Գործ հ. ԵԿԴ/0288/01/10

Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն
Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն

Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
12 մայիսի 2011թ. ք. Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ.ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ
Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Հ.ԷՅՐԱՄՋՅԱՆԻ ՏՈՒԺՈՂ` Ռ.ԿՈՒՄՐԻԿՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Հ.Էյրամջյանի և տուժող Ռ.Կումրիկյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Աշոտ Վաղարշակի Առուստամյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը

Աշոտ Վաղարշակի Առուստամյանի կողմից Ռաֆայել Հայկի Կումրիկյանին ծեծի ենթարկելու դեպքի առթիվ 16.09.2010թ. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով հարուցվել է թիվ 13147110 քրեական գործը:
2010թ. սեպտեմբերի 19-ին վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ Աշոտ Առուստամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
24.09.2010թ. որոշմամբ Աշոտ Առուստամյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով:
2010թ. նոյեմբերի 02-ին թիվ 13147110 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան /այսուհետ` դատարան/:
Դատարանի 2011թվականի փետրվարի 15-ի դատավճռով՝ Աշոտ Վաղարշակի Առուստամյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով ճանաչվել է անմեղ և արդարացվել` նրա արարքում հանցակազմ չլինելու հիմքով:
Ա.Առուստամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին` վերացվել է:
Հիշյալ դատավճռի դեմ 03.03.2011թ. Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Հ.Էյրամջյանը բերել է վերաքննիչ բողոք:
Դատավճռի դեմ 11.03.2011թ. վերաքննիչ բողոք է բերել նաև տուժող Ռ.Կումրիկնյանը:
Վերաքննիչ բողոքների առթիվ գրավոր պատասխաններ չեն ստացվել:
Վերաքննիչ դատարանի 24.03.2011թ. որոշմամբ վերաքննիչ բողոքները ընդունվել են վարույթ և գործը նշանակվել քննության Վճռաբեկ դատարանում գործի քննության համար սահմանված կանոններով։

2.Գործի փաստական հանգամանքները

Նախաքննական մարմնի կողմից Աշոտ Առուստամյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ալկոհոլային խմիչք օգտագործած վիճակում 2010թ. օգոստոսի 05-ին` ժամը 18։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Տպագրիչներ 3 շենքի թիվ 11 բնակարանում կենցաղային վեճի շուրջ ծագած վիճաբանության ժամանակ ծեծի է ենթարկել Ռաֆայել Հայկի Կումրիկյանին, այն է՝ բռունցքով երկու անգամ հարվածել է վերջինիս դեմքի շրջանին, ինչը զուգորդվել է Ռ.Կումրիկյանին ցավ պատճառելով։
Առաջադրված մեղադրանքում Ա.Առուստամյանը իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ շուրջ մեկ տարի է ինչ Ռաֆայել Կումրիկյանի հետ գտնվում է լարված, վատ հարաբերությունների մեջ, քանի որ վերջինս իր իսկ ներկայությամբ իր հանգուցյալ քրոջ՝ Էմմա Առուստամյանի հասցեին հնչեցրել է անպարկեշտ, վիրավորական արտահայտություններ, այն է՝ որ Է.Առուստամյանը կենդանության օրոք եղել է հոգեկան հիվանդ, շիզոֆրենիկ, այնինչ վերջինս մահացել է չարորակ քաղցկեղից։
Այսպես, 2010թ. օգոստոսի 05-ին` ժամը 18:00-ի սահմաններում, այցելել է իր հանգուցյալ քրոջ՝ Էմմա Առուստամյանի ամուսնու՝ Ռոբերտ Կումրիկյանի՝ Երևան քաղաքի Տպագրիչների 3 շենքի թիվ 11 բնակարան, որտեղ հանդիպել է Ռ.Կումրիկյանին, նրա ընկերոջը՝ Վարդգես Վաղինակի Մկրտչյանին, և վերջինիս ծանոթ, ինքնությունը չպարզված Խաչիկ անունով անձնավորության ու նրանց հետ նստել պատշգամբում՝ սեղանի շուրջ։ Որոշ ժամանակ անց հիշյալ բնակարան է այցելել Ռոբերտ Կումրիկյանի եղբայրը՝ Ռաֆայել Կումրիկյանը։ Տեսնելով Ռաֆայել Կումրիկյանին՝ Ա.Առուստամյանը սաստել է նրան` ասելով, թե ինչպես կարող է ոտք դնել մի տուն, եթե նախկինում տանտիրուհու՝ Էմմա Առուստամյանի հասցեին անպարկեշտ արտահայտություններ էր հնչեցնում։ Ռ.Կումրիկյանն առանց որևէ պատասխան հնչեցնելու բարևել է սեղանակիցներին ու գնացել հյուրասենյակ։
Շուրջ 10 րոպե անց Ա.Առուստամյանը, Վ.Մկրտչյանը և Խաչիկ անունով անձնավորությունը հեռացել են, սակայն շուրջ 5 րոպե անց Ա.Առուստամյանը նորից վերադարձել է բնակարան։ Տեսնելով, որ պատշգամբում Ռաֆայել Կումրիկյանը կտրատում է լոլիկ, որպեսզի ուտի՝ Ա.Առուստամյանը մոտեցել և դիմել է վերջինիս` ասելով “Երես ունես գալիս ես այս օջախ ու դրա հետ մեկտեղ լափում ես”, իսկ Ռ.Կումրիկյանը պատասխանել է` ասելով. “Լավ եմ անում, աչքդ հանում եմ, քրոջդ համար ինչ ասել եմ լավ եմ արել ու դեռ պետք է ասեմ”։ Լսելով Ռ.Կումրիկյանի հիշյալ պատասխանը՝ Ա.Առուստամյանը բաց ափով մեկ ան-գամ հարվածել է Ռաֆայել Կումրիկյանի դեմքի ձախ շրջանին։
Նախաքննության մարմինը Աշոտ Առուստամյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով մեղսագրված արարքը հիմնավորված է համարել հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Ռաֆայել Կումրիկյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2010թ. օգոստոսի 05-ին` ժամը 17:30-ի սահմաններում, գնացել է եղբոր՝ Ռոբերտ Կումրիկյանի՝ Երևան քաղաքի Տպագրիչների 3 շենքի թիվ 11 բնակարան, որտեղ հանդիպել է Ռ.Կումրիկյանին, նրա ընկերոջը՝ Վարդգես Վաղինակի Մկրտչյանին, վերջինիս ծանոթ, ինքնությունը չպարզված Խաչիկ անունով անձնավորության ու Աշոտ Առուստամյանին, ովքեր նստած են եղել պատշգամբում՝ սեղանի շուրջ։ Բարևելով սեղանակիցներին՝ ինքը գնացել է հյուրասենյակ։ Որոշ ժամանակ անց Ա.Առուստամյանը, Վ.Մկրտչյանը և Խաչիկ անունով անձնավորությունը հեռացել են, իսկ ինքը գնացել է պատշգամբ, որտեղ՝ սեղանին, տեսնելով լոլիկ, որոշել է համտեսել։ Շուրջ 5 րոպե անց Ա.Առուստամյանը նորից վերադարձել է և տեսնելով, որ ինքը պատշգամբում կտրատում է լոլիկ` մոտեցել է իրեն ու ասելով. “Լափոշ փորդ լցնում ես”, բռունցքով հարվածել է իր ծնոտի ձախ կեսին, ապա ևս մեկ անգամ հարվածել է ձախ ականջի շրջանին։
