ս. Պետրոսովային։
Քաղաքացիական հայցի հարցը պետք է համարել լուծված։
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-374-րդ, 3753-րդ հոդվածներով՝ դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտել` ազատազրկման` մեկ տարի վեց ամիս ժամկետով` զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից մեկ տարի ժամկետով։
Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան մեկ տարի ժամկետով՝ ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանի վարքի վերահսկողությունը դնելով վերջինիս բնակավայրի այլընտրանքային պատիժների կատարման ծառայության վրա։
Ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ ստորագրություն չհեռանալու մասին թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում գտնվող տուժող Ռ.Պետրոսովայի հագուստները և կոշիկները վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Ս. Պետրոսովային։
Քաղաքացիական հայցի հարցը պետք է համարել լուծված։
Դատավճիռը հրապարակման օրվանից մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքի։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ. Ավետիսյան
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0374/01/10
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 30-12-2010 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0374/01/10 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Երևան քաղաքի դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 60130210 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Մեղադրվում է այն բանի համար, որ նա իր անձնական ավտոմեքենայով վրաերթի է ենթարկել Ռաիդա Պետրոսովային և նրան անզգուշությամբ պատճառել մահ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արման |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հայրանուն | Վարդանի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 8.28 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 30-12-2010 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 10-01-2011 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 10-01-2011 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 10-01-2011 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 25-01-2011 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժողի իրավահաջորդ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արման |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ռուբեն |
| Ազգանուն | Բալոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ստելլա |
| Ազգանուն | Պետրոսովա |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-02-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-02-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 24-02-2011 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Արման |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 24-02-2011 |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Հիմնական պատիժ | Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ թիվ ԵԿԴ/ 0374/01/ ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը հետևյալ կազմով. ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ. Ավետիսյանի ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ՝ Հ. Հովհաննիսյանի ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝ ՄԵՂԱԴՐՈՂ՝ Ա. Սեփոյանի ՊԱՇՏՊԱՆ` Ռ. Բալոյանի ՏՈՒԺՈՂԻ ԻՐԱՎԱՀԱՋՈՐԴ` Ս. Պետրոսովայի ԹԱՐԳՄԱՆԻՉ` Վ. Շահինյանի 2011թ. փետրվարի 24-ին, դռնբաց դատական նիստում, դատարանում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արման Վարդանի Մանուկյանի ծնված` 1991թ. փետրվարի 3-ին, Երևանում, ազգությամբ` հայ, ՀՀ քաղաքացի, սովորում է Երևանի Թատրոնի և Կինոյի պետական ինստիտուտի 4-րդ կուրսում, նախկինում չդատված, չի աշխատում, ամուրի, խնամքին`վատառողջ ծնողները, հաշվառված և բնակվում է Երևանի Մաշտոցի պողոտայի, 7-րդ շենքի թիվ 35 բնակարանում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։ Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանն իրեն մեղավոր ճանաչեց։ Թիվ 60130210 քրեական գործը Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է 2010թ. նոյեմբերի 25-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի կողմից։ Ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանին Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել հետևյալ արարքի համար. Ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանը 2010թ. նոյեմբերի 25-ին, ժամը 16-ի սահմաններում, իր անձնական օգտագործման ՎԱԶ-21214 մակնիշի 17 ՈՏ 111 պետհամարանիշի ավտոմեքենայով Երևանի Լեոի փողոցով` Սարյան փողոցի կողմից Պարոնյան փողոցի ուղղությամբ` շուրջ 30 կմ/ժ արագությամբ ընթանալիս, թիվ 52 շենքի դիմացից, իր ընթացքի ուղղության նկատմամբ ձախից դեպի աջ կողմ` ձախ ուղղվածությամբ շեղանկյան տակ, արագ քայլով փողոցը հատող, իր երթևեկության համար վտանգ առաջացրած Ռաիդա Խաչատուրի Պետրոսովային նկատելուց հետո, ժամանակին արգելակելու դեպքում, մինչ նրան հասնելն ավտոմեքենան կանգնեցնելու տեխնիկական հնարավորություն ունենալով, խախտել է ճանապարհային երթևեկության կանոնների 67-րդ կետի պահանջը` ուշացումով է դիմել արգելակման, որի հետևանքով էլ ավտոմեքենայի առջևի կենտրոնական մասով վրաերթի է ենթարկել նրան, անզգուշությամբ պատճառել մահ` ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու հնարավորությունից։ Մինչ դատաքննությունը սկսելը ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և դատարանում հայտարարեց, որ գիտակցում է իր կողմից ներկայացված միջնորդության բնույթը և հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր՝ խորհրդակցելով պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է, համաձայն է իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում։ Մեղադրողը և տուժողի իրավահաջորդ` Ս. Պետրոսովան, դատական քննությունն արագացված կարգով անցկացնելու դեմ չառարկեցին։ Համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները՝ դատարանը որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։ Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը։ Դատարանը պատիժ սահմանելիս հաշվի է առնում Արման Վարդանի Մանուկյանի կատարած հանցանքի` ավտոմեքենա վարող անձի կողմից ճանապարհային երթևեկության կանոնները խախտելու, որն անզգուշությամբ առաջացրել է մարդու մահ ` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը ու ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանի անձը բնութագրող տվյալները։ Դատարանը որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և անձը բնութագրող հանգամանքներ դիտում է այն, որ ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանը երիտասարդ է, նախկինում դատված արատավորված չի եղել, հանցանքը կատարում է առաջին անգամ, խնամքին են գտնվում վատառողջ ծնողները, ուսանող է` սովորում է Երևանի Թատրոնի և Կինոյի պետական ինստիտուտի 4-րդ կուրսում, բնակավայրում և Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտ ՊՈԱԿ-ի ղեկավարության կողմից բնութագրվում է դրական, ընդունում է կատարած հանցանքը և զղջում դրա համար, տուժողին ցուցաբերել է առաջին օգնություն և տեղափոխել հիվանդանոց, տուժողի իրավահաջորդին պատճառված նյութական վնասը վերականգնել է, վերջինս խնդրել է ամբաստանյալի նկատմամբ մեղմ` ազատազրկման հետ չկապված պատիժ սահմանել, արարքը կատարել է անզգուշությամբ, այն դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, թույլ տված ՃԵԿ-ի խախտման բնույթը` հանցագործության կատարման մեխանիզմում տուժողի մեղքի առկայությունը` նրա կողմից չսահմանված վայրում ճանապարհը հատելը։ Պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։ Կատարած արարքի համար ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանը ենթակա է պատժի։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Հովհաննես Արտաշեսի Սահակյանի նկատմամբ 2009թ. հունիսի 2-ի նախադեպային որոշմամբ արձանագրել է. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին։ Այսինքն, դատարանը կայացնելով մեղադրական դատավճիռ, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակում է քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում թվարկված պատժատեսակներից / կալանք, ազատազրկում, կարգապահական գումարտակում պահել/ որևէ մեկը` սահմանելով դրա չափը, այնուհետև համոզվելով, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու, նշանակված պատիժը պայմանականորեն կարող է չկիրառել /տես նաև Գ.Մարտիրոսյանի գործով 2008թ. փետրվարի 1-ի Վճռաբեկ դատարանի ՎԲ-01/08 որոշումը/։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի, ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները և հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու /տես նաև Ս.Ներսիսյանի գործով 2007թ. հունիսի 12-ի Վճռաբեկ դատարանի ՎԲ-124/07 որոշումը/։ Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական oրենuգրքի Հատուկ մաuի համապատաuխան հոդվածի uահմաններում` հաշվի առնելով նույն oրենuգրքի ընդհանուր մաuի դրույթները։ Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննելիս դատարանը հաշվի է առնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով` դրանք բնութագրում են, ինչպես կատարած հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն։ Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս։ Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ կետի` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրադրություններն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Այլ կերպ` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը։ Դատարանը քննարկելով Արման Վարդանի Մանուկյանի կողմից նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցը գտավ, որ հաշվի առնելով նրան մեղսագրված արարքի վտանգավորության աստիճանը և անձը բնութագրող տվյալներն ու գործի կոնկրետ հանգամանքները` նա իր նկատմամբ նշանակված պատիժը չպետք է կրի։ Գործի նյութերով հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանը երիտասարդ է, նախկինում դատված, արատավորված չի եղել, խնամքին են գտնվում վատառողջ ծնողները, ընդունել է կատարած հանցանքը, զղջացել` դրա համար, տուժողի իրավահաջորդին պատճառված նյութական վնասը վերականգնել է, վերջինս խնդրել է ամբաստանյալի նկատմամբ մեղմ` ազատազրկման հետ չկապված պատիժ սահմանել, իսկ պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքները բացակայում են։ Դատարանը հաշվի առնելով վերը թվարկված հանգամանքները, Արման Վարդանի Մանուկյանի կատարած հանցանքի վտանգավորության աստիճանը, հանգում է հետևության, որ նրա ուղղումն ու վերադաստիարակումը հնարավոր է առանց հասարակությունից մեկուսացնելու, նաև առանց ազատազրկման ձևով նախատեսված պատիժը կրելու և հիմք ընդունելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ, ինչպես նաև Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-192/07 և Սուսաննա Ներսիսյանի վերաբերյալ 2007թ. հունիսի 12-ի ՎԲ-124/07 որոշումները, գտավ, որ ազատազրկման ձևով Արման Վարդանի Մանուկյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պետք է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան` վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանի բնակավայրի այլընտրանքային պատիժների կատարման ծառայության վրա։ Արման Վարդանի Մանուկյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին պետք է` թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Իրեղեն ապացույց ճանաչված ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում գտնվող տուժող Ռ.Պետրոսովայի հագուստները և կոշիկները պետք է վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Ս. Պետրոսովային։ Քաղաքացիական հայցի հարցը պետք է համարել լուծված։ Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-374-րդ, 3753-րդ հոդվածներով՝ դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտել` ազատազրկման` մեկ տարի վեց ամիս ժամկետով` զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից մեկ տարի ժամկետով։ Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան մեկ տարի ժամկետով՝ ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանի վարքի վերահսկողությունը դնելով վերջինիս բնակավայրի այլընտրանքային պատիժների կատարման ծառայության վրա։ Ամբաստանյալ Արման Վարդանի Մանուկյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ ստորագրություն չհեռանալու մասին թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Իրեղեն ապացույց ճանաչված ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում գտնվող տուժող Ռ.Պետրոսովայի հագուստները և կոշիկները վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Ս. Պետրոսովային։ Քաղաքացիական հայցի հարցը պետք է համարել լուծված։ Դատավճիռը հրապարակման օրվանից մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքի։ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ. Ավետիսյան |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 24-02-2011 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 29-03-2011 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 13-04-2011 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 210 թերթից: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 14-04-2011 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 210 |