Դրանից հետո ինքը հեռացել է և ճանապարհին՝ Երևան քաղաքի Տպագրիչներ և Ալա-վերդյան փողոցների խաչմերուկում, պատահաբար հանդիպելով Վ.Մկրտչյանին և Խաչիկ անունով անձնավորությանը, հայտնել է կատարվածի մասին։
Տուժող Ռ.Կումրիկյանի եղբոր՝ վկա Ռոբերտ Կումրիկյանի ցուցմունքով` այն մասին, որ 2010թ. օգոստոսի 05-ին` ժամը 17:00-ի սահմաններում, իր՝ Երևան քաղաքի Տպագրիչների 3 շենքի թիվ 11 բնակարան են այցելել իր ընկեր Վարդգես Մկրտչյանը և վերջինիս ծանոթ, ինքնությունը չպարզված, Խաչիկ անունով մի անձնավորություն։ Երբ գտնվել են բնակարանի պատշգամբում՝ սեղանի շուրջ նստած, եկել է իր հանգուցյալ կնոջ եղբայրը՝ Աշոտ Առուս-տամյանը, ով ևս միացել է վերջիններիս։ Որոշ ժամանակ անց հիշյալ բնակարան է այցելել Ռաֆայել Կումրիկյանը, ում տեսնելով` Ա.Առուստամյանն ասել է, թե ինչպես կարող է ոտք դնել մի տուն, եթե նախկինում տանտիրուհու՝ Էմմա Առուստամյանի հասցեին անպարկեշտ արտահայտություններ էր հնչեցնում։ Ռ.Կումրիկյանը, առանց որևէ պատասխան հնչեցնելու, բարևել է սեղանակիցներին ու գնացել հյուրասենյակ։
Դրանից հետո Ա.Առուստամյանը, Վ.Մկրտչյանը և Խաչիկ անունով անձնավորությու-նը հեռացել են, իսկ Ռ.Կումրիկյանը գնացել է պատշգամբ։ Շուրջ 5 րոպե անց Ա.Առուստամ-յանը նորից վերադարձել է բնակարան։ Տեսնելով, որ պատշգամբում Ռաֆայել Կումրիկյանը կտրատում է լոլիկ, որպեսզի ուտի՝ Ա.Առուստամյանը մոտեցել և դիմել է վերջինիս` ասելով. “Երես ունես գալիս ես այս օջախ ու դրա հետ մեկտեղ լափում ես”, իսկ Ռ.Կումրիկյանը պա-տասխանել է` ասելով. “Լավ եմ անում, աչքդ հանում եմ, քրոջդ համար ինչ ասել եմ լավ եմ արել ու դեռ պետք է ասեմ”։ Լսելով Ռ.Կումրիկյանի հիշյալ պատասխանը՝ Ա.Առուստամյանը հարվածել է Ռաֆայել Կումրիկյանի դեմքի ձախ շրջանին։
Վկա Նարինե Կումրիկյանի ցուցմունքով` այն մասին, որ 2010թ. օգոստոսի 05-ին ողջ օրը գտնվել է տանը` իր ննջասենյակում, քանի որ վատառողջ է եղել։ Նույն օրը` ժամը 1800-ի սահմաններում, գնացել է պատշգամբ, որպեսզի այնտեղից մտնի խոհանոց և թեյ պատրաս-տի, ուստի Ն.Կումրիկյանի պատշգամբ մտնելը զուգադիպել է այն բանին, որ լսել է, թե ինչպես է Ռաֆայել Կումրիկյանն ասում, որ ինչ ասել է լավ է արել, ու դեռ պիտի իր մոր՝ Է. Առուստամյանի հասցեին արտահայտություններ հնչեցնի, ապա տեսել է, որ իր մորեղբայրը՝ Աշոտ Առուստամյանը, ձեռքով հարվածել է Ռաֆայել Կումրիկյանի դեմքին։
Վկա Վարդգես Մկրտչյանի ցուցմունքով` այն մասին, որ 2010թ. օգոստոսի 05-ին` ժամը 17:00-ի սահմաններում, իր ծանոթ, ինքնությունը չպարզված, Խաչիկ անունով անձնավորության հետ այցելել է ընկերոջ՝ Ռոբերտ Կումրիկյանի՝ Երևան քաղաքի Տպագրիչների 3 շենքի թիվ 11 բնակարան, որտեղ իրենց է միացել նաև Աշոտ Առուտամյանը, իսկ ապա` Ռաֆայել Կումրիկյանը, ում տեսնելով` Ա.Առուստամյանն ասել է, թե ինչպես կարող է ոտք դնել մի տուն, եթե նախկինում տանտիրուհու՝ Էմմա Առուստամյանի հասցեին անպարկեշտ արտահայտություններ էր հնչեցնում։ Ռ.Կումրիկյանը` առանց որևէ պատասխան հնչեցնելու, բարեվել է սեղանակիցներին ու գնացել հյուրասենյակ։
Որոշ ժամանակ անց Ա.Առուստամյանի և Խաչիկ անունով անձնավորության հետ հեռացել են, իսկ իրենց ճանապարհելուց հետո Ա.Առուստամյանը նորից վերադարձել է։
Այնուհետև, դուրս գալով բնակարանից, երբ կանգնած է եղել Երևան քաղաքի Տպագրիչներ և Ալավերդյան փողոցների խաչմերուկում, իրենց է մոտեցել Ռաֆայել Կումրիկյանն ու ասել, որ Ա.Առուտամյանը ձեռքով հարվածել է իրեն։
Դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Ա.Առուստամյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել` պատճառաբանելով, որ տուժողին ծեծելու դիտավորություն չի ունեցել, այլ ցանկացել է նրան “հոգեպես” ցավ պատճառել, ինչպես որ նա է իրեն նման ցավ պատճառել։
Ամբաստանյալ Ա.Առուստամյանի ցուցմունքի համաձայն` 05.08.2010թ-ին` ժամը 18-ի սահմաններում, երբ նա Վարդգեսի և ղարաբաղցի Խաչիկի հետ գտնվել է Ռոբերտ Կումրիկյանի տանը, դիմելով նույն բնակարան եկած Ռաֆիկ Կումրիկյանին` ասել է. “Ինչ ասես քրոջս ասելուց հետո երես ունես եկել ես այս օջախ, չես ամաչում”` նկատի ունենալով, որ մինչ այդ նա իր հանգուցյալ քրոջ (Ռոբերտ Կումրիկյանի կնոջ) հասցեին վիրավորական արտահայտություններ է թույլ տված եղել` նրան անվանելով շիզոֆրենիկ։ Դրանից հետո, ճանապարհելով Վարդգեսին և Խաչիկին, վերադարձել է նույն բնակարան ու տեսնելով, որ Ռաֆիկ Կումրիկյանը լոլիկ է ուտում` ասել է. “Չես ամաչում, քրոջս այդքան բան ասելուց հետո եկել, նստել, լափում ես”, իսկ երբ Ռաֆիկը պատասխանել է, որ լավ է անում, ինչ ասել է` լավ է արել ու էլի կասի, թեթև ապտակել և հայհոյել է նրան։
Ամբաստանյալը նաև ցուցմունք է տվել այն մասին, որ տուժողը ստում է` ասելով, որ ինքը մի քանի անգամ բռունցքով հարվածել է նրան, քանի որ բռունցքով նրան խփելու դեպքում նրա վիճակը վատ կլիներ, և որ իր ապտակելուց հետո նրա դեմքին որևէ այտույց կամ հետք չի եղել։
Տուժող Ռաֆայել Կումրիկյանի ցուցմունքի համաձայն` 2010թ. օգոստոսի 5-ին` ժամը 17:30-ի սահմաններում, երբ եղբոր՝ Ռոբերտ Կումրիկյանի խնդրանքով՝ նրա բակում կուտակված շինարարական ավազը պարկերի մեջ լցնելու համար, գնացել է նրա` ք.Երևանի Տպագրիչների 3-րդ շենքի հ. 11 բնակարան, պատշգամբում հանդիպել է ոգելիչ խմիչքի օգտագործմամբ ճաշող եղբորը, նրա ընկեր Վարդգեսին, վերջինիս Խաչիկ անունով ծանոթին և Աշոտ Առուստամյանին։ Բարևելով նրանց՝ գնացել է հյուրասենյակ։ Որոշ ժամանակ անց` բնակարանից Ա.Առուստամյանի, Վարդգեսի և Խաչիկի հեռանալուց հետո, գնացել է պատշգամբ ու, սեղանին տեսնելով լոլիկ, նստած վիճակում ցանկացել է կտրել այն։ Այդ պահին բնակարան վերադարձած Ա.Առուստամյանը մոտեցել է իրեն և, ասելով` հիմա էլ լափոշ փորդ լցնում ես, սկսել է հայհոյել իրեն ու իր համար անսպասելի երկու անգամ հարվածել է իր ձախ կիսադեմին` ծնոտի և ականջի շրջաններին։ Տեսնելով դա` եղբայրը միջամտել է, սակայն Ա. Առուստամյանը շարունակել է հարվածել իր գլխին։
Դրանից հետո հեռացել է եղբոր բնակարանից ու ճանապարհին՝ ք.Երևանի Տպագրիչների և Ալավերդյան փողոցների խաչմերուկում, հանդիպելով Վարդգեսին, նրա եղբորն ու Խաչիկին` պատմել է կատարվածի մասին։
Միաժամանակ, տուժող Ռաֆայել Կումրիկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2010թ. օգոստոսի 5-ին` ժամը 17:30-ի սահմաններում, եղբոր դուստր Նարինե Կումրիկյանը տանը չի եղել։
Տուժող Ռ.Կումրիկյանի եղբայր՝ վկա, Ռոբերտ Կումրիկյանի ցուցմունքի համաձայն` 2010թ. օգոստոսի 5-ին` ժամը 1730-ի սահմաններում, երբ իր՝ ք.Երևանի Տպագրիչների 3-րդ շենքի հ. 11 բնակարանի պատշգամբում ճաշելիս է եղել իր ընկեր Վարդգեսի, Խաչիկ անունով նրա ծանոթի և հանգուցյալ կնոջ եղբոր` Աշոտ Առուստամյանի հետ, իր բնակարան է եկել նաև եղբայրը` Ռաֆայել Կումրիկյանը, ով մոտ մեկ տարի առաջ Ա.Առուստամյանի ներկայությամբ անպարկեշտ արտահայտություններ է թույլ տված եղել քաղցկեղից մահացած իր կնոջ` Էմմա Առուստամյանի վերաբերյալ` ասելով, որ նա եղել է հոգեկան հիվանդ` շիզոֆրենիկ։ Ա.Առուստամյանը, տեսնելով նրան, ասել է, թե Էմմա Առուստամյանի հասցեին ան-պարկեշտ արտահայտություններ թույլ տալուց հետո ինչպես նա կարող է ոտք դնել նրա տուն։ Ռաֆայելը լուռ գնացել է հյուրասենյակ, իսկ 5 րոպե անց, երբ Ա.Առուստամյանը, ճանապարհելով Վարդգեսին ու Խաչիկին, վերադարձել է և, պատշգամբում տեսնելով ուտելու նպատակով լոլիկ կտրատող Ռաֆայելին, նրան ասել է. “Երես ունես գալիս ես այս օջախ ու դրա հետ մեկտեղ լափում ես”, վերջինս, պատասխանելով նրան, ասել է. “Լավ եմ անում, աչքդ հանում եմ, քրոջդ համար ինչ ասել եմ լավ եմ արել ու դեռ պետք է ասեմ”։ Լսելով դա, Ա. Առուստամյանը բաց ափով մեկ անգամ հարվածել է Ռաֆայելին։
Իր դուստրը` Նարինեն, եղել է տանը և մի պահ տեսել է կատարվածը, իսկ եղբորը վերը նշված օրը չի խնդրել գալ իր տուն ու օգնել իրեն։
Վկա Նարինե Կումրիկյանի ցուցմունքի համաձայն` 2010թ. օգոստոսի 5-ին նա վատառողջ է եղել և երբ ժամը 18-ի սահմաններում դուրս է եկել ննջասենյակից ու թեյ պատրաստելու նպատակով խոհանոց գնալու համար մտել է պատշգամբ` լսել է, որ Ռաֆայել Կումրիկյանը, ով մեկ տարի առաջ իր մոր՝ Է.Առուստամյանի հասցեին անպարկեշտ արտահայտություններ է թույլ տված եղել, ասում է, որ ինչ ասել է լավ է արել ու դեռ պիտի իր մոր հասցեին արտահայտություններ հնչեցնի։ Դրան հետևել է այն, որ Ա.Առուստամյանը մեկ անգամ բաց ափով ապտակել է Ռաֆայելին։
Վկա Վարդգես Մկրտչյանի ցուցմունքի համաձայն` 2010թ. օգոստոսի 5-ին` ժամը 17:30-ի սահմաններում, երբ իր ծանոթ Խաչիկի, Աշոտ Առուստամյանի և Ռոբերտ Կումրիկյանի հետ ճաշելիս են եղել վերջինիս տան պատշգամբում, ներս է մտել Ռաֆայել Կումրիկյանը, ով մինչ այդ անպարկեշտ արտահայտություններ է թույլ տված եղել Ռոբերտի հանգուցյալ կնոջ` Աշոտի քույր Էմմայի հասցեին։ Աշոտը, տեսնելով Ռաֆայելին և դիմելով նրան, ասել է, թե ինչպես նա կարող է ոտք դնել մի տուն, եթե նախկինում տանտիրուհու հասցեին անպարկեշտ արտահայտություններ է թույլ տվել։ Ռաֆայելը, առանց որևէ պատասխան տալու, գնացել է հյուրասենյակ, իսկ որոշ ժամանակ անց Ա.Առուստամյանը, ճանապարհելով իրեն և Խաչիկին, վերադարձել է նույն բնակարան։
Քիչ անց, երբ Խաչիկի հետ կանգնած են եղել ք.Երևանի Տպագրիչների և Ալավերդյան փողոցների խաչմերուկում, իրենց է մոտեցել Ռաֆայելն ու, ասելով, որ Ա.Առուստամյանը մեկ անգամ ապտակել է իրեն, հեռացել է։
Դրանից հետո զանգահարել է Աշոտին, ով ասել է, որ իրոք ապտակել է Ռաֆայելին, քանի որ վերջինս ասել է, որ այն ինչ ասել է Էմմայի հասցեին, ճիշտ է արել և դեռ պետք է ասի։
Դատաբժշկական փորձաքննության 23.08.2010թ. թիվ 1976 եզրակացության համա-ձայն` Ռաֆայել Կումրիկյանի անձնական զննումով պարզվել է, որ նրա ստորին ծնոտի ձախ կեսին` մարմնի պրոյեկցիայով, առկա է 2*1սմ չափսերի այտուցված, քիչ ուռած տեղամաս, ձախ ականջախեցին քիչ այտուցված է։
Դատաբժշկական լրացուցիչ փորձաքննության 22.10.2010թ. թիվ 2617/Լ եզրակացության համաձայն` փորձաքննության ընթացքում փորձագետը պարտավոր է հայտնաբերված բոլոր տեսակի փոփոխություններն արտացոլել եզրակացության նկարագրական մասում, որը տվյալ դեպքում կատարվել է փորձագետի կողմից` նկարագրելով այտուցները և ուռածությունը, սակայն վերջիններս քանի որ չեն համարվում վնասվածքներ, այդ իսկ պատճառով չեն արտացոլվել հետևություններում, ինչի կապակցությամբ էլ չեն որակավորվել։
Որպես վկա հարցաքննված փորձագետ Շ.Գևորգյանը, ցուցմունք տալով, պարզաբանել է, որ փորձաքննությամբ պարզվել է, որ անձնական զննումով հայտնաբերված տուժողի ստորին ծնոտի ձախ կեսին առկա այտուցն ու քիչ ուռածությունը և ձախ ականջախեցու քիչ այտուցը մարմնական վնասվածքներ չեն համարվում, քանի որ դրանք չեն պատճառվել ֆիզիկական ուժի ներգործության, այդ թվում` բռունցքով հարվածելու կամ ապտակելու արդյունքում, ուստի` փորձագիտական եզրակացություններում նշվել է, որ նրա մոտ առկա այտուցներն ու ուռածությունը մարմնական վանսվածք չեն համարվում։ Դա է պատճառը, որ փորձագետների կողմից պատասխան չի տրվել քննիչի որոշման մեջ նշված մյուս հարցերին։
Ինչ վերաբերվում է տուժողի մոտ հայտնաբերված այտուցներին և քիչ ուռածությանը, ապա դրանք կարող էին առաջանալ որոշ ժամանակ դեմքի այդ մասով ձեռքին հպվելու, սափրվելու ընթացքում վարակ ստանալու կամ նման այլ պատճառների հետևանքով։
Դատարանը վերլուծելով ամբաստանյալ Ա.Առուստամյանին առաջադրված մեղադրանքը և համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գտել է, որ նախաքննության մարմինը, ճիշտ պարզելով գործի փաստական հանգամանքները, որոնք հասատավել են նաև դատաքննությամբ ձեռք բերված ու հետազոտված ապացույցներով և, արժանահավատ համարելով միայն տուժողի որևէ կերպ չհիմնավորվող ցուցմուքներն ու չհերքելով նախաքննությամբ ձեռք բերված մյուս ապացույցները, Ա.Առուստամյանի արարքին տվել է ոչ ճիշտ քրեաիրավական գնահատական` այն որակելով որպես հանցագործություն։ Այսպես.
Գնահատելով նախաքննության ընթացքում հարցաքննված տուժողի ցուցմունքները` նախաքննության մարմինը հաստատված է համարել, որ դեպքի օրն ամբաստանյալը, բռունցքով երկու անգամ հարվածելով տուժողի դեմքի շրջանին, ծեծի է ենթարկել նրան, ինչը զուգորդվել է տուժողին ցավ պատճառելով։
Միաժամանակ, մեղադրական եզրակացությունում շարադրելով ամբաստանյալի և վկաների ցուցմունքները, նախաքննության մարմինը, ըստ էության, դրանք նույնպես գնահատել է որպես ամբաստանյալի մեղքը հիմնավորող արժանահավատ ապացույցներ, չնայած ինչպես ամբաստանյալը, այնպես էլ վկաները ցուցմունքներ են տվել այն մասին, որ ամբաստանյալը ոչ թե երկու անգամ բռունցքով է հարվածել տուժողի դեմքին, այլ մեկ անգամ ապտակել է նրան, որպիսի ցուցմունքները նրանք պնդել են նաև տուժողի հետ առերես հարցաքննվելիս։
Այսինքն, թեև նախաքննության ընթացքում տուժողի ցուցմունքը հակասել է ամբաստանյալի ու վկաների ցուցմունքներին, սակայն վարույթն իրականացնող մարմինը չի անդրադարձել նշված հարցին և, չնայած չի հերքել ամբաստանյալի ու վկաների ցուցմունքներն և չի նշել, որ դրանք արժանահավատ չի համարում, սակայն մեղադրանք առաջադրելով ամբաստանյալին ու, որպես բացարձակ ճշմարտություն համարելով տուժողի ցուցմունքները` հանգել է հետևության, որ ամբաստանյալը երկու անգամ բռունցքով հարվածել է տուժողի դեմքի շրջանին և ապացուցված է համարել, որ ամբաստանյալը, ծեծելով նրան, կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործություն։
Դատարանը հարկ է համարել նաև անդրադառնալ այն հանգամանքին, որ նախա-քննության մարմինը` վկաների ցուցմունքները գնահատելիս և մեղադրական եզրակացությունում դրանք շարադրելիս, թույլ է տվել անճշտություն. թեև վկաները նախաքննության ընթացքում ցուցմունք են տվել այն մասին, որ ամբաստանյալը տուժողին մեկ անգամ ապտակել է, ինչը գրի է առնվել բառացի, սակայն մեղադրական եզրակացությունում շարադրված նրանց ցուցմունքներում նշվել է, որ ամբաստանյալը հարվածել է (ձեռքով հարվածել է) տուժողի դեմքին, ինչը չի համապատասխանում վկաների նախաքննական ցուցմունքներին։
Դատարանը գտել է, որ վերը նշվածն էական նշանակություն ունի, քանի որ ապտակը կարելի է մեկնաբանել նաև որպես հարված, մինչդեռ` միայն ապտակը չէ, որ կարելի է համարել որպես հարված` նկատի ունենալով, որ հարված կարելի է հասցնել ինչպես ձեռքի բաց ափով, այնպես էլ բռունցքով, ափի հակառակ մասով կամ որևէ այլ առարկայով և այլն։
Այսպիսով, հաշվի առնելով վերոգրյալները և նկատի ունենալով, որ դատաքննութ-յամբ` որպես լրացուցիչ ապացույցներ, հետազոտված փորձաքննությունների եզրակացություններով ու փորձագետի ցուցմունքով նույնպես չի հաստատվել, որ ամբաստանյալը երկու անգամ բռունցքով հարվածել է տուժողի դեմքի շրջանին, ինչը զուգորդվել է նրան ֆիզիկական ցավ պատճառելով, դատարանը, արտահայտելով միայն իրավունքի շահերը, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգել է հետևության, որ տուժողի ցուցմունքներն արժանահավատ չեն, նա նպատակ է հետապնդում ապտակի միջոցով իրեն վիրավորած ամբաստանյալին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու միջոցով պատժելու, նրա` որպես շահագրգիռ անձի ցուցմունքները բավարար չեն ամբաստանյալի արարքը` որպես ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործություն որակելու համար, ուստի արժանահավատ են ամբաստանյալի ու վկաների ցուցմունքները, որպիսիք նրանք պնդել են ինչպես տուժողի հետ առերես հարցաքննությունների, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում։ Հետևաբար, դատարանը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված, գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատված է համարել, որ ամբաստանյալը մեկ անգամ ապտակել է տուժողին։
ՀՀ քրեական դատավարության 17-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապա-ցույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրի-նականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը։
Նույն օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի համաձայն` ... մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը, և հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
Նույն օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի, և դատավորը, ինչպես նաև հետա-քննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանա-կություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում։
Անդրադառնալով ամբաստանյալի կատարած արարքը` տուժողին ապտակելը, որպես ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված, մեղավորությամբ կատարված՝ հանրության համար վտանգավոր արարք դիտելու հարցին, դատարանը գտել է, որ նրա կատարած արարքն իր մեջ չի պարունակում քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները, այսինքն` նրա կատարած արարքը չի կարող համարվել հանցագործություն, ու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքում նա պետք է ճանաչվի անմեղ և արդարացվի` նրա արարքի մեջ հանցակազմ չլինելու հիմքով։
Դատարանը նման եզրակացության է հանգել հետևյալ պատճառաբանություններով.
Ամբաստանյալին մեղադրանք է առաջադրվել տուժողին ծեծելու համար, իսկ ՀՀ քրեական օրեսնգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն` ծեծը դա ծեծելն է կամ այլ բռնի գործողություններ կատարելը, որը չի առաջացրել նույն օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքներ։
Դատարանը գտել է, որ նշված հոդվածի բովանդակությունից հետևում է, որ ծեծը պետք է մեկնաբանվի որպես գործողությունների շարք, ինչը նախատեսում է հարվածների բազմակիություն, օրինակ` անձին բռունցքով, ոտքով, որևէ առարկայով հասցված մի քանի հարվածը կամ մի քանի ապտակը, որոնք անձին ֆիզիկական ցավ են պատճառում։ Այսինքն` ծեծը բնութագրվում է տուժողին բազմաթիվ (երեք և ավելի) հարվածներ հասցնելով` զուգորդված նրան ֆիզիկական ցավ պատճառելով։
Մինչդեռ, ինչպես հաստատվել է դատաքննությամբ, ամբաստանյալը տուժողին ապտակել է ընդամենը մեկ անգամ։
Դատարանը գտել է, որ տվյալ դեպքում` գործի փաստական հանգամանքներով հաստատված իրավիճակում, ամբաստանյալի կողմից տուժողին հասցված մեկ ապտակը չի կարող համարվել և գնահատվել որպես ծեծ, հետևաբար` նաև քրեորեն պատժելի արարք։
Դատարանը հաշվի է առել նաև այն, որ դատաքննությամբ հնարավոր չի եղել պարզել, արդյոք, ամբաստանյալի ապտակը ֆիզիկական ցավ է պատճառել տուժողին` նկատի ունենալով, որ վերջինս պնդել է իր այն ցուցմունքը, որ ամբաստանյալը երկու անգամ իր ձախ կիսադեմին հարվածել է բռունցքով։
Դատարանը հարկ է համարել նշել նաև, որ արդի հայերենի բացատրական բառարանում նույնպես (տես` Արդի հայերենի բացատրական բառարան, հեղինակ` Էդ.Աղայան) ծեծը բացատրվում է որպես մարմնին հասցվող ցավագին հարվածներ, ապտակը` որպես ձեռքի ափով երեսին հասցված հարված, իսկ հարվածը` որպես ուժգին կերպով ձեռքով` ոտքով, որևէ բանի խփելը, որևէ առարկայով` գործիքով, մեկին կամ մի բանի խփելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն՝ այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները։
Նույն օրենսգրքի 4-րդ հոդվածի համաձայն` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրքը հիմնվում է օրինականության, օրենքի առջև հավասարության, պատասխանատվության անխուսափելիության, անձնական պատասխանատվության, ըստ մեղքի պատասխանատվության, արդարության և պատասխանատվության անհատականացման ու մարդասիրության սկզբունքների վրա։
Նույն օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի համաձայն` արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով, ու քրեական օրենքն անալոգիայով կիրառելն արգելվում է։
Նույն օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի համաձայն` անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն հանրության համար վտանգավոր այնպիսի գործողության կամ անգործության և հանրության համար վտանգավոր հետևանքների համար, որոնց վերաբերյալ նրա մեղքը հաստատված է իրավասու դատարանի կողմից, և օբյեկտիվ մեղսայնացումը՝ առանց մեղքի վնաս պատճառելու համար քրեական պատասխանատվությունը, արգելվում է։
Նույն օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված՝ հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեսված է քրեական օրենսգրքով։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն` քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե արարքի մեջ հանցակազմ չկա, իսկ նույն օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` դատարանը պարտավոր է նույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ։
Վերը նշվածից ելնելով դատարանը հաստատված է համարել, որ ամբաստանյալ Ա.Առուստամյանը 05.08.2010թ-ին` ժամը 1730-ի սահմաններում, վկա Վարդգես Մկրտչյանի, նրա ծանոթի` գործով չպարզված, Խաչիկ անունով անձի և հանգուցյալ քրոջ ամուսնու` վկա Ռոբերտ Կումրիկյանի հետ ճաշելիս է եղել վերջինիս բնակարանի պատշգամբում, և երբ տեսել է նույն բնակարան եկած Ռոբերտ Կումրիկյանի եղբորը` Ռաֆիկ Կումրիկյանին, ով դեպքից մոտ մեկ տարի առաջ ամբաստանյալի ներ-կայությամբ վիրավորական արտահայտություններ է թույլ տված եղել ամբաստանյալի` քաղցկեղից մահացած քրոջ (եղբոր` Ռոբերտ Կումրիկյանի, կնոջ) հասցեին` նրան անվանե-լով հոգեկան հիվանդ և շիզոֆրենիկ, դիմելով նրան` ասել է, թե ինչպես նա կարող է քրոջ հաս-ցեին վիրավորական արտահայտություներ թույլ տալուց հետո ոտք դնել նրա տուն։ Տուժողը, չպատասխանելով նրան, հեռացել է հյուրասենյակ, իսկ երբ ամբաստանյալը` վկա Վ. Մկրտչյանին ու նրա ծանոթ Խաչիկին ճանապարհելու համար, դուրս է եկել բնակարանից, տուժողը գնացել է պատշգամբ և ուտելու նպատակով սկսել է լոլիկ կտրատել։ Այդ պահին բնակարան վերադարձած ամբաստանյալը, տեսնելով դա, կրկին դիմելով տուժողին` ասել է. «Չես ամաչում, քրոջս այդքան բան ասելուց հետո եկել, նստել, լափում ես»։ Տուժողը, պա-տասխանելով նրան, ասել է, որ լավ է անում, ինչ ասել է` լավ է արել ու էլի կասի, որից հետո ամբաստանյալը մեկ անգամ ապտակել է տուժողին, ինչը տեսել են վկա Ռուբերտ Կումրիկ-յանը և նրա դուստր Նարինե Կումրիկյանը։ Վկա Ռուբերտ Կումրիկյանի միջամտությունից հետո տուժողը հեռացել է նրա բնակարանից ու ք.Երևանի Տպագրիչների և Ալավերդյան փո-ղոցների խաչմերուկում հանդիպելով վկա Վ.Մկրտչյանին ու նրա ծանոթին` պատմել է, որ ամբաստանյալը մեկ անգամ ապտակել է իրեն։

3.Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.

Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում, ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
1. Մեղադրողը իր վերաքննիչ բողոքով գտնում է, որ դատարանը սույն քրեական գործով դատավճիռ կայացնելիս ճիշտ չի գնահատել գործով ձեռք բերված ապացույցները, թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3801 հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով սահմանված ինչպես նյութական, այնպես էլ դատավարական իրավունքի խախտում, որն իր հերթին արտահայտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 3-րդ կետով սահմանված այն դրույթի խախտմամբ, համաձայն որի դատավճիռ կայացնելիս դատարանի կողմից հաստատված ճանաչված հանգամանքները պետք է համապատասխանեն դատարանում հետազոտված ապացույցներին:
Այսպես.
Դատավճռի մեջ ապացույցների հետազոտման և գնահատման գլխում նշվել է, որ ամբաստանյալ Աշոտ Առուստամյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ դեպքի օրը տուժող Ռաֆայել Կումրիկյանին ասել է. ”Ինչ ասել ես քրոջս, ասելուց հետո երես ունես եկել ես այս օջախ, չես ամաչում”: Դրանից հետո Վարդգեսին ու Խաչիկին ճանապարհելուց հետո վերադարձել է նույն բնակարան և տեսել, որ տուժողը լոլիկ է ուտում ասել է. “Չես ամաչում, քրոջս այդքան բան ասելուց հետո եկել, նստել և լափում ես”: Երբ տուժողը պատասխանել է “լավ եմ անում” Աշոտ Առուստամյանը թեթև ապտակել և հայհոյել է նրան: Ամբաստանյալը նաև ցուցմունք է տվել, որ տուժողը ստել է, ասելով, որ ինքը մի քանի անգամ է հարվածել նրան:
Դատարանի կողմից ապացույցների գնահատման ժամանակ թույլ է տրվել դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա: Դատավճիռ կայացնելիս դատարանի կողմից ընդհանրապես չի հիշատակվել և համապատասխան գնահատականի չի արժանացել գործի ելքի համար վճռորոշ հանգամանքը:
Այսպես.
Դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Աշոտ Առուստամյանը չնայած ցուցմունք է տվել, որ տուժողին ոչ թե հարվածել է երկու անգամ, այլ ապտակել է մեկ անգամ, սակայն հստակ նշել է, որ ”երիտասարդ տարիներին զբաղվել է բռնցքամարտով, իրեն համարում է ֆիզիկապես ուժեղ անձնավորություն, քաջատեղյակ է եղել տուժողի տարիքի մասին, հստակ գիտակցել է, որ իր ապտակը պետք է ցավոտ լիներ տարեց անձնավորության համար, այսինքն ապտակել է, որ պատժի տուժողին և նա ցավ զգա”: Ամբաստանյալն ընդունել է, որ եթե տուժողի հասցեին վիրավորական արտահայտություններ թույլ չտար, ապա ընդհանրապես կոնֆլիկտ տեղի չէր ունենա:
Բողոք բերած անձը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա. Առուստամյանի կողմից դատարանում տրված ցուցմունքը հստակ ապացուցում է նրա կողմից կատարված գործողության դիտավորությունը, որն արտահայտվել է Ռ. Կումրիկյանին ծեծի ենթարկելու մեջ:
Տուժող Ռաֆայել Կումրիկյանը ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ դեպքի ժամանակ Աշոտ Առուստամյանն իր հասցեին հնչեցրած վիրավորական արտահայտություններից հետո երկու անգամ հարվածել է իր ձախ կիսադեմին` ծնոտի և ականջի շրջաններին, որի հետևանքով ինքը ֆիզիկական ցավ է զգացել: Վերջինիս ցուցմունքի համաձայն դեպքին ականատես են եղել Ռոբերտ Կումրիկյանը և Նարինե Կումրիկյանը:
Դատարանը դատավճիռ կայացնելիս ապացույցների հետազոտման և գնահատման արդյունքում եկել է այն եզրահանգման, որ Ռոբերտ Կումրիկյանի և Նարինե Կումրիկյանի ցուցմունքները, համաձայն որի ամբաստանյալը տուժողին ոչ թե հարվածել է երկու անգամ, այլ բաց ափով հարվածել է մեկ անգամ արժանահավատ են և իրենց հերթին կասկածի տակ են դրել տուժող Ռ. Կումրիկյանի ցուցմունքի արժանահավատությունը:
Բացի այդ, դատարանը վկաներ Ռոբերտ Կումրիկյանի և Նարինե Կումրիկյանի ցուցմունքները արժանահավատության տեսակետից ճիշտ չի գնահատել: Դատաքննության ընթացքում հիմնավորվել է, որ վերջիններս տուժող Ռաֆայել Կումրիկյանի հետ գտնվել են թշնամական փոխհարաբերությունների մեջ: Ինչպես Ռոբերտ Կումրիկյանը, այնպես էլ Նարինե Կումրիկյանը դատարանում տվել են խիստ հակասական և իրարամերժ ցուցմունքներ, նույնիսկ հակասել են ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում տված իրենց ցուցմունքներին:
Այսպես.
Վկա Ռոբերտ Կումրիկյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել, ապա նաև տուժող Ռաֆայել Կումրիկյանի հետ առերես պնդել է, որ ամբաստանյալ Ա. Առուստամյանը Ռաֆայել Կումրիկյանին հարվածել է ձեռքի բաց ափով մեկ անգամ: Դատաքննության ընթացքում վերջինս ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Ա. Առուստամյանը տուժողի դեմքին հարվածել է մեկ անգամ ձեռքի դրսի մասով: Այսինքն վկա Ռոբերտ Կումրիկյանի դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը ոչ միայն հակասել է իր նախաքննական ցուցմունքներին, այլև ուղղակի հակասության մեջ է մտել ամբաստանյալ Աշոտ Առուստամյանի ցուցմունքին, համաձայն որի ինքը հարվածը հասցրել է ձեռքի բաց ափով, դրանով իսկ կասկածի տակ դնելով ցուցմունքի արժանահավատությունը:
Վկա Նարինե Կումրիկյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Աշոտ Առուստամյանը ձեռքի դրսի հատվածով մեկ անգամ հարվածել է Ռաֆայել Կումրիկյանի դեմքին: Նախաքննության ցուցմունքը հրապարակելուց հետո վկան փոխել է իր դիրքորոշումը և հայտնել, որ ամբաստանյալը ձեռքի ներսի/ափ/ հատվածով է մեկ անգամ հարավածել տուժողի դեմքին:
Միաժամանակ վկա Նարինե Կումրիկյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հարվածը նկատել է խոհանոց գնալու ընթացքում և չի բացառել, որ մինչ այդ հնարավոր է ամբաստանյալն արդեն իսկ մեկ անգամ հարված հասցրած լիներ տուժողին:
Նարինե Կումրիկյանի դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը ոչ միայն հակասել է իր իսկ նախաքննական ցուցմունքներին, այլ ուղղակի հակասության մեջ է մտել վկա Ռոբերտ Կումրիկյանի ցուցմունքին, դրանով իսկ կասկածի տակ դնելով ցուցմունքի արժանահավատությունը:
Այսպիսով, դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալ Աշոտ Առուստամյանի, վկաներ Ռոբերտ Կումրիկյանի, Նարինե Կումրիկյանի ցուցմունքները իրարամերժ են և ոչ արժանահավատ, իսկ տուժող Ռաֆայել Կումրիկյանի նախաքննական և դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները իրենց բովանդակային առումով չեն փոխվել և պետք է գնահատել որպես արժանահավատ:
Վերոգրյալներից ելնելով բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. փետրվարի 15-ի արդարացման դատավճիռը, Աշոտ Վաղարշակի Առուստամյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով, արձակել մեղադրական դատավճիռ և նշանակել կատարած հանցագործության վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ:
2. Բողոք բերած անձ` տուժող Ռ.Կումրիկյանը իր վերաքննիչ բողոքով գտնում է, որ Աշոտ Առուստամյանի նկատմամբ կայացված արդարացման դատավճիռը անհիմն է, նշելով հետևյալը.
“Իմ եղբայր Ռոբերտ Հայկի Կումրիկյանը ինձ խնդրել էր, որ մեկ օր գնամ իրենց տուն, օգնեմ բակում կուտակված շինարարական ավազը պարկերի մեջ լցնելու համար, սակայն այդ գործով կոնկրետ օրվա վերաբերյալ պայմանավորվածություն չենք ունեցել։ 2010թ. օգոստոսի 5-ին, ժամը 17։30-ի սահմաններում եղբորս տուն եմ գնացել իմ նախաձեռնությամբ։ Մտնելով եղբորս բնակարան, պատշգամբում հանդիպել եմ ոգելից խմիչքի օտագործմամբ ճաշող եղբորս, նրա ընկեր Վարդգեսին, Խաչիկ անունով անձնավորության և Աշոտ Առուստամյանին։ Բարևելով նրանց անցել եմ հյուրասենյակ չցանկանալով խանգարել նրանց կերուխումը։ Որոշ ժամանակ անց Ա.Առուստամյանը Վարդգեսի և Խաչիկի հետ դուրս է եկել նրանց ճանապարհելու։ Այն պահին, երբ պատշգամբում ոչ-ոք չի եղել, ես անցել եմ այնտեղ և սեղանին տեսնելով լոլիկ, նստել եմ սեղանի շուրջը և ցանկացել եմ այն կտրել և ուտել։ Այդ պահին բնակարան է վերադարձել Ա.Առուստամյանը, որը մոտեցել է ինձ և ասել.-“լափող, հիմա էլ փորդ ես լցնում”.- և անսպասելիորեն հայհոյանքներ տալով ինձ և հավերժություն գնացած մորս, աջ ձեռքի բռունցքով երկու անգամ ուժգին հարվածել է դեմքիս։ Առաջին հարվածը հասցրել է ծնոտիս ձախ հատվածին, իսկ երկրորդ հարվածը ձախ ականջիս շրջանին։ Աշոտն ինձ հարվածներ հասցնելուն զուգընթաց իմ հասցեին տվել է նաև սեռական բնույթի հայհոյանքներ։ Ինձ հարվածներ հասցնելու պահին ես գտնվել եմ նստած վիճակում, իսկ Աշոտը կանգնած։ Իմ եղբայր Ռոբերտ Կումրիկյանը պատշգամբ է մտել այն պահին, երբ Աշոտը ինձ հարվածել է 2-րդ անգամ։ Թեև իմ եղբայրը միջամտել է, որպեսզի Աշոտը չշարունակի ինձ հարվածներ հասցնել, այնուամենայնիվ Աշոտը հասցրել է մեկ անգամ էլ հարվածել գլխիս։ Եղբայրս Աշոտին տնից դուրս հանելու փոխարեն ինձ է հանել։ Չէ որ կռիվը նա է սկսել։ Աշոտը եղբորս իմ դեմ դրդելու համար զրպարտել է ինձ, թե իբր մեկ տարի առաջ իրեն ներկայությամբ իր հանգուցյալ քրոջ հասցեին հնչեցրել եմ անպարկեշտ, վիրավորական արտահայտություններ, որ նա կենդանության օրոք եղել է հոգեկան հիվանդ, շիզոֆրենիկ և այլն։ Ես նման արտահայտություններ չեմ հնչեցրել և պատռաճ ու հիմք էլ չեմ ունեցել։ Եթե այդպիսի արտահայտություն հնչեցրել եմ մեկ տարի առաջ, այն էլ Աշոտի ներկայությամբ, ապա ինչու Աշոտը այդ պահը բաց է թողել և իր թշնամանքը իմ հանդեպ դրսևորել է մեկ տարի անց այն էլ եղբորս բնակարանում։ Պատճառն այն է, որ Աշոտը եղբորս բնակարան է եկել ալկոհոլ օգտագործած վիճակում, իսկ եղբորս տանն էլ շարունակել է օղի խմել և գտնվել է հարբած վիճակում, որտեղ հիստերիկ զառանցանքով զազրախոսել է իմ հասցեին և սեռական բնույթի հայհոյանքներ տալով, աջ ձեռքի բռունցքով ուժգին հարվածներ է հասցրել ծնոտիս ձախ մասին, ձախ ականջիս շրջանին և գլխիս։ Աշոտի հարվածներից ես զգացել եմ ֆիզիկական ցավ, իսկ նրա հայհոյանքներից և զրպարտչական արտհայտություններից վիրավորվել եմ, նվաստացվել է իմ պատիվն ու արժանապատվությունը և դրանով ինձ պատճառվելէ նաև հոգեկան տառապանք։
Իմ ցուցմունքներում նշել եմ, որ Աշոտը ոգելից խմիչք օգտագործած վիճակում դառնում է անզուսպ և անկառավարելի։ Տհաճ ու անախորժ իրավիճակներից խուսափելու համար ես ինձ միշտ հեռու եմ պահել Աշոտից, սակայն ումից խուսափում էի նրա հարվածի տակ ընկա։
Գթ.28 Ռոբերտ Կումրիկյանի ցուցմունքում նշված է, որ ժամը 17։30-ի սահմաններում մեզ այցելեց նաև Աշոտը և միացավ մեզ, որն արդեն իսկ խմած էր։ Աշոտը մի քանի բաժակ օղի էլ խմել է նաև Ռոբերտի, Վարդգեսի և Խաչիկի հետ միասին։ Այսինքն, ինձ հայհոյանքներ տալու և հարվածներ հասցնելու պահին Աշոտը գտնվել է հարբած վիճակում։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 27-րդ հոդվածով՝ ալկոհոլի…օգտագործման հետևանքով հարբած վիճակում հանցանք կատարած անձը քրեական պատասխանատվությունից չի ազատվում։
Նույն օրենսգրքի 36-րդ հոդվածի 1-ին մասի 14-րդ կետի համաձայն՝ պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանցանք ալկոհոլի… ազդեցության տակ կատարելը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 253-254-րդ հոդվածների համաձայն՝ հետաքննիչը, քննիչը պարտավոր էին Աշոտ Առուստամյանին անհետաձգելի կերպով տանել բժշկի նրա հարբածության աստիճանը որոշելու համար, որպես նմուշ նրանից վերցնել արյուն, արտաթորանք, որոնց մեջ ալկոհոլի պարունակության հետազոտումը գործի համար կունենար էական նշանակություն, ինչը չեն արել։
Թույլ է տրվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 253-րդ, 254-րդ հոդվածների և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 27-րդ և 63-րդ հոդվածների պահանջները։ Նշված հոդվածները պետք է կիրառվեին, սական չեն կիրառվել։
Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1976 եզրակացության անձնական զննության տվյալների համաձայն, ինձ մոտ հայտնաբերվել և արձանագրվել է. ստորին ծնոտի ձախ կեսի մարմնի պրոյեկցիայով 2x1 չափերի այտուցված քիչ ուռած տեղամաս, ձախ ականջախեցու այտուց, գլխի գագաթային շրջանի միջին գծի փափուկ հյուսվածքների քիչ ուռած տեղամաս։ Այդ վնասվածքները ինձ մոտ շոշափելի և նկատելի են եղել երեք շաբաթից /21 օրից/ ավելի տևողությամբ։ Այսինքն կարող էր ինձ պատճառված վնասվածքը գնահատվել միջին ծանրության։ Դատաբժշկական փորձագետ Դարբինյանը ինձ “Էրեբունի” բժշկական կենտրոն տրավմատիկ հետազոտության է ուղարկել դեպքից 5 օր անց՝ 10.08.2010թ.։ Դեպքից 21 օր անց /գթ.19/ 26.08.2010թ. որոշմամբ նյութերն ըստ ենթակայության ուղարկել է Կենտրոնի քննչական բաժին, որտեղ քրեական գործ է հարուցվել դեպքից 41 օր անց 19.09.2010թ., իսկ լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակվել է դեպքից 63 օր անց 07.10.2010թ.։ Հնարավոր է, որ դեպքից 63-65 օր անց ապաքինված և վերացած լինեին իմ ծնոտի ձախ կեսի 2x1 չափերի ուռածությունը, որոնց վերբերյալ էլ եզրակացություն չի տրվել, իսկ ձախ ծնոտիս հոդախախտի փաստը պնդել են դատաբժշկական փորձագետները, սակայն դատական ռենտգենոլոգը համաձայն չի եղել փորձագետների պնդմանը, որի կարծիքն էլ հիմք է ընդունվել լրացուցիչ փորձագիտական եզրակացությունում, թե իբրև իմ ձախ ծնոտի ենթահոդախախտ տեղի չի ունեցել։ Բայց չէ որ Վ.Այվազյանի անվան բժշկական կենտրոնում կատարված ռենտգեն հետազոտությամբ ինձ մոտ հայտնաբերվել է ձախ ստորածնոտային հոդի ենթահոդախախտ։ Չէ որ իմ վնասվածքները դեմքիս, ծնոտիս, գլխիս վրա հայտնաբերված այտուցներն, ուռածությունները արձանագրվել են թիվ 2671 եզրակացությունում, իսկ ձախ ստորածնոտային հոդի ենթահոդախախտ էլ հաստատվել է Վ.Ավագյանի անվան ԲԿ-ի ռենտգեն հետազոտությամբ։ Վերը նշված վնասվածքների առկայությունը պնդել են նաև փորձագետներ Ս.Սարգսյանն ու Շ.Գևորգյանը կրկնակի անգամ կատարված ռենտգեն հետազոտության ընթացքում, սակայն նրանց կարծիքը չի հաստատել դատական ռենտգենոլոգը, այն էլ դեպքից 4 ամիս անց։
Դատական ռենտգենոլոգը ընդգրկված չի եղել դատաբժշկական փորձագետների կազմում և նախազգուշացված չի եղել ճիշտ և օբյեկտիվ եզրեկացություն տալու համար։ Հետևաբար ազատ է եղել և արտահայտել է ոչ օբյեկտիվ կարծիք։ Առաջացել են հակասական կարծիքներ փորձագետների և դատական ռենտգենոլոգի միջև։
Ինձ պատճառված վնասվածքների վերաբերյալ /գլխիս, դեմքիս, ծնոտային ենթահոդի շրջանում ուռածությունները, այտուցները և ենթահոդախախտը/ համակարգված են համալիր եզրակացություն տալու իմ առողջությանը պատճառված վնասի աստիճանը գնահատելու ու փորձագիտական եզրակացություններում առաջացած հակասությունները հստակեցնելու համար։
17.10.2010թ. գրավոր միջնորդություն եմ ներկայացրել դատարանին խնդրելով դատարան կանչել փորձագետներին ու դատական ռենտգենոլոգին։ Դատարանը համապատասխան որոշմամբ մերժել է իմ միջնորդությունը։ Իմ միջնորդությունը մերժելուց հետո դատարանն իրավունք չուներ փորձագետ հրավիրել ու հարցաքննել։ Սակայն դատավճռից երևում է, որ դատարանը իբրև վկա հարցաքննել է փորձագետ Շ.Գևորգյանին։ Մինչդեռ դատական նիստերից և ոչ մեկում դատական դահլիճում երբևէ փորձագետ Շ.Գևրորգյանը չի եղել և այդպիսի վկա ցուցմունք չի տվել։ Ինձ հայտնի չէ փորձագետ-վկային դատավորը իր կաբինետում է հարցաքննել, թե մեկ այլ տեղ։ Այնուամենայնիվ, նրա անունից ցուցմունք է գրվել, որ անձնական զննումով հայտնաբերված տուժողի ստորին ծնոտի ձախ կեսին առկա այտուցն ու քիչ ուռածությունը և ձախ ականջախեցու քիչ այտուցը մարմնական վնասվածքներ չեն համարվում, քանի որ դրանք չեն պատճառվել ֆիզիկական ուժի ներգործության, այդ թվում բռունցքով հարվածելու կամ ապտակելու արդյունքում։ Ինչ վերաբերում է տուժողի մոտ հայտնաբերված այտուցներին և քիչ ուռածությանը, ապա դրանք կարող էին առաջանալ հպվելու, սափրվելուց վարակ ստանալու հետևանքով։
Մի՞թե արդարադատություն իրականացնելիս դատարաններում թույլատրելի և ընդունելի են այդպիսի ակնհայտ ստեր արտահայտելը։
Ինչ ապարույցներով է փորձագետը ենթադրում, որ ես երկար ժամանակով հենվել եմ երեսով ձեռքիս կամ սափրվելուց վարակ եմ ստացել։ Բայց չէ՞ որ կատարվել է հանցագործություն, փորձագիտական եզրակացութուններով հաստատվել են ինձ պատճառված վնասվածքների տեղն ու բնույթը, և որոնք եղել են ցավոտ։ Ինչ է сейчас есть, сейчас нет.
Նկատի ունեցեք փորձագետի խոսքի կիսատ լինելը, որ խոսելով տուժողի ստորին ծնոտի ձախ կեսին առկա այտուցի ու քիչ ուռածության և ձախ ականջախեցու քիչ այտուցի մասին, միտումնավոր մոռացության է տվել տուժողի գլխի գագաթային շրջանի միջին գծի փափուկ հյուսվածքների ուռածության փաստը և ամեն կերպ նպատակ ունենալով նվազեցնելով չեզոքացնել վնասվածքների առկայությունը, դրանք անվանել է քիչ ուռածություն, քիչ այտուց և այլն։
Դատարանն էլ իր հերթին ամբաստանյալի օգտին հոգատար քննություն է վարել, օգտագործելով այնպիսի բառեր, որ ամբաստանյալը միայն մեկ անգամ, այն էլ ձեռքի ափով է հարվածել տուժողի դեմքին, որ հարվածը եղել է թույլ, ձեռքի փափուկ մասով, որպիսին ինձ ֆիզիկական ցավ չի պատճառել։ Դատարանը ամբաստանյալի հանացվոր գործողություններն այնքան է մեղմացրել, որ տպավորություն ստեղծի, թե իբրև ամբաստանյալն իր ձեռքի փափուկ ափով շոյել է իմ դեմքը։
Կարո՞ղ են վերադաս դատական ատյաններն այնքան միամիտ գտնվել, որ տվյալ բնույթի գործով դատարանի արդարացման դատավճիռն ընդունեն “հալած յուղի տեղ”։ Սույն գործով կատարվել է մութ գործարք և կայացվել ակնհայտ անհիմն ու անարդար դատավճիռ։
Դեպքի օրը Նարինե Կումրիկյանը տանը չի գտնվել և ականատես չի եղել կատարված հանցագործությանը։ Դեպքի օրը Նարինեն գտնվել է իր աշխատանքի վայրում հիդրոօդերևութաբանական ծառայությոննում։
Գործով միակ ականատես վկա լինելով իմ եղբայրը, որը տեսել է Աշոտի կողմից ինձ հասցված 2-րդ հարվածը, տեսել է նաև գլխիս հարվածները, լսել է Աշոտի հայհոյանքները իմ հասցեին և հավերժություն գնացած մորս հասցեին, այնուամենայնիվ, Կայենի պես իմ հանդեպ բռնել է թշնամական դիրք։ Որպեսզի վկաների թվաքանակն ընդլայնվի և նրանց խոսքերը մեկ արած ցուցմունքներով հաստատվի, որ Աշոտն ինձ հարվածել է մեկ անգամ, այն էլ ձեռքի ափով, այն էլ ոչ ուժգին, այլ թույլ, որ ինձ չի հայհոյել, դեպքը տևել է վայրկյան, ակնթարթ, աղմուկ չի եղել և այլն։ Դրա համար, երևի քննիչի պահանջով Նարինեն իր աշխատանքի վայրից 29.09.2010թ. տրված տեղեկանք է ներկայացրել քննիչին այն մասին, որ Նարինե Կումրիկյանը 2010թ. օգոստոսի 5-ին ժամը 14։30-ին թույլտվություն ստանալով վատ առողջության պատճառով գնացել է տուն։ Եթե Նարինեն տուն գնալու թույլտվություն ստացել է 05.09.2010թ. ժ.14։30-ին, ապա ինչու թույլտվության տեղեկանքը չի տրվել նույն օրը, նույն պահին, այլ տրվել է 55 օր անց։ Այդ տեղեկանքի անհրաժեշտությունը սույն գործով օգտագործելի է եղել հաստատելու այն հանգամանքը, որ դեպքի օրը Նարինեն գտնվի տանը և հաստատի, որ Աշոտը իմ երեսին խփել է փափուկ, չի հայհոյել, աղմուկ չի բարձրացրել, մոռանալով, որ Աշոտն իր ցուցմունքներում ասել է, որ հարվածելու ժամանակ հայհոյել է ինձ: Ա.Առուստամյանի կողմից ինձ հայհոյանքներ տալը, դեմքիս, ականջիս և գլխիս հարվածներ հասցնելը տևել է ոչ թե ակնթարթ, այլ 5-6 րոպե, որի ընթացքում Աշոտը հայհոյանքները տվել է ոչ թե ականջիս շշնջալով, ինչպես դատավորն է ցանկացել ներկայացնել դատավճռով, այլ գոռգոռալով, աղմուկով։
Դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 344, 345, 346 հոդվածների պահանջները։ Դատարանը փորձագետին դատարան չի հրավիրել և նրա միջոցով փորձաքննության առարկային վերաբերող ապացույցների հետազոտում չի իրականացրել, այլ փորձագետի անունից որպես վկայի ցուցմունք է գրվել և այն դրվել դատավճռի հիմքում։
Դատարանն անհիմն Ա.Առուստամյանի նկատմամբ կիրառել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի դրույթն այն մասին, որ նրա արարքի մեջ հանցակազմ չի եղել։ Ինչպե՞ս կարող է անձը հարբած վիճակում սեռական բնույթի հայհոյանքներ տալով տուժողին և ձեռքի բռունցքով հարվածներ հասցնել նրա դեմքին, ականջին ու գլխին, որի հարվածների ուժգնությունից հարվածի տեղերում առաջանան ուռածություններ, այտուցներ ու ծնոտի ենթահոդի խախտում և այդ ամենը կոչվի արարքի մեջ հանցակազմի բացակայություն։ Գործի քննությամբ լիովին հիմնավորվել է ամբաստանյալի հանցավոր արարքը, որը համընկնում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի հատկանիշներին և դեռ ավելին։
Դատարանը խախտել է քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի պահանջները, այն է գործի քննությամբ ձեռք բերված ապացույցները չի հետազոտել ու չի գնահատել օբյետիվությամբ, լրիվ, բազմակողմանի իր ներքին համոզմամբ։
Խախտվել է նաև քրեական դատավարության օրենսգրքի 86-րդ և 340-րդ հոդվածների պահանջները, այն է գործին առնչվող Նարինե Կումրիկյանին արհեստականորեն դարձրել են ականատես վկա և նրան թելադրված ցուցմունքները դրել դատավճռի հիմքում։
Ստացվել է այնպես, որ մեղադրողը երկու անգամ ոտքի է կանգնել, մեղադրական ճառ ասել և միջնորդել ամբաստանյալին ենթարկել տուգանքի 80.000 դրամի չափով։
Խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի պահանջները, չգիտես թե դատախազի հետ ինչ է տեղի ունեցել, որ նա հրաժարվել է դատավճիռը բողոքարկելու մտքից։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3801-րդ հոդվածով վերաքննիչ բողոք բերելու հիմքեր են դատական սխալը՝ նյութական կամ դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումը, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա։
Ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի և 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի կիրառումը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի մեղադրանքով հիմնավորված քրեական գործով ինքնին դատական սխալ է նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի էական խախտում, որն էլ ազդել է գործի ելքի վրա և հանգեցրել գործի սխալ լուծման”։
Վերոգրյալներից ելնելով բողոք բերած անձը խնդրել է բավարարել վերաքննիչ բողոքը ամբողջությամբ բեկանել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 15.02.2011թ. արդարացման դատավճիռը և գործն ուղարկել նոր քննության։

5.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը

Վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, վերլուծելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ինչպես մեղադրողի, այնպես էլ տուժող Ռ.Կումրիկյանի վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ինչպես մեղադրողի, այնպես էլ տուժող Ռ.Կումրիկյանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները չեն կարող բավարար հիմք հանդիսանալ սույն քրեական գործի շրջանակներում ամբաստանյալ Աշոտ Առուստամյանի նկատմամբ մեղադրական դատական ակտ կայացնելու համար:
Վերաքննիչ դատարանը վերլուծության և գնահատության ենթարկելով քրեական գործով ձեռք բերված և սույն որոշման մեջ շարադրված ապացույցները իրենց համակցությամբ, հանգում է այն հետևության, որ դատարանի եզրահանգումներն այն մասին, որ դեպքի օրը ամբաստանյալ Աշոտ Առուստամյանը մեկ անգամ ապտակել է տուժող Ռ.Կումրիկյանի դեմքին հիմնավոր են, քանի որ դրանք բխում են քրեական գործով ձեռք բերված և դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներից:
Վերաքննիչ դատարանը միևնույն ժամանակ հիմնավոր է համարում դատարանի եզրահանգումներն այն մասին, որ տվյալ դեպքում, սույն գործի փաստական հանգամանքներով հաստատված իրավիճակում, ամբաստանյալի կողմից տուժողին հասցված մեկ ապտակը չի կարող համարվել և գնահատվել որպես ծեծ, հետևաբար` նաև քրեորեն պատժելի արարք:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով քրեական պատասխանատվություն է սահմանված դիտավորությամբ մեկ ուրիշին ծեծելու կամ այլ բռնի գործողություններ կատարելու համար, որը չի առաջացրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքներ (առողջության կարճատև քայքայում կամ ընդհանուր աշխատունակության աննշան կայում կարուստ):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի տառացի մեկնաբանությունը և վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանցագործության օբյեկտիվ կողմն են կազմում մեկ ուրիշին ծեծելը կամ այլ բռնի գործողություններ կատարելը, ասել է թե ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով քրեական պատասխանատվություն կարող է առաջանալ հետևյալ երկու դեպքում. առաջին` մեկ ուրիշին ծեծելու կամ երկրորդ` մեկ ուրիշի նկատմամբ այլ բռնի գործողություններ կատարելու համար, որը զուգորդված է ֆիզիկական ցավ պատճառելու հետ:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում ամբաստանյալ Աշոտ Առուստամյանին առաջադրված մեղադրանքի շրջանակներում նրա գործողություններում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության օբյեկտիվ կողմը` ծեծի հատկանիշները, հետևաբար վերջինիս գործողություններում հանցակազմի բացակայության հիմքով, դատարանի կողմից կայացված արդարացման դատական ակտը օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, ուստի այն պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ:
Սույն քրեական գործի շրջանակներում վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել նաև հետևյալը.
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի` “Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ”:
Ըստ նույն օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների` “Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից”:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ և 127-րդ հոդվածների վերը նշված համապատասխան դրույթները համակարգային վերլուծության են ենթարկվել Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշման մեջ: Նշված որոշման մեջ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ.
“(…) Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին հոմոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով, մի կողմից այն պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից` անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը: (…)” (տես Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010թ. փետրվարի 12-ի ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
“(…) Ապացույցը գնահատող անձը մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերի ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տա: Միևնույն ժամանակ, ներքին համոզմամբ ապացույցների ազատ գնահատումը ենթադրում է, որ ապացույցը գնահատող անձը կաշկանդված չէ տվյալ ապացույցին դատավարության նախորդ փուլերում կամ տվյալ փուլի շրջանակներում այլ անձանց կամ մարմինների տված գնահատականներով:
Նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունենալու օրենսդրական արգելքը բացառում է որևէ ապացույցի նկատմամբ կանխակալ մոտեցում ցուցաբերելը (մյուս ապացույցների նկատմամբ այդ փաստական տվյալի ապացուցողական արժեքին առավելություն վերագրելը կամ այդ արժեքը նվազեցնելը), քանի դեռ այդ ապացույցը քրեադատավարական օրենսգրքով ամրագրված ընթացակարգով օրինականության, մրցակցության և կողմերի իրավահավասարության, մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի ապահովման և այլ սկզբունքների պահպանմամբ չի հետազոտվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում: (…)” (տես Վճռաբեկ դատարանի ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 19-րդ կետը):
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն քրեական գործի շրջանակներում գործի նախաքննության փուլում քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը արդեն իսկ կանխակալ մոտեցում է ցուցաբերել տուժողի ցուցմունքներին, դրանց տրվել է առավել նշանակություն քրեական գործով ձեռք բերված մյուս ապացույցների` ամբաստանյալի և վկաների ցուցմունքների նկատմամբ:
Մեղադրանքի կողմը նման կանխակալ մոտեցում տուժողի ցուցմունքներին ցուցաբերել է նաև դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև բերված վերաքննիչ բողոքում, մինչդեռ քրեական գործով որևէ փոխկապակցված այլ ապացույց, որը բավարար հիմք կտար հանգելու այն միանշանակ եզրահանգման, որ ամբաստանյալի կողմից տուժողին հասցվել է մեկից ավելի հարված` ձեռք չեն բերվել:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրողի և տուժող Ռ.Կումրիկյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. փետրվարի 15-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Աշոտ Վաղարշակի Առուստամյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան՝ այն հրապարակելու պահից մեկամսյա ժամկետում։


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ





























ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